Tekst Lokaal Betrokken - Programmabegroting 2024
Tekst van het document
Programmabegroting 2024 Voorzitter, De programmabegroting 2024 laat een positief saldo zien van 3.2 miljoen euro. Ook voor 2025 is deze positief. De Vereniging Nederlandse Gemeenten heeft een begrotingsadvies gegeven in de vorm van het doen van een realistische meerjarenraming. Dit advies heeft onze gemeente overgenomen en dan zien we dat 2026 en 2027 niet sluitend zijn. Na het doorrekenen van de septembercirculaire zien we een klein positief effect in de meerjarenraming. Feit blijft dat het nog steeds onzeker is wat het nieuwe kabinet gaat doen en hoe het gemeentefonds er dan uit komt te zien. Wat we wel geruststellend vinden is dat de Tweede Kamer de noodzaak ziet om verbetering in de financiële situatie van gemeenten te waarborgen. Bij de laatste vergadering van de Tweede Kamer zijn er hierover twee moties aangenomen. Dat is een goed teken. Want uiteindelijk zijn we inmiddels wederom een jaar verder en er is nog steeds geen zicht op duidelijkheid. Een aantal aandachtspunten uit onze begroting:
Beleidsindicatoren: Wij en veel andere fracties hebben diverse vragen gesteld over de verplichte beleidsindicatoren. Uit de beantwoording blijkt dat “de brongegevens niet de eigen gegevens zijn van onze gemeente en zijn daarom door ons niet met zekerheid juist te interpreteren”. Van de gepubliceerde cijfers is geen analyse beschikbaar. Sinds het begrotingsjaar van 2017 is het voor de gemeenten verplicht om deze indicatoren op te nemen. Het doel was transparantie, beter controleerbaar en beter stuurbaar. Lokaal Betrokken blijft het toch lastig vinden om deze cijfers te beoordelen op controleerbaarheid en stuurbaarheid. We vragen ons dan ook af in hoeverre deze indicatoren iets toevoegen, omdat er geen informatie en geen analyse beschikbaar is om voor ons te beoordelen.
Wij hebben bijvoorbeeld een vraag gesteld over de stijging van het relatief verzuim ten opzichte van de begroting van 2023. Relatief verzuim houdt in dat een leerling ongeoorloofd afwezig is. Deze leerling staat wel ingeschreven op school. Het absoluut verzuim staat sinds 2019 op 0, terwijl landelijk het absoluut verzuim stijgt. Hierbij staat een leerling niet ingeschreven op een school. Het voorbeeld van de stijging van relatief verzuim vinden wij zorgelijk en willen daardoor weten wat in algemene zin de reden is van deze stijging of juist, hoe goed het cijfer van het absoluut verzuim ook lijkt, we juist in positieve zin afwijken van het gemiddelde in Nederland. En zo zijn er diverse indicatoren waar wij onze vragen bij hebben. Vraag aan het college: In hoeverre moeten we ons zorgen maken over de stijging van het relatief verzuim binnen onze gemeente? Voor de raad: Wellicht een goede casus om dit voor te stellen voor op de groslijst van de rekenkamercommissie. Want bieden deze verplichte indicatoren ons genoeg inzicht in het beleid van onze gemeente? Zijn ze bruikbaar genoeg?
Wonen: Ook onder het kopje wonen hebben we de vraag gesteld in hoeverre deze cijfers een waarheidsgetrouwe weergave is van de gegevens. Op bladzijde 39 staat onder bestaand beleid dat “gezien de huidige ontwikkelingen op de woningmarkt betekent dat er gebouwd wordt en gaat worden in onze gemeente. In de beantwoording van onze technische vraag staat: “Onze ambitie om in te spelen op deze ontwikkelingen op de woningmarkt is daarmee zichtbaar in de afgegeven vergunningen. Daarnaast staan er diverse woningbouwprojecten in de planning die moeten zorgen voor meer levensloopbestendige woningen en starterswoningen. Zodat jongeren ook een woning kunnen vinden in onze gemeente. Vraag: Kan het college hier iets meer over zeggen? Bijvoorbeeld om hoeveel vergunningen/woningen hebben we het dan? We zullen vast niet de enige fractie zijn die hier vragen over heeft.
Afval: We lezen in de begroting dat de lasten van de afvalstoffenheffing van vast tarief behoorlijk stijgen ten opzichte van 2023. Deze discussie hebben we vaker gevoerd en dan met name dat we meer van vast naar variabel willen gaan. Dit om het scheiden te stimuleren. En om de doelstelling vanuit het VANG (van afval naar grondstof) te behalen. De ChristenUnie heeft hierover deze keer ook een technische vraag gesteld i.v.m. het aanpassen van de tarieven en zal een amendement indienen. We willen dit amendement mee indienen en willen van het college weten hoe ze tegen deze tariefwijziging aankijken.
Daarnaast krijgen we veel signalen, niet alleen in de afgelopen periode, over overlast van rondslingerende PMD zakken ( plastic verpakkingen, metalen verpakkingen en drinkverpakkingen) en zwerfafval door opengescheurde zakken. Dit is al vaker besproken in en door de raad. Nu wordt er in diverse gemeenten al gewerkt met kroonhaken/ophanghaken waar men de PMD zakken aan kan hangen. Nu willen we het college verzoeken om een proef of pilot te gaan doen met kroonhaken in een aantal straten of een wijk, eventueel in samenwerking met een dorps of wijkraad. Het liefst in een wijk waar veel overlast ervaren wordt. Er zou ook een keuze gemaakt kunnen worden dat inwoners zelf mee willen doen aan deze proef/pilot. Hiervoor kunnen inwoners zich dan zelf voor aanmelden. En dat naar aanleiding hiervan een evaluatie plaatsvindt. Belangrijk is dat op de meest snelle en makkelijke manier gaat, dat kan het college het beste beoordelen. Uiteindelijk willen we inzichtelijk krijgen of deze haken zorgen voor minder overlast en of dit systeem door inwoners wordt gewaardeerd. Mocht de proef positief ontvangen worden, dan willen we voorstellen dat inwoners zelf een systeem kunnen aanvragen, want immers niet alle straten zijn hier geschikt voor. Dus echt vanaf onderop. Daarbij denken we dat het voor handhaving makkelijker controleren is of er daadwerkelijk goed gescheiden is.
En willen we inzichtelijk krijgen of dit een aanvulling kan zijn op onze afvalinzameling (betere scheiding). We willen samen met PvdA, SP, CDA en GBS hiervoor een motie indienen. En als laatste voorzitter:
Kredieten: Er worden ons kredieten gevraagd voor o.a. de vervanging van de Drouwenermondse brug. (4.7 miljoen euro.) Er wordt van de Drouwenermondse brug veel gebruik gemaakt door inwoners vanuit de Parkwijk en inwoners vanuit Drouwenermond. Ook wordt er veel gebruik gemaakt door vrachtverkeer. Hier zal ook goed naar gekeken dienen te worden, even los van de voorrangssituatie en de in onze ogen te krappe brugdelen. Vraag: Hoe ziet het proces eruit rondom vervangingen van bruggen? Komt er bijvoorbeeld bij vervanging ook een tijdelijke fiets-en loopbrug? En hoe om te gaan met eventuele sluipverkeer achter in dit geval de postkade/handelskade en spoorstraat? Worden omwonenden in dit proces ook meegenomen? Graag verheldering over het proces bij vervanging van deze brug. Eerst tot zover in eerste termijn voorzitter.