CConstaterende datStadskanaal
Koppel je AI →
Document · PDF

Rekenkameronderzoek inkoop jeugdhulp Stadskanaal

Raadsvergadering 9 juli 2024, gemeente StadskanaalBij agendapunt: Onderzoek Rekenkamer 'Inkoop Jeugd'15.348 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 2

47

49

Gemeente Stadskanaal, raadsvergadering 31 januari 2022, 31 januari 2022. Gemeente Stadskanaal, Actieplan 2021-2022 Taskforce Jeugdwet Stadskanaal, aangepaste versie 13 september 2022 en reactie ambtelijk hoor- en wederhoor. 48

Enquête en Gemeente Stadskanaal, Tweede evaluatie Taskforce Jeugdwet Stadskanaal 2020, 1 februari 2021

22

De samenwerking tussen de Oost-Groninger gemeenten is ingegeven door de geografische ligging en het feit dat de gemeenten veelal te maken hebben met dezelfde problematiek. Samenwerking is voor Stadskanaal ook van belang om voordelen te realiseren ten aanzien van kosten, kwaliteit en praktische haalbaarheid.50 Tevens hebben de samenwerkende gemeenten belang bij schaalvergroting als het komt tot een gezamenlijke opdracht. De schaalvergroting geeft aanbieders de mogelijkheid om zich lokaal dan wel dichter bij de Oost-Groninger gemeenten te organiseren. Dit is belangrijk om een dekkend zorglandschap te realiseren.51

5.5 Van lokaal beleid naar regionale opdracht Invoering van het hybride model en risico´s Voor de gemeente Stadskanaal was de invoering van het hybride model niet noodzakelijk. De gemeente heeft de overtuiging dat de ´stip op de horizon´ ook binnen het OpenHouse model kan worden gerealiseerd.52 Deze stip schetst een beeld waarin jeugdhulpaanbieders in nauwe samenwerking met jeugdigen, ouders en alle andere organisaties die bij hen betrokken zijn hulp en ondersteuning bieden. Hierbij hoort een taakgerichte bekostiging en zijn jeugdhulpaanbieders medeverantwoordelijk voor de te realiseren doelen. De gemeente Stadskanaal kijkt ook anders aan tegen het aantal aanbieders waarmee een contract wordt afgesloten. Veel gemeenten geven aan dat het aantal gecontracteerde aanbieders naar beneden moet en het hybride model daar ook aan moet bijdragen. De gemeente Stadskanaal geeft aan haar werk ten aanzien van jeugdhulp beter te kunnen doen met veel aanbieders.53

Ook ziet de gemeente dat de invoering van het hybride model risico’s met zich meebrengen voor het dekkend zorglandschap.54 Het hybride model brengt het risico met zich mee dat aanbieders zich meer gaan centraliseren bijvoorbeeld rondom de stad Groningen. Dat kan gevolgen hebben voor de jeugdhulpverlening in bijvoorbeeld Oost-Groningen. Jeugdigen moeten in dit geval bijvoorbeeld meer reizen om passende hulp te krijgen. De gemeenten hebben met elkaar afgesproken de gevolgen van de invoering van het hybride model te monitoren. Concrete afspraken zijn hierover in de uitvoering van dit onderzoek niet aangetroffen. Desondanks heeft ook Stadskanaal ingestemd met de invoering van het hybride model. Uit de interviews komt naar voren dat er een (bestuurlijke behoefte) was om als Groninger gemeenten te blijven samenwerken. Het hybride model faciliteert deze samenwerking maar geeft tegelijkertijd gemeenten de ruimte om de ambulante jeugdhulp lokaal te organiseren. Het hybride model draagt bij aan het inbedden van de jeugdhulp binnen de bestaande (lokale keten) met bijvoorbeeld de algemene voorzieningen en de hulp die aanwezig is op scholen. Daarnaast zorgt het hybride model ervoor dat gemeenten de (onderlinge) samenwerking blijven vinden op het snijvlak van de lokaal georganiseerde lichte vormen van jeugdhulpverlening en de regionaal georganiseerde zwaardere vormen jeugdhulpverlening.

De rol van en samenwerking met RIGG De gemeente Stadskanaal is tevreden over de samenwerking met de RIGG en de rol die ze pakt. Ook met de invoering van het hybride model wil de gemeente dat de RIGG een rol blijft spelen in onder andere het contractmanagement van de producten die via de RIGG worden ingekocht en daar waar gewenst te ondersteunen in de lokale inkoop van jeugdhulp.55

50

53

51

54

Bron: interviews. Bron: interviews. 52 Bron: interviews

Bron: enquête. Bron: interviews. 55 Bron: interviews.

23

Hoofdstuk 6 Monitoren en sturen De informatiepositie van een gemeente is van belang om te kunnen bepalen of de vraag naar jeugdhulp en het beschikbare aanbod goed op elkaar aansluiten. Maar ook om inzicht te hebben in de mate waarin het gevoerde beleid van een gemeente leidt tot de gewenste resultaten. Denk hierbij aan beleid gericht op het realiseren van de transformatie jeugdhulp. In de regio Groningen geldt dat de informatiepositie ten aanzien van jeugdhulp wordt bepaald door: - De informatie die de gemeente ontvangt van de RIGG. Zoals eerder beschreven is het monitoren van de kwaliteit en uitgaven jeugdhulp een van de taken die bij de RIGG is belegd. - De informatie die een gemeente zelf in huis heeft. Denk hierbij aan een monitor sociaal domein of de informatie die de gemeente haalt uit de gesprekken met lokale partners. In dit hoofdstuk draait het om de vraag welke informatie de gemeente tot haar beschikking heeft en of de gemeente deze informatie gebruikt om te sturen.

6.1 Informatiepositie De gemeente Stadskanaal investeert in het verbeteren van de informatiepositie. Dit blijkt onder andere uit de voorgenomen en ingezette acties van de Taskforce Jeugdwet. Denk aan een analyse van de top 30 duurste casussen. Deze analyse heeft de gemeente onder meer inzicht gegeven in de hulpverleningsprocessen.56 Jeugdhulpmonitor (Dashboard) De gemeente beschikt over een dashboard. Dat dashboard is gebaseerd op de data die vanuit de RIGG wordt geleverd en wordt aangevuld met 56 57

Gemeente Stadskanaal, Tweede evaluatie Taskforce Jeugdwet Stadskanaal Gemeente Stadskanaal, Jaarstukken 2021, datum p.35

lokale data. Het dashboard geeft onder meer inzicht in de (verwachte) uitgaven, verdeeld over verwijzers, aanbieders en producten.57 De gemeente heeft de ambitie het dashboard door te ontwikkelen om beleidsmatige keuzes goed te onderbouwen en meer inzicht te krijgen in de voortgang van het beleid. Nieuwe ontwikkelingen zoals de pilot Jeugd en Opgroeien kunnen dan goed worden gemonitord en aangestuurd. Hiertoe wil de gemeente voorafgaand aan de pilot SMART formuleren wat ze wil bereiken. Tussentijds heeft ze de ambitie om de analyse van data te gebruiken om te bepalen of ze op de goede weg is en naderhand of de resultaten ook daadwerkelijk behaald zijn.58 De pilot is inmiddels gestart. In de uitvoering van dit rekenkameronderzoek zijn geen SMART geformuleerde resultaten dan wel afspraken aangetroffen. De doorontwikkeling van het dashboard vraagt om extra inzet van de gemeente en daarom zoekt de gemeente ook hierin de samenwerking op met andere gemeenten.59 Dit om middelen zo slim en efficiënt als mogelijk in te zetten. Denk hierbij bijvoorbeeld aan de inzet van een dataanalist. Evaluatie Taskforce Jeugdwet Uit de tweede evaluatie van de Taskforce Jeugdwet komt naar voren dat professionals onderling erin slagen relevante informatie uit te wisselen. Echter het uitwisselen van informatie ten behoeve van beleids- en sturingsinformatie blijkt lastig.

Oorzaak is het gebruik van verschillende systemen bij maatschappelijke partners, verschil in kwaliteit van de registratie, de Wet bescherming persoonsgegevens maar vooral door het ontbreken van een ‘gezamenlijke opdracht’ bij de verschillende partners om te komen tot een gemeente brede monitor. De evaluatie benoemt dat het realiseren van een algemene voorziening Jeugd (pilot Jeugd en Opgroeien) kan bijdragen aan het integreren van de informatie.

58 59

Gemeente Stadskanaal, Tweede evaluatie Taskforce Jeugdwet Stadskanaal Bron: interviews.

24

6.2 Aansluiten van vraag en aanbod De gemeente gebruikt met name de klanttevredenheid, input van zorgaanbieders en de mate waarin casuïstiek wel/niet duurzaam wordt opgelost om te bepalen of vraag en aanbod op elkaar aansluiten.60 Als het gaat om de aansluiting van vraag en aanbod komt uit de enquête naar voren dat er voldoende aanbod beschikbaar is maar dat met name de aansluiting van het aanbod op de casussen waarin sprake is van complexe en meervoudige problematiek beter kan. Tegelijkertijd vormen wachttijden bij zowel aanbieders alsook bij de jeugdbescherming een belemmering voor aansluiting van de vraag op het aanbod.61 Uit de interviews komt naar voren dat het voor de gemeente soms lastig is te sturen op de aansluiting tussen vraag en aanbod. De oorzaak hiervan is gelegen in de ontwikkeling die zowel de gemeente als de grote aanbieders van jeugdhulp hebben doorgemaakt. Daar waar de gemeente zorg dichtbij wil organiseren aansluitend op de lokale keten, hebben aanbieders juist een schaalvergroting doorgemaakt. Aanbieders zijn zich ook meer gaan centraliseren in de grotere gemeenten. Dat maakt het lastig om zorg die wordt geleverd door deze aanbieders lokaal te organiseren, maar ook het gesprek hierover met de aanbieders aan te gaan.

60

Bron: Enquête gemeenten.

61

Bron: Enquête gemeenten.

25

Hoofdstuk 7 Regionale vergelijking De centrale vraag van het rekenkameronderzoek luidt: “In hoeverre sluit de inkoop van jeugdhulp door de RIGG aan bij de behoeften van de betrokken Groningse gemeenten en op welke wijze is de aansluiting van vraag en aanbod te verbeteren?”. OpenHouse model sluit niet aan bij de behoeften van Groningse gemeenten Uit het rekenkameronderzoek blijkt dat de inkoop van jeugdhulp door de RIGG via het OpenHouse model niet aansloot bij de behoeften van de betrokken Groningse gemeenten. De gemeenten zochten naar meer grip op de kwaliteit en de kosten van de jeugdhulp. Het OpenHouse model bood hiervoor volgens de gemeenten onvoldoende mogelijkheden. Met name de hoeveel gecontracteerde jeugdhulpaanbieders en het feit dat de gemeente geen direct contact met deze jeugdhulpaanbieders had, vormden belemmeringen. De jeugdhulpaanbieders stonden op afstand en de gemeenten hadden de ambitie de jeugdhulp dichterbij, in de leefomgeving van de inwoner te organiseren en af te stemmen op de lokale voorzieningen. In maart 2022 hebben de gemeenten daarom besloten een nieuw inkoopmodel in te gaan voeren: het hybride model. Het hybride model geeft gemeenten de mogelijkheid om zelf de lichte vormen van jeugdhulp in te kopen en daarmee ook het aantal jeugdhulpaanbieders te beperken.

De verwachting van gemeenten is dat met het hybride model de jeugdhulp beter kan worden afgestemd op de lokale situatie en de vraag van de jeugdigen en gezinnen. Tevens verwachten de gemeenten de samenwerking met de jeugdhulpaanbieders van lichte vormen van jeugdhulp te kunnen verbeteren. Er komt een directere lijn tussen de gemeenten en de jeugdhulpaanbieders. Maar een verandering van model alleen zal niet meteen leiden tot een betere organisatie van de jeugdhulp.

Risico’s voor het zorglandschap De invoering van het hybride model gaat gepaard met risico’s. Een van de risico’s die door gemeenten veelvuldig is genoemd betreft de gevolgen voor het dekkende zorglandschap. Wat doet het met het zorglandschap als jeugdhulpaanbieders zich meer lokaal gaan organiseren? Welke verschuivingen van personeel gaan er plaatsvinden en hoe verhoudt dit zich tot de krapte op de arbeidsmarkt? Zullen jeugdhulpaanbieders zich gaan terugtrekken uit de regio? Hoe dit zich gaat ontwikkelen zal de komende periode moeten blijken. Gemeenten hebben met elkaar afgesproken de gevolgen van de invoering van het hybride model te monitoren, maar hebben dit niet geconcretiseerd. Gemeenten hebben ook afgesproken om het hybride model gefaseerd in te voeren om hiermee de kans te verkleinen dat onder andere bovenstaande risico’s ook daadwerkelijk optreden. Groningen en Veendam zijn de zogenaamde verkennende gemeenten. Zij lopen voorop met de invoering van het hybride model. De gemeente Groningen gebruikt de lokale vrijheid om de lichtere vormen van jeugdhulp onder te brengen bij de stichting WIJ Groningen. Deze stichting zal nagenoeg alle lichte voorzieningen voor de gemeente Groningen gaan uitvoeren. De gemeente Veendam kiest ervoor de lichte jeugdhulp en delen van de middel voorzieningen in te kopen bij een consortium van jeugdhulpaanbieders.

Het idee is dat beide gemeenten de opgedane ervaringen en lessen gaan delen binnen de regio zodat de andere gemeenten hier hun voordeel mee kunnen doen. Uit de ervaringen komt in ieder geval al naar voren dat het organiseren van de lokale inkoop van de lichte vormen van jeugdhulp veel tijd, capaciteit en specifieke expertise vraagt van gemeenten. Niet alle Groningse gemeenten zullen dit beschikbaar hebben. Zij moeten zoeken naar oplossingen om de lokale inkoop te kunnen organiseren. En dat gebeurt ook.

26

Verschillende regionale initiatieven In de regio ontstaan er verschillende initiatieven die voortkomen vanuit de invoering van het hybride model. Zo verkennen de Oost-Groningse gemeenten (Pekela, Stadskanaal, Westerwolde, Midden-Groningen en Oldambt) de mogelijkheden om gezamenlijk de middelvoorzieningen in te kopen. Ze voeren eerst een onderzoek uit naar de overlap van in problematiek en doelgroep. Om vervolgens te bepalen hoe ze in de aanpak daarvan kunnen samenwerken. Het Hogeland is een aanbesteding gestart om lichte voorzieningen jeugdhulp in te kopen. In eerste instantie richt de gemeente zich daarbij op het inkopen van ambulante begeleiding en dagbesteding. De gemeente wil een select aantal jeugdhulpaanbieders contracteren en met deze jeugdhulpaanbieders een strategisch partnerschap aangaan. De gemeente zet in op een gezamenlijke verantwoordelijkheid voor het realiseren van de doelen en een doelmatige inzet van financiële middelen. Inzicht in vraag naar jeugdhulp ontbreekt Zoals eerder al gezegd, verwachten de gemeenten met de invoering van het hybride model vraag en aanbod beter op elkaar te kunnen afstemmen. Om ervoor te zorgen dat de jeugdhulp ook daadwerkelijk beter wordt afgestemd op de vraag en behoeften van gezinnen, zullen gemeenten ook inzicht moet hebben in de vraag.

En dan blijkt uit dit rekenkameronderzoek dat de nagenoeg alle gemeenten dit inzicht niet hebben. Gemeenten hebben meestal op basis van de monitor van de RIGG inzicht in het aanbod aan jeugdhulp dat in de eigen gemeente wordt ingezet. Ook hebben gemeenten inzicht in de kosten van de jeugdhulp. Maar inzicht in de vraag ontbreekt. Gemeente Oldambt is als gemeente hier een stap verder in en heeft zelf een kwalitatief onderzoek uitgevoerd naar de vraag naar jeugdhulp. Zij heeft op de website de 10 meest voorkomende hulpvragen inzichtelijk gemaakt en gekoppeld aan beschikbaar aanbod.

Er moet meer gebeuren Naast de invoering van het hybride model zijn de gemeenten ook bezig met andere maatregelen die de organisatie van de jeugdhulp te verbeteren. Zo heeft de gemeente Stadskanaal in 2018 een Taskforce Jeugdwet ingericht en hier recent een doorstart mee gemaakt. De vernieuwde Taskforce heeft als belangrijkste taak de inkoop van de lichte en middelzware jeugdhulp voor te bereiden maar richt zich ook op ingewikkelde vraagstukken die er nog liggen en gaan komen. Denk bijvoorbeeld aan de Hervormingsagenda en het Toekomstscenario Kinden Gezinsbescherming. Gemeenten zoeken ook naar de juiste manier om de sturing op jeugdhulpaanbieders te organiseren. De invoering van het hybride model en het verbeteren van de informatiepositie moet hieraan bijdragen. Veendam heeft de ambitie om de sturing anders vorm te geven. De opvatting is dat jeugdhulp te complex is om te vatten in een aantal KPI’s. Daarom zet Veendam in op het in gesprek met jeugdhulpaanbieders duiden van de cijfers en daarvan leren. Het gaat wat de gemeente Veendam betreft om het spiegelen op basis van kwalitatieve informatie en leren van casuïstiek. Overigens zien we bij andere gemeenten ook de tendens om niet alleen uit te gaan van cijfers maar met jeugdhulpaanbieders in gesprek te gaan om de cijfers ook te duiden.

Zoektocht gemeenten Nagenoeg alle gemeenten in Nederland zoeken naar de manier om de jeugdhulp te verbeteren en de kosten te beheersen. Nieuwe oplossingen en innovatie zijn nodig om dit te realiseren. De gemeenten in de regio Groningen hebben ervoor gekozen te gaan werken met een nieuw hybride model en de lichtere vormen van jeugdhulp dichtbij te organiseren. Het betreft een nieuw model waarvan nog niet bekend is wat de uitwerking ervan in de praktijk zal zijn. Belangrijk is dan om vooraf de risico’s goed in beeld te hebben en concrete afspraken te maken over het monitoren en bespreken ervan.

27

Hoofdstuk 8 Conclusies en aanbevelingen De conclusies zijn opgebouwd vanuit de vraagstelling zoals opgenomen in het startdocument.

8.1 Conclusies A. De vraag, het doel en de behoeften van de gemeenten 1. In welke mate heeft de gemeente inzicht in de lokale vraag naar Jeugdhulp? De gemeente Stadskanaal heeft nog onvoldoende inzicht in de lokale vraag naar Jeugdhulp. • De gemeente zet in op het verkrijgen van inzicht in de vraag van de jeugd. In het actieplan van de Taksforce worden maatregelen benoemd die het zicht op de onderliggende vraag vergroot en in Oost Groninger verband maakt de gemeente momenteel een cijfermatige analyse gericht op de problemen onder de jeugd. • In Stadskanaal maken in vergelijking met het landelijk gemiddelde relatief veel jeugdigen gebruik van Jeugdhulp. 2. Wat zijn de lokale bestuurlijke behoeften en beleidsdoelstellingen? En hoe heeft de gemeente de vraag, bestuurlijke behoefte beleidsdoelstellingen uitgewerkt in concreet lokaal beleid?

•

planning waardoor een nieuw beleidsplan nog op zich laat wachten. De belangrijkste taak van de Taskforce is het voorbereiden van de inkoop van de lichte en middelzware Jeugdhulp. Het is nog onduidelijk hoe de gemeente Stadskanaal deze vormen van Jeugdhulp wil inkopen en organiseren.

3. Hoe heeft de gemeente de vraag, bestuurlijke behoefte beleidsdoelstellingen uitgewerkt in concreet lokaal beleid? De gemeente Stadskanaal beschikt niet over een actueel en concreet beleidsplan Jeugd. 4. Op welke wijze hebben de samenwerkende gemeenten het lokale beleid vertaald naar een regionale opdracht aan de RIGG? De regionale opdracht aan de RIGG om een dekkend zorglandschap in te kopen middels het OpenHouse model sloot niet aan op behoefte van gemeenten aan meer regie en grip op de jeugdhulp. Daarom hebben de samenwerkende Groningse gemeenten gekozen voor de invoering van een hybride inkoopmodel Jeugdhulp. Met de invoering van een hybride inkoopmodel verwachten de gemeenten meer regie en grip te krijgen op de jeugdhulp. Of deze behoefte in de praktijk ook wordt gerealiseerd moet nog blijken.

De gemeente Stadskanaal beschikt niet over een actueel en concreet beleidsplan Jeugd. Wel is er binnen de gemeente veel aandacht voor de jeugd. Dit blijkt onder meer uit de aanwezigheid van een Taskforce Jeugdwet. • Een van de opdrachten van de Taskforce is het opstellen van een beleidsplan Jeugd. Echter de uitvoering verloopt niet conform

28

B. Inkoop Jeugdhulp door de RIGG 5. Op welke wijze hebben de RIGG en de gemeenten de regionale opdracht uitgewerkt naar een aansluitende inkoopstrategie en – methode en hoe zijn de samenwerkende gemeenten hierbij betrokken? De RIGG en de gemeenten hebben bij de invoering en besluitvorming rondom het OpenHouse model in 2019 de regionale opdracht goed uitgewerkt naar een aansluitende inkoopstrategie en bijpassende inkoopmethodiek. • De RIGG heeft op basis van een afwegingskader dat inzicht geeft in de financiële, beheersmatige, juridische en maatschappelijke effecten van het OpenHouse model de besluitvorming voorbereid. • De RIGG heeft in de voorbereiding op de besluitvorming de Groningse gemeenten via diverse werkgroepen en reguliere overleggen betrokken. Voorbereiding en besluitvorming rondom het hybride model door het dagelijks bestuur van PG&Z, hebben gemeenten zelf georganiseerd. De RIGG heeft, anders dan bij de besluitvorming rondom het OpenHouse model, bij het hybride model een adviserende rol gehad.

•

Het effect van de invoering van het hybride model op aansluiting tussen vraag en aanbod is nog onduidelijk. De invoering van het hybride model kan gepaard gaan met risico’s voor het dekkend zorglandschap en dus ook de aansluiting tussen vraag en aanbod.

7. Welke uitvoeringsvoorwaarden (contract) zijn opgesteld en afgesloten met jeugdhulpaanbieders en wat is het effect hiervan op de match tussen vraag en aanbod?

6. Wat is het (verwachte) effect van de gekozen inkoopstrategie op de match tussen vraag en aanbod?

De RIGG heeft de inkoopstrategie vanuit het OpenHouse model goed door vertaald naar uitvoeringsvoorwaarden in de vorm van overeenkomsten met jeugdhulpaanbieders. • De RIGG heeft transformatie, continuïteit, samenwerking en kwaliteit van specialistische jeugdhulp geborgd in contractuele voorwaarden. De OpenHouse overeenkomst heeft tevens de mogelijkheid om deze voorwaarden jaarlijks aan te scherpen. • Aan de invoering van het hybride model ligt geen inkoopstrategie ten grondslag maar een drietal onderzoeken uitgevoerd door externe bureaus. • De uitvoeringsvoorwaarden hebben niet direct een effect op de match tussen vraag en aanbod. De uitvoeringsvoorwaarden binnen de regionale Openhouse zijn jaarlijks aan te passen en kunnen daarmee (binnen de juridische kaders) meebewegen met de wensen vanuit de regio en jeugdhulpaanbieders.

Met het OpenHouse model sluit de RIGG aan op de opdracht om een dekkend zorglandschap te contracteren. • Het open karakter van het model geeft ruimte om een groot en divers landschap aan jeugdhulpaanbieders en hulpverleningsvormen te contracteren. Echter de groeiende vraag naar jeugdhulp en personeelstekorten maken dat een dekkend zorglandschap niet altijd te garanderen is.

Met de invoering van het hybride model verwachten gemeenten de jeugdhulp beter te kunnen laten aansluiten op de lokale situatie en de vraag van jeugdigen en gezinnen. Door een beperking van het aantal aanbieders die lichte voorzieningen leveren, verwachten de gemeenten tevens de samenwerking te kunnen verbeteren. • De invoering van het hybride model kan gepaard gaan met risico’s voor het dekkend zorglandschap. Gemeenten hebben met elkaar

29

•

afgesproken de gevolgen van de invoering van het hybride model te monitoren. Concrete afspraken hierover ontbreken. Over de inkoop en organisatie van de middel voorzieningen bestaat onduidelijkheid. In de komende periode bepalen gemeenten hoe dit wordt vormgegeven en op welk niveau (lokaal, regionaal of bovenregionaal).

C. Het Zorglandschap 8. Hoe ziet het aanbod Jeugdhulp eruit dat de RIGG en gemeenten hebben ingekocht? Dit is een totaalaanbod waarbij de regionale Openhouse voldoende aanbod genereerd. Lokaal worden hier onderdelen van zelfstandig ingekocht. Het merendeel van de gemeenten geven hierbij aan de Openhouse als achtervang te willen houden wanneer het lokale aanbod onvoldoende aansluit op de hulpvraag. Er is in regio Groningen met name een tekort aan sluitend aanbod voor jeugdigen en/of gezinnen met LVB-problematiek. 9. In welke mate sluit het aanbod jeugdhulp aan op het lokaal beleid inclusief de lokale vraag naar jeugdhulp? Het ingekochte aanbod binnen het Openhouse model sluit grotendeels aan op vraag van de gemeenten. Er is voldoende aanbod ingekocht en over het algemeen ook het juiste aanbod. Tegelijkertijd ervaren gemeenten dat de huidige inkoop via het Openhousemodel weinig heeft bijgedragen aan het efficiënter en effectiever maken van de jeugdhulp. Binnen het huidige aanbod zijn er enkele aandachtspunten: • In de Oostgroningse gemeenten is er een tekort aan aanbod voor jeugdigen met een licht verstandelijke beperking. • De geografische ligging van een gemeente is van invloed op de mate waarin aanbod in nabijheid beschikbaar is.

•

Verblijfsvormen zoals gezinshuizen, respijtzorg en verblijfsplekken zijn onvoldoende beschikbaar.

D. Monitoren en Sturen 10. In hoeverre beschikken de gemeenten over de juiste informatie om te kunnen monitoren of het aanbod jeugdhulp aansluit op het eigen lokale beleid? De gemeente Stadskanaal beschikt in beperkte mate over informatie om te kunnen sturen op de aansluiting tussen vraag en aanbod. • De gemeente heeft onvoldoende zicht op de vraag naar Jeugdhulp maar wel inzicht in het aanbod Jeugdhulp dat wordt ingezet in de gemeente en de kosten ervan. Informatie over aanbod en kosten haalt de gemeente met name uit de monitor van de RIGG. • De gemeente zet in op het verbeteren van de informatiepositie. De gemeente heeft de ambitie het bestaande dashboard door te ontwikkelen zodat deze gebruikt kan worden beleidsmatige keuzes te onderbouwen en meer inzicht te krijgen in de voortgang van het beleid. • De gemeente gebruikt nu de klanttevredenheid, informatie van zorgaanbieders en de mate waarin casuïstiek wel/niet duurzaam wordt opgelost om de aansluiting tussen vraag en aanbod te beoordelen. 11. Op welke wijze sturen de gemeenten de RIGG aan op het realiseren van een aanbod jeugdhulp dat aansluit op het eigen lokale beleid? De gemeenten doen dit door binnen het hybride model aanbod te organiseren die dichter bij huis beschikbaar is, veelal verweven is met de lokale welzijnsinstanties.

Veel gemeenten ervaren dat het regionale aanbod vanuit de Openhouse inkoop onvoldoende aansluit

30

op het lokale beleid. Dit is dan ook veelal de grondslag voor het ontwikkelen van lokaal aanbod. 12. Sluiten de transformatieopdrachten aan bij de vraag van de gemeenten en zijn deze uitvoerbaar onder de overeengekomen uitvoeringsvoorwaarden? De transformatie is in meerdere documenten beschreven maar deze zijn niet contractueel afdwingbaar binnen de regionale Openhouse inkoop. Er zijn namelijk geen voorwaarden opgenomen die bijdrage aan de transformatie afdwingen.

31

8.2 Aanbevelingen 13. Op welke wijze is de aansluiting van de lokale vraag naar Jeugdhulp op het ingekochte aanbod door de RIGG en gemeenten te verbeteren? Regionaal 1. Maak als Groningse gemeenten concrete afspraken met elkaar over het monitoren van de risico’s die gepaard gaan met de invoering van het hybride model. Maak duidelijk welke rol de RIGG hierin heeft. • Bepaal welke informatie noodzakelijk is om de risico’s te monitoren. Verzamel en analyseer de informatie en zorg dat deze in periodieke rapportages wordt aangeleverd. Let daarbij in het bijzonder op de gevolgen voor het regionaal dekkend zorglandschap. Maak duidelijk wie verantwoordelijk is voor het verzamelen en analyseren van de gewenste informatie en het aanleveren van de rapportage. • Maak van de risico’s invoering hybride model een structureel agendapunt tijdens de vergaderingen van de adviescommissie Jeugd. Bespreek tijdens het agendapunt de rapportage met de risicomonitor. 2. Maak als Groningse gemeenten afspraken over de inkoop van de middel voorzieningen en blijf de hoog specialistische voorzieningen regionaal of zelfs op bovenregionaal niveau inkopen.

Lokaal: Stadskanaal 3. Maak van het uitvoeren van het actieplan van de Taksforce Jeugdwet prioriteit en actualiseer het jeugdbeleid. Gebruik de actualisatie van het jeugdbeleid om een standpunt te bepalen over de inkoop van de lichte, middel en hoogspecialistische voorzieningen. 4. Zet bij de doorontwikkeling van het dashboard in op het genereren en analyseren van data dat in ieder geval inzicht geeft in: • De vraag en problematiek van de jeugdigen en gezinnen in de gemeente Stadskanaal. Maak daarbij ook inzichtelijk wat de trends en ontwikkelingen hierin zijn. • De voortgang op de doelen die de raad heeft gesteld met het (nieuwe) beleidsplan Jeugd. • Bespreek als raad met het college welke informatie u verder nog nodig heeft om de kaderstellende, controlerende en volksvertegenwoordigende rol uit te kunnen voeren. Maak met het college afspraken op welke momenten, hoe vaak en in welke vorm u deze informatie wilt ontvangen.

32

Bijlage 1 Indeling voorzieningen hybride model Specialistische voorzieningen zwaar / hoog - Dagbehandeling: o Dagbehandeling jonge kinderen o Dagbehandeling jeugdigen met sterk stagnerende ontwikkeling o Gezinsdagbehandeling - Verblijf/opname: o Verblijf langdurig beschermd wonen o Verblijfstraject middelzwaar o Verblijfstraject extra zwaar o Verblijfstraject kort Intensief o Jeugdhulp Plus - Ambulante behandeling: o Individuele behandeling specialistisch zwaar/zeer zwaar o Consultatieve ziekenhuis kinderen- en jeugdpsychiatrie o Tic-stoornissen o Gender dysforie o Foetaal Alcohol Probleem o Complex Trauma o Flexibel ACT Jeugd (FACT) o Multidimensionale Familie Therapie (MDFT) o Multisysteem Therapie (MST) o Systeemtherapie o Relationele Gezinstherapie o Beschermings- en jeugdreclasserings-Maatregelen

-

Ambulante intensieve begeleiding: o Integrale vroeghulp bij diffuse ontwikkelingsproblemen jonge kinderen o Intensieve ambulante of psychiatrische gezinsbehandeling o Jeugdhulp crisis ambulant o Ondersteuning jeugdigen en ouders complexe scheiding (verwijzing rechtbank)

Specialistische jeugdhulp, middel - Dagbehandeling/dagbesteding: o Deeltijd respijtzorg jeugd met meervoudige beperkingen - Verblijf/Opname o Logeren Hoog Intensief o Groepsbegeleidingsprogramma jongeren met overnachting - Pleegzorg: o Verblijf middel woonhoeve o Verblijf middel gezinshuis o Verblijf middel gezinshuis plus - Ambulante behandeling: o Individuele behandeling specialistisch licht o Individuele behandeling specialistisch licht medicatiecontrole o Individuele behandeling specialistisch middel o Individuele Diagnostiek o Ernstige Enkelvoudige Dyslexie (EED) o Medische Psychologie o Specialistische begeleiding/behandeling Pleegzorg o Gezinsdiagnostiek o Gezinnen met Geringe Sociale Redzaamheid met accent op behandeling

33

-

Ambulante begeleiding: o Vroegtijdige interventies jonge kinderen o Individuele begeleiding specialistisch o Groepsbegeleidingsprogramma jongeren zonder structurele overnachting o Gezinsbegeleiding specialistisch o Ondersteuning jeugdigen/ouders bij complexe (echt)scheiding

Specialistische jeugdhulp, laag / licht - Dagbehandeling/dagbesteding: o Dagbesteding - Verblijf/opname: o Respijtzorg Gastgezinnen o Logeren laag Intensief o Verblijf licht - Ambulante behandeling: o Individuele behandeling basis o Individuele behandeling laagfrequent - Ambulante begeleiding: o Individuele begeleiding basis o Groepsbegeleiding basis o Behoud en Toeleiding onderwijsdeelname o Gezinsbegeleiding basis o Gezinsbegeleiding laagfrequent o Gezinnen Geringe Sociale redzaamheid accent op begeleiding - Overig: o Persoonlijke verzorging o Vervoer regulier o Vervoer rolstoel o Advies

34

Bijlage 2. Opdrachtbeschrijving

35

Socianova

Toen het begon, was het er nog niet.

Offerte Rekenkamer(commissies) regio Groningen Datum: 19 september 2022

36

Inhoud HOOFDSTUK 1 INTRODUCTIE............................................................................................................................ 2 UW VRAAG ............................................................................................................................................................ 2 ONS AANBOD ......................................................................................................................................................... 2 OVER ONS.............................................................................................................................................................. 2 HOOFDSTUK 2 ONDERZOEKSOPZET .................................................................................................................. 3 DOEL- EN VRAAGSTELLING ......................................................................................................................................... 3 ONDERZOEKSMODEL ................................................................................................................................................ 3 NORMENKADER ......................................................................................................................................................

5 HOOFDSTUK 3: ONDERZOEKSAANPAK ............................................................................................................. 6 ACTIVITEITEN.......................................................................................................................................................... 6 PLANNING ............................................................................................................................................................. 8 AANDACHTSPUNTEN IN UITVOERING ONDERZOEK........................................................................................................... 8 BIJLAGE 1 CV’S ONDERZOEKERS ..................................................................................................................... 10

37

Hoofdstuk 1 Introductie De Rekenkamercommissies van 862 Groningse gemeenten en de gemeenteraden van gemeente Pekela en Westerwolde willen een onderzoek laten uitvoeren naar de (kwaliteit van) de inkoop van jeugdhulp door het Regionaal inkooporganisatie Groninger Gemeenten (RIGG). Socianova is gevraagd om voor de uitvoering van het onderzoek een offerte uit te brengen.

Uw vraag Uit de offerteaanvraag en het telefonisch gesprek met dhr. Warmelink d.d. 8 juni jl. maken we op dat het onderzoek een beoordeling betreft van de mate waarin het ingekochte aanbod van jeugdhulp aansluit bij de vraag (behoeften) van de individuele gemeenten. Daarbij wordt gevraagd om te onderzoeken in hoeverre er wordt voldaan aan de (transformatie)doelen die in de regionale Kadernotitie zijn geformuleerd. Ook is het evalueren van het sinds 2018 door de RIGG gehanteerde ‘Open House model’ een onderdeel van het onderzoek. Ten slotte is het van belang om te kijken naar hoe de inkoop bijdraagt aan beheersing van de kosten van jeugdhulp door de gemeenten.

Ons aanbod We beoordelen in de uitvoering van het onderzoek de mate waarin het ingekochte aanbod aan jeugdhulp aansluit op de vraag en behoeften van de gemeenten. Dit verklaren we door te kijken naar: 1. het zicht dat gemeenten hebben op de vraag naar jeugdhulp en dit weten te vertalen naar lokaal beleid. 2. de wijze waarop het lokaal beleid van de gemeenten wordt uitgewerkt naar een regionale opdracht aan de RIGG. 3. de wijze waarop de RIGG deze opdracht uitvoert inclusief het gehanteerde inkoopmodelen strategie. 4. hoe de gemeenten en de RIGG de uitvoering monitoren en op basis daarvan (bij)sturen. Om uw vraag te beantwoorden maken we gebruik van verschillende onderzoeksinstrumenten. We voeren deskresearch uit, voeren individuele en groepsgesprekken met stakeholders en nemen enquêtes af. Met de inzet van deze onderzoeksinstrumenten komen we niet alleen tot goed onderbouwde bevindingen, maar stimuleren we ook het lerend vermogen van de gemeenten en de RIGG. We leveren een rapport op bestaande uit een algemeen deel (organisatie en werking inkoop) en een specifiek deel per gemeente. Het rapport biedt echte oplossingen. Daarbij is het essentieel dat niet alleen de huidige situatie besproken wordt met de betrokken partijen, maar ook de voorgestelde oplossingen.

Dit kunnen kleine en grote oplossingen zijn waarbij rekening wordt gehouden met de diversiteit tussen de deelnemende gemeenten. Niet alleen beleid en bestuur maar ook de uitvoering heeft een nadrukkelijke plek in het onderzoek. Zo ontstaat een praktisch rapport waarbij aandacht is voor de diversiteit aan deelnemende gemeenten. Elke gemeente wordt gehoord en krijgt een eigen plek in het rapport.

Over ons Deze offerte wordt ingediend door collectief Socianova. Socianova is een collectief van ongelijk gestemde professionals werkzaam binnen het sociaal domein. Als professionals hebben we gemeen dat we verschillen in de manier waarop we naar vraagstukken binnen organisaties kijken. We koesteren deze verschillen, respecteren en moedigen elkaar aan, om in een van elkaar verschillend perspectief tot oplossingsrichtingen te komen. 62

Dit betreft gemeenten: Eemsdelta, Groningen, Veendam, Midden-Groningen, Stadskanaal, Het Hogeland, Oldambt, Westerkwartier

2

Voor deze opdracht werkt Socianova met onderzoeker en adviseur Mark Rouw en beleid en inkoop/contractmanagement adviseur Wouter Kwakman. Mark en Wouter zullen samen het onderzoek uitvoeren waarbij Wouter Kwakman het aanspreekpunt voor u als opdrachtgever is. In de bijlage vindt u Cv’s van Wouter en Mark. Wanneer er zeer specifieke kennis nodig is zoals die van een tarievenexpert of aanbestedingsjurist zal deze binnen de kaders van de begroting door Socianova worden georganiseerd.

Hoofdstuk 2 Onderzoeksopzet In dit hoofdstuk wordt ingegaan op het doel en de scope van het onderzoek. Vervolgens wordt een onderzoeksmodel gepresenteerd en volgen de op basis van het onderzoeksmodel geformuleerde onderzoeksvragen. Ten slotte wordt het gehanteerde concept-normenkader beschreven.

Doel- en vraagstelling Doel Het doel van het onderzoek is het in kaart brengen van de vraag van gemeenten op het gebied van de inkoop van jeugdhulp en hoe zich dit verhoudt tot het aanbod van ingekochte jeugdhulp. Vraag De vraag die centraal staat in het onderzoek luidt als volgt: In hoeverre sluit de inkoop van jeugdhulp door de RIGG aan bij de behoeften van de betrokken Groningse gemeenten en op welke wijze is deze aansluiting van vraag en aanbod te verbeteren? Daarbij is het van belang te kijken naar het effect van het gehanteerde inkoopmodel (Open House), bekostiging en gekozen sturingsinstrumenten op de relatie tussen vraag en aanbod. Ook kijken we naar de mate waarin de gemeentelijke doelen zijn vertaald via een regionale kadernotitie naar een opdracht voor de RIGG. Aandachtspunt is of deze doelen goed aansluiten en gerealiseerd kunnen worden binnen de opdracht van de regionale inkoop. Vanwege de omvang van de vraagstelling en eventuele specifieke aandachtspunten van de opdrachtgever stellen we voor de vraagstelling bij de start van het onderzoek in gezamenlijkheid aan te scherpen.

Onderzoeksmodel De doel- en vraagstelling zijn vertaald naar een onderzoeksmodel. In onderstaand model worden de belangrijke elementen van de vragen zoals de rekenkamer(commissies) die in de offerteaanvraag hebben geformuleerd en de onderlinge relatie hiertussen op een schematische manier in beeld gebracht.

3

Figuur 1: Onderzoeksmodel

Per ‘blok’ in het onderzoeksmodel kunnen een aantal deelvragen worden geformuleerd met daaronder een aantal subvragen: Blok 1: De vraag, het doel en de behoeften van de gemeenten. A. Lokaal beleid gemeenten 1. In welk mate heeft de gemeente inzicht in de lokale vraag naar Jeugdhulp? 2. Wat zijn de lokale bestuurlijke behoeften en beleidsdoelstellingen? 3. Hoe heeft de gemeente de vraag, bestuurlijke behoefte en beleidsdoelstelling(en) uitgewerkt in concreet lokaal beleid? B. Regionale opdrachten 4. Op welke wijze hebben de samenwerkende gemeenten het lokale beleid vertaalt naar een regionale opdracht aan de RIGG? Blok 2: Inkoop Jeugdhulp door de RIGG 5. Op welke wijze heeft de RIGG de regionale opdracht uitgewerkt naar een aansluitende inkoopstrategie en – methode en hoe zijn de samenwerkende gemeenten hierbij betrokken? 6. Wat is het effect van de gekozen inkoopstrategie op de match tussen vraag en aanbod? 7. Welke uitvoeringsvoorwaarden (contract) zijn opgesteld en afgesloten met jeugdhulpaanbieders en wat is het effect hiervan op de match tussen vraag en aanbod? Blok 3: Aanbod (Zorglandschap) 8. Hoe ziet het aanbod Jeugdhulp eruit dat de RIGG heeft ingekocht? 9. In welke mate sluit het aanbod Jeugdhulp aan op het lokaal beleid inclusief de lokale vraag naar Jeugdhulp? Blok 4: Monitoren, sturen en transformeren 10.

In hoeverre beschikken de gemeenten over de juiste informatie om te kunnen monitoren of het aanbod Jeugdhulp aansluit op het eigen lokale beleid? 11. Op welke wijze sturen de gemeenten de RIGG aan op het realiseren van een aanbod Jeugdhulp dat aansluit op het eigen lokale beleid? 12. Sluiten de transformatieopdrachten aan bij de vraag van gemeenten en zijn deze uitvoerbaar onder de overeengekomen uitvoeringsvoorwaarden? Ten slotte is, los van het model, een vraag geformuleerd gericht op het onderzoeken van op welke wijze de aansluiting van de vraag en het aanbod van de inkoop van jeugdhulp kan worden verbeterd: Verbeterpunten 13. Op welke wijze is de aansluiting van de lokale vraag naar Jeugdhulp op het ingekochte aanbod door de RIGG te verbeteren? 4

Normenkader In de onderstaande tabel is een eerste opzet voor een normenkader weergegeven. Er zijn per blok uit het onderzoeksmodel een aantal normen geformuleerd waaraan de onderzoeksuitkomsten getoetst kunnen worden. Aan de start van het onderzoek wordt met Opdrachtgever het normenkader definitief vastgesteld. Blok Onderzoeksmodel

Onderde Norm el

Blok 1: De vraag, het doel en de behoeften van de gemeenten.

A: Lokaal beleid

1. De gemeente heeft inzicht in de lokale vraag naar Jeugdhulp. Dit houdt onder andere in dat de gemeente zicht heeft op: • de problemen die er zijn in de gezinnen en bij jeugdigen. • het aanbod dat noodzakelijk is om deze problemen aan te pakken. • de mate waarin het noodzakelijk aanbod aanwezig en toegankelijk is voor de gezinnen en jeugdigen.

A: Lokaal beleid

2. De gemeente heeft de lokale vraag naar Jeugdhulp uitgewerkt in concreet beleid. Dat beleid geeft bijvoorbeeld weer hoe de gemeente denkt een aanbod te realiseren dat aansluit op de vraag naar Jeugdhulp en de wijze waarop de gemeente denkt de toegankelijkheid van dit aanbod te bewerkstelligen.

B: Regional e opdracht

1. De regionale opdracht die de gemeenten hebben gegeven aan de RIGG sluit aan op vraag en behoeften van de gemeenten zoals ze dit hebben verwoord in het eigen lokale beleid.

C: Inkoopstr ategie

1. De RIGG heeft de regionale opdracht uitgewerkt naar een aansluitende inkoopstrategie en bijpassende inkoopmethodiek. Om dit realiseren heeft de RIGG onderzoek gedaan naar verschillende inkoopmethodieken en kan de RIGG concrete argumenten aandragen waarom de gekozen Open House systematiek goed aansluit op de wensen en behoeften van de gemeenten.

C: Inkoopstr ategie

2. De RIGG heeft de samenwerkende Groningse gemeenten betrokken bij het opstellen van een inkoopstrategie en – methode. Om de gemeente te betrekken heeft de RIGG bijvoorbeeld een duidelijk

Blok 2: Inkoop Jeugdhulp door de RIGG

5

projectstructuur ingericht en legt het cruciale besluiten voor aan de gemeenten.

D: Uitvoerin g RIGG

Blok 3: Aanbod/ zorglandschap

Blok 4: Monitoren en sturen

E: Jeugdhul plandsch ap

3. De RIGG heeft de inkoopstrategie en -methode verwerkt naar een uitvoeringsvoorwaarden. De uitvoeringsvoorwaarden beschrijven de manier van verwijzen, hulpverlenen, bekostigen, administreren, verantwoorden en beheersen van Jeugdhulp die passend is bij de vraag van gemeenten

1. Het ingekochte aanbod sluit aan op de vraag van de

gemeenten. Dat blijkt onder andere uit of er voldoende jeugdhulp is ingekocht en dit het (kwalitatief) juiste aanbod is. 1. Gemeenten sturen de RIGG aan op het realiseren van een aanbod dat aansluit bij de lokale vraag en behoefte aan Jeugdhulp. Dit kan bijvoorbeeld omdat de RIGG in aanloop naar het inkoopproces de gemeenten op verschillende momenten in staat heeft gesteld om te sturen dan wel de gemeenten hebben deze mogelijkheden zelf gecreëerd. Uit de verslagen van deze momenten moet dan ook blijken dat gemeenten actief input hebben geleverd. 2. Gemeenten hebben de beschikking over de juiste informatie om te kunnen monitoren of het aanbod Jeugdhulp aansluit op het eigen lokale beleid. De RIGG beschikt hiervoor over een monitor dat bijvoorbeeld inzicht geeft in onderwerpen zoals doorlooptijden, declaratiegedrag, aantal beschikking per product etc.

Hoofdstuk 3: Onderzoeksaanpak In dit hoofdstuk wordt de voorgenomen onderzoeksaanpak beschreven.

Activiteiten Het onderzoek doorloopt drie fasen. Deze worden hieronder toegelicht. Na afronding van elke fase vindt afstemming plaats met opdrachtgever. Fase 1: Oriëntatie • Startgesprek met de opdrachtgever In de oriëntatiefase vindt er een startgesprek plaats met de opdrachtgever. Gezamenlijk wordt de onderzoeksvraagstelling en het normenkader aanscherpt en vastgesteld. • Deskresearch Door onder andere beleidsdocumenten en verslagen van ambtelijke en bestuurlijke overleggen 6

te bestuderen brengen we de vraag, de doelen en behoeften van de Groningse gemeenten in kaart (Onderzoeksmodel deel A). Daarnaast wordt de Kadernotitie Jeugdhulp en andere relevante documenten bestudeerd om te onderzoeken hoe het beleid van gemeenten is vertaald naar de regionale visie en opdracht voor de RIGG (Onderzoeksmodel deel B). In de documenten wordt ook gezocht naar de manier waarop de gemeenten en de regio de monitoring en sturing op (o.a. de transformatie van) jeugdhulp georganiseerd hebben (Onderzoeksmodel blok 4). Tot slot wordt onderzoek gedaan naar de inkoopstrategie, methodiek en uitvoeringsvoorwaarden (Onderzoeksmodel deel C). Voorbeelden van documenten die bestudeerd (kunnen) worden zijn: aanbestedingsdocumenten, contracten, jaarverslagen RIGG, monitoring, GR/DVO met RIGG. • Gesprek wethouders Aanvullend op de deskresearch worden gesprekken gehouden met de portefeuillehouders Jeugd van de gemeenten om op politiek-bestuurlijk niveau te praten over het lokale jeugdbeleid (Onderzoeksmodel deel A). • Dataonderzoek Door data te verzamelen over het ingekochte jeugdhulpaanbod wordt het zorglandschap en het geleverde aanbod geanalyseerd (Onderzoeksmodel deel E).

• Ontwerpen, uitzetten en analyseren van enquêtes Mede op basis van de deskresearch en het dataonderzoek wordt een vragenlijst ontwikkeld die breed uitgezet wordt onder jeugdhulpaanbieders, managers en/of medewerkers van de Toegang tot jeugdhulp en beleidsambtenaren Jeugd.63 Hiermee wordt aanvullende informatie opgehaald over alle onderdelen van het onderzoeksmodel. Fase 2: Verdieping • Verdiepende deskresearch Op basis van de oriëntatiefase wordt verdiepend deskresearch (en/of dataonderzoek) gedaan. • Interviews Aanvullend op de uitkomsten van de oriëntatiefase worden verdiepende interviews afgenomen met gemeenten. Per gemeente wordt gesproken met een beleidsambtenaar Jeugd, een manager van de Toegang en controller en/of financieel adviseur. Ook wordt gesproken met medewerkers en de directeur van de RIGG. • Groepsgesprekken Naast de individuele gesprekken houden we per gemeente een groepsgesprek met de beleidsadviseur, de Toegang en controller/financieel adviseur. Doel hiervan is het benoemen en in samenhang brengen van eventuele knel- en verbeterpunten in de aansluiting van vraag en aanbod. Door de verschillende perspectieven aan tafel op elkaar te betrekken, wordt ook het lerend vermogen gestimuleerd. Na afloop van alle interviews/gesprekken vindt uiteraard altijd een schriftelijke terugkoppeling plaats aan de respondenten.

Respondenten wordt gevraagd de verslagen van de gesprekken te verifiëren. Het geverifieerde verslag wordt onderdeel van het onderzoeksdossier. Fase 3: Rapportage en afronding • Analyse onderzoeksresultaten Na fase 2 vindt een analyse van de opbrengsten plaats. Zowel de uitkomsten van de interviews als van de deskresearch worden getoetst aan het met de rekenkamercommissies afgestemde normenkader. Op basis van deze toetsing kan de data worden geanalyseerd en kunnen de onderzoeksvragen worden beantwoord. • Concept rapport De data analyse vertaalt zich vervolgens in de concept rapportage waarin de bevindingen van 63

Socianova heeft veel ervaring met het uitzetten van enquêtes en past dit met enige regelmaat toe in soortgelijke opdrachten.

7

het onderzoek worden beschreven. De rapportage bevat een algemeen deel en specifiek deel per gemeente. • Hoor- en wederhoor Het conceptrapport van bevindingen wordt uiteraard besproken met opdrachtgever. Na akkoord van de opdrachtgever gaat de rapportage van bevindingen voor ambtelijk hoor- en wederhoor. De reacties die volgen uit het ambtelijk hoor- en wederhoor worden indien noodzakelijk verwerkt in de definitieve onderzoeksrapportage. • Definitief rapport Het definitieve onderzoeksrapport van bevindingen wordt opgeleverd aan opdrachtgever (conform offerteaanvraag) inclusief een aanzet voor conclusies en aanbevelingen. Indien dit gewenst is, kunnen het rapport presenteren in de verschillende gemeenten en of aanvullend onderzoek uitvoeren. Dit is niet opgenomen in de begroting.

Planning Hieronder is een globale planning van het onderzoek in blokken weergegeven. Graag komen we in overleg met de opdrachtgever tot een definitieve planning.

Figuur 2: Planning onderzoek in blokken

Afhankelijk van de gunning wordt gepoogd om in augustus en september van 2022 te starten met het opleveren van een Plan van Aanpak, waarvan het definitieve normenkader een onderdeel is. Daarvoor is afstemming (in de startgesprekken) over het normenkader met de Rekenkamercommissies essentieel. Vanaf augustus/ begin september wordt ook een start gemaakt met fase 1 Oriëntatie. Het grootste gedeelte van de dataverzameling (het uitzetten van de enquête, het houden van interviews en gesprekken) vindt idealiter plaats in oktober en november. Wanneer in november analyse, uitwerking en rapportage van het conceptrapport plaatsvindt is er eind november ruimte en tijd voor ambtelijk hoor- en wederhoor. Vervolgens kan begin december gewerkt worden aan de definitieve rapportage om vervolgens vóór januari 2023 het (definitieve) rapport te kunnen opleveren. Echter, we komen graag in overleg met de opdrachtgever tot een definitieve planning.

Aandachtspunten in uitvoering onderzoek • Voor het onderzoek is het van belang om tijdig afstemmingsmomenten met opdrachtgever in te plannen. • De planning start in een vakantieperiode waarbij er een afhankelijkheid is van beschikbaarheid van medewerkers. • Het is in het kader van het onderzoek handig wanneer de rekenkamer(s) ons kunnen voorzien van contactgegevens van mogelijk belangrijke respondenten (medewerkers Toegang, wethouders, beleidsambtenaren et cetera) en belangrijke stukken voor de deskresearch. 8

• Bij het houden van interviews gaan we ervan uit dat dit zo efficiënt als mogelijk kan worden ingepland. Alle interviews per gemeente op één dag.

9

Bijlage 1 CV’s Onderzoekers

Wouter Kwakman Wouter Kwakman is mede-eigenaar van Socianova. Wouter is expert op het gebied van beleid, inkoop en beheer van het Sociaal domein. Hij heeft jarenlange ervaring als projectleider, beleid- en inkoopadviseur en contractmanager bij verschillende nonprofitorganisaties en overheden. Voorbeelden van (voltooide) opdrachten van Wouter zijn: • Projectleider en inkoopadviseur Doorontwikkeling Jeugdhulp voor Regionaal Serviceteam IJsselland • Beleidsadviseur en inkoopadviseur sociaal domein voor gemeente Wijk bij Duurstede • Adviseur Contractmanagement Jeugd regio Hart van Brabant • Projectleider integrale jeugdhulp gemeente Gooi en Vechtstreek

Mark Rouw Mark Rouw is ervaren onderzoeker en adviseur. Als eigenaar van MR Advies en Interimmanagement voert hij in opdracht van overheden en non-profit organisaties opdrachten uit, met name gericht op vraagstukken binnen het sociaal domein en specifiek Jeugd. Daarnaast heeft Mark ruime ervaring met het uitvoeren van rekenkameronderzoek en is lid van de rekenkamercommissie Coevorden. Andere voorbeelden van opdrachten van Mark Rouw zijn: • Interim procesmanager en adviseur van het dagelijks bestuur van de gemeenschappelijke regeling Gemeentelijk Kredietbank Assen, Hoogeveen en Meppel. • Interim manager strategie en projecten Jeugd bij het Regionaal Serviceteam Jeugd IJsselland (RSJ). Het RSJ is een gemeenschappelijke regeling en verzorgt de inkoop van jeugdhulp voor elf IJssellandse gemeenten. • Interim procesbegeleider ontwikkeling visie sociaal domein en interim procesmanager kostenbeheersing Jeugd bij gemeente Nunspeet.

10

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Stadskanaal&id=164005fc-0dad-45a8-b826-af3d5d7b6c8a