Transcriptie raadsvergadering 4 april 2022.pdf
Tekst van het document
Transcriptie Raadsvergadering 4 april 2022
Inhoudsopgave Aan- en afwezigen............................................................................................................................... 2 Agendapunt 1, Opening ...................................................................................................................... 2 Agendapunt 2, Mededelingen ............................................................................................................ 2 Agendapunt 2a, ................................................................................................................................... 3 Agendapunt 3, Vaststellen agenda ..................................................................................................... 4 Agendapunt 4, Insprekers ................................................................................................................... 4 Agendapunt 5, Duiding verkiezingsuitslag .......................................................................................... 4
Pagina 1 van 26
Aan- en afwezigen Aanwezig Voorzitter Griffier Raadsleden
Wethouders Secretaris
K. Sloots K. Willems H.T. Bieze (GBS), G. Brongers-Roffel (CDA), A. Gelderblom (SP), J.M. Ham (SP), F. van der Heide (ChristenUnie), E.P. Hofstra (PvdA), L. Huizing (VVD), T. Klinkhamer (PvdA), J. Klopstra (VVD), M. Luijken (SP), F. Lutz (GBS), J. Mellies (Lokaal Betrokken), S. Mulder (Lokaal Betrokken), K. Pals (D66), G. Schipper (PvdA), I.J. Sterenborg-Kooij (ChristenUnie), A. Tamsma (ChristenUnie), J. van der Veen (ChristenUnie), G. Weinans (CDA), M.H.L. Wiersema (CDA), A.I. Wubs-Kramer (CDA) en H. Zwiers-Manning (Lokaal Betrokken) G. Borgesius, G. Brongers-Roffel en M.M.H. Verschuren G.J. van der Zanden
Afwezig Raadsleden
A.H. van Beek (ChristenUnie)
Agendapunt 1, Opening K. Sloots, voorzitter Goedenavond dames en heren, het is 4 april 2022 en we zijn aangekomen bij de start van deze raadsvergadering. De eerste raadsvergadering van deze gemeenteraad. We hebben al een voorprogramma gehad, daarin was u thuis in ieder geval niet uitgenodigd, maar wij hebben het goed gehad met elkaar. Ik heet welkom leden van het college, leden van de raad, mensen hier op de tribune en een speciaal welkom aan de familie Schipper, de familie van Grietje Schipper, die het enige raadslid is die nog niet beëdigd is in ons midden, omdat zij vorige week ziek was, dus dat gaan we straks onder agendapunt 2a doen mevrouw Schipper, dus ik hoop dat u er dan klaar voor bent. Natuurlijk ook leden van de pers van harte welkom.
Agendapunt 2, Mededelingen K. Sloots, voorzitter En dan zijn wij beland bij de mededeling en u ziet naast mij de heer Bert Nederveen. Die is als informateur bij deze vergadering aanwezig, want dit is een duidingsvergadering. Dat betekent dat we met elkaar gaan kijken naar de uitslag en terugblik op de uitslag van de verkiezingen en we hebben met elkaar afgesproken dat elke partij daaraan een duiding geeft, aan die uitslag van die verkiezingen en dat zij ook een aantal speerpunten naar voren zullen gaan brengen. En mijn voorstel is, maar daar kijk ik de raad ook even voor rond, dat wij dat netjes doen vanaf de grootste partij tot uiteindelijk de minst grote partij, dat wij omdat het ook voor een aantal fractievoorzitters de eerste keer is, we elkaar even netjes laten uitpraten en dan vervolgens heel even pauze houden en dan in de tweede termijn vraag ik elke partij om een korte reactie op hetgeen wat zij hebben gehoord in de eerste termijn. Dat kondig ik nu al aan, omdat u dan even de gelegenheid heeft om in het komende uur zich daar ook alvast op voor te bereiden. Nou daarmee hebben we denk ik de orde van vanavond met elkaar vastgesteld en ik zie geen mensen die hopeloos hun handen in de lucht steken en zeggen van zo Terug naar boven Pagina 2 van 26
moeten we dat niet gaan doen. De heer Bert Nederveen, nogmaals welkom, fijn dat u er bent. Aan het eind van de avond krijgt u ook even het woord om een reflectie te geven op hetgeen u vanavond heeft gehoord.
Agendapunt 2a K. Sloots, voorzitter Dan zijn we aangekomen bij agendapunt 2 a. Ja, mevrouw Schipper het is zover, ook u moet beëdigd worden en dan is onze raad weer compleet. Als u naar voren komt, dan gaan we dat doen. Moeten we allemaal even gaan staan. Ik verklaar dat ik om lid van de raad benoemd te worden, rechtstreeks noch middellijk onder welke naam of welk voorwendsel ook enige gift of gunst heb gegeven of beloofd. Ik verklaar en beloof dat ik om iets in dit ambt te doen of te laten rechtstreeks noch middellijk enig geschenk of enige belofte heb aangenomen of zal aannemen. Ik beloof dat ik getrouw zal zijn aan de Grondwet. Dat ik de wetten zal nakomen en dat ik mijn plichten als lid van de raad naar eer en geweten zal vervullen. Wat is daarop uw antwoord? G. Schipper, PvdA Dat verklaar en beloof ik. K. Sloots, voorzitter Dan bent u van harte gefeliciteerd en is het helemaal officieel. Er klinkt applaus Normaal had u nu een bos bloemen gehad, maar uit betrouwbare bron heb ik begrepen dat uw buurman die bos bloemen van vorige week bij u bezorgd had. G. Schipper, PvdA Ja, dat klopt, dat klopt. K. Sloots, voorzitter Dan is nu de vraag, zijn die bloemen bevallen? G. Schipper, PvdA Ja. K. Sloots, voorzitter Okè, heel goed. U had beter nee kunnen zeggen, dan had u nog een nieuwe bos bloemen gekregen. G. Schipper, PvdA Jawel, maar ik er veel meer vazen. Echt waar, echt waar.
K. Sloots, voorzitter Dank u wel, gefeliciteerd. En daarmee bestaat de gemeenteraad van de gemeente Stadskanaal uit 23 beëdigde gemeenteraadsleden. Mevrouw Schipper wordt nog gefeliciteerd. Heel erg goed.
Terug naar boven Pagina 3 van 26
Agendapunt 3, Vaststellen agenda K. Sloots, voorzitter Dat brengt ons toch bij agendapunt 3, het vaststellen van de agenda, zojuist iets over gezegd, kan die worden vastgesteld zoals die voorligt. Dat is het geval.
Agendapunt 4, Insprekers K. Sloots, voorzitter En dan zijn we bij agendapunt 4 gekomen, de insprekers. Die zijn er vanavond niet.
Agendapunt 5, Duiding verkiezingsuitslag K. Sloots, voorzitter En dat brengt ons bij het doel van deze vergadering, namelijk agendapunt 5, door duiding te geven aan de verkiezingsuitslag. Op 14 en 15 en 16 maart waren de verkiezingen voor de nieuwe gemeenteraad. En dit is de eerste vergadering, zoals ik al zei, van de nieuwe gemeenteraad. Een van de dingen die nu moet gebeuren is de vorming van een nieuw college. Zoals gebruikelijk heeft de grootste partij, ditmaal de ChristenUnie, iemand benadert voor de rol van informateur. Dat is de heer Bert Nederveen zoals geïntroduceerd. Hij is wethouder voor de ChristenUnie in de gemeente Westerkwartier en was 4 jaar geleden ook al informateur in de gemeente Stadskanaal, dus hij kent ons een beetje en u ook. Het is de bedoeling dat de informateur in kaart brengt welke mogelijkheden er zijn voor de vorming van een nieuw college. Vanavond zullen alle fracties eerst de verkiezingsuitslag duiden en mededelen wat hun betreft de 5 speerpunten voor de komende 4 jaar zullen zijn. Dat doen we in volgorde van de grootste partij, aflopend naar de minst grote partij. En dan begin ik bij de fractie van de ChristenUnie. I.J. Sterenborg, ChristenUnie Ja, dank u wel voorzitter.
Voorzitter, overige fracties en eenieder op de tribune, leden van de pers en zij die meeluisteren, als we kijken naar de verkiezingsuitslag, dan zijn wij onze Hemelse Vader dankbaar dat de ChristenUnie haar 5 zetels heeft behouden en de grootste partij in Stadskanaal is gebleven. 19,4% van de stemmers stemden op de ChristenUnie. Wij zien het als een zegen van onze God. Wij willen ook vanaf deze plek eenieder die op de ChristenUnie heeft gestemd daarvoor bedanken. Als we naar het totale beeld kijken, zien we 1 grote winnaar, namelijk Lokaal Betrokken. Van één naar 3 zetels, een grote winst. Onze felicitaties voor deze prestatie. Ook feliciteren wij de Partij van de Arbeid, Gemeentebelangen, VVD en D66 met hun zetel behoudt. GroenLinks, Jezus Leeft en HerRman hebben geen zetel kunnen bemachtigen. Als we kijken naar de vorige verkiezingsuitslag van 2018, heeft het CDA en de SP één zetel verloren. Toch voorzitter wil ik iedereen die gekozen is door de inwoners in deze raad feliciteren met hun verkiezing. Aan ons als raad nu de taak ons de komende 4 jaar met al onze capaciteiten in te zetten voor de toekomst van onze gemeente Stadskanaal en al haar inwoners. Laten we dit doen met respect voor elkaars politieke en levensbeschouwelijke overtuiging. Helaas was de betrokkenheid van onze bevolking bij de verkiezingen laag, wat blijkt uit een laag opkomstpercentage van 41,9%.
Hier moeten we iets mee. We hadden de afgelopen raadsperiode al besloten dat we dichter naar de burger wilden, bijvoorbeeld Terug naar boven Pagina 4 van 26
door meer werkbezoeken en dergelijke. Het is mede door corona niet veel van terecht gekomen, dit zal dus opgepakt moeten worden. Voorzitter nog wel een woord van dank aan de griffie, de afdeling communicatie, alle ambtenaren, de vele vrijwilligers van de stembureaus en RTV 1, die deze verkiezingen de uitslagen en de verkiezingsavond in goede banen heeft geleid. Voorzitter, als ChristenUnie Stadskanaal hebben wij in overleg met de fractievoorzitters, lijsttrekkers, besloten om de start van de coalitiebesprekingen opnieuw in de openbaarheid te laten starten. Onze inwoners hebben hun stem laten horen, zij hebben nu het recht om van de politiek te horen hoe zij reflecteren op de uitslagen en wat dat zou moeten betekenen voor het gemeentebestuur. Eveneens in overleg hebben wij wederom de heer Nederveen, wethouder van de gemeente Westerkwartier, gevraagd als informateur. Hij is dan vanavond ook aanwezig om te luisteren naar een ieder. We zijn dankbaar dat hij dit wil doen en verwelkomen hem dan ook hier vanavond. Uiteraard zullen er na vandaag nog meer besprekingen plaatsvinden die niet allemaal in de openbaarheid gevoerd kunnen worden, maar deze openbare duidingsvergadering lijkt ons de enige juiste start.
Wat dit ook als voordeel heeft, dat is, dat ook partijen die uiteindelijk niet tot een coalitie gaan behoren hun bijdrage kunnen leveren aan een bestuursakkoord, want het is onze insteek om zeer goed te luisteren wat hier raadsbreed wordt ingebracht en zoveel mogelijk de ingebrachte zaken mee te nemen. Voor ik verder ga eerst iets over de ChristenUnie als partij. Wij zijn een christelijke partij voor alle inwoners van de gemeente Stadskanaal, die gefundeerd op de Bijbelse christelijke politiek handen en voeten proberen te geven in afhankelijkheid van onze God. Onze verkiezingsslogan was; "Geef geloof een stem". Dat willen wij als nieuwe fractie van de ChristenUnie dan ook doen. Ons verkiezingsprogramma hadden wij als titel "Waardevol" gegeven. Stadskanaal en al haar inwoners zijn voor ons waardevol. We zijn dan ook meer dan bereid onze verantwoordelijkheid te nemen om met andere partijen de komende 4 jaar Stadskanaal te besturen, waarbij het CDA het dichtst bij ons staat, met wie we samen met de VVD een stabiel bestuur hebben gevormd de afgelopen jaren. Voorzitter, ik ga naar de onze speerpunten, zoals verwoord in ons uiteraard leidende verkiezingsprogramma. Dit hebben we verdeeld in 3 hoofdstukken. Namelijk, waardevol leven, wonen en werken. Hier kan alles ondergebracht worden. Een aantal punten willen we toch naar voren brengen.
Als eerste zou ik willen benoemen dat wij voor een daadkrachtig, stabiel en gedegen bestuur in Stadskanaal willen gaan. Zeker in deze moeilijke tijden van besturen in gemeenteland. We willen een bestuur dat goed zorgt voor onze inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties. Het bestuur dient open en integer te zijn, zeggen wat ze doen en doen wat ze zeggen. Verder zouden wij graag zien dat wij bij het opstellen van het bestuursakkoord een vervolg krijgen op het koersdocument, Stadskanaal Koersvast. Ik heb hem bij me, u allen bekent denk ik. Het document Koersvast hebben wij in november 2017 unaniem aangenomen. Het koersdocument was als het ware een gedragen raadsakkoord. Het bijgevoegde projectenboek waarin de 3 thema's "Stadskanaal leeft, pakt aan en werkt duurzaam" zijn verwerkt in vele relevante projecten. Het is een dynamisch document dat periodiek kan worden bijgesteld en/of aangevuld. Dit is dus ook precies wat zou moeten gebeuren volgens de ChristenUnie Stadskanaal. Kortom, een vervolg op het vorige bestuursakkoord heeft onze voorkeur, dus niet alles over de kop, maar voortzetting van het huidige beleid met een duidelijke visie waar we in Stadskanaal naartoe moeten de komende jaren. Op deze wijze zorgt het er ook voor dat de snelheid erin blijft, zodat wij spoedig een nieuw college kunnen hebben. Dit is zeker nodig gezien de vele werkzaamheden die wachten.
Ik noem bijvoorbeeld de Omgevingswet, duurzaamheid, economie, onderwijshuisvesting, energietransitie, groen, grijs, ruimte, werkgelegenheid, woningbouw, financiën, enzovoort. Een aantal sociale problematieken zou wat ons betreft versterkt of versneld aangepakt moeten worden. We noemen armoede en eenzaamheid en kwetsbare gezinnen. Het armoedebeleid, ook energiearmoede moet breed, doelgericht, rechtvaardig en ruimhartig zijn. De snelheid van uitwerking en uitvoering moet omhoog. Onze kwetsbare inwoners mogen beslist niet tussen wal en schip vallen. Er is wat ons betreft ook zeker nog een verdiepingsslag te maken. De ChristenUnie staat voor een inclusieve Terug naar boven Pagina 5 van 26
samenleving waarin plaats is voor Iedereen. Het beleid ten aanzien van relaties en de relatie ondersteuning dient te worden voortgezet. Maatwerk, de menselijke maat en communicatie zijn begrippen die hoog in het vaandel moeten staan. Het sociaal domein als geheel dient wat ons betreft qua uitvoering door de ontwikkeling en financieel beter op orde te komen. Financieel zijn er zowel op jeugd als werk grote opgaven, het nieuwe college zal daar de komende periode een moeilijke opdracht aan hebben. Het doel moet blijven om dit op termijn structureel te bekostigen vanuit de door het rijk ter beschikking gestelde financiële middelen. Vooralsnog is nog steeds niet duidelijk in hoeverre het rijk tegemoet komt aan de gemeente. We weten dus niet hoeveel we krijgen de komende jaren en welke taken de rijksoverheid ons vraagt uit te voeren. Een gedegen financieel beleid is voor ons belangrijk. Een sluitende begroting en de lasten voor de burgers zo laag mogelijk proberen te houden. Een ondertoezichtstelling van de provincie, zoals we gehad hebben, is iets wat we liever niet weer willen. We willen zelf het stuur in handen houden en ons niet verplicht bezuinigingen op laten leggen. Als er bezuinigd moet worden, dienen de lasten verdeeld te worden en stapeling van lasten moet zoveel mogelijk worden voorkomen. De voorzieningen willen we zoveel als mogelijk is in stand houden.
Keuzes zullen dus gemaakt moeten worden. Hoe moeilijk of dit ook zal zijn. De lobby voor meer geld vanuit Den Haag zal dus onverminderd voortgezet moeten worden. Voorzitter er zijn nog vele zaken te benoemen waar wij graag extra aandacht voor willen, voor vanavond laten we het echter bij de genoemde punten. Als ChristenUnie hopen we op een constructieve manier van samenwerking van alle partijen, zodat een nieuw college snel, maar wel zorgvuldig gevormd wordt. Voorzitter, hier wil ik het bij laten. Dank u wel. K. Sloots, voorzitter Dank u wel, mevrouw Sterenborg voor de bijdrage vanuit de zijde van de ChristenUnie. Dan ga ik naar mevrouw Wubs van het CDA, voor de bijdrage van het CDA. A.I. Wubs, CDA Dank u wel. Voorzitter en alle aanwezigen die hier zijn of thuis via de stream verbonden, hierbij van onze kant een reactie op de verkiezingsuitslag. Ik wil beginnen met het feliciteren van de ChristenUnie, zij zijn de grootste gebleven en ook de felicitaties aan Lokaal Betrokken met twee zetels winst. Als CDA hebben wij een zetel verloren. Wel zijn we de tweede grootste partij gebleven en gemotiveerd voor de komende jaren. De overige raadspartijen zijn stabiel behoudens de SP feitelijk één zetelverlies in vergelijking met het zetelaantal van 2018. Het CDA is een partij die wil verbinden en zijn dan ook blij met de verkozen raad van niet meer dan 8 partijen.
Daarmee willen we graag de komende jaren werken aan de toekomst van deze gemeente. Zo is er dus een nieuwe raad verkozen voor de inwoners door de inwoners van de gemeente Stadskanaal. Wel moeten we noemen met het lage opkomstpercentage, dat dit een zorg is. Wij leven in een moderne democratie, waardoor het soms lijkt dat al onze verworvenheden bijna vanzelfsprekend zijn. Alleen al gelet op de recente Europese ontwikkelingen in de Oekraïne zijn onze verworvenheden niet als vanzelfsprekend ze noemen. Wij zullen dan ook moeten blijven investeren in de relatie tussen gemeente en haar inwoners. Voorzitter het CDA is een democratische partij. Ons uitgangspunt is een christelijke mens en maatschappijvisie. Het doet een appèl op ons allemaal dat we samenwerken voor normen en waarden. De Bijbel is onze inspiratiebron, een leidraad. Wij vinden verantwoordelijkheid nemen vanuit betrokkenheid een groot goed. Wij willen geven aan de mensen die het nodig hebben. De wereld is onrustig, hierbij denken wij dan aan de vluchtelingen, armoede en alle onzekerheden. Er is steeds minder saamhorigheid. Onze samenleving lijkt steeds meer te verharden. Het CDA wil meer wij en minder ik. Het CDA wil dat de gemeente ook gezond is voor de komende generaties. Rentmeesterschap is niet alleen passen op de winkel, maar ook de winkel kansrijk maken voor de komende generaties.
We zullen de komende jaren ook moeten door Terug naar boven Pagina 6 van 26
ontwikkelen en niet gaan stilstaan. Daarbij zullen wij onze schepping op een duurzame ecologische verantwoorde manier verder ontwikkelen, waarbij ieder mens en gezin kan meedoen. Voor ons zijn de volgende 5 speerpunten belangrijk. Sociaal, wij vinden het belangrijk dat iedereen mee kan doen. Ook de mensen met een kleinere beurs, dat sporten of studeren ook voor hen mogelijk is en blijft. Vrijwilligers en mantelzorgers zijn een onmisbare schakel in onze samenleving. Ook na de coronapandemie moet er nog veel opgebouwd worden. Wij vinden een sterke samenleving belangrijk waarin ruimte en respect is voor iedereen. Iedereen moet mee kunnen doen naar eigen kunnen en vermogen. Voor mensen met afstand tot de arbeidsmarkt willen wij eerlijke kansen, zij moeten kunnen blijven werken in een beschermde omgeving. Wij vinden het belangrijk dat er hard gewerkt wordt aan de preventie. Het tweede speerpunt is voor ons goede bereikbaarheid en infrastructuur. De trein van Veendam naar Stadskanaal gaat er komen, dat is belangrijk om een aantrekkelijke gemeente te blijven. Ook willen wij ons blijven inzetten om de lijn door te trekken naar Emmen door middel van de Nedersaksenlijn. Ons gebied biedt dan meer mogelijkheden om te wonen, werken en vanuit hieruit te gaan studeren. Een derde speerpunt, woningen met een bouwopgave.
Wij zijn inmiddels ook een gemeente waar de huizen niet meer lang te koop staan, maar ook steeds onbetaalbaarder worden. Wij vinden dat hier de komende jaren aandacht voor moet zijn. Wij vinden dat er hard gewerkt moet worden aan het woningaanbod voor elke doelgroep van onze gemeente. Leefbaarheid, dat is voor ons een huis, een buurt en onze omgeving. Ook voor jongeren in onze gemeente moet er voldoende mogelijkheid zijn om te kunnen wonen en werken. De gemeente kan dit niet alleen. Het CDA ziet dit als een gezamenlijke opgave met zowel de lokale ondernemers, woningbouwcoöperaties en woonzorgaanbieders en de inwoners van onze gemeente. Initiatieven die nu al lopen wil het CDA bespoedigen en nieuwe initiatieven willen wij zo spoedig mogelijk agenderen zodat dan ook de schop de grond in kan. Dienstverlenende overheid en burgerparticipatie is voor ons een belangrijk onderdeel. De opkomst van de verkiezingen laat zien dat de lokale overheid steeds verder van de burgers afstaat. Ons verkiezingsprogramma, samenleven en samenwerken, geeft aan dat we het samen moeten doen. We zijn dan ook samen verantwoordelijk voor de dienstbare, betrouwbare en sterke overheid in onze gemeente Stadskanaal. En dan het vijfde, maar zeker niet het onbelangrijkste. Financieel perspectief en herstel.
Een financieel gezonde gemeente is voor het CDA essentieel, gelet op de afgelopen jaren wordt ook de komende jaren een grote uitdaging. De gemeente Stadskanaal heeft het financieel niet gemakkelijk gehad. Financieel hebben wij erg ingeleverd, maar we hebben ambities om te blijven groeien. Wij willen zelf de regie over onze financiën in handen houden. Wij zullen dan ook moeten werken naar een sluitende begroting. Het CDA vindt het belangrijk dat we de komende jaren financieel stabiel wordt. Het CDA wil daarom graag met de gehele raad hieraan werken. Voor de samenstelling van de coalitie is de verkiezingsuitslag belangrijk. De stem van de burger moet op waarde geschat worden. De conclusie is dan dat ChristenUnie een college partij is. Lokaal Betrokken met de winst en nu 3 zetels, heeft laten zien dat het een serieuze gesprekspartner is. Wij kijken terug met een goed gevoel in de afgelopen jaren op de samenwerking met de 3 partijen. Wat goed was, willen we graag behouden, maar ook doorontwikkeling voor de toekomst, zeker gezien de opgaven die ons te wachten staan, vinden wij het belangrijk dat er rekening gehouden wordt met continuïteit van het college. Als CDA zijn we bereid opnieuw bestuursverantwoordelijkheid te nemen. Wij hopen in ieder geval op een goede samenwerking met alle partijen de komende jaren, dit als een gezamenlijke verantwoordelijkheid voor onze gemeente.
Tot zover. K. Sloots, voorzitter Mevrouw Wubs, dank u wel voor uw bijdrage namens het CDA. Dan gaan we naar meneer Mellies van Lokaal Betrokken. Meneer Mellies aan u het woord.
Terug naar boven Pagina 7 van 26
J. Mellies, Lokaal Betrokken Ja, dank u wel voorzitter. Nou laten we beginnen een woord van welkom te richten aan de heer Nederveen. Ik weet dat u een roerige periode achter de rug hebt en ik ben blij dat u hier in goede gezondheid weer bij ons bent, welkom. Goed voorzitter, voor wat betreft de verkiezingsuitslag zien we geen dramatische verschuivingen. We feliciteren de ChristenUnie omdat ze wederom de grootste partij zijn geworden, het CDA en SP hebben elk een zetel verloren en wij hebben er twee bijgekregen. De overige partijen hebben hun zetels weten te behouden. GroenLinks, Jezus leeft en HerRman hebben dit keer geen zetel weten te behalen. Wij zijn blij met twee zetels winst en hebben nu dus 3 zetels. We zijn daarmee ook gelijk de derde grootste partij in de raad van de gemeente Stadskanaal. Wij willen onze kiezers daarvoor nogmaals bedanken. Wat we wel dramatisch vinden, is de tegenvallende opkomst. Bij de vorige gemeenteraadsverkiezingen maakten wij ons ook al zorgen om de tegenvallende opkomst. Die was toen 47,5 %, minder dan 50%. We moeten jammer genoeg constateren dat er dit keer nog minder kiezers naar de stembus zijn gekomen en wel 41,9%. Dat is 5,5% minder dan de vorige keer. En dat moeten we ons aantrekken, want dit is niet goed. En dat komt door de lokale democratie niet ten goede. Wat ons betreft moeten we als gemeentebestuur hier actief mee aan de slag.
Hoe krijgen we mensen weer aangehaakt? Hoe kunnen we mensen meer betrekken met wat er speelt binnen onze gemeentegrenzen? Hoe krijgen we mensen weer geïnteresseerd? Hoe krijgen we het vertrouwen terug? Belangrijke vragen en wat ons betreft komt er daarom een programma bestuurlijke vernieuwing. Er moeten meer manieren komen voor onze inwoners om te participeren bij gemeentelijke kwesties en wat ons betreft is dit het belangrijkste thema voor de komende jaren. Er komt nog veel op ons af. Te noemen valt, de warmtetransitie, verduurzaming woningvoorraad, de woningbouwopgave, de Omgevingswet om er een paar te noemen. Maar ook hier, hoe zorgen we ervoor dat onze inwoners hier maximaal in meegenomen worden? Onze 5 belangrijkste speerpunten voorzitter. We beginnen met wonen, Oost- Groningen is een krimpregio, geen krimpregio meer, er mag weer gebouwd worden. Er is vooral vraag naar betaalbare huurwoningen, de ruimte is er, maar er wordt wat ons betreft nog te weinig bijgebouwd. Gekeken moet ook worden naar doorstroommogelijkheden en we willen variatie op de woningmarkt voor zowel jonge starters alsook passende huisvesting voor ouderen en hulpbehoevenden. We willen huisjesmelkers aan banden leggen. Voorzieningen, een goed woon- en leefklimaat valt of staat met goede voorzieningen, die staan onder druk.
We willen alles op alles stellen om belangrijke voorzieningen als een theater, bibliotheken, goede scholen, zwembaden et cetera open te houden. Dat is van groot maatschappelijk belang. We willen meer aandacht voor kunst, cultuur en erfgoed. Dan de energietransitie, we moeten af van fossiele brandstoffen als olie, kolen en gas. Het gebruik ervan schaadt ons milieu, daarnaast is de voorraad eindig. De crisis die op dit moment gaande is door de oorlog in Oekraïne bewijst maar weer eens hoe afhankelijk we zijn van andere landen voor de aanvoer van fossiele brandstoffen. We willen energieneutraal worden, ook in de gemeente Stadskanaal. We hebben inmiddels een aantal zonneparken gerealiseerd en er zijn een paar onderweg. De opbrengsten verdwijnen veelal naar slimme zakenlui. Dat moet anders vinden wij, helemaal gezien de huidige energieprijzen. Veel huishoudens kunnen hun energierekening niet meer betalen. We willen daarom voorlopig een rem op de ontwikkeling van nieuwe zonneparken en willen onderzoeken op welke manier de opbrengsten in onze gemeente blijven en wel op een manier zodat we allemaal baat bij hebben. Lokale economie, meer werkgelegenheid, werken aan een betere match tussen vraag en aanbod op de arbeidsmarkt, het verstevigen van de band tussen onderwijs, ondernemers en overheid. We zien kans in de vrijetijdseconomie, samen met de regio.
Onze streek heeft veel te bieden en we willen onze streekproducten graag meer promoten. Dan het lokaal bestuur, we streven naar een andere manier van besturen, toegankelijker voor inwoners. Online moet informatie makkelijk terug te vinden zijn, communicatie vanuit de gemeente moet duidelijk en helder Terug naar boven Pagina 8 van 26
leesbaar zijn. Mensen moeten het gevoel krijgen dat ze gehoord worden, dat het bestuur er voor hen zit, meer openheid en transparantie. Zo zit er ook een hoop kennis en ervaring besloten bij onze inwoners en waarom zullen we daar geen gebruik van maken. We willen ook dat jongeren meer betrokken worden bij besluitvorming, 2022 is het Europese jaar van de jeugd, hoe mooi zou het zijn als we dit jaar daar nog iets in kunnen realiseren. Voorzitter de kiezer heeft gekozen voor wat betreft de deelname aan een te vormen college. Deze moet, vinden wij, een afspiegeling zijn van de uitslag van de verkiezingen. Dus dat de stem van de kiezers doorklinkt in de samenstelling van een nieuw college. Daarnaast hebben een aantal partijen, ondanks dat ze in de zetels gelijk zijn gebleven, wel procentueel gezien winst behaald. We zien graag de belangrijkste thema s vastgelegd in een razend breed gedragen akkoord en dat mag van mij op een A4-tje. Een belofte aan de kiezer waar we als gemeentebestuur mee aan de slag gaan. Een koers, een programma, waarmee we actief de gemeente mee in willen en waarbij de gemeenteraad een meer zichtbare rol krijgt. We willen een meer duel besturen, we willen meer debat en dat vergt een andere manier van besturen en vergt ook een veranderingsgezind college.
Voorzitter gelezen ook de diverse verkiezingsprogramma's zien wij graag een college gevormd tussen in ieder geval de ChristenUnie als grootste partij, wij van Lokaal Betrokken als grootste winnaar, de PvdA en een vierde partij die ook vindt dat het roer om moet. Dank u wel. K. Sloots, voorzitter Mijnheer Mellies namens Lokaal Betrokken, dank u wel voor uw bijdrage. We gaan naar mevrouw Schipper van de Partij van de Arbeid voor de duiding namens de Partij van de Arbeid. Aan u het woord. G. Schipper, PvdA Dank u wel voorzitter. Vandaag kunnen wij als partijen ons uitspreken hoe we de politieke toekomst van onze gemeente zien. Ook wij beginnen om een felicitatie te geven aan de winnaars en in dit geval is dat Lokaal Betrokken, gefeliciteerd en de ChristenUnie als de grootste partij in onze gemeente. Voorzitter als PvdA zijn we blij met het feit dat de kiezer een klein beetje hun vertrouwen terug hebben gewonnen in onze partij. Maar het moet gezegd worden dat we het een trieste zaak vinden dat de opkomst in onze gemeente schrikbarend laag is geweest. Ik denk dat we als politiek ons dit moeten aantrekken en nog meer ons best moeten doen om onze inwoners erbij te betrekken en laten merken dat iedereen meetelt. De verkiezingen zijn geweest, we weten nu hoe de kiezer heeft gestemd.
Het blijkt dat de huidige coalitie geen meerderheid meer heeft en er zou dan ook gekeken moeten worden naar andere mogelijkheden. Het is duidelijk dat de ChristenUnie opnieuw de grootste is geworden, maar het CDA heeft een zetel verloren en dat maakt deelname minder voor de hand liggende. Ons inzien is het dan ook zo dat gekeken moet gaan worden naar partijen die gewonnen hebben. De grootste winnaar is Lokaal Betrokken en voor ons is het aannemelijk dat zij ook een invloed moeten hebben in de nieuw te vormen coalitie. Voor ons is aansluiting bij de huidige coalitie geen optie, maar we staan wel open voor andere samenstellingen. Voor zover onze mening wat voor wat betreft de uitkomst van de verkiezingen. Onze belangrijkste speerpunten ga ik nu opnoemen, bezuinigingen. Bezuinigingen, zoals in het rapport van Berenschot zijn voor ons niet mogelijk, tenzij zonder kwaliteitsverlies een efficiëntieslag kan worden gemaakt. We zijn als PvdA van mening dat onze gemeente niet meer kan bezuinigen. Het is niet meer mogelijk om een goede gemeente te zijn als er van alle kanten geen ruimte is om te ontwikkelen of op hetzelfde niveau te blijven. Resultaat zal volgens ons zijn, leegloop en verval. Kortom, een gemeente zonder ziel of inhoud.
Puntje wonen, sociale woningbouw minimaal vervangen, zorgen voor goedkopere koopwoningen, zoals alle partijen met het eens zijn, aldus hun verkiezingsprogramma, zouden er meer woningen moeten komen en niet alleen door erover te blijven praten, maar ook om uit te voeren. De trein komt eraan en daar moeten we op inspringen en zorgen voor meer mogelijkheden om hier te blijven wonen, dus huizen bouwen. Sociale werkvoorziening, we zijn uiteraard alert wat er met Wedeka gaat gebeuren in de toekomst. Terug naar boven Pagina 9 van 26
Ons doel zal altijd zijn om voor mensen die hier werken het beste te willen voor nu en in de toekomst. Cultuur, we zijn van mening dat in onze gemeente zeker meer ruimte moet zijn voor cultuur en de nu aanwezigheid van alle aanwezige cultuur mag zeker niet verdwijnen. En dan mijn vijfde speerpunt en als laatste en voor mij ons de belangrijkste, in deze moeilijke tijden hebben veel gezinnen in onze gemeente het zwaar te verduren. Energielasten, boodschappen, ziektekostenverzekeringen, noem maar op, worden duurder. En zijn nu al onbetaalbaar voor veel gezinnen. Vooral inwoners die het al niet breed hebben, worden hard geraakt, vooral de kinderen. Wij streven voor gratis sport en muzieklessen voor kinderen, gratis zwemlessen in onze 3 buitenbaden of schoolzwemmen, schooltandarts bijvoorbeeld weer gratis laten zijn. We vinden al deze punten belangrijk om mee te doen in onze samenleving en ervoor te zorgen dat ieder mens en vooral kinderen gelijke kansen hebben. Voor zover voorzitter. K. Sloots, voorzitter Mevrouw Schipper dank u wel namens de PvdA voor uw bijdrage. Dan zijn we op de helft en net iets erover. En dan gaan we naar de Socialistische Partij, mevrouw Luijken aan u het woord. M. Luijken, SP Dank u wel voorzitter.
De SP heeft een roerige raadsperiode afgesloten met de vertrekkende wethouder, een fractielid die een zetel meenam, dat doet iets met je als fractie, als mens, maar ook met de stemmers. De verkiezingsavond was dan ook meer dan gewoon spannend. Ondanks de lage opkomst zijn we dankbaar met de 3 zetels die ons door de stemmers is toevertrouwd. Tijdens de campagne heeft de SP gezegd dat het voor wat ons betreft tijd is voor verandering. Een coalitie ChristenUnie, CDA en VVD en een andere partij is met deze uitslag niet per se een logisch gevolg. In onze ogen maken partijen die verloren hebben even pas op de plaats en krijgen partijen die winst hebben behaald voorrang. Er is de afgelopen jaar heel wat gebeurd. De gemeente kwam diep in de rode cijfers en een niet sluitende begroting werd realiteit. Ook kwamen we twee jaar geleden in een pandemie terecht en was de coronacrisis geboren, maar inmiddels is er meer aan de hand. Er is daar een woon- en een energiecrisis bijgekomen. De oorlog in de Oekraïne heeft deze crisissen nog meer versterkt door prijsstijgingen en is de inflatie opgelopen tot 12%. Dit alles raakt vooral mensen met een lager en middeninkomen. De financiële situatie in onze gemeente is niet van dien aard dat wij onze inwoners financieel even makkelijk kunnen bijspringen.
Dat maakt het voor een nieuw college extra moeilijk en zal er op een bepaalde momenten gekozen moeten worden tussen tekorten oplossen of geld uitgeven om mensen te helpen. We zagen dit al bij de laatste raadsvergadering waar wij als raad ingestemd hebben met een krediet van 1,5 miljoen voor de opvang van oorlogsvluchtelingen uit de Oekraïne. Onze 5 speerpunten, die ik zo zal noemen, zijn punten die passen bij een Socialistische Partij en we zullen dit lijstje dan ook meenemen naar de informateur. Eén de gemeente, een gemeente die vanuit vertrouwen met haar inwoners omgaat en niet vanuit wantrouwen er moet echt gebouwd gaan worden. De tijd van we zijn bezig is geweest, bouwen, bouwen en nog eens bouwen. Voor starters, jongeren en sociale woningbouw in het bijzonder. Huisjesmelkers, daar moeten we geen plaats voor hebben in de gemeente Stadskanaal. En we moeten stoppen met de verkoop van sociale huurwoningen. Punt 3, geen bezuinigingen op het sociaal domein. 4 toegankelijke en betaalbare zorg voor iedereen zo dicht mogelijk In de buurt. En nummer 5, dat heeft natuurlijk vooral betrekking op het feit dat we in allerlei crisissen zitten op dit moment, een ruimhartig armoedebeleid. Tot zover. K. Sloots, voorzitter Dank u wel mevrouw Luijken voor uw bijdrage namens de Socialistische Partij. Ik ga naar meneer Bieze van Gemeentebelangen Stadskanaal. Aan u het woord, meneer Bieze.
Terug naar boven Pagina 10 van 26
H.T. Bieze, Gemeentebelangen Ja dank u wel voorzitter. Eerst even in het algemeen, in de eerste plaats willen wij iedereen die in deze raad is gekozen van harte feliciteren. Een speciaal welkom heten wij alle leden die voor de eerste maal zijn gekozen, het raadswerk gaat nu ook echt voor u beginnen. U zult in ieder geval merken dat u zich de komende jaren niet hoeft te vervelen. Ook welkom aan de informateur de heer Nederveen. Bij de start van deze nieuwe gemeenteraad moeten we constateren dat we in een zeer turbulente tijd leven. Er was en is sprake van een wereldwijde coronapandemie die Iedereen in meer of mindere mate heeft geraakt en nog steeds raakt. Alhoewel de pandemie in een aflopende fase lijkt te zitten worden we alweer met een nieuwe crisis geconfronteerd. Het gaat dan om de keiharde invasie door troepen van de Russische Federatie in een ander soeverein land zijnde Oekraïne. Het betreft inmiddels een gruwelijke oorlog waar bijna niets en niemand wordt ontzien en zoals altijd gewone burgers het grootste slachtoffer zijn. Onze fractie hoopt dat dit alles zo snel mogelijk zal stoppen en dat alle verantwoordelijken die oorlogsmisdaden hebben begaan ter verantwoording zullen worden geroepen. Al het voorgaande heeft in de hele wereld grote economische en financiële gevolgen, dus ook voor Nederland.
De energie en brandstofprijzen rijzen inmiddels de pan uit, ons levensonderhoud wordt almaar duurder en de armoede neemt toe. De inflatiecijfers stijgen al lange tijd, maar de laatste maanden schrikbarend. In januari dit jaar na 6,4%, in februari 7,2% en in maart naar 11,9%. En de verwachting is dat die stijging nog wel eens fors zou kunnen doorzetten. Dit alles raakt dus ook onze inwoners, bedrijven, organisaties enzovoort. Je zult in deze situatie maar een smalle beurs hebben en voor jezelf en/of voor je kinderen keuzes moeten maken die je eigenlijk niet wilt maken. In al deze omstandigheden moeten we als nieuwe gemeenteraad en college gaan besturen. Dat vraagt om een stabiel daadkrachtig, sociaal en degelijk bestuur. De duiding van de verkiezingsuitslag voorzitter. Elke gemeenteraadsverkiezingen kent zo zijn trends en verschuivingen. Wij moeten daarbij één van de belangrijkste trends noemen en dat is het al lange tijd sterk dalende algemene opkomstpercentage dat deze keer voor onze gemeente op 41,9% bleef steken. Enkele afzonderlijke stembureaus lieten een nog lagere score zien. Als dit zo doorgaat, dan komt volgens ons de geloofwaardigheid van de gemeenteraadsverkiezingen en het democratisch draagvlak in gevaar. Dit alles vereist op nationaal, provinciaal en gemeentelijk niveau actie om deze trends te doorbreken.
Een tweede trend en die is wel iets kleiner, maar is er wel, is de verdere groei van het lokale smaldeel in deze gemeenteraad. Door de winst van Lokaal Betrokken is dit deel van 3 naar 5 zetels gegroeid. Ondanks het feit dat de ChristenUnie stemmen verloor, feliciteren wij hen met het behoud van haar 5 zetels. De ChristenUnie blijft daarmee ook de grootste partij van de gemeente Stadskanaal. Wij feliciteren ook de grote winnaar van deze verkiezingen zijnde Lokaal Betrokken die van één naar 3 zetels steeg. Wij feliciteren ook de PvdA die stemmen won en haar 3 zetels behield. En wij feliciteren de VVD die stemmen won en ook haar twee zetels hield. And last but not least, het was echt een felicitatie waard volgens ons voorzitter, feliciteren wij D66 die stemmen won en haar ene zetel bijhield. Voorwaar een volle zetel volgens mij. En dat was vorige keren niet zo. Vervolgens gaan we naar de andere kant van de medaille, die trouwens ook mooi kan glimmen hoor voorzitter. Het CDA verloor één zetel en daalde van 5 naar 4 zetels. Ook de SP verloor één zetel, ging van 4 naar 3 zetels. Partijen GroenLinks, Jezus leeft en HerRman behaalden te weinig stemmen om elk een zetel te bemachtigen. En dan als laatste wijzelf voorzitter. In de afgelopen 4 jaar gebeurde er op het politieke lokale vlak wel het een en ander natuurlijk, Lokaal Betrokken schudde nadrukkelijk aan de boom.
We kregen te maken met de oprichting en deelname van nog een lokale partij zijnde HerRman. Natuurlijk was dat voor ons ook spannend. Desondanks hebben wij ons als oudste lokale partij van de gemeente staande weten te houden. We verloren wel stemmen, maar we hebben onze twee zetels weten te behouden. En vervolgens herhalen wij maar eens, wat we 8 en ook 4 jaar geleden hebben gezegd, met zijn allen discussiëren we natuurlijk over de oorzaken van winst, verlies en behoud van Terug naar boven Pagina 11 van 26
zetels, ieder heeft daar zo zijn of haar mening over en zo hoort dat ook. Over 4 jaar zullen we de resultaten daarvan dan wel weer terugzien. Onze speerpunten. Communicatie, in deze complexe en snel veranderende wereld is het van groot belang dat we als gemeente goed met onze inwoners, bedrijven, organisaties enzovoort communiceren. Bureaucratisch communiceren en handelen is daarbij wat ons betreft uit den boze. Klachten moeten door de gemeente snel en adequaat worden afgehandeld. Gemeentelijke voorlichting dient zowel digitaal als op papier beschikbaar te zijn. Gebruik daarbij vooral geen ingewikkeld taalgebruik. Arbeidsmarkt, werkgelegenheid, armoede. Voor wat betreft werkgelegenheid en de bestrijding van werkloosheid en armoede, zolang alle partijen en ook dus en dus ook onze gemeente de komende jaren inspanningen moeten blijven leveren. We zullen werkgelegenheid in onze regio en onze gemeenten moeten proberen te behouden en zelfs uit te breiden. We moeten op zoek naar nieuwe bedrijvigheid en hoogwaardige werkgelegenheid. Werk is één van de beste garanties om mensen een zelfstandig inkomen te bieden, ontwikkelingsmogelijkheden te geven, zelfstandig keuzes te kunnen laten maken en armoede te bestrijden. Daarnaast zullen ook de werkgevers in onze gemeente niet moeten worden vergeten. Laten we hen niet uit het oog verliezen.
Het Refaja ziekenhuis is geen volwaardig ziekenhuis meer en is een zogenaamd week ziekenhuis geworden. Geopend van maandag 7 uur tot vrijdag 10 uur s avonds. Belangrijke functies zoals kindergeneeskunde, verloskunde en spoedeisende hulp zijn verdwenen. Door alle veranderingen binnen het zorglandschap is het belangrijk dat we als gemeente bij eigenaar Treantgroep de vinger aan de pols houden. Voor ons moet Refaja behouden blijven, want het is een belangrijke werkgever en ook haar hoogwaardige werkgelegenheid. Armoede, zullen we moeten blijven bestrijden door mensen die hulp te bieden die nodig is om uit de armoede spiraal te komen. Daar hoort ook een goede dienstverlening voor schuldhulpverlening bij. Financieel beleid, financieel blijken de donkere wolken naar meer dan 10 jaar aan ombuigingen nog steeds niet verdwenen te zijn. Tot op de dag van vandaag leven we in onzekerheid over de toekomst van onze financiële armslag. Tijdens de begrotingsvergadering van november 2020 hebben we als college en raad een streep getrokken. Uit één mond zeiden wij, tot hier en niet verder. Zouden we wel verder zijn gegaan, dan zou dat ons voorzieningenniveau en onze leefbaarheid in de gemeente gaan aantasten. En dan hebben we het bijvoorbeeld over het moeten sluiten van bibliotheek en zwembaden en ons theater.
Daarop hebben wij de provincie een niet sluitende begroting met een tekort van 7 miljoen euro aangeboden. Direct daarna stelde de provincie onder zogenaamd preventief toezicht, waardoor we geen zelfstandige uitgaven meer konden doen. Doordat het rijk allerlei extra budgetten voor het dekken van tekorten extra coronagelden beschikbaar stelde, kon het preventief toezicht worden opgeheven. Maar daarmee zijn de problemen nog steeds niet opgelost. Er zal structureel extra geld richting gemeente moeten komen. Zolang daarover geen duidelijkheid is, zullen wij moeilijk keuzes kunnen maken. Voor ons blijft voorop staan dat we onze leefbaarheid en onze voorzieningen op peil willen houden en dat lastenverzwaringen voor onze inwoners zoveel mogelijk dienen te worden beperkt. Inwoners wonen en bereikbaarheid, punt 4. Jongeren hebben de toekomst, ook in Stadskanaal. Ons doel moet zijn om zoveel mogelijk jongeren voor deze regio en onze gemeente te behouden. Dat is mogelijk door ze goed en doorlopend onderwijs aan te bieden. Na hun schooltijd zou het fijn zijn als veel jongeren binnen onze regio werk op hun niveau zouden kunnen vinden. Dat is nu niet altijd het geval, waardoor ze wegtrekken. We vragen blijvende aandacht om deze beweging te kunnen keren. In het verlengde hiervan is het essentieel dat we de infrastructuur en dus onze bereikbaarheid verbeteren.
Waarom wel een vierbaans weg van Veendam tot en met nieuwe Pekela, waarom niet doorgetrokken naar Stadskanaal, Ter Apel en Emmen? Daarnaast wachten we al jarenlang op het doortrekken van de treinverbinding van Veendam naar Stadskanaal en het liefst nog verder via Musselkanaal, Ter Apel naar Emmen. De trein zou in 2024 rijden, dat werd vervolgens 2025 en inmiddels zit gedeputeerde Gräper van D66 al in 2026. De aanpassing spoorzone Groningen loopt blijkens recente berichten jaren vertraging op en zou dus veel meer geld gaan kosten. Terug naar boven Pagina 12 van 26
Dit zou gevolgen voor onze spoorlijn kunnen hebben. Waarbij ons het gevoel bekruipt dat van uitstel wel eens afstel zou kunnen komen. Wij mogen na jaren van onderzoek en toezeggingen toch hopen dat daar geen sprake van zal zijn. Het nieuwe college dient hier bovenop te blijven zitten. Ouderen verdienen onze ondersteuning. Onze bevolking vergrijst in hoog tempo, dit vraagt om goede voorzieningen, zorg op alle niveaus en vooral dichtbij en goed bereikbaar. De inzet van mantelzorgers is onmisbaar en dient goed beloond te worden. Maar Laten we niet vergeten dat inwoners die zorg moeten kunnen krijgen die nodig is. Uiteraard is een goede, regelmatige monitoring noodzakelijk. Bijstelling van de zorgbehoefte, zowel naar meer als naar minder zorg, kan hieruit voortvloeien. Zelfstandig waar het kan, ondersteuning en zorg waar het moet. In onze gemeente hebben we gelukkig de term "krimp" in de prullenbak kunnen gooien. Landelijk is er een groot tekort aan woningen en er is sprake van woningnood. Evenals elders zien we in onze gemeente dat in toenemende mate koopwoningen binnen de kortste keren worden verkocht en dat voor steeds hogere prijzen. Tevens is de sociale woningbouw fors in beweging en ook daarin neemt de krapte toe. Er moet voldoende aanbod van woningen zijn voor jongeren, gezinnen, ouderen, gehandicapten. Daarbij rekenen we ook onze dorpen.
Duurzaam bouwen is daarbij het uitgangspunt. Maak ook gebruik van nieuwe concepten zoals tiny houses, Knarrenhoven, cohousing en tijdelijke woningen. En dan ons laatste punt voorzitter, duurzaamheid en energietransitie. Op basis van het Klimaatakkoord van Parijs hebben we besluiten genomen over de "visie Stadskanaal op Zon". De nota duurzaamheid, de nota van afval naar grondstof en de regionale energiestrategie 1.0. Wij gaan ervan uit dat er binnenkort een besluit over de gemeentelijke transitievisie warmte door de gemeenteraad zal kunnen worden genomen. Verder moet het kabinet vasthouden aan haar besluit. De gaswinning uit het Groningerveld af te bouwen en in 2030 volledig te beëindigen. De recente aardbevingen en de gevolgen daarvan voor de inwoners van het bevingsgebied geven het belang van die beëindiging nog maar eens weer. Door de huidige crisis rond de levering van energie en brandstoffen liggen er voor de komende jaren grote uitdagingen om alle geformuleerde doelstellingen te kunnen behalen. Ook de gemeente speelt daarin een belangrijke en grote rol. Die rol moet door onze gemeente voortvarend worden opgepakt. Het gaat namelijk om onze toekomst, om die van onze kinderen en kleinkinderen en die generaties die er daarna hopelijk nog gaan komen. Dank u wel, voorzitter. K.
Sloots, voorzitter Meneer Bieze voordat ik naar de VVD-fractie ga, mag ik u vragen om nog een korte reactie te geven op de duiding wie dan volgens u het beste in deze gemeente zouden kunnen gaan besturen? H.T. Bieze, Gemeentebelangen Voorzitter ik meende dat we dat na de schorsing zouden doen. Had ik begrepen. K. Sloots, voorzitter Dat mag ook, maar ik had het al H.T. Bieze, Gemeentebelangen Ik wil het best zeggen hoor, dat is geen probleem. K. Sloots, voorzitter Ja, want dan hebben we dat een beetje zo in de eerste ronde gehad en alle andere zes partijen hebben dat ook gedaan. H.T. Bieze, Gemeentebelangen Goed, nee, prima, geen punt. Dan hebt u het dus over ons voorkeur college. Voorzitter bij de vorming van het nieuwe college hanteert de GBS-fractie de volgende twee uitgangspunten, één de verkiezingsuitslag en daarmee samenhangend zetelwinst, zetelstabiliteit of zetelverlies. En in de tweede plaats een coalitie die een meerderheid in de gemeenteraad heeft en daarmee een stevig Terug naar boven Pagina 13 van 26
college kan neerzetten. Op basis daarvan komen wij tot ons voorkeur college. De ChristenUnie verloor stemmen, maar bleef met 5 zetels stabiel. Daarmee is de ChristenUnie de grootste partij in de gemeente Stadskanaal en daarmee in de lead bij collegevorming. De tweede, Lokaal Betrokken, haalde veel meer stemmen en steeg van 1 naar 3 zetels. Drie, de Partij van de Arbeid haalde meer stemmen en bleef met 3 zetels stabiel. En als vierde, de VVD haalde meer stemmen en bleef met twee zetels stabiel. Dat is ons voorkeur college. Dank u. K. Sloots, voorzitter Kijk dank u wel ook voor deze duiding op dit punt. Dan gaan we naar de fractie van de VVD en dat is de heer Klopstra geef ik het woord. J. Klopstra, VVD Voorzitter, dank u wel. Ook ik wil beginnen met iedereen te feliciteren met de verkiezingswinst of het blijven van de grootste partij en dan met name natuurlijk richting Lokaal Betrokken. Chapeau gedaan, goed gedaan de afgelopen 4 jaar en ook de verkiezingen zelf, dat is helder. Meneer Nederveen, fijn dat u er bent. Meneer Mellies memoreerde het ook al, u heeft een turbulente periode achter de rug, daar hebben we allemaal het een en ander van meegekregen. Echt fijn dat u er weer bent. Dan de duiding van de verkiezingen, de opkomst en de uitslag wat de VVD betreft. Het is net het Eurovisie Songfestival, moeten de bordjes maar eens omhooghouden geloof ik.
Douze points, ja inderdaad. Voorzitter de opkomst is natuurlijk ja, ik zou bijna zeggen, een voor zichzelf respecterende democratie echt aan groot onderhoud toe. Want ongetwijfeld zal de corona zijn invloed hebben gehad, maar op één of andere manier zijn we samen met de corona er niet in geslaagd om de burgerij van onze mooie gemeente te betrekken bij een zodanige verkiezingsopkomst, dat we gaan juichen. Dat is weliswaar landelijk, maar toch hier in Stadskanaal heeft het toch wel een redelijk groot dieptepunt. Dat is echt zorgelijk, daar moeten we aan werken. Dat betekent dat, wat de VVD betreft, wij de komende 4 jaar de boer op moeten. Als de corona ons dat toestaat en dat doen we met veel plezier. De VVD is een liberale partij., dat wil zeggen dat de VVD goed op de centjes let. We zijn een partij voor alle inwoners, we zijn een volkspartij voor democratie. We zijn ook een partij die wel op de centjes let van diezelfde burgers van diezelfde mensen die zouden kunnen behoren bij die Volkspartij en van iedereen die in Stadskanaal woont.
Wat de VVD betreft is het in het algemeen niet erg voor de hand liggend om in de huidige tijd, met de begroting discussies die we al hebben gehad en de niet sluitende begroting die we hebben ingediend, niet erg voor de hand liggend om nu met veel verve te roepen dat we alles in stand willen houden wat we hebben en het liefst er nog een beetje bij. We zouden het allemaal best willen, dat begrijp ik ook allemaal heel goed, begrijpt de VVD ook heel goed en als we zwommen in het geld, dan zouden we dat zeker moeten doen, maar dat doen we niet, we zwemmen niet in het geld, want dat heeft zijn reden. Het heeft als reden dat we een aantal aspecten, uit het sociaal domein met name, niet zozeer qua voorzieningen, want daar is de VVD geen tegenstander van, maar wel qua, hoe gaan we dat nou allemaal met elkaar betalen, wel wat uit het oog zijn verloren en wat de VVD betreft, gaan we juist met dat onderdeel van die sociale voorzieningen aan de slag. Dus nee, niet per definitie afbraak en bezuinigingen als het niet nodig is, maar eerst eens even goed kijken hoe het nu kan dat wij bijna 20% van onze begroting besteden aan 1000 van onze inwoners. 32.000 hebben we er in totaal. Dat moet anders kunnen en daar zou de VVD ook heel graag naar willen kijken. Met wie willen we dat dan? Want de VVD is per definitie een partij die niet wegloopt voor bestuursverantwoordelijkheid.
De ChristenUnie is de grootste gebleven, het CDA heeft weliswaar een zetel ingeleverd, maar toch een partij waar je serieus zeker rekening mee moet houden en ook wilt houden en waar wij als VVD de afgelopen 4 jaren uitstekend en stabiel mee hebben kunnen samenwerken. Betekent dat nu dat de VVD bij het kruisje heeft getekend en ook de afgelopen 4 jaar bij het kruisje is blijven tekenen. Nou nee, niets is minder waar. Dat heeft u kunnen zien, dat heeft de Terug naar boven Pagina 14 van 26
coalitie kunnen zien, maar dat heeft u ook in deze raad kunnen zien dat de VVD, ondanks dat het slechts twee zetels van de coalitie werden bezet, wel degelijk een flinke duit in het zakje kon doen, maar altijd in constructief overleg en dat is de manier waarop we hier als VVD in Stadskanaal willen besturen en daarbij sluiten we uiteraard niemand uit. Is het een ideale samenstelling? Ja, die is er wel, wat de VVD betreft althans. We hebben natuurlijk de vorige coalitieperiode een 4 partijen coalitie gehad bij aanvang, in deze raadsamenstelling die was vergelijkbaar of eigenlijk identiek aan de vorige, zo ongeveer het meest extreme van de beide raadsfracties, althans raadsvleugels, in één verenigd en voor ons gevoel ging dat eigenlijk best wel goed, dus dat betekent dat je ook daar ziet dat met de VVD ook te praten valt, want anders was een dergelijke samenstelling niet mogelijk geweest. En dat hebben we gelukkig twee jaar weten vol te houden. En ja, de VVD snapt natuurlijk ook best wel dat zo ongeveer ruim twee jaar geleden toch een wat unheimisch gevoel bij de wethouder van de SP van destijds ontstond, we waren er niet blij mee, dat hebben we ook niet onder stoelen of banken gestoken, maar het was een gegeven en we hebben ons vervolgens de rest van de periode met zijn drieën staande weten te houden en dat was niet zo heel veel moeite kan ik jullie verzekeren.
We wisten elkaar goed te vinden, goede compromissen te sluiten en een stabiel en dat is belangrijk voor Stadskanaal, een stabiel bestuur te leveren. En dat stabiele bestuur, dat kun je nu wel volledig willen ingooien naar een andere samenstelling, maar daar loop je wel wat risico's, dan neem je wel wat risico's op je af, want onze kiezer heeft gesproken. Twee van de tot dusver aan het woord geweest zijnde partijen hebben gezegd, we gaan nergens op bezuinigen en alle voorzieningen moeten er blijven. De meerderheid van de gekozen fracties heeft gezegd, we willen wel een sluitende begroting, dus daar moeten we wat mee. Twee van die fracties vormen 6 leden van deze raad, 6 van de 23, dat is niet een overgrote meerderheid, sterker nog, dat is een overgrote minderheid. Alle andere fracties tot dusver, en ik ben benieuwd wat D66 nog gaat toevoegen, maar alle andere fracties zeggen tot dusver, die begroting sluitend krijgen is wel belangrijk en dat vindt de VVD ook. De VVD is, met een aantal van ons in deze raad, van mening dat we weer meer nog meer naar de burgers toe moeten. De VVD is ook geen tegenstander van verdergaande burgerparticipatie in voorbereiding van besluitvorming en misschien zelfs wel besluitvorming zelf.
Meer lokale betrokkenheid en heb ik gehoord in de vorige raadsvergadering dat de partij weliswaar die naam heeft geclaimd, daar een bezit van heeft gemaakt, maar dat de partij ook heeft geconstateerd dat er meer fracties zijn in deze raad die lokale betrokkenheid hoog in het vaandel hebben. Dus dat kan betekenen dat we elkaar daar begrijpen. Wat hebben wij als speerpunten voorzitter? We zijn een partij die mensen die zich willen ontwikkelen, faciliteren, ondersteunen, zijn we ook een partij die mensen wil helpen als ze het zelf niet kunnen. Jazeker, we zijn een volkspartij. We hebben ook een sociaal gezicht, ook willen sommige partijen dat liever niet horen, maar het is wel zo. Het sociale zit in de mens zit niet in de partij alleen maar. En in iedere partij heb je mensen die het sociale gezicht makkelijker laten zien dan een ander. We vinden ondernemers belangrijk, we vinden zelfstandigen belangrijk, want die brengen werk en behoefte aan scholing voor het werk met zich, dus daarmee denken wij een heleboel standpunten, die we zojuist ook gehoord hebben, flink tegemoet te kunnen komen. Ik zei het al, we willen echt goed kijken naar de financiën. Hoe gaan we nu allerlei faciliteiten inkopen, wat gaan we betalen en waar ligt onze grens. Pas als dat er niet toe leidt dat wij een sluitende begroting krijgen, dan gaan we kijken naar wat kan nog bezuinigd worden.
Want ook dat woord is nu eenmaal een woord met de huidige begroting, de financiële situatie van onze gemeente, wat je niet moet schuwen. En dat hoort ook bij bestuursverantwoordelijkheid. Daarmee heb ik in grote lijnen het onderwerp economie te pakken. De trein, ja die gaat er komen. Ik hoorde of las van de week een stukje en ik heb het ook geappt aan alle fractievoorzitters. We hebben als fractievoorzitters hebben we gezegd van, jongens, let op. Er gaat er iemand in Groningen een mooi verhaal houden en de provincie wordt enthousiast. Dat treintje kan wel van Emmen naar Assen en van daaruit door naar Groninger als volgt, ja helemaal niet. Die gaat over Stadskanaal, punt uit. Dat hebben we afgesproken en gaan we doen ook. Woningbouw, gelukkig Terug naar boven Pagina 15 van 26
is er geen krimpgemeente meer, dus wat dat betreft is het wat ons betreft faciliteren, zodat er gebouwd kan worden. Ook sociale woningbouw, dus ook Lefier en andere sociale woningbouw instanties stimuleren om aan de bak te gaan opdat punt. Voorzitter, in grote lijnen heb ik hiermee aangegeven dat wat ons betreft de continuïteit zit in het handhaven van de huidige coalitiepartijen, CDA, ChristenUnie en de VVD. Waarbij ik nogmaals wil zeggen, wie zich ook zou willen aansluiten hierbij, het is zeker niet tekenen bij het kruisje. We kunnen het erover hebben, dat is ons zelfs met SP gelukt, dus dat gaat ons met iedere andere partij lukken. Dank u wel. K. Sloots, voorzitter Dank u wel, mijnheer Klopstra voor uw bijdrage namens de VVD en dan zijn wij aangekomen bij D66, bij de heer Pals, aan u het woord. K. Pals, D66 Ja, dank u voorzitter. Aan de politieke fracties van de gemeenteraad Stadskanaal en de informateur de heer Nederveen, beste nieuwe raadsleden, bestuur en college in het bijzonder de heer Nederveen welkom. Als eerste eenieder gefeliciteerd en het is een eer voor ons allen om deel te mogen uitmaken van de gemeenteraad hier in Stadskanaal. We hebben het in het voorprogramma al gezegd, zijn we trots op onze gemeente iedereen zat in hetzelfde vak, dus dat belooft ook veel goeds voor de toekomst alvast voorzitter.
Felicitaties zijn er ook voor Lokaal Betrokken, de grote winnaar van deze verkiezingen en een compliment voor hun campagne en hun inzet. Helaas zijn er naast winnaars ook verliezers en dat is het CDA met één zetel verlies alsmede ook de SP. Verder nog felicitatie voor de Partij van de Arbeid, GBS en VVD met het behoud van de zetels. Ongemakkelijk is het te moeten constateren en meerdere raadsleden hebben we daaraan gerefereerd, is dat de raad zijn meerderheid in de samenleving heeft verloren, want een opkomst van 41% rake wij ontspoort echt. En we hebben met zijn allen de komende jaren de opgave ons dit ter harte te nemen en zullen moeten zoeken naar andere wegen om onze inwoners meer te betrekken bij onze raad en democratie, vooral het laatste. Zeker helpt het niet, zoals bij het CDA, dat er geen gebruik wordt gemaakt van voorkeurstemmen. Dat bevordert niet het vertrouwen dat je zegt te willen geven. Het heeft ons ten diep teleurgesteld deze houding. D66 vindt het fantastisch dat de besprekingen op deze manier starten, openbaar, vooral openbaar. Voorzitter ons is gevraagd de uitslag te duiden, waarvoor we een poging zullen doen, maar uiteindelijk heeft de kiezer altijd gelijk en blijft ook gelijk hebben.
Kort door de bocht kunnen we zeggen, dat het christelijke blok verloren heeft en de coalitie van de afgelopen 4 jaar één zetel heeft moeten inleveren en eigenlijk nog meer naar het vertrek van de SP uit het college. Eigenlijk hebben ze dus 4 zetels ingeleverd na de splitsing in de VVD. Voor lokale partijen zijn er nu 5 zetels verdeeld over twee partijen. Wat betreft onze eigen uitslag, we zijn in deze voor lokale D66 afdelingen moeilijk moeilijke tijden, altijd trots dat we in Stadskanaal onze zetel hebben kunnen behouden, waardoor we ons landelijk geluid kunnen laten horen en de stemmen in onze gemeente op D66 te vertegenwoordigen. Dat verheugt ons. Je kunt eigenlijk stellen dat het middenblok wint. Voorzitter we zijn wel blij om te zien, zoals de ChristenUnie en de VVD zich inzetten voor een financieel gezond Stadskanaal, hun zetels hebben behouden. We denken dat dit deels toe is te wijzen aan het leveren van een uitstekende bestuurders de afgelopen 8 jaar. Het CDA is deze verkiezingen geen stabiele factor gebleven. Althans naar onze mening. Ons is gevraagd 5 speerpunten te noemen. Enkele speerpunten die we hebben zijn, het grootste speerpunt waarmee we in de verkiezing zijn ingegaan is voor ons de voor de komende 4 jaar dat er een team van wethouders komt die bestaat uit goede bestuurders, die samen de uitdagingen die de gemeente die op de gemeente afkomen aan kunnen gaan.