Raadsvoorstel Verhogen topbedrag Starterlening.
Tekst van het document
GEMEENTE
Stadskanaal Raadsvergadering
:
22 mei 2023
Voorstelnummer
:
Z-23-115914/D/23/285325
Onderwerp
Raadsvoorstel verhogen Topbedrag Starterslening Stadskanaal, 4 mei 2023
Beslispunten 1.
De V e r o r d e n i n g Starterslening Stadskanaal 2015 t e wijzigen volgens het bijgevoegde wijzigingsbesluit.
Aan de raad Inleiding In de raad van 30 j a n u a r i 2023 is toegezegd dat er een voorstel zou k o m e n v o o r een n i e u w t o p b e d r a g van de Starterslening van het Stimuleringsfonds Volkshuisvesting Nederlandse g e m e e n t e n (SVn). Deze toezegging is t e r u g te v i n d e n o n d e r k e n m e r k T 2023 03. In dit raadsvoorstel w o r d t deze wijziging aan u voorgelegd. Het is v o o r starters o p de w o n i n g m a r k t o p dit m o m e n t erg lastig o m een huis t e kopen. De g e m e e n t e Stadskanaal heeft d a a r o m in 2015 besloten deel t e n e m e n aan de regeling Startersleningen van het SVn. In deze regeling is vastgesteld dat een w o n i n g maximaal €175.000,00 mag kosten, inclusief b i j k o m e n d e kosten. De starterslening is vastgezet op een maximaal leenbedrag van €30.000,00. De wooncrisis en de daarbij b e h o r e n d e stijging van de huizenprijzen maakt het v o o r starters, t e n opzichte van 2015, lastiger o m een huis t e k o p e n in de g e m e e n t e Stadskanaal. Vanuit de politiek, makelaars e n w o n i n g z o e k e n d e n is de vraag o m regels r o n d o m de startersleningen te wijzigen m e e r d e r e malen b i n n e n g e k o m e n . Hierbij w o r d t expliciet gevraagd o m een verhoging van de maximale koopprijs, o f w e l t o p b e d r a g , van de w o n i n g , en niet zozeer het maximale leenbedrag.
De g e m e e n t e Stadskanaal heeft per 3 1 d e c e m b e r 2022 een bedrag van afgerond €906.600,00 beschikbaar v o o r u i t z e t t i n g e n van startersleningen binnen het SVn. Aanvragen van starters zijn vaak lager dan het maximale leenbedrag van €30.000,00 en er k o m e n t e n opzichte van voorgaande j a r e n m i n d e r aanvragen b i n n e n . W a a r er in 2 0 2 1 t i e n leningen zijn v e r s t r e k t , is dat in 2022 gehalveerd t o t vijf leningen. W a n n e e r m e n kijkt naar de startersleningen in andere Groningse en Drentse g e m e e n t e n ziet m e n dat veel g e m e e n t e n h e b b e n gekozen v o o r een hoger t o p b e d r a g binnen de regeling Startersleningen, Een zoekopdracht o p Funda laat zien dat op het m o m e n t van het schrijven van dit voorstel v o o r een bedrag t o t €175.000,00 acht w o n i n g e n t e koop staan in de g e m e e n t e Stadskanaal. W a n n e e r dit bedrag v e r h o o g d w o r d t naar €250.000,00 zijn dit 40 w o n i n g e n . Dit is een m o m e n t o p n a m e , maar geeft de reden v o o r het verhogen van het t o p b e d r a g van de starterslening goed w e e r . Een hoger t o p b e d r a g geeft starters m e e r opties op de w o n i n g m a r k t en creëert ook de m o g e l i j k h e i d v o o r starters o m sneller een geschikte w o n i n g t e v i n d e n .
Een v e r h o g i n g van het maximale t o p b e d r a g naar €250.000,00 zou v o o r de g e m e e n t e Stadskanaal een goed bedrag zijn. Hiermee zit de g e m e e n t e Stadskanaal m e e r op één lijn met b u u r g e m e e n t e n en creëert de g e m e e n t e m e e r kansen v o o r starters o m in de g e m e e n t e t e k o m e n of t e blijven w o n e n . Beoogd effect Startende kopers sneller een eerste stap laten zetten op de k o o p w o n i n g m a r k t .
Argumenten 1.1 Met een hoger maximaal
topbedrag
van €250.000,00
kunnen starters
sneller een woning
kopen.
Op dit m o m e n t is er sprake van een overspannen w o n i n g m a r k t m e t krapte en prijsstijgingen. Het is v o o r starters op dit m o m e n t vaak lastig o m een huis te k o p e n . Een starterslening kan een d u w t j e in de rug zijn v o o r starters die een eerste k o o p w o n i n g w i l l e n k o p e n , maar niet v o l d o e n d e kunnen lenen bij een bank. Vanaf 2015 is er in de g e m e e n t e Stadskanaal een starterslening beschikbaar. Voorgesteld w o r d t o m het maximale t o p b e d r a g t e v e r h o g e n en de bestaande m i d d e l e n in het startersfonds d a a r v o o r in t e z e t t e n . De starterslening o v e r b r u g t het verschil tussen de prijs van het huis en het bedrag dat maximaal geleend kan w o r d e n bij een bank. De starterslening is een extra leningdeel b o v e n o p de 'reguliere' h y p o t h e e k . Door de starterslening v e r h o g e n koopstarters hun d o o r de w e t g e m a x i m e e r d e financieringscapaciteit op basis van het i n k o m e n . De starterslening is een t w e e d e h y p o t h e e k en dus altijd een aanvulling o p een " r e g u l i e r e " h y p o t h e e k . De starter m o e t een natuurlijk persoon zijn en mag niet eerder eigenaar van een w o n i n g zijn geweest. De eerste drie j a r e n betaalt m e n geen rente en aflossing over de starterslening.
Na 3 jaar gaat m e n dit w e l b e t a l e n , tenzij uit een hertoets blijkt dat dat niet kan. Bij de hertoets w o r d t gekeken w a t de financiële situatie van de starter op dat m o m e n t is. De hertoets v i n d t plaats o p verzoek van de klant. M o c h t het zo zijn dat er o o k dan o n v o l d o e n d e financiële m i d d e l e n zijn o m de rente en aflossing t e kunnen bekostigen, dan w o r d t de betaling t o t het volgende t o e t s m o m e n t uitgesteld. De aflossing die de eerste j a r e n niet betaald is, w o r d t in de resterende l o o p t i j d alsnog afgelost. K o r t o m m e n kan m e e r lenen maar m o e t dit (uiteindelijk) w e l altijd t e r u g b e t a l e n . Bij de starterslening is er altijd sprake van NHG garantie, m o c h t er een b e t a l i n g s p r o b l e e m zijn, dekt NHG de restschuld v o o r 90%, de andere 10% borgt SVn. 1.2 Stimuleringsfonds
Volkshuisvesting
voorwaarden
verordening.
van de
Nederlandse
gemeenten
voert de starterslening
uit conform
de
Het Stimuleringsfonds Volkshuisvesting Nederlandse g e m e e n t e n (SVn) beheert r e v o l v e r e n d e investeringsfondsen van (vooral) g e m e e n t e n . Uit deze f o n d s e n verstrekt SVn c o n f o r m t o e w i j z i n g van de g e m e e n t e n leningen aan particulieren zoals de starterslening. Rente en aflossing o p deze leningen vloeien t e r u g in het g e m e e n t e l i j k e investeringsfonds bij het SVn zodat het een revolverend karakter heeft. De g e m e e n t e Stadskanaal heeft een startersfonds bij het SVn. In een v e r o r d e n i n g geeft de g e m e e n t e aan o n d e r w e l k e v o o r w a a r d e n het SVn de leningen mag verstrekken. Onze nu nog geldende ' V e r o r d e n i n g Starterslening' is van 2015. Deze b e h o e f t aanpassing o p het bedrag van maximale k o o p s o m (€250.000,00). Het maximale leenbedrag blijft €30.000,00 per lening . M e t dit bedrag kan er net een extra zetje w o r d e n gegeven o m de a a n k o o p van een w o n i n g mogelijk t e m a k e n , dit bedrag is vergelijkbaar m e t de maximale startersleningen van o m l i g g e n d e g e m e e n t e n . 1.3 De aanvragen
voor startersleningen
zijn tussen 2021 en 2022
gehalveerd.
Aanvragen v o o r startersleningen zijn tussen 2 0 2 1 en 2022 gehalveerd. Makelaardijen binnen onze g e m e e n t e geven aan dat dit een direct gevolg is van de gestegen w o n i n g p r i j z e n . Het verhogen van het maximale t o p b e d r a g zal e r v o o r zorgen dat er meer w o n i n g e n kunnen w o r d e n aangeschaft m e t behulp van de starterslening. Aanpak/uitvoering/voortgang Het gebruik van de starterslening zal g e m o n i t o r d w o r d e n en de v e r r u i m i n g van de starterslening zal g e c o m m u n i c e e r d w o r d e n naar lokale makelaars en hypotheekverstrekkers. De aangepaste v e r o r d e n i n g is in overleg m e t de u i t v o e r d e r SVn opgesteld.
Communicatie Het v e r h o g e n van het maximale t o p b e d r a g van de starterslening w o r d t op de w e b s i t e van de g e m e e n t e Stadskanaal v e r m e l d . Ook w o r d t er via een persbericht en social media aandacht gevraagd v o o r de openstelling. Juridische consequenties Na vaststelling van de gewijzigde v e r o r d e n i n g is de g e m e e n t e Stadskanaal g e b o n d e n aan de bepalingen van de verordening. Kosten, baten, dekking en subsidies Per 3 1 d e c e m b e r 2022 bedraagt het beschikbare budget v o o r u i t z e t t i n g e n in het fonds Startersleningen van de g e m e e n t e Stadskanaal bij het SVn afgerond €906.600,00. Dit bedrag blijft ongewijzigd. In de v e r o r d e n i n g is o p g e n o m e n dat het maximaal leningsbedrag €30.000,00 per lening is. Ervaringen uit het v e r l e d e n leren dat er ongeveer 10 t o t 15 leningen per jaar w o r d e n aangevraagd. Er k u n n e n niet meer leningen w o r d e n v e r s t r e k t dan dat er m i d d e l e n beschikbaar zijn in het fonds. Door het revolverende karakter van het fonds vallen er in de loop van het jaar ook w e e r bedragen vrij. Daarnaast is er nog een krediet van €250.000,00 beschikbaar o m indien nodig het fonds aan t e v u l l e n . Bijlagen 1.
V e r o r d e n i n g Starterslening Stadskanaal 2015
2.
Wijzigingsbesluit Starterslening Stadskanaal 2015
Burgemeester en w
ders
'G.J. van der Zanden secretaris
GEMEENTE
Stadskanaal De raad van de g e m e e n t e Stadskanaal; gelezen het collegevoorstel van b u r g e m e e s t e r en w e t h o u d e r s van 4 mei 2023 nr. Z-23115914/D/23/285325; gelet op artikelen 147 en 149 van de G e m e e n t e w e t ; besluit:
Artikel I de V e r o r d e n i n g Starterslening Stadskanaal 2015 t e wijzigen d o o r de 'Inleiding' en de d a a r o n d e r o p g e n o m e n tekst t e v e r w i j d e r e n ; Artikel II de V e r o r d e n i n g Starterslening Stadskanaal 2015 t e wijzigen door: a.
in artikel 2, t w e e d e lid, o n d e r d e e l b het bedrag van € 175.000,00 t e vervangen d o o r € 250.000,00 zodat het o n d e r d e e l k o m t t e l u i d e n : "voor het verwerven voor het verkrijgen €250.000,00.
van bestaande in eigendom
Meerwerk
koopwoningen
in de gemeente
(verwervingskosten)
van de woning
en verbeterkosten
zijn toegestaan
Stadskanaal
waarvan
de
kosten
niet hoger zijn dan
voor de berekening
van de hoogte
van de
Starterslening"; b.
in artikel 2, t w e e d e lid, o n d e r d e e l c het bedrag van € 175.000,00 te vervangen d o o r € 250.000,00 zodat het o n d e r d e e l k o m t te l u i d e n : 'Voor het verwerven nieuwbouwproject woning van de
van woningen en waarbij
die deel uitmaken
van een door het college
de kosten voor het verkrijgen
niet hoger zijn dan € 250.000,00.
Meerwerk
in eigendom
is toegestaan
voorde
geselecteerd
(verwervingskosten)
van de
berekening
hoogte
van de
Starterslening".
Artikel III de V e r o r d e n i n g Starterslening Stadskanaal 2015 t e wijzigen d o o r in artikel 5, t w e e d e lid de tekst in zijn geheel te vervangen zodat deze k o m t te luiden: 'Het college stelt de hoogte Starterslening
maximaal
van de Starterslening
€ 30.000,00
vast, met dien verstande
dat de hoogte
bedraagt'.
Artikel IV dit besluit t r e e d t in w e r k i n g op de dag volgend op die van de b e k e n d m a k i n g .
Aldus vastgesteld in de o p e n b a r e vergadering van 22 mei 2023.
De raad
de H.R. Kastermans plv. raadsgriffier
van de