Programmabegroting 2027
Tekst van het document
| Het percentage jongeren (12 | tot en met 21 jaar) dat met een delict voor de rechter is verschenen. 13. | Het percentage jongeren (12- | 23 jaar) met een jeugdreclasseringsmaatregel ten opzichte van | alle jongeren (12-23 jaar). 26 27 Afwijkingen Gemeente ten opzichte van Nederland 1. Een functiemenging van 50 is het optimale. De afwijking van 45,5 komt vanwege de grootte van de gemeente Stadskanaal, waardoor de combinatie bedrijf en woning wellicht minder aantrekkelijk is voor inwoners dan in een grote stad. 2. De ratio is significant lager, omdat hierin ook de grote steden in Nederland zijn meegenomen. Hierdoor is de ratio moeilijk te beoordelen. 3. Zie toelichting onder 2. 4. Het opleidingsniveau, de mate van intergenerationele armoede en daardoor ook problematische schulden maakt dat relatief veel jongeren niet meteen kunnen werken na de opleiding. 5. Het opleidingsniveau, de mate van intergenerationele armoede en daardoor ook problematische schulden werkt door in de netto arbeidsparticipatie. Daarnaast heeft de gemeente relatief meer inwoners met een mentale problematiek, waardoor werken moeilijker is. 6. Stadskanaal kent relatief meer bijstandsuitkeringen dan Nederland gemiddeld. Dit hangt samen met een kwetsbare arbeidsmarkt, lagere arbeidsparticipatie en een grotere groep inwoners met afstand tot werk. 7.
Het aandeel kinderen dat opgroeit in een uitkeringsgezin ligt hoger dan landelijk. Dit volgt uit het hogere aantal huishoudens met een laag inkomen of bijstandsuitkering en wijst op een grotere kans op armoede en bestaansonzekerheid bij gezinnen. 8. Stadskanaal zet relatief veel re-integratievoorzieningen in. Dit komt doordat meer inwoners ondersteuning nodig hebben om richting werk te bewegen, bijvoorbeeld door langdurige werkloosheid, gezondheidsproblemen of beperkte kansen op de arbeidsmarkt. 9. Een maatwerkarrangement is een vorm van specialistische ondersteuning binnen het kader van de Wmo. Afwijkingen hangen samen met verschillen in demografie, vergrijzing en zorgvraag. 10. In Stadskanaal ontvangt 15,7% van de jongeren jeugdhulp, tegenover 14% landelijk. Dit hogere percentage hangt samen met het feit dat Stadskanaal meer gezinnen kent met lage inkomens, schulden, en langdurige armoede (CBS Statline, Inkomensverdeling gemeenten). Daarnaast is het aandeel laaggeletterden in Stadskanaal hoger dan gemiddeld, wat het voor ouders moeilijker maakt om zelf problemen op te lossen of tijdig hulp te vinden (CBS, Laaggeletterdheid gemeenten). In gemeenten met deze kenmerken zien we landelijk structureel hogere jeugdhulpgebruik, wat de afwijking van Stadskanaal verklaart. 11.
Het percentage jongeren met een jeugdbeschermingsmaatregel is in Stadskanaal bijna twee keer zo hoog als het landelijk gemiddelde. Jeugdbescherming wordt alleen ingezet wanneer er ernstige zorgen zijn over veiligheid en ontwikkeling. Stadskanaal kent bovengemiddeld veel risicofactoren zoals armoede, schulden en instabiele gezinssituaties (CBS Statline, Laaggeletterdheid gemeenten). In gemeenten waar deze factoren vaker voorkomen, ligt het aantal jeugdbeschermingsmaatregelen aantoonbaar hoger, wat de afwijking van Stadskanaal verklaart. 12. Hoewel het aantal jongeren dat voor de rechter verschijnt gelijk is aan het landelijke gemiddelde, krijgt in Stadskanaal bijna twee keer zoveel jongeren jeugdreclassering. Dit betekent dat jongeren die een delict plegen in Stadskanaal vaker intensieve begeleiding nodig zijn. Dit sluit aan bij het hogere percentage jeugdbescherming en sociaaleconomische omstandigheden in de gemeente. Ook laaggeletterdheid speelt hierbij een rol: jongeren en ouders die moeite hebben met lezen en begrijpen van regels, afspraken en procedures hebben vaker ondersteuning nodig om herhaling te voorkomen (CBS, Laaggeletterdheid gemeenten).
Overige indicatoren (zie leeswijzer) Indicator voorzieningen | Rekening | Begroting | Begroting 2025 | 2026 | 2027 Aantal uitkeringsgerechtigden | 745 | 775 | 775 Uitstroom uit de uitkering | 234 | 225 | 225 Aantal aanvragen bijzondere bijstand | 772 | 900 | 900 Aantal Bewindvoering | 423 | 450 | 450 Instroom Schuldhulpverlening (SHV) | 98 | 180 | 180 Aantal Schuldregelingen | 68 | 160 | 160 Aantal Budgetbegeleiding | 60 | 300 | 150 Aantal Wet Sanering Natuurlijke Personen (WSNP) | 9 | 20 | 15 Uitstroom SHV | 46 | 100 | 100 Aantal trajecten Vroegsignalering | 133 | 120 | 120 Aantal in behandeling bij Humanitas-thuisadministratie | 103 | 200 | 150 Aantal in behandeling bij Stichting Leergeld | 484 | 300 | 300 Aantal in behandeling bij Jeugdfonds Sport en Cultuur | 221 | 200 | 200 Aantal meldingen vroegsignalering | 1.677 | 1.800 | 2.200 Bereik vroegsignalering na de melding | 100% | 30% | 40% Indicator arbeidsparticipatie | Rekening | Begroting | Begroting 2025 | 2026 | 2027 Verbetering trede 3 t.o.v. peildatum 1 januari ¹ | 19% | 15% | 15% Plaatsing op werkstages ² | 107 | 125 | 125 Plaatsing op reguliere en gesubsidieerde arbeid ³ | 159 | 125 | 125 Aantal WSW plaatsen Wedeka ⁴ | 414 | 381 | 352 ¹ Percentage van het aantal klanten die op 1 januari in trede 3 geregistreerd staan en naar treden 4, 5 of 6 doorstromen, dan wel uitstromen (naar werk).
² Gemiddeld aantal klanten die via een werkstage intern (bij Wedeka) of extern (bij reguliere werkgevers) werkervaring opdoen. ³ Regulier werk inclusief parttime, afspraakbanen, beschut werk en uitzendbanen. ⁴ Betreft het aantal subsidiabele eenheden. Global goals Hieronder worden de meest relevante Global goals voor programma 1 weergegeven. 1. | Geen armoede; Beëindig armoede in al haar vormen. 2. | Geen honger; Beëindig honger en bevorder duurzame landbouw. 3. | Goede gezondheid en welzijn; Verzeker goede gezondheidszorg en welzijn voor iedereen. 5. | Gender gelijkwaardigheid; | Bereik gelijkheid tussen mannen en vrouwen. 8. | Werk en economische groei; Bevorder duurzame economische groei en fatsoenlijk werk. 28 29 Wat doen wij daarvoor? BESTAAND BELEID Bij dit programma staan meedoen, zelfredzaamheid en bestaanszekerheid centraal. Belangrijk uitgangspunt is dat de gemeente een ondersteunende en faciliterende rol heeft en dat inwoners en ondernemers zelf verantwoordelijk zijn. Daar waar de veiligheid van onze burgers en vooral minderjarige jongeren in het geding is, wordt van ons als gemeente (ook) verwacht dat wij daadkrachtig ingrijpen met maatregelen in de sfeer van drang en soms zelfs dwang. ‘Werk, werk, werk’ is voor ons een belangrijk thema.
Wij zien een ambitieuze rol weggelegd voor de gemeente om de verdere ontwikkeling van de lokale en regionale economie te versterken. In samenwerking met ondernemers en onderwijs beogen we om de kansen op werk voor al onze doelgroepen te vergroten, zeker nu er op dit moment sprake is van krapte op de arbeidsmarkt. We zetten in op een goede match tussen wat de markt aan competenties vraagt en de competenties van de werkzoekenden die wij binnen ons team Werk begeleiden. Via de Regio Deals en het Nij Begun wordt met bewoners en organisaties samengewerkt aan het verbeteren van de brede welvaart. TAAKVELDEN ECONOMIE Fysieke bedrijfsinfrastructuur - Samen met onze partners binnen Makeport Mercurius (onderwijs en ondernemers) continueren en versnellen we de doorontwikkeling van Makeport. - Vanuit het Toekomstperspectief wordt gewerkt aan de gebiedsgerichte aanpak voor het Mercurius Business Park - We treden op als intermediair op het gebied van bedrijventerreinen Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen - De beleidsmedewerkers economische zaken zijn het aanspreekpunt (‘loket') voor het bedrijfsleven (inclusief de agrarische sector). - We zullen actief meewerken aan initiatieven tot vestiging en uitbreiding van bedrijven, om de structuur en werkgelegenheid van de gemeente te versterken.
- We trekken samen op met het Stadskanaalster bedrijfsleven om de economische structuur in onze gemeente te versterken. We acteren actief op signalen en kansen in ons werkgebied en zoeken waar mogelijk samenwerking met regionale partners en de provincie. Werkgelegenheid voor de doelgroep van de Participatiewet heeft daarbij extra onze aandacht. - De gemeente is zichtbaar door haar aanwezigheid bij diverse overlegorganen van handels- en winkeliersverenigingen. We onderhouden onze contacten en zorgen voor regelmatige bedrijfsbezoeken. - We bieden een evenwichtige en aantrekkelijke warenmarkt met breed assortiment in Stadskanaal en Musselkanaal voor het winkelend publiek. Economische promotie - Signalen voor nieuwe vestiging van bedrijven vanuit het netwerk worden opgevolgd door de beleidsmedewerkers economische zaken. - Samen met onze buurgemeenten geven we uitvoering aan de marketingactiviteiten en de informatievoorziening aan toeristen. - Ondersteunen van het routebureau (wandelen, fietsen en varen) in Groningen. - Het scheppen van goede voorwaarden en faciliteren van (toeristische) markten, evenementen en voorzieningen. - Ondersteuning van de agrarische sector bij het invullen van de transitie van het landelijk gebied.
- Met de recreatieve sector invulling geven aan de ambitie uit het bestuursakkoord om de samenwerking te zoeken in de regio en met de provincie via het Ontwikkelprogramma Ruimte voor Vrijetijd (vast te 30 stellen eind 2026), om goede recreatieve en toeristische verbindingen te slaan tussen zowel het gebied Westerwolde, de Veenkoloniën als de Drentse Hondsrug. - Ook werken we aan een samenhangend belevingslandschap, gericht op het op orde brengen van de basis voor inwoners, het versterken en verbreden van het aanbod voor bezoekers, het ontwikkelen van een duidelijk en breed gedragen toeristisch profiel en het verbeteren van de regionale aansluiting. Door te investeren in de herkenbaarheid en samenhang van ons recreatieve aanbod sluiten we direct aan bij het Materplan Regiocentra en het Toekomstperspectief Stadskanaal-Musselkanaal om onze centra te versterken als vitale economische en maatschappelijke dragers van de gemeente. - Met de overige Groninger gemeenten een uniforme provinciale brug- en sluisbediening realiseren, zodat er herkenbaarheid en kwaliteit ontstaat voor de Groningse vaarrecreatie. TAAKVELDEN SOCIAAL DOMEIN Samenkracht en burgerparticipatie Activiteiten maatschappelijk en sociaal cultureel werk - Maatschappelijk werk – Wij zetten in op het versterken van maatschappelijke ondersteuning door het subsidiëren van algemeen maatschappelijk werk en slachtofferhulp.
We ondersteunen mantelzorgers en vrijwilligers via gerichte waardering, activiteiten (ook voor jonge mantelzorgers) en initiatieven zoals de vrijwilligersprijs en De Luisterlijn. Daarnaast voeren we wettelijke taken uit rond discriminatie en blijven we samenwerken met partners aan de uitvoering van de Wet Inburgering, zodat inwoners passende ondersteuning krijgen en kunnen meedoen. - Sociaal cultureel werk - Wij zetten in op een breed aanbod van sociaal-cultureel werk via Stichting Welstad, waaronder buurtwerk, jongerenwerk, mantelzorgondersteuning en sport- en cultuuractiviteiten. We ondersteunen dit onder andere via buurtsportcoaches en zorgen voor een goede afstemming tussen vraag en aanbod van maatschappelijke voorzieningen. Daarnaast werken we aan efficiënt beheer en optimaal gebruik van buurthuizen en multifunctionele accommodaties, met uniforme uitgangspunten voor de vastgoedexploitatie. - In 2027 maken wij, op basis van het externe onderzoek naar Welstad, afspraken over de toekomstige positionering, opdracht en resultaten van het welzijnswerk, zodat de inzet van Welstad optimaal bijdraagt aan de maatschappelijke opgaven binnen de gemeente.
Activiteiten Inburgering - Wij zetten in op een goede begeleiding van statushouders door onder andere maatschappelijke begeleiding en participatieverklaringstrajecten via Stichting Vluchtelingenwerk en de regisseurs Inburgering van team Werk. We bevorderen hun integratie en participatie met maatwerkafspraken in een Plan Inburgering en Participatie (PIP) en zorgen voor passende huisvesting volgens de wettelijke taak om statushouders te vestigen. Daarnaast bieden we diverse (duale) trajecten, zoals “Bewegen Werkt”, om deelname aan de samenleving en richting werk te stimuleren. - We evalueren in 2027 de uitvoering van Inburgering om effect van de integratie en participatie van de inwoners in beeld te krijgen. Daarmee doen wij aanbevelingen voor het verbeteren van de uitvoering van deze wet. - Voor deelname aan het landelijke programma Startbanen voor statushouders is een subsidieaanvraag ingediend. Bij toekenning van de subsidie nemen wij in 2027 deel aan het programma en leveren wij een bijdrage aan de ontwikkeling daarvan. Activiteiten Asiel - In Stadskanaal worden asielzoekers opgevangen door het COA in het AZC Musselkanaal. Daarnaast verzorgen wij tijdelijke huisvesting en zorg voor mensen die gevlucht zijn door de oorlog in Oekraïne. - We gaan in 2027 met het COA een overeenkomst aan over de nieuwbouw van het AZC.
Activiteiten Welzijn breed - Wij zetten in op het versterken van welzijn en gezondheid door de aanpak van eenzaamheid, het verbeteren van de toegang tot ondersteuning en het bevorderen van samenwerking tussen het sociaal, medisch en publieke gezondheidsdomein. We werken wijkgericht, ondersteunen inwoners via Welstad en participatie- 31 instrumenten, en voeren inclusiebeleid uit. Daarnaast verbeteren we de sociale kaart en dragen we bij aan de woonzorg-opgaven. - In 2027 werken wij aan de verdere ontwikkeling en bestendiging van Welzijn op Recept. Daarbij wordt de huidige, deels tijdelijk gefinancierde inzet afgestemd op de middelen en voorwaarden van de Sociale Agenda van Nij Begun en op de bestaande lokale en regionale infrastructuur. - In 2027 bereiden wij samen met inwoners en maatschappelijke partners de lokale uitvoering van de leefbaarheidsmaatregelen uit de Sociale Agenda van Nij Begun verder voor en starten wij met de uitvoering. - In 2027 zetten wij bij het terugdringen van wachtlijsten in de ggz naast de inzet van het Verkennend Gesprek en Voorzorgroepen ook in op de ontwikkeling van het mentaal gezondheidsnetwerk (MGN). - In 2027 herijken wij de website Samen Stadskanaal op basis van het onderzoek in 2026.
Activiteiten Kinderopvang - Wij bieden tijdelijke ondersteuning in de vorm van kinderopvang aan gezinnen met sociale en/of medische problematiek die geen recht hebben op kinderopvangtoeslag. Daarnaast houden we toezicht op de kwaliteit van kinderopvang via de GGD en treden we waar nodig handhavend op om te zorgen dat voorzieningen aan de wettelijke eisen voldoen. Toegang en eerstelijnsvoorzieningen - Wij werken met een integraal team van consulenten dat inwoners met meervoudige problematiek snel en samenhangend ondersteunt, zodat zij niet van hulpverlener naar hulpverlener worden doorgestuurd. Waar nodig bieden we aanvullende ondersteuning zoals cliëntondersteuning en tolkdiensten. Daarnaast zetten we in op een sterke lokale samenwerking in de jeugdhulp, met meer ruimte voor professionals, kortere wachttijden en passende hulp dichtbij huis. Inkomensregelingen - Wij ondersteunen inwoners met onvoldoende inkomen via inkomensregelingen en de uitvoering van de Participatiewet, met nadruk op het versterken van de bestaanszekerheid. Daarnaast bieden we een integrale aanpak van schulden, waarbij wij meer taken in eigen beheer uitvoeren. Daarbij zetten wij in op vroegsignalering en samenwerking met de Stichting GKB om beginnende schulden eerder te voorkomen en effectief aan te pakken.
- Wij geven verder uitvoering aan de Participatiewet in Balans en bereiden ons voor op de verdere stelselwijzigingen die door het Rijk worden uitgewerkt. Daarbij zetten wij in op een dienstverlening die eenvoudiger, mensgerichter en meer ondersteunend is voor inwoners. - In 2027 geven wij samen met de klankbordgroep Bestaanszekerheid verdere uitvoering aan de Lokale Agenda Bestaanszekerheid, het convenant bestaanszekerheid en de bijbehorende uitvoeringsagenda. Samen met maatschappelijke partners werken wij aan het versterken van bestaanszekerheid, het vergroten van het bereik van ondersteuning en het beter op elkaar afstemmen van voorzieningen en dienstverlening. Binnen deze aanpak ligt de focus onder meer op de herijking van het minimabeleid, het versterken van vroegsignalering en schuldhulpverlening en het vereenvoudigen van regelingen voor inwoners. - In 2027 werken wij aan de implementatie van de maatregel Financiële Weerbaarheid uit de Sociale Agenda van Nij Begun. Deze maatregel wordt afgestemd op de uitvoering van de Lokale Agenda Bestaanszekerheid, schuldhulpverlening en vroegsignalering, zodat inwoners eerder worden ondersteund bij financiële problemen en hun financiële zelfredzaamheid wordt versterkt.
WSW en beschut werk - Wij zetten in op het begeleiden van inwoners met een afstand tot de arbeidsmarkt naar zo regulier mogelijk werk via het Trainings- en Diagnosecentrum en Wedeka Bedrijven. Daarbij werken we vanuit vertrouwen en maatwerk, waarbij medewerkers inwoners ondersteunen als coach in hun ontwikkeling op een beschutte werkplek bij Wedeka Bedrijven en andere werkplekken bij reguliere werkgevers. - Wij ontwikkelen in 2027 samen met de gemeenten binnen Wedeka Bedrijven de richting, waarop deze zich in de toekomst gaat door ontwikkelen tot een toekomstbestendig sociaal ontwikkelbedrijf. Arbeidsparticipatie - Wij begeleiden inwoners naar vermogen tot naar arbeid of maatschappelijke participatie met extra aandacht voor mensen, die meer en langdurige begeleiding nodig hebben. Daarbij werken wij regionaal samen binnen 32 Werk in Zicht aan een integrale werkgeversbenadering en duurzame oplossingen, zoals afspraakbanen en Nij Begun-banen. Daarbij richten we ons breder op sociale inclusie, zodat ook inwoners zonder uitkering ondersteund worden richting werk of maatschappelijke participatie. - We maken in 2027 de inzet van het Talentperron binnen het Trainings- en diagnosecentrum (TDC) Stadskanaal zichtbaar, waardoor de gemeente meer inwoners op een laagdrempelige manier kan helpen met vragen over werk, opleiding of loopbaanontwikkeling.
- In 2027 werken wij verder aan de realisatie van het Ontwikkelcentrum binnen de gebiedsontwikkeling van Dideldom. Het Ontwikkelcentrum moet een verbindende functie vervullen tussen onderwijs, werk, welzijn en participatie en inwoners ondersteunen bij hun ontwikkeling en maatschappelijke deelname. - De uitvoering van de Participatiewet in Balans leidt in 2027 tot een meer mensgerichte dienstverlening, met meer ruimte voor maatwerk, vertrouwen, participatie en ontwikkeling van inwoners. Voorzieningen Wmo en overige maatwerkvoorzieningen Wmo - Het uitgangspunt is 'zo licht als mogelijk, zo zwaar als nodig'. We bevorderen het gebruik van eigen kracht, het sociale netwerk en voorliggende voorzieningen. Waar deze niet toereikend zijn, bieden we tijdig passende maatwerkondersteuning, zodat inwoners zo zelfstandig mogelijk kunnen blijven participeren. Hierbij zetten wij in op passende, doelmatige ondersteuning voor onze inwoners die een hulpvraag hebben. We hebben te maken met een toenemende zorgvraag, (groeiende) complexiteit van ondersteuningsbehoeften en vergrijzing. We volgen deze ontwikkelingen nauwlettend en sturen bij waar nodig. Ook preventie en het versterken van voorliggende voorzieningen blijft een punt van aandacht.
- In 2027 gaan we het beleid Wmo herzien en inzetten op datagedreven werken gecombineerd met het inzetten van verantwoorde toepassingen van AI om de uitvoering te ondersteunen. Jeugdhulp ambulante en Jeugdhulp met verblijf - -De gemeente biedt ambulante jeugdhulp en jeugdhulp met verblijf aan kinderen en gezinnen die ondersteuning nodig hebben. Daarbij wordt ingezet op ondersteuning zo dichtbij mogelijk bij het gezin en in samenhang met onderwijs, welzijn, gezondheid en veiligheid. Hierbij hebben wij aandacht voor de toenemende complexiteit van hulpvragen en de beschikbaarheid van passende ondersteuning. - De verwachting is dat de lokale inkoop van de basisjeugdhulp in 2027 van start gaat. Hiermee kan de aansluiting tussen de lokale toegang, bestaande dienstverlening en de basisjeugdhulp verder worden versterkt. - In 2027 ligt de focus op het verder versterken van de lokale jeugdhulpstructuur, de netwerksamenwerking en de toegang tot ondersteuning. - Daarnaast wordt uitvoering gegeven aan landelijke ontwikkelingen, waaronder de Hervormingsagenda Jeugd en het Toekomstscenario Kind- en Gezinsbescherming. De financiële en organisatorische gevolgen hiervan zijn nog niet volledig duidelijk.
Activiteiten Beschermd wonen, Activiteiten Maatschappelijke opvang en Vrouwenopvang (Wmo) - Een deel van het beleid, budgetten en uitvoering van Beschermd wonen, Maatschappelijke opvang en Vrouwenopvang ligt bij de centrumgemeente Groningen. Groningen maakt afspraken met de gemeenten over inzet en besteding hiervan met betrekking tot Maatschappelijke opvang, Beschermd wonen (BW) en Openbare Geestelijke Gezondheidszorg (OGGz). Onze gemeente werkt aan de transformatiebeweging van Beschermd wonen naar Beschermd thuis, waarbij inwoners zoveel als mogelijk zelfstandig kunnen wonen in wijken en buurten met ambulante begeleiding. Participatie en inclusie zijn daarbij belangrijke sleutelwoorden. Het betreft ook de afspraken over bemoeizorg en preventie dak- en thuisloosheid, waarbij we sluiten aan bij het Nationale Actieplan Dakloosheid en nauw samenwerken met de 10 gemeenten in de provincie Groningen. - In 2027 zetten wij de ontwikkeling van de lokale opgaven, projecten en tussenvormen van wonen en begeleiding voort ten behoeve van de doordecentralisatie van Beschermd Wonen. - Ook bereiden wij in 2027 de inkoop Beschermd Wonen voor onder leiding van centrumgemeente Groningen. - Op basis van de Ethostelling van 2026 ontwikkelen wij in 2027 beleid om dak- en thuisloosheid te voorkomen.
- Ook bereiden wij in 2027 met de regio de doordecentralisatie van de Maatschappelijke Opvang en Vrouwenopvang voor, waarbij wij ook deze dienstverlening meer lokaal organiseren. 33 Activiteiten Zorg en veiligheid Reguliere werkzaamheden - Onze gemeente werkt volgens de uitgangspunten van de GGZ-er in de Wijk. Het gaat om een preventieve en outreachende werkwijze in de wijk. Verward gedrag, onaangepast gedrag, noodsituaties enz. worden eerder gesignaleerd en opgepakt. Daarnaast biedt de gemeente verschillende tussenvormen van wonen en zorg aan, zoals Housing First en Kamers met aandacht. Binnen Housing first werken woningbouwcorporatie, zorgorganisatie en de gemeente samen. "Kamers met Aandacht" is een initiatief voor jongeren, die (bijna) zelfstandig kunnen wonen maar lichte ondersteuning nodig hebben. Het is bedoeld voor jongeren in de leeftijd tussen de 18 en 23 jaar, die bijvoorbeeld uit de jeugdzorg, pleegzorg of een moeilijke thuissituatie komen. - In 2027 zetten wij de projecten voort ten behoeve van de huisvesting van inwoners in zeer kwetsbare situaties om dak- en thuisloosheid zoveel mogelijk te voorkomen.
Wat mag het kosten? (x € 1.000) Beschrijving | Rekening | Begroting 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Baten | 31.615 | 28.948 | 25.096 | 25.490 | 25.179 | 25.179 Saldo programma | 71.181 | 76.185 | 77.808 | 75.623 | 73.054 | 72.419 Lasten | Baten | Saldo Taakvelden Economie Economische ontwikkeling | 181 | -181 Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen | 213 | 137 | -76 Economische promotie | 125 | 173 | 48 519 | 310 | -209 Taakvelden Sociaal domein Samenkracht en burgerparticipatie | 6.611 | 1.510 | -5.101 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen Wmo | 1.160 | -1.160 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen Jeugd | 3.514 | 80 | -3.434 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen Integraal | 20 | 20 Inkomensregelingen | 24.011 | 18.076 | -5.935 Begeleide participatie | 21.030 | -21.030 Arbeidsparticipatie | 3.157 | 20 | -3.137 Hulpmiddelen en diensten (Wmo) | 2.666 | 95 | -2.572 Huish.hulp, begel., dagbest. en overige maatwerkarr. (Wmo) | 12.508 | 131 | -12.377 Jeugdhulp ambulant lokaal regionaal landelijk | 12.196 | -12.196 Jeugdhulp met verblijf lokaal regionaal landelijk | 6.453 | -6.453 PGB Wmo en Jeugd | 695 | 13 | -682 Beschermd wonen/maatsch.- en vrouwenopv.
(Wmo) | 6.208 | 4.842 | -1.366 Jeugdbescherming/Jeugdreclassering | 1.443 | -1.443 Coördinatie en beleid Jeugd | 715 | -715 102.385 | 24.786 | -77.599 Totaal | 102.905 | 25.096 | -77.808 Toelichting Het nadelig saldo op dit programma is ten opzichte van de begroting 2026 gestegen met € 1.623.000,00. Dit betreft een nadeel van € 10.000,00 voor taakveld Economie en een nadeel van € 1.613.000,00 voor de taakvelden Sociaal domein. Hieronder zijn per taakveld de belangrijkste ontwikkelingen genoemd. Taakvelden Economie - | Overige ontwikkelingen | € | 10.000,00 N Totaal taakvelden Economie | € | 10.000,00 N Taakvelden Sociaal domein - | Incidentele opbrengst spuk GALA 2026 | € | 147.000,00 N - | Incidentele budgetten 2026 betreffende IZA, dementie en woonzorgvisie | € | 249.000,00 V - | Incidentele lasten gezinscoaches 2026 | € | 346.000,00 V - | Budgetten Jeugdzorg (nominale ontwikkelingen) | € | 717.000,00 N - | Budgetten Jeugdzorg (historische groei) | € | 707.000,00 N - | Bijstandsverlening (saldo BUIG minus uitkeringen) | € | 689.000,00 V 34 - | Incidenteel budget Noodfonds minima | € | 200.000,00 V - | Incidenteel budget project Kansen voor Kinderen | € | 238.000,00 V - | Integratie-uitkering Participatie (WSW) | € | 70.000,00 V - | Integratie-uitkering Participatie (beschut werk) | € | 382.000,00 N - | Voorzieningen gehandicapten Wmo | € | 181.000,00 N - | Geen eigen
bijdrage Huishoudelijke hulp cliënten 2027 | € | 550.000,00 N - | Kosten begeleiding Wmo | € | 147.000,00 N - | Overige ontwikkelingen | € | 574.000,00 N Totaal taakvelden Sociaal domein | € | 1.613.000,00 N Meerjarenraming Per saldo dalen de lasten in de periode 2028-2030 met € | 5.389.000,00. Deze daling betreft de taakvelden Sociaal domein. Hieronder zijn de belangrijkste ontwikkelingen genoemd. Taakvelden Sociaal domein - | Wmo-vervoer | € | 140.000,00 N - | Wmo huishoudelijke hulp 2029 (zie meicirculaire 2026) | € | 2.338.000,00 V - | Eigen bijdrage Wmo begeleiding 2029 | € | 265.000,00 V - | Stelpost daling trajectduur en invoering eigen bijdrage jeugdzorg | € | 843.000,00 V - | Afname IU-Participatie | € | 1.942.000,00 V - | Afname exploitatietekort Wedeka | € | 109.000,00 V - | Overige ontwikkelingen | € | 32.000,00 V Totalen taakvelden Sociaal domein meerjarenraming | € | 5.389.000,00 V 35 Mutaties reserves (x € 1.000) Beschrijving | Rekening | Begroting 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Toevoegingen Onttrekkingen | 114 | 103 | 102 | 102 | 102 | 102 Saldo mutaties | 114 | 103 | 102 | 102 | 102 | 102 Toelichting Het saldo van de mutaties in de reserves is ten opzichte van de begroting 2026 € 1.000,00 lager.
De oorzaken zijn: Taakvelden Sociaal domein - | Reserve Bijdragen in kosten activa, dekking kapitaallasten | € | 1.000,00 - Totaal mutaties reserves | € | 1.000,00 - 36 37 2. ONTPLOOIING Leren en Ontmoeten Taakvelden Onderwijs en Sport, cultuur en recreatie Wat willen wij bereiken? Maatschappelijke effecten We ondersteunen ouders daar waar nodig bij het opgroeien en opvoeden van hun kinderen. We zorgen voor een actieve deelname van ouders en kinderen bij de peuter- en kinderopvang. Kinderen krijgen in onze gemeente de kans om zich in en om school te ontwikkelen. We zetten sterk in op preventie en vroeghulp en het stimuleren van talentontwikkeling. Daarbij accepteren we, binnen gezonde en veilige grenzen, verschillen tussen gezinnen en kinderen. Zowel in het tempo van opgroeien, als in de uitkomst van de talentontwikkeling. We willen de betrokkenheid bij de lokale samenleving van onze jeugdige inwoners vergroten. We willen een aantrekkelijke woongemeente blijven en behouden onze regiofunctie op het gebied van voorzieningen. We streven naar de instandhouding van onze voorzieningen op het gebied van sport, cultuur en recreatie. We stimuleren sport als belangrijke aanjager van gezondheid en ontmoeting. Effecten taakvelden Onderwijs - Alle kinderen hebben een plek in het onderwijs, die zo dichtbij thuis als mogelijk is.
- Jongeren de mogelijkheid bieden zich te ontwikkelen tot weerbare, zelfstandige, competente en sociale burgers. - Jongeren hebben, zoveel als mogelijk, een startkwalificatie voor de arbeidsmarkt én werk. - Het realiseren van toekomstbestendige, goed bereikbare en kwalitatief hoogwaardige schoolgebouwen in alle dorpen en wijken van de gemeente Stadskanaal, zodat ieder kind in een passende leeromgeving onderwijs kan volgen - Zoveel mogelijk kinderen krijgen een aanbod voor een verrijkte schooldag op de basisscholen (tijdens schooluren dan wel een naschools aanbod). Er wordt op deze manier gewerkt aan talentontwikkeling en kansengelijkheid bij leerlingen. Effecten taakvelden Sport, cultuur en recreatie - Sportstimulering door doelgroepenbenadering en verenigingsondersteuning. - Een breed aanbod van culturele voorzieningen die voor al onze inwoners toegankelijk zijn. - (Duurzame) bescherming en ontwikkeling van cultureel erfgoed. - Bereikbaarheid van recreatieve voorzieningen. - Er is aandacht voor kleinkunst, kunst in de openbare ruimte en podiumkunsten.
Beleidsindicatoren (zie leeswijzer) Indicator | Eenheid | Periode | Gemeente | Nederland 1 | Absoluut verzuim | aantal per 1.000 | 2023 | 2,4 | 6,3 2 | Relatief verzuim | aantal per 1.000 | 2024 | 22 | 28 3 | Voortijdige schoolverlaters | % | 2024 | 3 | 2,3 (VO + MBO) 4 | Niet-sporters | % | 2024 | 55,7 | 42,5 Bron: Waarstaatjegemeente.nl (Besluit Begroting en Verantwoording) Toelichting 1. Het aantal leerplichtigen en/of kwalificatie plichtige jongeren die niet staan ingeschreven op een school. De periodeaanduiding staat voor schooljaar 2022/2023. 2. Het aantal leerplichtigen dat wel staat ingeschreven op een school, maar gedurende een bepaalde tijd ongeoorloofd afwezig is. De periodeaanduiding staat voor schooljaar 2022/2023. 3. Het percentage van het totaal aantal leerlingen (12 tot 23 jaar) dat voortijdig, dat wil zeggen zonder startkwalificatie, het onderwijs verlaat. De periode aanduiding staat voor schooljaar 2023/2024. 4. Het percentage bevolking van 19 jaar en ouder dat niet minstens één per week aan sport doet ten opzichte van de totale bevolking van 19 jaar en ouder. Afwijkingen Gemeente ten opzichte van Nederland 1. Met een score van 2,4 per 1.000 leerlingen scoort de gemeente aanzienlijk gunstiger dan het landelijk gemiddelde van 6,3 per 1.000 leerlingen.
Dit duidt erop dat het merendeel van de leerplichtige jongeren in beeld is en staat ingeschreven bij een onderwijsinstelling. Mogelijke verklaringen zijn een goede samenwerking tussen scholen, leerplichtambtenaren en ketenpartners, actieve monitoring van risicoleerlingen en een effectieve aanpak van schooluitval. 2. De gemeente kent met 22 per 1.000 leerlingen een lager relatief verzuim dan het landelijke gemiddelde van 28 per 1.000 leerlingen. Dit wijst op een relatief gunstige situatie waarbij minder leerlingen ongeoorloofd afwezig zijn van school. Mogelijke verklaringen zijn een vroegtijdige signalering van verzuim, intensieve begeleiding van leerlingen en ouders en een adequate samenwerking tussen onderwijsinstellingen en leerplicht. 3. Met 3,0% voortijdige schoolverlaters ligt de gemeente boven het landelijke gemiddelde van 2,3%. Dit betekent dat relatief meer jongeren het onderwijs verlaten zonder startkwalificatie. Mogelijke oorzaken kunnen zijn een relatief kwetsbare sociaaleconomische positie van jongeren, een hoger aandeel studenten in opleidingen met een verhoogd risico op uitval of een beperkte aansluiting tussen onderwijs en arbeidsmarkt. De hogere uitstroom vraagt blijvende aandacht voor preventie, begeleiding en samenwerking tussen scholen, doorstroompuntregio, werkgevers en zorgpartners om schooluitval te voorkomen.
Global goals Hieronder worden de meest relevante Global goals voor programma 2 weergegeven. 3. | Goede gezondheid en welzijn; Verzeker goede gezondheidszorg en welzijn voor iedereen. 4. | Kwaliteitsonderwijs; Zorg voor inclusief en gelijkwaardig onderwijs. 10. Ongelijkheid verminderen; Verminder ongelijkheid binnen en tussen landen. 11. Duurzame steden en gemeenschappen; Maak steden inclusief, veilig, veerkrachtig en duurzaam. 38 39 Wat doen wij daarvoor? BESTAAND BELEID Door ontgroening, vergrijzing en de komst van nieuwe Nederlanders verandert de bevolkingssamenstelling van Stadskanaal. Dat heeft onder meer tot gevolg dat mensen andere eisen stellen aan hun woonomgeving en de voorzieningen waarvan ze gebruikmaken. Om een aantrekkelijke woongemeente te blijven en voldoende, kwalitatief goede voorzieningen te behouden zullen we ons aanbod van voorzieningen zoveel als mogelijk laten aansluiten bij de veranderende wensen van onze inwoners. Via de Regio Deal Oost-Groningen en Nij Begun wordt met bewoners en organisaties samengewerkt aan het verbeteren van de brede welvaart. Waaronder het verbeteren van de mentale en fysieke gezondheid door middel van een breed cultuur- en sport aanbod en inzet op een leven lang leren en ontwikkelen. Onder andere in dit programma krijgt dit vorm in diverse projecten.
TAAKVELDEN ONDERWIJS Onderwijshuisvesting - Uitvoering geven aan het programma 2026 en het vaststellen van het programmaoverzicht 2027. - Actualisatie IHP. - In afwachting van de nieuwe VNG-modelverordening de huidige verordening (Verordening voorzieningen huisvesting onderwijs gemeente Stadskanaal 2022) toetsen op strijdige inhoud in het kader van de nieuwe Wet planmatige aanpak onderwijshuisvesting. - In 2027 wordt gestart met de uitvoering voor de scholen zoals benoemd in fase 1 van het IHP (na besluitvorming). Dit betreft CBS de Oranje Nassauschool en OBS de Oleander in Stadskanaal en CBS de Verbinding, CBS de Lindenborgh, OBS de Musselhorst en RKBS St. Antonius in Musselkanaal. - Start met realisatie van een nieuwe onderwijsaccommodatie in Stadskanaal voor de basisscholen Maarsborg en Neuteboomschool, inclusief ruimte voor kinderopvang en exclusief een gymzaal. - Onderwijsbeleid en leerlingenzaken - Zoveel mogelijk kinderen krijgen een aanbod voor een verrijkte schooldag op de basisscholen (tijdens schooluren dan wel een naschools aanbod). Er wordt op deze manier gewerkt aan talentontwikkeling en kansengelijkheid bij leerlingen. - Stichting Welstad voert in 2027 activiteiten uit op het gebied van vroegsignalering, preventie, kort consulterend gesprekken en verwijst indien nodig door via Sociaal Werk op School (voorheen: Jeugd- dan wel Schoolmaatschappelijk werk).
- In 2027 geven wij samen met de scholen uitvoering aan de onderwijsmaatregelen uit de Sociale Agenda van Nij Begun. Daarbij wordt bezien hoe nieuwe voorzieningen aansluiten op de bestaande ondersteuning op scholen. Doel is om te komen tot een samenhangende ondersteuningsstructuur waarbij bestaande en nieuwe maatregelen op elkaar worden afgestemd. - In 2027 wordt een aantal scenario’s uitgewerkt voor de toekomstige uitvoering van het onderwijsachterstandenbeleid. Daarbij worden in ieder geval de beschikbaarheid en spreiding van het aanbod, de financiële haalbaarheid en de juridische aspecten betrokken. De oorspronkelijke planning in de scenarioanalyse was gericht op invoering van een nieuw model in 2027. Gelet op de benodigde voorbereiding en afstemming is invoering per 1 januari 2027 niet realistisch. Voortzetting van de huidige uitvoering en bekostigingswijze vormt daarom het uitgangspunt voor de begroting 2027. Activiteiten Leerlingenzaken - Wij werken aan een sluitende aanpak voor jongeren. Het versterken van schooldeelname en ontwikkelkansen van alle kinderen en jongeren in Stadskanaal door preventie van schoolverzuim en voortijdig schoolverlaten, bevordering van kansengelijkheid, versterking van de samenwerking tussen onderwijs en jeugdhulp en het bieden van passende ondersteuning aan kwetsbare leerlingen.
Wij voeren leerplichtspreekuren uit en richten ons op jongeren, die de school voortijdig dreigen te verlaten of hebben verlaten (VSV-ers). De activiteiten zijn gericht op uitstroom, waarbij elke voortijdig schoolverlater een maatwerktraject krijgt. Via het Doorstroompunt volgen wij alle jongeren tot 27 jaar en stemmen wij intern af 40 om een sluitende melding, registratie, doorverwijzing en herplaatsing van voortijdig schoolverlaters te realiseren. Activiteiten Nieuwkomersonderwijs - De gemeente werkt samen met onderwijs- en regiopartners aan een sterk nieuwkomersonderwijs in Oost- Groningen. Er is een regionaal expertisenetwerk NT2 opgezet, gericht op het delen en versterken van kennis en expertise over de begeleiding van nieuwkomers binnen scholen. Het nieuwkomersonderwijs voor de gemeenten Veendam, Pekela en Stadskanaal wordt uitgevoerd door OPRON in Stadskanaal. - Wij stellen in 2027 het Convenant Nieuwkomersonderwijs op om zo een sterke basis te vormen voor primair onderwijs aan kinderen van nieuwkomers. Activiteiten Peuteropvang - De gemeente zet zich samen met aanbieders van peuteropvang, VVE en VVE+ in voor een toegankelijk en kwalitatief aanbod van voorschoolse voorzieningen. Hiermee bereiden wij kinderen optimaal voor op de start in het basisonderwijs en worden taal- en ontwikkelingsachterstanden vroegtijdig gesignaleerd en aangepakt.
Voor ouders die geen aanspraak kunnen maken op kinderopvangtoeslag, financiert de gemeente de reguliere peuteropvang via een subsidieregeling. Voor kinderen met een VVE-indicatie financiert de gemeente aanvullend het VVE. - In 2027 werken we aan de herijking van de subsidiesystematiek voor peuteropvang en de doorontwikkeling van VVE en VVE+ TAAKVELDEN SPORT, CULTUUR EN RECREATIE Sportbeleid en activering - We ondersteunen actieve initiatieven die bewegen en sporten in de buitenruimte bevorderen. - Ook de komende jaren wordt in samenwerking met Stichting Welstad uitvoering gegeven aan het Lokaal Sportakkoord, waarin ook onderdelen van het Lokaal Preventieakkoord zijn opgenomen. Door middel van het uitvoeringsbudget Sportakkoord worden initiatieven financieel ondersteund die een bijdrage leveren aan de doelen van het Sportakkoord. Sportaccommodaties - In 2022 is gestart met een onderzoek naar de gewenste infrastructuur van de binnensport in de plaats Stadskanaal. Dit heeft geleid tot diverse scenario's/denkrichtingen. Vanwege strategische opgaven wordt gefaseerd aan deze denkrichtingen gewerkt in een businesscase. Naar verwachting zal in 2027 een besluit genomen worden hierover. - Samen met de vakleerkrachten van het onderwijs wordt de afstemming van nieuw sportmateriaal bij vervanging flexibel gemaakt in plaats van één op één vervanging.
Dit geldt voor zowel groot als klein speelmateriaal. - Voor de buitensport staan twee kunstgrasvelden op de nominatie voor vervanging in 2027. Op dit moment vindt afstemming plaats of dit in één bestek gecombineerd kan worden vanwege de nabijgelegen locatie van beide velden. - Op de voetbalvelden wordt de eerdere pilot met robotmaaiers als onderdeel van het nieuwe onderhoudscontract verder uitgerold. Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie - Stichting Kunstenschool Zuid-Groningen (SKZG) verzorgt het aanbod van kunst- en cultuureducatie in de gemeente. De stichting biedt lessen, workshops en educatieve activiteiten op het gebied van muziek, theater en dans voor zowel kinderen als volwassenen en organiseert daarnaast professionele en amateurvoorstellingen in Theater Geert Teis. Ook biedt Kunstenschool ZG aan jong en oud diverse kunstzinnige vormingsactiviteiten aan. - Voor Theater Geert Teis wordt in 2027 een toekomstscenario ontwikkeld. Hierbij wordt nadrukkelijk gekeken naar mogelijke koppelkansen met de renovatie of vernieuwing van het gemeentehuis, zodat toekomstige ontwikkelingen optimaal op elkaar kunnen worden afgestemd. - In 2027 ligt de focus op toegankelijke cultuureducatie voor alle leeftijden, en het realiseren van toekomstbestendige culturele voorzieningen in samenhang met andere gemeentelijke ontwikkelingen.
41 Musea - Museum van de Streek beheert, behoudt en presenteert het cultureel erfgoed van de Kanaalstreek en draagt via educatie, tentoonstellingen en publieksactiviteiten bij aan kennis, identiteit en verbondenheid in de regio. - In 2027 ligt de focus op de doorontwikkeling van Museum van de Streek als toegankelijke culturele ontmoetingsplek in ’t Dok, waarbij erfgoed, educatie, publieksbereik en samenwerking met de bibliotheek centraal staan. Cultureel erfgoed - Verbeteren informatievoorziening en zichtbaarheid gemeente richting de eigenaren van karakteristieke panden, gemeentelijk monumenten en rijksmonumenten. - Initiatieven ondersteunen tot behoud en eventuele herbestemming van cultureel erfgoed. - Uitvoering van nieuw gemeentelijk erfgoedbeleid inclusief archeologie en de kerkenvisie (besluitvorming eind 2026). Media - De Wet stelsel openbare bibliotheekvoorzieningen wordt gewijzigd. Het wetsvoorstel voorziet in een wettelijke zorgplicht voor gemeenten om te zorgen voor een toegankelijk en volwaardig aanbod van bibliotheekvoorzieningen. Vooruitlopend hierop werkt de gemeente samen met Biblionet en andere partners aan een toekomstbestendige bibliotheekvoorziening. Daarbij wordt gekeken hoe de bibliotheekdienstverlening in Stadskanaal en de dorpen toegankelijk en binnen redelijke afstand beschikbaar kan blijven.
Daarnaast zetten wij in op leesbevordering, Bibliotheek op school, basisbibliotheekvoorzieningen en aanvullende lokale dienstverlening. - Een belangrijk aandachtspunt is de aanpak van laaggeletterdheid. Via het Taalhuis en het Taalnetwerk, waarin onderwijs-, welzijns- en taalpartners samenwerken, wordt ingezet op het versterken van taalvaardigheid, participatie en zelfredzaamheid van inwoners. Provinciaal wordt hierbij aangesloten op de gezamenlijke aanpak van laaggeletterdheid binnen de arbeidsmarktregio Groningen. - In 2027 ligt de focus op een toegankelijke bibliotheekvoorziening voor alle inwoners, het versterken van lees- en taalvaardigheid, de aanpak van laaggeletterdheid en het vergroten van participatie en zelfredzaamheid. Lokale omroep - RTV1 ontvangt subsidie voor het verzorgen van de lokale publieke mediafunctie binnen de gemeente Stadskanaal. De streekomroep informeert inwoners over actuele ontwikkelingen in de gemeente via diverse mediakanalen, met een belangrijke focus op televisie. RTV1 draagt bij aan de lokale democratie door onder meer de uitzendingen van raadsvergaderingen te verzorgen. - In 2027 ligt de focus op de voorbereiding van de overgang naar het nieuwe landelijke omroepbestel, het borgen van een sterke lokale journalistieke nieuwsvoorziening en het behouden van de lokale betrokkenheid bij de publieke streekomroep.
Openbaar groen en (openlucht)recreatie - Het in stand houden van openbaar groen volgens de Groenvisie en (openlucht)recreatie conform het eind 2026 vast te stellen beleid vrijetijdseconomie. Activiteiten Natuur- Landschapsbescherming - We zetten in op het beschermen, versterken en leefbaar maken van onze unieke natuur- en landschapskwaliteiten. - Onder leiding van de provincie Groningen worden de mogelijkheden van ontwikkeling van de pagediepzone onderzocht. Wat mag het kosten? (x € 1.000) Beschrijving | Rekening | Begroting 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Lasten | 13.592 | 14.457 | 12.795 | 12.958 | 13.618 | 13.975 Baten | 3.930 | 3.361 | 2.785 | 2.820 | 2.868 | 2.864 Saldo programma | 9.662 | 11.097 | 10.010 | 10.138 | 10.750 | 11.111 Lasten | Baten | Saldo Taakvelden Onderwijs Onderwijshuisvesting | 2.221 | 9 | -2.211 Onderwijsbeleid en leerlingenzaken | 2.945 | 1.410 | -1.535 5.165 | 1.419 | -3.746 Taakvelden Sport, cultuur en recreatie Sportbeleid en activering | 142 | -142 Sportaccommodaties | 3.070 | 215 | -2.855 Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie | 3.037 | 1.084 | -1.952 Musea | 151 | 5 | -146 Cultureel erfgoed | 95 | -95 Media | 927 | 7 | -921 Openbaar groen en (openlucht)recreatie | 208 | 56 | -152 7.630 | 1.366 | -6.263 Totaal | 12.795 | 2.785 | -10.010 Toelichting Het nadelig saldo op dit programma is ten opzichte van de begroting
2026 gedaald met € 1.087.000,00. Dit betreft een voordeel van € 726.000,00 voor de taakvelden Onderwijs en een voordeel van € 361.000,00 voor de taakvelden Sport, cultuur en recreatie. Hieronder zijn per taakveld de belangrijkste ontwikkelingen genoemd. Taakvelden Onderwijs - | Incidenteel budget Sociaal werk op school 2026 | € | 253.000,00 V - | Incidenteel subsidiebudget onderwijsachterstandenbeleid 2026 | € | 417.000,00 V - | Overige ontwikkelingen | € | 56.000,00 V Totaal taakvelden Onderwijs | € | 726.000,00 V Taakvelden Sport, cultuur en recreatie - | Incidenteel budget brandveiligheid TGT 2026 | € | 430.000,00 V - | Overige ontwikkelingen | € | 69.000,00 N Totaal taakvelden Sport, cultuur en recreatie | € | 361.000,00 V Meerjarenraming Per saldo stijgen de lasten in de periode 2028-2030 met € 1.101.000,00. Dit betreft een nadeel van € 998.000,00 voor de taakvelden onderwijs en een nadeel van € 103.000,00 voor de taakvelden Sport, cultuur en recreatie. Hieronder zijn per taakveld de belangrijkste ontwikkelingen genoemd.
Taakvelden Onderwijs - | Lasten investeringen onderwijshuisvesting | € | 998.000,00 N Totaal taakvelden Onderwijs meerjarenraming | € | 998.000,00 N 42 Taakvelden Sport, cultuur en recreatie - | Overige ontwikkelingen | € | 103.000,00 N Totaal taakvelden Sport, cultuur en recreatie meerjarenraming | € | 103.000,00 N Mutaties Reserves (x € 1.000) Beschrijving | Rekening | Begroting 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Toevoegingen | 15 | 4 Onttrekkingen | 467 | 457 | 414 | 414 | 414 | 414 Saldo mutaties | 452 | 453 | 414 | 414 | 414 | 414 Toelichting Het saldo van de mutaties in de reserves is ten opzichte van de begroting 2026 € 39.000,00 lager. De oorzaken zijn: Taakvelden Onderwijs - | Reserve Bijdragen in kosten activa, dekking kapitaallasten | € | 4.000,00 - Taakvelden Sport, cultuur en recreatie - | Reserve Bijdragen in kosten activa, dekking kapitaallasten | € | 9.000,00 - - | Egalisatiereserve Theater Geert Teis, egalisatie kapitaallasten | € | 30.000,00 - - | Overige ontwikkelingen | € | 4.000,00 + Totaal mutaties reserves | € | 39.000,00 - 43 3. LEEFBAARHEID Wonen en Bereikbaarheid Taakvelden Verkeer, vervoer en waterstaat, Volksgezondheid en milieu en Volkshuisvesting, leefomgeving en stedelijke vernieuwing Wat willen wij bereiken? Maatschappelijke effecten We bieden onze inwoners en ondernemers een hoogwaardige woon-, werk- en leefomgeving.
Effecten taakvelden Verkeer, vervoer en waterstaat We willen dat iedereen in onze gemeente en de provincie veilig deel kan nemen aan het verkeer. We hebben samen met de verkeersveiligheidspartners in Groningen (gemeenten en de provincie Groningen) een breed verkeerseducatieprogramma en een gezamenlijk plan | van aanpak om de verkeersveiligheid te bevorderen. Effecten taakvelden Volksgezondheid en milieu Bij de ontwikkeling van het landelijk en stedelijk gebied is duurzaamheid een leidend principe, onder andere door vermindering van afvalstoffen en CO2-emissie en gebruik van fossiele energie. Effecten taakvelden Volkshuisvesting, leefomgeving en stedelijke vernieuwing We willen een gevarieerde en toekomstbestendige woningvoorraad die aansluit bij de woonbehoeften van onze inwoners, nu en in de toekomst. Daarbij hebben we speciale aandacht voor starters, ouderen en aandachtsgroepen. Inwoners moeten zo lang mogelijk zelfstandig, veilig en prettig kunnen wonen, met passende ondersteuning als dat nodig is. We zetten in op vitale, zorgzame wijken en dorpen, waarin inwoners naar elkaar omzien en actief kunnen deelnemen aan de samenleving. Ook willen we ons voorbereiden op de komst van de Nedersaksenlijn en andere ontwikkelingen die het wonen en werken in onze gemeente nog aantrekkelijker zullen maken.
Beleidsindicatoren (zie leeswijzer) Indicator | Eenheid | Periode | Gemeente | Nederland 1 | Omvang huishoudelijk restafval | kg per inw. | 2024 | 136 | 148 2 | Hernieuwbare elektriciteit | % | 2023 | 157,7 | 40 3 | WOZ-waarde woningen | duizend euro | 2025 | 282 | 398 2024 | 263 | 378 2023 | 242 | 368 4 | Nieuwbouw woningen | aantal per 1.000 | 2024 | 1,8 | 8,4 5 | Demografische druk | % | 2025 | 83,8 | 70,7 6 | Woonlasten | euro | 2026 | 901 | 993 éénpersoonshuishouden 7 | Woonlasten | euro | 2026 | 971 | 1091 meerpersoonshuishouden Bron: Waarstaatjegemeente.nl (Besluit Begroting en Verantwoording) 44 45 Toelichting 1. Niet gescheiden ingezameld huishoudelijk afval per inwoner (kg). 2. Hernieuwbare elektriciteit is elektriciteit die is opgewekt uit wind, waterkracht, zon of biomassa. 3. De gemiddelde WOZ-waarde van woningen. 4. Het aantal nieuw gebouwde woningen per 1.000 woningen. 5. De som van het aantal personen van 0 tot 20 jaar en 65 jaar of ouder in verhouding tot de personen van 20 tot 65 jaar. 6. Het gemiddelde totaalbedrag in euro's per jaar dat een éénpersoonshuishouden betaalt aan gemeentelijke woonlasten. 7. Het gemiddelde totaalbedrag in euro's per jaar dat een meerpersoonshuishouden betaalt aan gemeentelijke woonlasten. Afwijkingen Gemeente ten opzichte van Nederland 1.
De hoeveelheid restafval in de gemeente Stadskanaal is lager en dus beter dan het landelijk gemiddelde. 2. Wij wekken binnen de gemeente meer duurzame elektriciteit op dan wij gebruiken. Dit past binnen de gemeentelijke ambitie om uiterlijk in 2050 energieneutraal te zijn. Naast zon op dak dragen vooral de gerealiseerde zonneparken bij aan dit hoge percentage. 3. In de verordening OZB wordt het tarief voor de heffing van de OZB ieder jaar bewust wat hoger opgenomen. Dit om in januari/februari, als de definitieve bedragen voor de WOZ-waarden bekend zijn de tarieven eenvoudig naar beneden bij te kunnen stellen. 4. De realisatie van nieuwbouwwoningen in de gemeente Stadskanaal ligt onder het landelijk gemiddelde. Dit komt doordat onze gemeente lange tijd vanuit een krimpregio-context opereerde. De omschakeling naar een groeiregio vraagt tijd: het herijken van prognoses, opschalen van de organisatie, vergroten van de plancapaciteit en anders samenwerken met corporaties en marktpartijen. De afgelopen jaren zien we dan ook als een aanloopperiode richting de woningbouwversnelling. Deze periode hebben we nodig gehad om onze woningbouwambities waar te kunnen maken. Global goals Hieronder worden de meest relevante Global goals voor programma 3 weergegeven. 6. Schoon water en sanitair; Verzeker toegang tot water en sanitaire voorzieningen. 7.
Betaalbare en duurzame energie; Verzeker toegang tot betaalbare, betrouwbare en duurzame energie. 9. Industrie, innovatie en infrastructuur; Bouw veerkrachtige infrastructuur en stimuleer innovatie. 11. Duurzame steden en gemeenschappen; Maak steden inclusief, veilig, veerkrachtig en duurzaam. 12. Verantwoorde consumptie en productie; Zorg voor duurzame consumptie- en productiepatronen. 15. Leven op het land; Bescherm ecosystemen, bossen en biodiversiteit.
46 Wat doen wij daarvoor? BESTAAND BELEID We willen als gemeente betrokken zijn, en blijven, bij wat er speelt bij onze inwoners en binnen onze gemeente. Daarom is het erg belangrijk dat we inwoners actief betrekken bij nieuw beleid. Binnen de woonomgeving is dit essentieel. We werken vanuit de gedachte dat mensen zich meer verantwoordelijk voelen voor hun woonomgeving als zij betrokken zijn bij de inrichting en het beheer ervan. De bevolkingssamenstelling van onze gemeente, en onze regio, verandert. Gezien de huidige ontwikkelingen op de woningmarkt betekent dit dat er gebouwd wordt en gaat worden in onze gemeente. Er is een vraag naar meer woningen in het hele land, en dus ook in onze gemeente. Deze vraag wordt nog groter door de ontwikkeling van de Nedersaksenlijn. We spelen met ons woningaanbod in op deze ontwikkelingen. Dit doen we aan de hand van een aantal beleidsstukken, zoals de Omgevingsvisie (onderdeel woonbeleid), de Regionale woondeal en de prestatieafspraken. In 2027 zetten we concrete stappen in de uitvoering van de woonzorgvisie en geven we uitvoering aan de Omgevingsvisie (onderdeel woonbeleid). We werken aan voldoende passende en betaalbare woningen, stimuleren innovatieve woonvormen en verbeteren de leefbaarheid in kwetsbare gebieden.
Daarnaast richten we ons op het behouden en concentreren van voorzieningen in de centrumkernen, zodat deze bereikbaar en beschikbaar blijven. Via de Regio Deal 2.0 en het Volkshuisvestingsfonds pakken we leegstand, kwetsbare panden en particuliere kwaliteitsproblemen aan. Ook werken we nauw samen met corporaties en andere partners rondom thema’s als sociale woningbouw, betere doorstroming en versnelling van verduurzaming. In 2027 maken we daarvoor nieuwe meerjarige prestatieafspraken die aansluiten op ons nieuwe actuele woonbeleid. Ook sluiten we aan op landelijke woon- en bouwagenda’s en zetten we in op maatwerk per gebied. Ons milieubeleid staat in het teken van de zorg voor een schone, gezonde leefomgeving. We willen onze inwoners bewust maken van hun invloed op een gezonde leefomgeving en hun houding en gedrag ten aanzien van milieu en duurzaamheid beïnvloeden. Daarnaast maken duurzaamheid en de zorg voor het milieu onderdeel uit van allerlei andere beleidsterreinen, zoals ruimtelijke ordening, volkshuisvesting, maatschappelijk vastgoed, openbare verlichting en afval. TAAKVELDEN VERKEER, VERVOER EN WATERSTAAT Verkeer en vervoer Activiteiten wegen - We geven uitvoering aan het Gemeentelijk Verkeer en Vervoerplan (GVVP), waaronder een aantal projecten in de buitenruimte. Bijvoorbeeld de uitvoering verkeersveiligheidsproject rotonde Sluisstraat - 1e Exloërmond Musselkanaal.
- Doelstelling GVVP: Verkeersveiligheid Badstraat Musselkanaal. Het opzetten en voorbereiden van het project door middel van het opstellen van een ontwerp en het doorlopen van een participatietraject. - Doelstelling GVVP: Inventariseren en uitvoeren van wegencategoriseringsplan. In het GVVP is een nieuw wegencategoriseringsplan vastgesteld. Hierbij hoort ook uitvoering geven aan het aanpassen van de maximumsnelheid van verschillende wegen en de bijbehorende aanpassingen aan de weginrichting. - Doelstelling GVVP: Centrumgebied Hoofdstraat. Herinrichting Hoofdstraat waarbij het gebruik, de functie en de inrichting verbeterd worden voor een verbeterde verkeersveiligheid voor fietsers in de 30km/u centrumzone. - Doelstelling MIRT verkenning Nedersaksenlijn. We zullen samen met het Ministerie van I&W, de provincies Groningen, Drenthe en Overijssel, ProRail, Arriva, STAR en betrokken gemeenten een MIRT verkenningstraject en een Gebiedsontwikkelingstraject doorlopen en de planuitwerking verder brengen voor de realisatie van de Nedersaksenlijn. - In 2027 wordt verder uitvoering gegeven aan de verbetering van de fietspaden door de Handelsstraat- Poststraat aan te pakken. Ook wordt de volgende fase Oosterstraat (tussen Hoofdstraat en Cerestraat) voorbereid.
De verbetering omvat vervangen van de verhardingen vanaf de gevel tot aan de hoofdrijbaan, herinrichten van groenvakken met toekomstbestendige bomen en beschermende afkadering teneinde hernieuwde schade door wortelopdruk te voorkomen. Tevens wordt er een nieuw riool aangelegd om hemelwater op te vangen, te bufferen en vertraagd te lozen op het oppervlaktewater. Activiteiten wijkbeheer - | Het onderhoud aan de openbare ruimte in de centrumgebieden Stadskanaal en Musselkanaal wordt voor 60% van het areaal uitgevoerd op A-niveau (Accent) en voor 40% op B-niveau (Basis). - | Het onderhoud aan de openbare ruimte in de woonwijken wordt voor 60% van het areaal op B-niveau (Basis) uitgevoerd en voor 40% op C-niveau (Bescheiden). - | Uitvoering geven aan het wijkonderhoud, de sportvelden en de begraafplaatsen conform eind 2026 aanbesteedde (wijk)contracten. - | Monitoren van de verbeterslag Fixi. - | Binnen de gemeente is een aantal ongewenste en schadelijke florasoorten aanwezig. Ook zien we een verhoging van de aanwezigheid van bevers. Op basis van beheersplannen wordt het bestrijden of beheersen van ongewenste soorten voortgezet. - | In 2027 wordt als vervolg op eerder uitgevoerde projecten weer verder invulling gegeven aan vergroening waarvoor gewerkt wordt met een bomenplan.
Op oude plantlocaties en kansrijke plekken voor toekomstgerichte bomen of verhoging van de klimaatadaptatie worden op basis van dit plan nieuwe bomen geplant. Activiteiten Havens en waterwegen - | We actualiseren het gemeentelijk beleid rondom passantenhavens en ligplaatsen. - | We sluiten aan bij de provinciale ambitie om regionaal de brug- en sluisbediening vanaf vaarseizoen 2027 op elkaar af te stemmen waarvoor wordt aangesloten bij een gezamenlijk inkooptraject. TAAKVELDEN VOLKSGEZONDHEID EN MILIEU Riolering - | In 2027 worden projecten en taken uit het Water- en rioleringsprogramma 2026-2030 uitgevoerd. - | In 2027 worden opgaven en plannen uit het klimaatadaptatieprogramma 2026-2030 uitgevoerd. - | Uitvoering van resterende projecten/maatregelen uit het Basisrioleringsplan kernen Stadskanaal en Musselkanaal. - | Uitvoering van vervanging/renovatieprojecten riolering en Individueel Behandeling van Afvalwater (IBA’s). - | Uitvoering en afronding van projecten/maatregelen uit het Basisrioleringsplan (BRP) van de dorpen Onstwedde, Alteveer, Mussel en Vledderveen. Een aantal projecten uit het BRP heeft raakvlakken met het thema klimaatadaptatie. - | Uitvoering van het, in 2026, Europees openbaar aanbestede bestek rioolreiniging en inspectie 2026-2030. - | Uitvoering van het, in 2026, Europees openbaar aanbestede bestek reiniging lijngoten en straatkolken 2026- 2030.
- | Uitvoering taken in het kader van de grondwaterzorgplicht. - | In 2026 is gewerkt aan een nieuwe overeenkomst voor de samenwerking aan klimaatadaptatie en waterketen. Als deze is vastgesteld zullen op basis van die overeenkomst taken en projecten gezamenlijk met de andere samenwerkingspartners (gemeenten, waterschappen, waterbedrijven en provincie) worden uitgevoerd. Afval - | We geven een vervolg aan het VANG beleid door een nieuw circulair beleidskader op te stellen en besluitvorming aan te bieden. Naast afvalstromen van bewoners worden ook kansen en doelstellingen voor bedrijven en de gemeentelijke organisatie opgenomen in de Nota afval en circulair. - | In 2027 blijven we ons inzetten om de hoeveelheid restafval te reduceren en het scheiden te verbeteren volgens de Europese recyclingdoelstelling, die stelt dat in 2030 60% van de brongescheiden ingezamelde afvalstromen gerecycled moeten worden. Hoe we anno 2027 zaken (reductie en recycling) met betrekking tot de hoeveelheden afval kunnen verbeteren komt aan de orde in de Nota Afval en Circulair. 47 48 - Eind 2026 wordt de verwerking van het rest- en grof huishoudelijk restafval samen met de Drentse gemeenten (Markerein-verband) Europees aanbesteed. De verwachting is dat er op tijd, dus voor 1 januari 2028 voor de gemeenten die aan de aanbesteding deelnemen een nieuwe verwerkingsovereenkomst is.
- We onderzoeken de mogelijkheden voor het afvalbrengstation om meer circulair te werken in samenwerking met Wedeka Kringloop. Milieubeheer - Adviseren over bodem(onderzoeken), begeleiden van saneringstrajecten. - Beoordelen akoestische onderzoeken, adviseren over geluidszonering en geluid bedrijven. - Begeleiden sanering wegverkeerslawaai. - Behandelen van asbestmeldingen. Activiteiten duurzaamheid - In 2027 wordt uitvoering gegeven aan verschillende activiteiten die zijn opgenomen in de Nota Duurzaamheid 2024-2028. We maken daarbij een koppeling met de strategische opgave duurzaamheid. - In regionaal verband worden de volgende versies van de Regionale Energiestrategie (RES) en het provinciaal Meerjarenprogramma Infrastructuur Energie en Klimaat (pMIEK) opgeleverd. - Binnen de Groninger Energieaanpak wordt samen met andere gemeenten een gezamenlijk beleidskader voor batterijopslag opgesteld. - Om te voldoen aan de wettelijke bescherming van beschermde diersoorten bij het isoleren van woningen wordt samen met de provincie ecologisch onderzoek uitgevoerd in de gebouwde omgeving. Daarmee kan een soortenmanagementplan voor de gemeente worden aangevraagd om op die manier bewoners en bedrijven te ontzorgen. - We blijven actief inzetten op de gemeentelijke isolatieaanpak. Daarbij wordt Maatregel 29 van Nij Begun gecombineerd met gemeentelijke subsidieregelingen.