Transcriptie raadsvergadering 7 november 2022.pdf
Tekst van het document
Transcriptie raadsvergadering 7 november 2022 Inhoudsopgave Aan- en afwezigen .................................................................................................................2 Agendapunt 1, Opening .........................................................................................................2 Agendapunt 2, Mededelingen ...............................................................................................2 Agendapunt 3, Vaststellen agenda ........................................................................................3 Agendapunt 4, Insprekers......................................................................................................3 Agendapunt 5, Vaststellen Programmabegroting 2023.........................................................3 Agendapunt 5a, Motie fixbrigade ........................................................................................39 Agendapunt 6, Sluiting.........................................................................................................41
Pagina 1 van 41
Aan- en afwezigen Aanwezig Voorzitter Griffier Raadsleden
Wethouders Secretaris
K. Sloots K. Willems H.T. Bieze (GBS), R. Elzen (ChristenUnie), G.A. Gelderblom (SP), F. van der Heide (ChristenUnie), L. Huizing (VVD), T. Klinkhamer (PvdA), J. Klopstra (VVD), H. Koorn (PvdA), P. van der Laan (CDA), H.E. Louwdijk (Lokaal Betrokken), M. Luijken (SP), F. Lutz (GBS), S. Mulder (Lokaal Betrokken), K. Pals (D66), G. Schipper (PvdA), A. Tamsma (ChristenUnie), J. van der Veen (ChristenUnie), M.T. de Vries-Doornbos (ChristenUnie), J.G.H. Weinans (CDA), M.H.L. Wiersema (CDA), A.I. Wubs-Kramer (CDA) en H. Zwiers-Manning (Lokaal Betrokken) G. Borgesius, E.P. Hofstra, J. Mellies en I.J. Sterenborg-Kooij G.J. van der Zanden
Afwezig Raadsleden
J.M. Ham (SP)
Agendapunt 1, Opening K. Sloots, voorzitter Dames en heren goedenavond, het is 7 november 2022 en we staan op het punt om de vergadering van de gemeenteraad Stadskanaal te starten. Allen hartelijk welkom die hier zijn, maar ook de mensen die thuis met ons meeluisteren of meekijken zelfs, ook van harte welkom en natuurlijk de leden van de pers ook van harte welkom. Ik open de vergadering.
Agendapunt 2, Mededelingen K. Sloots, voorzitter En ik kijk naar de agenda en kom bij agendapunt 2, de mededelingen. En ik heb er zelf twee. Afwezig is helaas Joëlle Ham vanavond. En aanstaande zondag zijn de voorzitter van uw raad en de ondervoorzitter van uw raad uitgenodigd om in Lilienthal de Volkstrauertag bij te wonen, dus samen met de heer Pals reis ik naar Lilienthal om daar de oorlog te herdenken. Het leek mij goed om dat ook even op te merken in deze raad. Ik kijk even of er van de zijde van de raad nog mededelingen zijn. Dat is niet het geval. Voordat ik het agendapunt sluit, heb ik eigenlijk nog een derde mededeling in de slipstream maar mee. U heeft afgelopen vrijdag in de pers gezien dat aangekondigd is dat de provincie Groningen, Drenthe, Overijssel druk in de lobby zijn voor 63 miljoen euro om dat voor elkaar te krijgen om die Nedersaksenlijn gereed te krijgen. Die 63 miljoen is speciaal bedoeld voor het stuk tussen Veendam en Stadskanaal. En ik herinner mij de vorige raadsvergadering nog waarop mensen uit de raad zeiden, hoe kan het nou dat dat eerder in de pers staat dan dat het bij ons is? Ik denk, laat ik een stapje voor zijn, laat ik er even wat uitleggen over geven.
Want het was daadwerkelijk de bedoeling dat morgen het bidbook daarvoor in het college besproken wordt en dat wij dat in de loop van deze week richting de raad zouden sturen, maar één der overheidsorganisaties had ietsje te vroeg gecommuniceerd, dus dat leidde ertoe dat het al in de pers stond voordat het bidbook bij u terecht is gekomen. Ik hecht er wel even waarde aan om dat te zeggen. U krijgt hem dus deze week en daarin staat, u zult zien daarin staan de twee fases vernoemd, het eerste stukje
Pagina 2 van 41
Terug naar begin
Stadskanaal - Veendam en de rest van de Nedersaksenlijn. Nou, volgens mij daarmee voldoende over de mededelingen van mijn kant. Meneer Bieze heeft een mededeling uit de raad. Meneer Bieze. H.T. Bieze, Gemeentebelangen Nee, ik heb geen mededeling voorzitter, dank u wel. Maar u zei even in de aanloop, er is 360 miljoen beschikbaar, hoorde ik dat goed. Voor het stuk Veendam – Stadskanaal. K. Sloots, voorzitter Nee, er is gevraagd om een aanvullende financiering van 63 miljoen euro en dat is hetgeen wat tekortgekomen is op de eerdere gemaakte begroting. En dat zit hem in, en dan zijn we bijna volledig, in kunstwerken, civiele kunstwerken, die gerealiseerd moet worden onder andere. H.T. Bieze, Gemeentebelangen Dank.
Agendapunt 3, Vaststellen agenda K. Sloots, voorzitter Dan sluiten wij agendapunt 2 af en gaan wij naar agendapunt 3, het vaststellen van de agenda. En ik vraag uw raad, kan deze worden vastgesteld zoals die voorligt? Dan hebben we dat met elkaar afgesproken.
Agendapunt 4, Insprekers K. Sloots, voorzitter Onder agendapunt 4 staat insprekers en die zijn er vanavond niet.
Agendapunt 5, Vaststellen Programmabegroting 2023 K. Sloots, voorzitter Dan komen we bij de hoofdmoot van vanavond, dat is het vaststellen van de Programmabegroting 2023. Ik leid het in en zou daarna graag wat afspraken met u maken over de orde. De raad beslist waar het geld van de gemeente aan besteed mag worden, dat heet het budgetrecht. De begroting is het document waar de gemeentelijke inkomsten en uitgaven voor het komende jaren in staan en door de begroting vast te stellen, geeft de gemeenteraad het college de toestemming om het geld te besteden aan de afgesproken onderwerpen en activiteiten. In 2021 stond de gemeente nog onder extra financieel toezicht van de provincie er werden tekorten voor de jaren 2021 tot 2024 voorspeld, dat kwam vooral doordat de gemeente te weinig geld kreeg van tussen aanhalingstekens "Den Haag" voor de jeugdhulp. Door de extra maatregelen van het rijk komen er nu overschotten in 2023 tot en met 2025. Voor 2023 wordt een voordelig saldo van 3 miljoen verwacht en voor '24 gaat het om 5,5 miljoen en voor '26 zal er een nadeel zijn, dat is in de volksmond, door onze voorzitter van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten, het ravijnjaar genoemd, € 53.000,- tekort zijn. Dat geldt voor veel meer gemeenten en daarom wordt in 2026 dat ook dus aangeduid als ravijnjaar. Er ligt nu een beleidsarme begroting voor en er staan geen nieuwe wensen in.
In de raadsvergadering van januari 2023 wordt de nota perspectief en financieel herstel 2023 – 2033 aan de raad voorgelegd. Daar zullen de maatregelen in staan, gericht op een financiële gezonde en duurzame gemeente. Tot zover de inleiding. Ik zou met u de volgende orde willen afspreken, we gaan van de grootste partij
Pagina 3 van 41
Terug naar begin
naar de kleinste partij als het gaat om de bijdrage bij deze begroting, dan schorsen we de vergadering voor een x periode, het hangt er vanaf hoeveel vragen er liggen voor het college. Doen we dan een termijn in de beantwoording van het college en kijken we of dan een eventueel tweede termijn noodzakelijk is, maar dat stemmen we dan keurig met elkaar af. Is dat een orde die ook uw goedkeuring kan verdragen? Dat is het geval. Dan wil ik vragen aan u meneer Van der Heide of in ieder geval aan de fractie van de ChristenUnie om af te trappen voor deze begrotingsbehandeling. F. van der Heide, ChristenUnie Ik geef het woord even door voorzitter. K. Sloots, voorzitter Hartstikke goed. A. Tamsma, ChristenUnie Dank u wel voorzitter. U hebt een prima inleiding gehouden, dus ik kan mijn inleiding ongeveer overslaan nu. Wat uw inleiding eigenlijk wel heel goed weergeeft, is eigenlijk hoe lastig het is om te begroten de afgelopen jaren en eigenlijk ook de komende tijd. De komende tijd, ja dat hebt u niet genoemd, maar in principe blijven we dus inderdaad, we blijven heel afhankelijk van, ja de grillen van het rijk, van de rijksoverheid. En ik hoop ook dat bij u nog steeds het besef zit dat u daar het nodige aan de deur zult moeten kloppen om voldoende middelen te krijgen, ook voor 2026 en verder.
Wat ik zei, ik kan de begroting overslaan, dus dan gaan we gewoon naar een aantal punten die wij willen aanstippen met een aantal vragen. En op pagina 1, u noemde hem al, staat dat binnenkort de nota perspectief en herstel verschijnt. Wij hebben in de technische vragen een vraag gesteld over de verplichte beleidsontwikkelingen, zoals genoemd in de begroting, verplichte beleidsontwikkelingen zijn ons inziens ontwikkelingen beleid wat we verplicht zullen moeten uitvoeren en dus ook onontkoombaar is. In het antwoord wat wij kregen, ging het in een keer over beleidswensen, dus iets waar we keuzes hebben. Daarom toch nog de vraag van, kan het college aangeven of er verplicht nieuw beleid nu niet is opgenomen in de begroting? Wat we dus hoe dan ook zullen moeten doen. En wat daarvan globaal de financiële consequenties zijn. Dan op pagina 13, daar wordt vermeld dat verplichte beleidsindicatoren zijn opgenomen, gewoon vanwege eisen vanuit de rijksoverheid, maar dat deze beleidsindicatoren niet worden toegelicht uit oogpunt van zorgvuldigheid. Toch zullen deze indicatoren ongetwijfeld bij deze en gene de nodige vraagtekens oproepen.
Kunt u, en dan betrekken we dat maar even op twee voorbeelden, op pagina 18 staat een overzicht waar als het om jongeren gaat, onze gemeente, ja toch significant slechter lijkt te scoren en gelukkig zien we ook het omgekeerde, dat zien we op pagina 46, als het gaat om criminaliteitscijfers. Kan het college met de genoemde voorbeelden een nadere onderbouwing geven waarom zij toch vasthoudt om die indicatoren niet toe te lichten. Ook een indicator die, ja in de ogen van het college misschien niet ideaal is, maar die vragen oproept, zou ons inziens toch wel toegelicht moeten worden. Beleidsarme begroting biedt ook wel eens mogelijkheid dat je toch andere dingen ziet die je normaal misschien in alle hoeveelheid nieuwe zaken niet ziet. En één daarvan is op pagina 15, de kaders, die de basis zijn voor de activiteiten die in onze begroting zijn opgenomen. Ons viel op dat een aantal van de opgenomen nota's en beleidsstukken verouderd zijn, soms zelfs sterk verouderd. Wij hebben een aantal bekeken, niet alle stukken, maar we noemen er hier twee als voorbeeld. De eerste is het beleidsplan van de Veiligheidsregio Groningen 2016-2019. Nou 2019 ligt inmiddels een aantal jaren achter ons. Als we in het beleidsplan zelf kijken, dan staat daar dat het wettelijk verplicht is het plan elke 4 jaar te actualiseren. Wij zijn er inmiddels bijna 4 jaar overheen.
De tweede is het preventie- en handhavingsplan Drank- en Horecawet 2014 - 2016. Als we daar even iets verder in verdiepen, dan komen we tegen dat de alcoholwet die in 2021 is vastgesteld dat daarin is opgenomen in artikel 43 a, dat de gemeenteraad binnen 6 maanden na van kracht worden van het artikel, een provincie- en handhavingsplan dient vast te stellen. Onze conclusie is dan ook dat de gemeente in ieder geval bij twee kaderstukken, ja strikt genomen toch niet aan de wet voldoet. Kan het college aangeven
Pagina 4 van 41
Terug naar begin
wanneer de noodzakelijke actualisatie van genoemde en andere kaders plaatsvindt. En kunt u hiervan ook een overzicht aan de raad verstrekken? Tot slot voorzitter, de ChristenUnie fractie kan instemmen met het vaststellen van de begroting 2023, zoals genoemd een beleidsarme begroting. Wij zien daarom ook met verwachting uit naar de nota perspectief en herstel. Wij wensen in ieder geval het college, de ambtenaren en ook ons als raad Gods zegen toe bij de uitvoering van deze begroting. Tot zover in de eerste termijn. K. Sloots, voorzitter Hartelijk dank voor die eerste termijn en voor uw vraag aan het college. We gaan naar de fractie van het CDA. J.G.H. Weinans, CDA Dank u wel voorzitter. Vandaag spreken wij bespreken wij de programmabegroting voor 2023. We leven op dit moment in een bijzondere tijd en daar willen wij als CDA toch even bij stilstaan. Wij hebben sinds jaren te maken met een oorlog op het Europese continent. De gevolgen van deze oorlog zijn ook voelbaar voor onze gemeente en voor onze inwoners. Zo hebben wij te maken met gestegen energieprijzen, gestegen voedselprijzen en een stevige inflatie en ook nog eens een rente die sinds jaren niet zo hoog aan het stijgen is. De verwachting is dat Nederland in 2023 richting een recessie gaat. Wij zien nu al dat grote bedrijven, zoals bijvoorbeeld in onze regio Aldel in Delfzijl omvallen.
Meer dan ooit zullen wij dan ook moeten samenwerken en elkaar een helpende hand moeten bieden om zo goed mogelijk de ontstane situatie het hoofd te gaan bieden. Voor 2023 draait het wat het CDA betreft om solidariteit, samenwerken, en verantwoordelijkheid nemen. Financiële beschouwingen, in de financiële beschouwingen lezen wij dat er voor 2023 een begrotingsoverschot is van 3 miljoen. Ditzelfde beeld geldt ook voor de komende jaren tot aan 2026. In de financiële risico's lezen wij echter dat het kabinet nog geen definitief besluit heeft genomen over de extra middelen voor de periode 2024 – 2026. Echter de meerjarenraming heeft hier op voorhand wel rekening mee gehouden. Als wij de financiële tabellen lezen dan lijkt het alsof het zeker is dat wij tot aan 2026 een positief saldo hebben. Het eerlijke verhaal is dat wij een tekort hebben voor de jaren 2024 - 2026 en dat wij moeten afwachten wat het kabinet hierover gaat besluiten. Wat ons betreft is dit geen rooskleurig beeld, verre van. Het gaat nog steeds om incidenteel geld, af en toe een extraatje, maar als het is opgesnoept is het als vanouds, nog steeds onvoldoende spaargeld om extra dingen te kunnen doen. Het college spreekt van een beleidsarme begroting. Beleidsarm houdt in dat er geen nieuwe ontwikkelingen plaatsvinden en geen nieuwe ontwikkeling betekent achterstand.
Wij hebben in de afgelopen jaren op een aantal terreinen de gevolgen van het beleidsarme beleid kunnen merken, zoals bij het openbare groen, woningbouw, Geert Teis, gemeentelijke accommodaties. Er wordt voorgesteld om via de nota perspectief en financieel herstel te gaan kijken hoe de komende jaren de financiën structureel op orde worden gebracht. Als gemeenteraad zullen wij hierover in januari 2023 met uw college gaan spreken. Om het gesprek aan te gaan over de nota perspectief en financieel herstel gaan wij als CDA ervan uit dat het college als uitvoerend verantwoordelijk orgaan komt met concrete voorstellen. Is dit juist en hoe zien andere fracties dit? Voorzitter, wij hebben nog een aantal thema 's uit de begroting die wij als CDA graag onder het voetlicht willen brengen. In eerste instantie willen wij graag spreken over het omgaan met de nieuwe werkelijkheid en hiervoor verantwoordelijkheid nemen. Zo spraken wij als CDA met een aantal inwoners en bedrijven. Wij beginnen ons verhaal over het omgaan met de nieuwe werkelijkheid met een paar voorbeelden van inwoners en bedrijven. Om de energienota alsnog te kunnen betalen zijn veel inwoners aan de slag om enerzijds energie te besparen, minder lang douchen, thermostaat een paar graden naar beneden.
Anderzijds proberen deze bewoners ook meer geld over te houden door bijvoorbeeld de krant op te zeggen, zodat hiervoor weer gas gekocht kan worden. Zo spraken wij ook een inwoner van deze gemeente die als ZZP'er werkt en een dieselauto gebruikt voor zijn werk. Door de gestegen brandstofprijzen en de relatief dure vaste lasten voor een dieselauto heeft deze ZZP'er besloten om de auto te gaan schorsen en tijdelijk in een kleine benzineauto te gaan rijden. Op deze
Pagina 5 van 41
Terug naar begin
manier zijn onze inwoners van kleine zelfstandigen tot mensen met een AOW-uitkering dagelijks aan de slag om de crisis het hoofd te gaan bieden. Deze voorbeelden van onze inwoners geven duidelijk aan ten tijde van crisis dat er gehandeld moet worden. Niet afwachten, maar anticiperen. Of zoals uw college schrijft in uw collegeprogramma, de toekomst is al begonnen. Wij willen als fractie samen met de raad en college de goede keuzes maken. Keuzes die we kunnen uitleggen en ook de toekomst voor onze inwoners in ieder geval perspectief bieden op korte termijn. Armoede, als CDA vragen wij sinds de zomervakantie specifieke aandacht voor armoedebestrijding. In de begroting lezen wij dat het college niet de financiële keuze heeft gemaakt om een stap naar voren te maken vanuit eigen financiële middelen. Wij blijven alleen de bestaande landelijke regelingen faciliteren, maar wij gaan zelf als gemeente geen financiële middelen inzetten. Dit is niet zoals het CDA solidair naast haar inwoners wil staan. Indien er niet voldoende geld aanwezig zou zijn dan is het helder dat je niets kunt uitgeven, maar met 3 miljoen overschot en de acute armoedeproblemen bij onze inwoners zouden wij het prijzen als meer barmhartigheid door concrete hulp wordt geboden. Als CDA-fractie hadden wij graag gezien dat er een voorziening was opgenomen in de begroting voor armoedebestrijding.
In omliggende gemeentes lezen wij dat er al noodfondsen worden gemaakt als bijvoorbeeld een buurthuis in de problemen komt. K. Sloots, voorzitter Er is een interruptie van de heer Klinkhamer. Gaat uw gang meneer Klinkhamer. T. Klinkhamer, PvdA Ja, ik hoor het CDA over, laten we zeggen hele progressieve gedachtes, heel vooruitstrevend, aan de andere kant denk ik van nou, dit, dit klinkt mij wel goed in de oren, maar goed, decennialang heeft het CDA ook de knip dichtgehouden en dan vraag ik me dan af van goh vanwaar die kanteling nu. U wilt investeren in de woningbouw, u wilt in armoede investeren. Vorige colleges heeft altijd heel resoluut de knip dichtgehouden, dus ik ben heel benieuwd waar die kanteling nu zit, wat het maakt dat u opeens van binnen een aantal maanden opeens van het hele laten we zeggen het vasthoudende conservatieve naar een stuk progressief beleid. K. Sloots, voorzitter De heer Klinkhamer ziet een verandering bij het CDA. Misschien kunt u daar iets over zeggen. J.G.H. Weinans, CDA Nou bedankt voor de vraag, dat willen we graag toelichten. Ja, wij zien natuurlijk nu in de begroting ook een overschot ontstaan, dus en als er een overschot is, dan kun je anticiperen.
Naast het gegeven dat we nu wel te maken hebben met een crisis waar ik mijn verhaal ook, waar het CDA ook het verhaal mee begon, met een oorlog op het Europees continent, dus daar zullen we echt op moeten anticiperen. Vandaar dat wij een stap naar voren maken. K. Sloots, voorzitter Nou, meneer Klinkhamer. T. Klinkhamer, PvdA Nou, ik denk dat het goed is een stap naar voren, sowieso nodigt denk ik het CDA ook om raadsbreed over een aantal onderwerpen hierover mee te spreken, dus ik denk dat het een heel goed vooruitzicht is. Het is nogmaals jammer dat het in het verleden anders is gelopen, de woontitel, sluitend begroting et cetera. Wil ik toch nog even benoemen. K. Sloots, voorzitter Ja, dank u voor uw toevoeging. Vervolgt u uw verhaal. Dan is het altijd de vraag waar was u ook alweer gebleven, ik zie het u denken.
Pagina 6 van 41
Terug naar begin
J.G.H. Weinans, CDA Als CDA-fractie hadden wij graag gezien dat er een voorziening was opgenomen in de begroting voor armoedebestrijding. In omliggende gemeenten lezen wij dat er noodfondsen worden gemaakt als bijvoorbeeld een buurthuis in de problemen komt. Nu hebben wij afgelopen week vanuit het college een bericht ontvangen waarin is aangegeven dat het college voornemens is om alsnog een voorziening te gaan treffen om specifiek te kunnen handelen in onder andere noodsituaties. Afgelopen week hebben we gelezen dat het college hiermee eindelijk aan de slag gaat. Waar wij als fractie mee blijven puzzelen, is het volgende. Op welke concrete termijn zijn de financiële middelen vooruitlopend op het voorstel noodfonds beschikbaar? En de tweede vraag, heeft u als college feitelijk voldoende financiële uitvoeringsmogelijkheden om onze inwoners nog voor de winter tegemoet te komen in deze nijpende situatie. Daar horen we graag een concreet antwoord op. Woningbouw, doordat de begroting beleidsarm is, zien wij dat er op veel terreinen het pappen en nathouden blijft. Extra inkomsten genereren door bijvoorbeeld actief de bouwgronden in de verkoop te zetten, zien wij niet in de begroting terugkomen. Het voorstel van het college is om de gronden passief aan te gaan bieden in de begroting wordt dit met een mooi woord geduid als "situatief grondbeleid".
Met andere woorden, het komt zoals het komt. De 4 hectare beschikbare gemeentegrond moet wat het CDA betreft allemaal zo snel mogelijk in de verkoop. Het genereert niet alleen extra inkomsten voor de gemeente, maar lost ook een gedeelte van de vraag naar woningbouw op. Daarnaast lezen wij dat het grondbeleid gedateerd is, het grondbeleid gaat over de periode 2017-2020. K. Sloots, voorzitter U heeft een interruptie van mevrouw Schipper. G. Schipper, PvdA Ja, dank u wel. Ja sorry, ik moet er toch even weer wat van zeggen, want er is wel inderdaad een hele andere move bij het CDA. Nog niet zo lang geleden is het CDA geweest dat ze dus zeggen van, we hebben geen woontitels, die hebben ze toen afgeschaft. En nu ineens moet er allemaal van alle kanten moet er dus met haast gebouwd worden. Ik begrijp het niet helemaal en ik ben er ook van overtuigd dat het college hier wel een passend antwoord op heeft. Dank u wel. K. Sloots, voorzitter Mevrouw Schipper leidt dat ook tot een vraag aan de heer Weinans? Nee, het is een opmerking. Goed dank u wel. Daar volgt nog een opmerking van de heer of een vraag van de heer Tamsma. A. Tamsma, ChristenUnie Dan wil ik die vraag wel stellen. K. Sloots, voorzitter Ja, gaat uw gang. A. Tamsma, ChristenUnie Waarom heeft het CDA dit begin dit jaar niet gesteld, vorig jaar, want toen was die vraag naar woningen er al. K. Sloots, voorzitter Meneer Weinans.
J.G.H. Weinans, CDA We hebben destijds de woonvisie vastgesteld.
Pagina 7 van 41
Terug naar begin
A. Tamsma, ChristenUnie Ik die woonvisie stond hier inderdaad hier niks over in. Dus waarom hebt u toen niet aan de bel getrokken? K. Sloots, voorzitter Meneer Weinans, ter afronding. J.G.H. Weinans, CDA Omdat het toen nog niet aan de orde was dus en nu wel. En omdat er is een grote vraag naar woningbouw. We hebben nog twee vragen. College kunt u aangeven hoeveel kavels u in 2023 denkt te gaan verkopen? En college kunt u aangeven wanneer het grondbeleid geactualiseerd aangeboden wordt aan de raad. Overige ontwikkelingen, uit uw begrotingsvoorstel is een bedrag van meer dan 1 miljoen als overige ontwikkelingen gedefinieerd. Wij begrijpen bij een begroting dat niet iedere cent volledig in kaart gebracht kan worden, toch vinden wij als CDA dat circa 1 miljoen als overige ontwikkelingen te ruim gedefinieerd is gelet op de huidige tijd. Ook de accountant heeft bij de jaarrekening van 2021 aangegeven dat de voorspelbaarheid van de gemeentelijke financiën beter moet. Wij hebben ten aanzien van de overige ontwikkeling ook technische vragen gesteld in het antwoord op de vragen geeft u het volgende aan, het bedrag is voornamelijk indexering van een groot aantal budgetten waar verder geen significante overige mutaties op plaatsgevonden hebben en daarom niet toegelicht.
College kunt u uitleggen, en vooral voor onze burger, wat verder geen significante overige mutaties op plaatsgevonden hebben inhoud. Daarnaast zou u alsnog toelichting kunnen geven waar het geld aan besteed wordt onder het label, overige ontwikkelingen. Geert Teis, wij lezen in de begroting dat de taakstelling van € 150.000,- voor theater Geert Teis is komen te vervallen. Wij hebben het college gevraagd waarom de taakstelling uit de begroting is gehaald. Het college gaf aan als antwoord, dat het idee achter deze € 150.000,- was om meer activiteiten, dus meer inkomsten te genereren. Echter, door de coronacrisis is de gehele branche uit het lood geslagen, dit snappen en herkennen wij ook. Wat het CDA betreft was de € 150.000,- een stimulans om een bijdrage te leveren aan extra inkomsten, zodat exploitatie gunstiger wordt. Door te stellen dat de coronacrisis het theaterlandschap heeft veranderd en hierdoor de € 150.000,- niet meer mogelijk is, wat het CDA betreft iets te kort door de bocht. Tussen € 150.000,00 en nul, zit € 150.000,- verschil. Kan het college aangeven welke bijdrage voor Geert Teis wel mogelijk zou zijn voor 2023. Zouden wij het bedrag die ook gehanteerd is in 2021 met een grote van € 50.000,bijvoorbeeld kunnen aanhouden. College graag uw reactie hierop.
Wedeka, wij lezen dat wij volop samenwerken met Wedeka om veel mensen te helpen en te begeleiden via de Participatiewet naar regulier werk. Wij lezen ook dat Wedeka een lagere integratie uitkering WSW ontvangt van € 182.000,-. Dit bedrag zal moeten worden gecompenseerd door een hoger bedrijfsresultaat van de Wedeka. Indien het hoger bedrijfsresultaat niet gehaald wordt, dan zal daarmee een hogere bijdrage van de deelnemende gemeente worden gevraagd. Wij begrijpen dat er een risico is op een nadelig exploitatieresultaat van de Wedeka. College kunt u aangeven hoe groot het risico is en waar dat inhoudelijk mee te maken heeft. Afronding, voorzitter ik kom tot een afronding. Zoals in mijn inleiding aangegeven wordt 2023 een bijzonder jaar, een jaar waarbij wij als CDA willen meegeven dat samenwerken de enige oplossing is om het hoofd te bieden aan alles wat op ons afkomt. K. Sloots, voorzitter Dank voor de bijdrage en uw vragen aan het college. Dan kijk ik in de richting van Lokaal Betrokken, mevrouw Zwiers. H. Zwiers-Manning, Lokaal Betrokken Ja, dank u wel. Voor ons ligt inderdaad de begroting voor 2023. De meerjarenraming laat zien dat we tot en met 2025 flink geld overhouden en voor 2026, het zogenoemde genoemde ravijnjaar, zien we een kleine min. Het ziet er positiever uit dan een jaar geleden. We krijgen iets meer vet op de ribben,
Pagina 8 van 41
Terug naar begin
zo lijkt het. Door de onzekere financiële situatie van de afgelopen jaren zijn er voor de toekomst nog stevige uitdagingen en verplichtingen. Zoals huisvesting van diverse scholen, binnensport accommodaties en de energietransitie. En dan hebben we het nog niet eens over de grote opgaven in de maatschappij, zoals de inflatie, energiearmoede, woningbouwcrisis, opvangcrisis en stikstofcrisis. We zijn ons daar allemaal van bewust en zien en merken we dagelijks. Mensen maken zich zorgen over het betalen van hun rekening, het behouden van hun baan, hun boodschappen die veel duurder zijn geworden en noem maar op. De zorgen zijn groot. Het treft niet alleen de minima, maar ook de middeninkomens en het MKB, net zoals wat CDA ook als voorbeeld gaf. Ook wij als raad en het college heeft het vraagstuk armoede hoog op de agenda staan. Zeer binnenkort komt het college met een planoverzicht, fonds, hoe je het noemen wil en we zijn erg benieuwd met welke plannen het college komt in verband met de aanpak van armoede. De nood is zo gezegd hoog. Lokaal Betrokken heeft er wel alle vertrouwen in dat wij dit met elkaar als raad en college samen kunnen aanpakken. Maar met al deze ingewikkelde vraagstukken is het wel zo, wat doet dit met onze meerjarenraming? Geen vraag aan het college, maar meer in algemene zin, zeker na 2026.
Tot aan 2025 is het gemeentefonds gekoppeld aan de ontwikkelingen van de rijksuitgaven, stijgende rijksuitgaven stijgt ook de uitkering van het gemeentefonds, maar dat kan ook net andersom. De zogenoemde trap op trap af methodiek. Maar uiteindelijk willen alle gemeenten duidelijkheid over structureel geld, geld van de overheid om al hun verplichte taken uit te voeren en om te kunnen investeren. Op dit moment is het nog niet duidelijk hoe de nota perspectief en financieel herstel eruit gaat zien, hierin staan verplichte beleidsontwikkelingen en eventuele beleidswensen. Een vraag, wordt er in de komende nota perspectief en financieel herstel ook rekening gehouden met de inflatie. En dan doelen we eigenlijk op de noodzakelijke ingrepen die gedaan moeten worden de komende jaren. En ja, we snappen dat met de onzekerheid van nu lastig begroten is, maar wellicht dat de wethouder hier iets meer over kan zeggen. We lezen ook in de begroting dat de kosten van het tarief voor het GFT, groene container, zijn gestegen. Die vraag hebben wij ook gesteld en dit komt door het stijgen van het verwerkingstarief per ton GFT afval. Verder is het vastrecht iets gestegen en is het aanbieden van restafval en verzamelcontainer gelijk gebleven. Want het uitgangspunt in dit geval is, afvalstoffenheffing moet 100% kostendekkend zijn.
Bij het vaststellen van het VANG maatregelen plan vorig jaar december hebben wij als Lokaal Betrokken ook al aangegeven dat we het jammer vinden dat er geen groter onderscheid zit tussen het vastrecht en de flexibele tarieven. ChristenUnie refereerde daar al aan in de technische vragen en D66 gaf de vorige vergadering al aan in, die gaf het vorige keer ook al aan over de vervuiler betaald. U geeft als antwoord dat het risico op onderdekking groter wordt als men het vastrecht naar beneden doet, is er wellicht een mogelijkheid om toch te onderzoeken met de data die er al ligt of er daadwerkelijk sprake zal zijn van onderdekking. Tot zover eerst mijn eerste termijn. K. Sloots, voorzitter Hartelijk dank voor uw bijdrage. U krijgt nog een vraag of een interruptie van de heer Pals van D66. Gaat uw gang. K. Pals, D66 Ja, ik heb u even uit laten praten, maar wat mij, u spreekt het woord vertrouwen in uit. En uw vertrouwen is nogal groot ten aanzien van het armoedebeleid et cetera. U wacht de plannen af en u heeft geeft toch vertrouwen. Dan is mijn vraag even, waar is dat vertrouwen op gebaseerd? Heeft u weet u iets meer dan wij? Heeft u een voorbespreking gehad of zo, waarin u dat zo sterk kunt uitspreken, want u weet wat er nog allemaal gaat komen. Dus ja als je al met vol vertrouwen ergens in gaat dan ja dan komt het ook wel goed natuurlijk.
Maar waar baseert u dat op? Dat is de vraag. K. Sloots, voorzitter Mevrouw Zwiers.
Pagina 9 van 41
Terug naar begin
H. Zwiers-Manning, Lokaal Betrokken Nou kijk vertrouwen moet je altijd houden, daar bent u het denk ik net zo goed met mij eens. Wij hebben hier, er is een heidag geweest en wij hebben een avond gehad over armoede, er zijn ideeën neergelegd, we hebben straks nog een armoededialoog en er komt dus een plan vanuit die heidag. Ja, daar heb ik vertrouwen in. Het college is denk ik daar voortvarend in. Ik weet niet meer dan u. Alleen ja ik heb daar het volste vertrouwen in, dat wij dat gezamenlijk met elkaar, ook met raad dat aan kunnen vliegen. K. Sloots, voorzitter Eerst meneer Pals en daarna meneer Klopstra. Meneer Pals, want het was uw vraag. K. Pals, D66 Ja, nou ik vind het heel mooi hoor, en vertrouwen moet je ook hebben. Je moet ook vertrouwen geven hè, want anders ontvang je nooit vertrouwen terug, dus dat is ook wel, maar u spreekt toch echt over ideeën en dan ja ik vraag u toch verder. Want heeft u een idee gehoord waarvan u zegt van nou dat is een mooi idee, want ik heb ze namelijk niet gehoord. En het verslag van de heidag was een soort index van wat we allemaal hebben, dus heeft u, ja ik blijf toch weer de vraag stellen, heeft u meer gehoord dan wat wij gehoord hebben of heb ik iets gemist daarop. Het hoeft maar een klein tipje van de sluier te zijn. K. Sloots, voorzitter Misschien, ik kijk even naar de heer Klopstra. U heeft ook een vraag aan mevrouw Zwiers. J.
Klopstra, VVD Ja voorzitter, dank u wel. De vraag aan meneer Pals is, vertrouwt hij het college niet. Want het gaat over vertrouwen of wantrouwen. Volgens mij hebben we een college neergezet met mekaar en daar hebben we allemaal ja tegen gezegd, waar we het volste vertrouwen in hebben. Maar misschien dat meneer Pals daar nu inmiddels anders over denkt. Ik ben benieuwd. K. Sloots, voorzitter Meneer Pals u krijgt nu al de grote vertrouwensvraag. K. Pals, D66 Ja, het is nogal wat dat u de vertrouwensvraag, ten eerste hoort er bij een vertrouwensvraag altijd een motie meneer Klopstra. Dus zo gauw wij met een motie komen dat we het vertrouwen opzeggen dan is er echt iets aan de hand. Dus laten we dat even vooropstellen en dat hoort in een normale procedure hoort dat zo te zijn, dus in die zin is dat absoluut niet aan de orde. Anders waren we wel met een motie gekomen. K. Sloots, voorzitter Kijk en dan ga ik naar mevrouw Zwiers die even extra tijd had om goed na te denken over waar zij haar vertrouwen op baseert richting de heer Pals. Gaat uw gang. H. Zwiers-Manning, Lokaal Betrokken Ja, dank u wel. Nee, ik heb geen tipje van de sluier en de avond is gewoon wel constructief geweest en naar aanleiding van die avond zeg ik het vertrouwen daarin. Ja zeker. K. Sloots, voorzitter Kijk dat is goed om te horen. De heer Weinans.
Pagina 10 van 41
Terug naar begin
J.G.H. Weinans, CDA Ja, mooi om te horen ook dat Lokaal Betrokken armoede hoog op de agenda heeft staan. Vindt Lokaal Betrokken ook dat er eigen financiële middelen van de gemeente voor armoedebeleid zou moeten worden ingezet. K. Sloots, voorzitter Mevrouw Zwiers. H. Zwiers-Manning, Lokaal Betrokken Ik, aangeven aan, dat is een aanname, maar het feit dat het college bezig is met een plan, ga ik ervan uit dat daar een bedrag tegenover staat en dat dat inderdaad eigen geld is en dat wij niet wachten op wat de overheid doet. K. Sloots, voorzitter Volgens mij een helder antwoord, toch. Dank voor uw bijdrage mevrouw Zwiers. Dan gaan wij naar de fractie van de Partij van de Arbeid. G. Schipper, PvdA Ja, dank u wel voorzitter. Ik heb even getwijfeld hoe ik zou beginnen met dit agendapunt, zakelijk of sociaal. Mijn keuze is gevallen op het laatste en het zou je niet verbazen. We weten allemaal dat we in een zeer roerige en harde wereld leven waarin we dagelijks geconfronteerd worden met veel leed en veel mensen die geen plek meer hebben om te wonen. En nog erger om te slapen en te eten. Dit wetende wil onze fractie zeggen dat we trots zijn op onze gemeente die zich vanaf de eerste dag heeft ingezet om zoveel mogelijk te doen om een helpende hand toe te reiken. Dat vooraf. Voorzitter, ten opzichte van het meerjarenperspectief is deze begroting een stuk positiever dan wel verwacht werd.
Met wel als rode draad 2026, hierover later. Ondanks dat het er financieel goed uitziet is deze begroting beleidsarm. En er zijn geen nieuwe wensen in verwerkt. We hebben een moeilijke periode achter de rug, dat weten we allemaal. Onze gemeente is onder preventief toezicht geweest. Gelukkig is dit geweest, maar het heeft wel geleid tot het opstellen van een herstelplan om terug te keren naar een financieel betere positie. In de nota perspectief en financieel herstel, die behandeld gaat worden in januari volgend jaar, krijgen we te lezen hoe dit college dat wil gaan uitvoeren om te komen tot een betere financiële toekomst. Voorstellen hierover komen in januari en de raad gaat dan hierover een uitspraak doen. Maar eerst deze begroting. Zoals ik al zei, is deze begroting beleidsarm en grotendeels nog gemaakt met het voormalige college. Voorzitter over het theater Geert Teis zijn door verschillende partijen technische vragen gesteld en antwoorden hebben we kunnen lezen en ook gehoord vanavond. Komende week gaan we als raad kijken bij het theater. In de kader van raadsbreed werken is dit een prima manier om iedereen op de hoogte te brengen. Meedoen en zelfredzaamheid, bij het beleidsindicatoren lezen we bij punt 9 dat dit in onze gemeente maatwerk aanzienlijk hoger is dan het landelijke. Dit zou je zowel positief als negatief kunnen uitleggen.
Positief dat onze gemeente veel maatwerk levert. Negatief dat het nodig is. Kan het college uitleggen hoe dit te lezen? Verder is de vraag naar bijzondere bijstand ook ruimer begroot. Dit is gezien de onzekere tijd wel begrijpelijk. Het is voor heel veel mensen en kleine ondernemers een zeer moeilijke tijd. Dit geldt ook voor budgetbegeleiding. Ook hier vermoeden we zeker meer aanvragen. Is het college met daarmee mee eens dat. We hebben kunnen lezen dat er bij Wedeka veranderingen zijn doorgevoerd in leerwerkbedrijf en dat gaat goed. Het CDA maakte ook al een opmerking hierover, alleen zijn wij wat positiever hierover. Voorzitter, wat we ook belangrijk vinden, onze oudere inwoners. We zijn van mening dat hier zeker aandacht voor moet blijven, er zijn natuurlijk al veel aandachtspunten, maar deze groep is kwetsbaar en uit zich meestal niet. We wachten dan ook de voorstellen in het komend jaar. Ook het bouwen van betaalbare woningen voor jong en oud hopen we in januari ook in de visie van het college terug te zien. Voorzitter, ik zou nog terugkomen op 2026. Dit jaar staat bekend als het ravijnjaar, maar op dit moment is alles zo
Pagina 11 van 41
Terug naar begin
verwarrend in de wereld. Er is al genoeg over gezegd dat het voor dit moment 2026 heel ver weg is, maar het moet steeds in ons achterhoofd zitten en ook moeten blijven zitten. Daar bedoelen we mee dat we zeker alert zijn en moeten blijven. Voorzitter, tot slot. Voorzitter, we hebben allemaal de afgelopen week een toneelstuk kunnen zien en dat was voor velen van ons even schrikken. Wat mij is bijgebleven en wat ik niet meer vergeet is de zin, armoede maakt slaafs. En als dit doordringt, dan klopt het. Als je altijd het woordje mag moet gebruiken en onderdanig moet vragen, dat vreet aan een mens. En daar ligt ook een stukje verantwoordelijkheid bij voor ons allemaal van deze hele raad en daar wil ik mee afsluiten. Voorzitter, ik sluit af en we stemmen in met deze begroting. Dank u wel. K. Sloots, voorzitter Hartelijk dank voor uw bijdrage mevrouw Schipper namens de Partij van de Arbeid. En ik kijk in de richting van de Socialistische Partij, mevrouw Luijken aan u het woord. M. Luijken, SP Ja, ik denk dat ik het ook maar sociaal ga doen vanavond. Hoef ik niet over na te denken trouwens. Voorzitter, vandaag stellen wij wederom de beleidsarme begroting vast. Het verschil met de voorgaande jaren is toch wel een gevoel van opluchting. Van 7 miljoen tekort naar een overschot van 3 miljoen. Van onder preventief toezicht naar een we gaan het zelf weer doen.
Zijn onze zorgen nu voorbij? Is het herstelplan nog wel nodig. We gaan het zien in de perspectief nota. De SP blijft bij haar standpunt dat wij geen bezuinigingen steunen die onze inwoners direct of indirect raken. De coronacrisis is nog niet opgelost of het kabinet gooit er nog een paar andere crisissen tegenaan. Onze inwoners zullen de komende tijd hard geraakt worden, de prijzen rijzen de pan uit. K. Sloots, voorzitter U heeft een interruptie van de heer Pals. De heer Pals. K. Pals, D66 Ja, ik vind het altijd een beetje makkelijk te zeggen, het kabinet gooit er nog een paar crisissen tegenaan. Net als er een totale ontkenning bij de SP heerst dat er oorlog is, dat er energiecrisis is, et cetera, dus het heeft nogal wat invloed op onze inwoners. K. Sloots, voorzitter En is uw daartoe strekkende vraag dan ook, welke crisissen er precies bedoelt worden? Is dat. K. Pals, D66 Nou ik denk dat mevrouw Luijken wel weet welke crisis er bedoelt wordt. Maar de vraag is, is mevrouw Luijken echt van oordeel dat het kabinet die crisis ertegenaan gooit. K. Sloots, voorzitter Mevrouw Luijken. M. Luijken, SP Nou gedeeltelijk wel natuurlijk. De woningen, de zorg, weet ik veel, er is zoveel aan de hand op met ogenblik en dat is niet alleen maar te wijten aan het feit dat er een oorlog is op ons continent.
Ik denk dat ik wat dat betreft ook gewoon een ander inzicht heb inderdaad dan het kabinet wat er zit. En ik snap dat dat bij meneer Pals niet prettig valt. Maar ja, hij mag van mij uit het kabinet stappen. K. Sloots, voorzitter Dan zou ik zeggen, vervolgt u uw betoog.
Pagina 12 van 41
Terug naar begin
M. Luijken, SP Precies. De prijzen rijzen de pan uit en zullen nu juist onder inwoners moeten gaan steunen. Maar hoe gaan we dat doen? Onze motie die vroeg om een beter armoedebeleid door als gemeente te faciliteren of financieel ondersteuning te bieden, werd niet door de meerderheid gesteund. Wel kwamen er plannen uit de heidag, waaronder andere de stop op de kostendelersnorm werd genoemd en bij de laatste briefing van de wethouder konden we lezen dat het college voornemens is een noodfonds op te richten, waar wij als SP achter kunnen staan. Het pleisterplak systeem in Den Haag, sorry meneer Pals, ik ben hem gewoon even voor, het pleisterplak systeem in Den Haag zorgt ervoor dat onze inwoners onzeker zijn over hoe het allemaal moet. Waar kom ik wel voor in aanmerking? Waar kom ik niet voor in aanmerking? En hoe moet ik dat doen. De SP zou het dan ook normaal vinden dat er een spreekuur komt in alle kernen waar onze inwoners terecht kunnen met hun vragen. Wij vragen ons af, hoe realistisch is deze begroting? De begroting heeft veel aannames en risico's. Zo gaat u ervan uit dat het afschaffen van de Algemene Voorziening Huishoudelijke hulp 2 ton gaat opleveren, ruim 2 ton. Maar is dat ook zo? Het bedrag zou wel eens heel anders kunnen uitpakken als alle keukentafelgesprekken zijn geweest.
Of heeft u op voorhand al bedacht dat veel mensen niet voor maatwerkvoorziening in aanmerking komen. De Neuteboom school en de Maasborg wachten al jaren op een nieuw schoolgebouw. In de begroting staat een stelpost van 263.000 beraamd. Hoe realistisch is het bedrag met de huidige prijsstijgingen voor bijvoorbeeld bouwmaterialen en loonstijgingen. Zoals gebruikelijk blijven er ook bij ons wat vragen over. Op bladzijde 26 kunnen we lezen dat in de jeugdzorg vooral wordt ingezet op goedkoopste adequate voorziening. voor de SP geldt meer dat de beste voorziening leidend is, goedkoop blijkt later meestal duurkoop. Bent u dat met ons eens? Op bladzijde 31, leren en ontmoeten, staat dat alle kinderen hebben een thuis nabije onderwijsplek. Dat is een mooi streven, maar we weten allemaal dat dat lang niet het geval is. Heeft het college inzicht hoeveel kinderen er thuis zitten. K. Sloots, voorzitter Mevrouw Luijken u heeft een interruptie van de heer Klinkhamer, de heer Klinkhamer. T. Klinkhamer, PvdA Ik ga even ongeveer 10 seconden terug, even over de jeugdzorg, want die vraag die triggerde mij een beetje. Ik denk van het college was heel duidelijk. Die zegt, wij gaan in het voorliggend veld gaan we kijken want dat is goedkoper, maar als het niet anders kan, als het echt niet anders kan, dan wordt het specialistisch. En dat is duurder.
Dat criteria die is gehanteerd door college, dat heeft het duidelijk op papier gezet en ik denk ook van ja, dan praat je over goedkoop duurkoop ik denk nou wacht eerst maar eens af, want de ervaring is wel als het nodig is, een kind zit in de knel dan krijgt hij wel de specialistisch zorg en dat kost geld. K. Sloots, voorzitter Mevrouw Luijken. M. Luijken, SP Nou deze vraag kunnen we schrappen, die is al beantwoord door een nieuwe wethouder van de Partij van de Arbeid. K. Sloots, voorzitter Dan zat het niet in het woord adequaat, want volgens mij was u M. Luijken, SP Zoiets denk ik, meteen bam.
Pagina 13 van 41
Terug naar begin
K. Sloots, voorzitter Ok, heel goed. Vervolgt u uw betoog. M. Luijken, SP Ik begin even met dat stukje overnieuw. Leren en ontmoeten staat dat alle kinderen hebben een thuisnabije onderwijsplek. Dat is een mooi streven, maar we weten allemaal dat dat lang niet het geval is. Heeft het college inzicht hoeveel kinderen er thuis zitten omdat er geen passend onderwijs voor deze kinderen is. En wat gaat de gemeente eraan doen om dat op te lossen. Bij beleidsindicatoren, bladzijde 46, zien we dat overal net onder het landelijk gemiddeld zitten. En ik dank dat meneer Tamsma van de ChristenUnie had het daar ook al een beetje over, betekent dat dat de pakkans in onze gemeente gewoon kleiner is. Wat gaat dit college doen om de woningbouwcorporaties te stimuleren sociale huurwoningen te bouwen, de starterswoningen en woningen voor jongeren. Nog steeds worden er sociale huurwoningen verkocht door woningbouwcorporaties, dat is de SP een doorn in het oog. Is het college het eens met de SP en wat kunnen wij daar als gemeente aan doen? Op bladzijde 70 staat iets over de gang van zaken in een rechtszaak die loopt tegen de gemeente. Wij lezen dat partij B in hoger beroep is gegaan. Nu zijn er op dat gebied wat ontwikkelingen.
Onze vraag is, gaat de rechtszaak nog wel gewoon door? Nou en dan als klapper op de vuurpijl, tijdens de raadsvergadering over het collegeakkoord heeft het college de opmerking gemaakt dat er deze keer zelfs wat ruimte is voor investeringen. Mogen wij de conclusie trekken dat er een mogelijkheid is om een jongeren plek te realiseren anders dan het Lint voor Musselkanaal. Tot zover. K. Sloots, voorzitter Mevrouw Luijken, dank voor uw bijdrage namens de Socialistische Partij. Ik kijk naar rechts, naar de heer Bieze van Gemeentebelangen Stadskanaal voor de bijdrage van zijn kant. H.T. Bieze, Gemeentebelangen Ja, dank u wel voorzitter. Ik heb een inleiding van één kantje, dus gaan jullie er maar voor zitten. Nee hoor, dat ga ik niet doen, ik ga niet alle argumenten herhalen die hier in deze raad genoemd zijn. De situatie is ernstig genoeg om hier serieus mee om te gaan met deze begroting, want we hebben inderdaad een aantal grote crisissen op dit moment in het gehele land en in de hele wereld trouwens en die hebben natuurlijk ook hun effect op de gemeente Stadskanaal c.q. haar inwoners, organisaties, bedrijven et cetera. In deze omstandigheden besluiten we dus over de begroting 2023 en de meerjarenraming 2024 – 2026.
De anderen hebben de bedragen al genoemd die die daarmee gemoeid zijn en het doet mij deugd, als jarenlang ervaren raadslid, dat we nu eens een keer positief afsluiten. Want volgens mij hebben we in mijn periode meer negatief afgesloten dan dat we positief konden afsluiten. Dus dat is wel positief en zeker dat we in 2023 3 miljoen in de plus gaan. Hoe het verder in de jaren gaat dat zullen we zien, daar hebben anderen ook iets over gezegd. Daar zit natuurlijk meer onzekerheid in. Wat natuurlijk de grote klapper is, dat hebben anderen ook aangegeven, is dat ravijnjaar. 2026 waarin we naar 53.000 negatief gaan vanuit een positie van 7 miljoen euro positief. En dat is natuurlijk een kwestie van onderhandelen tussen rijk en gemeentes, om te kijken dat we dat ravijn zoveel mogelijk gaan dichtgooien. En ik ga er dan ook vanuit dat de gemeenten c.q. de VNG en het rijk daaruit kan gaan komen. Want het kan natuurlijk niet zo zijn dat we op deze manier als gemeente in het water worden gegooid, om het zo maar even te zeggen. En dan wordt zwemmen wel heel erg moeilijk. Voorzitter, dan nog even inhoudelijk een paar punten. Voor wat betreft de daling van het aantal begrootte techniektesten van Dok 4, van 80 naar 40 in 2023, geeft u aan dat er nieuwe werkafspraken met de GAP Academy zijn gemaakt, waardoor minder techniek testen worden afgenomen.
Oorzaak zou onder andere een verminderde instroom en een andere aanpak voor statushouders zijn. Afgezet tegen het feit dat technische bedrijven al lange tijd duizenden vacatures hebben en dus schreeuwen om medewerkers, vinden wij dit een antwoord dat van weinig inzet en uitdaging getuigd. Graag uw reactie. Voorzitter, ja ik vroeg even naar, naar ja
Pagina 14 van 41
Terug naar begin
datgene wat u gezegd hebt in het kader van de spoorlijnen, het bidbook Nedersaksenlijn, want ik meende dus inderdaad dat u het had over een bijdrage van 360 miljoen, maar dat blijkt dus een 63 miljoen te zijn. Nu verscheen er in het Dagblad van het Noorden van afgelopen zaterdag onder andere ook een gedeelte over de spoorlijn Veendam- Stadskanaal. En daar komen we sowieso al op tekort volgens mij, ik meende zo in de 57 miljoen of 50, tussen de 50 en de 57 miljoen. Maar wat ons dan verbaasd wat er in de krant staat. Daar staat dus letterlijk, daarnaast blijkt spoorbouwer ProRail sceptisch te staan tegenover nieuw spoor in het noorden. Ook meldt ProRail dat door de verwachte ontwikkeling van het reizigers- en goederenaanbod de komende 10 tot 15 jaar voorrang vraagt voor de aanpak van andere spoorknooppunten in het westen van het land. En daar hebben we volgens ons weer het door de periferie zo verfoeide Randstad denken in beeld. Als dit dus echt zo is en als dit waarheid wordt voorzitter, gaat dan onze trein in het 2026 wel rijden. Of helemaal niet meer, als u dit zo leest. Graag een antwoord van uw college daarop. Op onze vraag waarom u in de maatregelennota 2021 -20 24 de besloten bezuiniging van € 150.000,- op het Geert Teis niet haalbaar acht, antwoordt u dat het niet reëel is de Pleinzaal grootschalig aan te passen.
De gehele theatersector door de coronacrisis uit het lood is geslagen en dat het virus de komende jaren in de branche nog voelbaar zal blijven. Uw conclusie is, dat de komende jaren voornamelijk moet worden ingezet op het terugwinnen van publiek. Onze vraag is, hebt u hiervoor een plan van aanpak? En zo nee, gaat u dat dan nog doen? Voor wat betreft de nadere besluitvorming 22, betreffende de ontwikkeling van de nieuwe onderwijs accommodatie Maarsborg en Neuteboomschool, de anderen vroegen er ook al naar, is ons niet duidelijk of de genoemde nadere besluitvorming door de gemeenteraad moet plaatsvinden of door het college. Dat staat namelijk niet in de beantwoording. Graag duidelijkheid hierover. Onder andere door een hoge graad van verontreiniging van ons PMD afval, plastic et cetera, blijkt onze vergoeding daarvoor te zijn verlaagd, hebt u gezegd en dat heeft een aantal oorzaken. Om welk bedrag gaat die verlaging in totaal en wat gaat u eraan doen om de graad van verontreiniging van deze afvalsoort te verlagen? We hebben het gehad over crises in de wereld en in dit land en in onze gemeente en anderen hebben het ook al gezegd, we merken daardoor dat armoede voor een deel van onze inwoners toeneemt of zelfs is begonnen bij mensen die daar nooit last van hebben gehad.
Bijvoorbeeld door oplopende prijzen van dagelijkse boodschappen, zeer hoge gas- en elektriciteitsprijzen, enzovoort. De financiële eindjes kunnen absoluut niet meer aan elkaar worden geknoopt. De gevolgen van armoede zijn u allen bekend, maar ik noem ze toch nog even. Armoede en schulden kunnen leiden tot stress, verminderde gezondheid, opvoedproblemen, uitsluiting en soms zelfs het missen van het dak boven het hoofd. Kinderen die opgroeien in armoede lopen vaak een achterstand op die nauwelijks nog in te lopen is. In deze moeilijke en turbulente tijd zijn wij het als gemeenteraad en college verplicht om daar waar mogelijk ondersteuning te bieden. De huidige minimaregelingen zijn goed, maar voor deze situatie in deze tijd niet altijd voldoende. We zullen, is onze mening, buiten gangbare kaders moeten denken en opereren. Bureaucratisch handelen is daarbij wat ons betreft uit den boze en snelheid in uitvoering zeer belangrijk. We zijn al een tijdje bezig met dit onderwerp, we verwachten van u dat u op zeer korte termijn met voorstellen komt. K. Sloots, voorzitter U heeft een interruptie van uw buurman, van de heer Klinkhamer van de Partij van de Arbeid. T. Klinkhamer, PvdA Het gebeurt niet vaak, maar het moet een keer gebeuren voorzitter. K. Sloots, voorzitter Ja en nu is het gelukkig via de microfoon dan kunnen wij meeluisteren. Gaat uw gang.
Pagina 15 van 41
Terug naar begin
T. Klinkhamer, PvdA Zo is het. Mijn vraag is even, dat bureaucratisch handelen, hoe ziet u dat meneer Bieze. Wat is uw idee, want bureaucratisch handelen dat is gewoon een modetrend die al decennialang hier in deze gemeente is. In andere gemeentes ook, maar hoe ziet u dat, wat moet er dan veranderen? K. Sloots, voorzitter Meneer Bieze. H.T. Bieze, Gemeentebelangen Waar het om gaat in deze situatie dat snelheid geboden is. Wij zijn in dit land heel goed in het bedenken van regels en het controleren van regels en mensen wijzen op fouten die gemaakt zijn, ik denk dat wij nu in een situatie zitten dat we, en dan heb ik het maar bijvoorbeeld maar even over het noodfonds, want daar hebben wij een mail over gehad van ons college, we kunnen dat noodfonds op twee manieren in de markt zetten en zeggen van nou we gaan op dezelfde voet door, alles wat we bijvoorbeeld bij de bijstand bij een bijstand aanvraag controleren, gaan we gaan we ook hier controleren. Of we zeggen van nee, we gaan daar heel pragmatisch mee om. Mensen die bij ons aankloppen voor hulp, daar gaan we natuurlijk een toets op doen, maar met zo weinig mogelijk controlemomenten en controledingen en dan zullen we waarschijnlijk als raad en als college fouten maken, maar misschien is dat in deze situatie maar eens een keer aanvaardbaar om dat ook gewoon te doen.
Want wij gaan nog steeds uit van vertrouwen van in mensen en natuurlijk zitten daar mensen tussen die daar eventueel misbruik van gaat maken en dat is in andere situaties zo, maar nu zitten mensen in nood en die moet je zo snel mogelijk proberen te helpen. Voorzitter, dank u. K. Sloots, voorzitter Ja, dank u wel meneer Bieze voor uw antwoord. Ik kijk even naar de heer Klinkhamer. T. Klinkhamer, PvdA Helemaal mee eens voorzitter. Waar ik het zeker mee eens ben, is die bureaucratie om die kosten te verminderen, want bureaucratie kost enorm veel geld. Dus op dat stuk, ik denk dat dat ook een aandachtspunt is om te zorgen van, voorkom bureaucratie, voorkom je dus de kosten. En maar goed, ik heb er goede hoop op dat dat ook gaat gebeuren en anders komen we met een initiatief stuk hierin. K. Sloots, voorzitter Ja een aantal raadsleden heeft afgelopen week een toneelvoorstelling bijgewoond en ik mag daar wel uit concluderen dat een overdaad aan regelgeving niet helpend is in de armoede. Dus ik hoor meneer Bieze ook ongeveer die conclusie trekken. Voor het vervolg, meneer Bieze. H.T. Bieze, Gemeentebelangen Ja, dank u wel voorzitter. Dank voor de ondersteuning ook vanuit de Partij van de Arbeid. Dat is hartstikke mooi. Ik sluit even af voorzitter bij de vraag van het CDA, ik heb anderen daar niet over gehoord.
Het CDA vroeg volgens mij, maar ik kijk even die kant op van, is dat nou zo. Oh nee, laat ik het anders zeggen. Wij vinden dat het college verantwoordelijk is voor de nota perspectief en financieel herstel. Zijn andere partijen het daarmee eens. Nou wij zijn het daarmee eens. Dank u. K. Sloots, voorzitter Kijk dat is een mooie inleiding voor de beantwoording van deze vraag. Dank voor uw bijdrage meneer Bieze namens Gemeentebelangen Stadskanaal. Ik kijk naar de fractie van de VVD voor hun bijdrage, mevrouw Huizing.
Pagina 16 van 41
Terug naar begin
L. Huizing, VVD Ja, dank u wel voorzitter. Er zijn al veel inleidende woorden besteed aan de begroting, dus dat ga ik ook niet opnieuw doen. De begroting is beleidsarm, de VVD kijkt dan ook met belangstelling uit naar de nota perspectief en financieel herstel, zodat er keuzes gemaakt kunnen worden eventueel om een gezonde en duurzame financiële basis te leggen. Er zijn ook al veel vragen gesteld over de begroting. Wij willen graag nog aandacht vragen voor pagina 84, daar wordt gesproken, of eigenlijk geeft u daar als college ook aan dat u het op juiste wijze inkopen en aanbesteden van groot belang acht, de VVD heeft bij andere P&C producten, waaronder de jaarstukken, ook aandacht gevraagd voor het op een juiste manier Europees aanbesteden, dat naar aanleiding van bevindingen van de accountant. Wij lezen in de begroting dat u een plan van aanpak heeft gemaakt. Wij willen graag het college vragen wanneer wij als raad dit plan van aanpak kunnen ontvangen en op welke wijze wij in de toekomst geïnformeerd gaan worden over de effecten van het terugdringen van de geconstateerde onrechtmatigheden en het voorkomen van eventuele onrechtmatigheden. We hebben verder geen aanvullende vragen bij de begroting. Dank u wel. K. Sloots, voorzitter Dank u wel mevrouw Huizing namens de VVD. En dan tenslotte D66, de heer Pals. K. Pals, D66 Ja voorzitter, ik zou het graag staande willen doen.
Kan dat? K. Sloots, voorzitter Zeker, u kunt achter het spreekgestoelte plaats nemen. K. Pals, D66 We hebben 129 pagina 's voor ons liggen en dat wil ik liever niet vanuit een luie stoel. K. Sloots, voorzitter Nee, maar u kunt het spreekgestoelte daarvoor gebruiken. Gaat u gang. K. Pals, D66 Voorzitter, we behandelen vandaag de begroting. Een mooi moment van vooruitkijken. Alhoewel het ons niet meeviel, want achteruit kijken is altijd makkelijker dan vooruit kijken. Maar goed, in dat licht van de begroting moet je vooruitkijken. Na een jaar waarin vol, in een jaar waarin heel veel gebeurt, de corona maatregelen en de daaropvolgende oorlog in Oekraïne met alle gevolgen van dien voor onze samenleving zijn gebeurtenissen die iedereen raken en waarvan wij de gevolgen nog lang zullen moeten dragen als samenleving. Hoge inflatie, sky highe energielasten, vluchtelingen en spanningen in de wereldeconomie die aan onze gemeenschap niet voorbij zullen gaan en die ons zullen manen tot zorgvuldigheid en openheid naar elkaar. Zoals Beatrice de Graaf treffend zeg, bij crisis wordt naar de overheid gekeken, maar overheidsingrijpen leidt tot wantrouwen wanneer verwachtingen niet worden nagekomen. En daar is ook denk ik de stuurkunst voor raad en college de komende jaar voor aanwezig onder deze woorden. Er moet in het eigen vlees gesneden worden. Crisisbeheersing gaat ons wat kosten.
De samenleving moet begrijpen dat iets is wat er de komende jaren bij dat dat iets is wat er de komende jaren bij gaat horen en dat het schuurt met hoe wij gewend waren. Want in heel veel reacties zijn we gewoon verwend en niet gewend. Maatregelen die we gaan nemen om de crisis te bestrijden moeten kloppen. Eerlijk, rechtvaardig verdeeld. Alleen dan houden burgers het vol en houden ze elkaar ook vast. En dat moeten we zien als raad over te brengen. Dat alles kan ook zijn weerslag krijgen op onze begroting, immers niets is meer zoals het was en onzeker is in deze onzekerheid kun je moeilijk in tabellen kwijt en we zullen het moeten doen met wat er staat in de begroting. In ieder geval is de begroting beleidsarm en hoeven we ons daarover niet te bekreunen. Best wel jammer, maar aan het eind van deze vier jaren volgt het rampjaar of het ravijnjaar in 2026.
Pagina 17 van 41
Terug naar begin
Dus ondanks de redelijke cijfers voor nu, zitten onze financiën ook in een ongewisse toekomst en zal en kan iedere vraag over de cijfers de komende jaren weer een andere uitleg krijgen. We moeten ons daar bewust van zijn. Daarom focussen wij ons op als D66 om wat er nog moet worden gedaan de komende periode in deze begroting. Allereerst willen we de ambtenaren bedanken voor hun inzet, die is tomeloos geweest. Jammer voor onze raad en inwoners blijft dat nog steeds, blijft dat we nog steeds niet een andere en overzichtelijke layout aan onze inwoners kunnen presenteren van de begroting. Want nogmaals voor onze inwoners is die gewoon niet te begrijpen. Het is niet klaar te krijgen, dus ondanks de vele verzoeken vanuit de rekeningcommissie en zelfs en vanuit de rekencommissie waar vaak een poging is gedaan om dat anders te krijgen, is het nog steeds na al die jaren niet gelukt en zelfs tot onze grote spijt staat er nu ook geen organogram in de lokale pers en media, wat normaal altijd de normale gang van zaken was. Bijvoorbeeld een helder organogram kan ons helpen en onze inwoners beter wegwijs maken in onze financiën, want dat is nodig in deze onzekere tijden. Nu enkele zaken die onze fractie de komende jaren graag zou willen zien veranderen en waarop we meer actie willen zien.
Restafval, het college zal nu toch echt aan de kar moeten trekken om onze inwoners te wijzen op dat de hoeveelheid restafval naar de doelstelling van 100 kg per inwoners moet. En het liefst helemaal zero waste. We zullen echt aandacht moeten besteden aan de thema 's rethink, reuse, repair, refurbish, remanufacture en recycle en we roepen het college op dit voortvarend aan te pakken en waarvan wij resultaten verwachten het komende jaar. Onze zwembaden K. Sloots, voorzitter Helaas, u heeft een interruptie van mevrouw Schipper. G. Schipper, PvdA Ja, ik vraag mij even af of meneer Pals denkt dat er helemaal geen kijkers zijn, want wat hij nou net allemaal heeft gezegd dat heeft niemand begrepen neem ik aan. K. Pals, D66 Wat zegt u? K. Sloots, voorzitter Ik vermoed dat het ging om de Engelse termen die u heeft gebezigd. En mevrouw Schipper vraagt daar een vertaling van. K. Pals, D66 Oh, graag een vertaling. Oh zo. Ik wil het ook wel in het Gronings zeggen eigenlijk hoor. G. Schipper, PvdA Nou ook weer niet nodig, maar mag. K. Pals, D66 Rethink, je moet weer opnieuw uitvinden. Reuse, je moet spullen weer opnieuw gaan gebruiken. Repair, alles wat stuk is, eerst repareren voordat je nieuwe koopt. Refurbish , gooi niet je oude meuk direct op de vuilnis, zoals u vorige keer zei dat het onze berm vol lagen met bankstellen et cetera, niet doen, gewoon nieuw kleedje erover klaar.