CConstaterende datStadskanaal
Koppel je AI →
Document · PDF

Programmabegroting 2024 incl. erratum digitaal

Raadsvergadering 6 november 2023, gemeente StadskanaalBij agendapunt: Programmabegroting 202432.044 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 4 van 4

De structurele exploitatieruimte wordt bepaald door het saldo van de structurele baten en lasten en het saldo van de structurele onttrekkingen en toevoegingen aan reserves, gedeeld door de totale baten (exclusief mutaties reserves) en uitgedrukt in een percentage. Het kengetal geeft aan welke structurele ruimte de gemeente heeft om de eigen lasten te dragen, of welke structurele stijging van de baten of daling van de lasten daarvoor nodig is. Een positief percentage betekent dat de structurele baten toereikend zijn om de structurele lasten te dekken. Het kengetal grondexploitatie is van belang om te kunnen beoordelen of de grondexploitatie een forse impact kan hebben op de financiële positie. Het geeft aan hoe groot de grondpositie (de waarde van de grond) is ten opzichte van de totale geraamde baten. De waarde van de grond is het totaal van de geraamde boekwaarde van de niet in exploitatie genomen gronden en de bouwgrond in exploitatie. Het percentage geeft een indicatie van het risico, hoe lager het percentage des te geringer het risico. De belastingcapaciteit geeft inzicht in de ruimte die de gemeente heeft om financiële tegenvallers op te kunnen vangen. Het kengetal geeft weer hoe de belastingdruk in de gemeente zich verhoudt ten opzichte van het landelijke gemiddelde.

De woonlasten meerpersoonshuishouden in het begrotingsjaar worden uitgedrukt in een percentage van het landelijk gemiddelde in het jaar voorafgaand aan het begrotingsjaar.

77

BEGROTING Beoordeling kengetallen in relatie tot de financiële positie Voor de beoordeling van de financiële positie moeten de kengetallen in samenhang worden bezien. Ze geven zodoende inzicht in de financiële weerbaar- en wendbaarheid. De kengetallen netto schuldquote en netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte geldleningen van de begroting 2024 zijn gebaseerd op het gemiddelde van de drie voorafgaande jaarrekeningen (2020 tot en met 2022). Deze kengetallen zijn in de meerjarenraming 2025-2027 gebaseerd op de geprognosticeerde balans die is opgenomen in de meerjarenraming. Op basis van bovenstaande kengetallen voor de begroting 2024 kunnen we concluderen dat onze financiële positie is verbeterd. Op basis van de solvabiliteitratio zijn we voldoende in staat om aan onze verplichtingen te voldoen. Als gevolg van een toename van het eigen vermogen ontwikkelen de schuldquote en de solvabiliteitsratio zich positief in de meerjarenraming. De boekwaarden van de grondexploitatie zijn reëel en kunnen naar verwachting worden terugverdiend. Het kengetal structurele exploitatieruimte is in 2024 en 2025 positief. In de meerjarenraming muteert het kengetal van positief in 2024 en 2025 naar negatief in 2026 en 2027. Dit betekent dat de structurele baten in 2026 en 2027 niet meer toereikend zijn om de structurele lasten te dekken.

Wanneer we het structurele tekort in het kader van onze financiële kengetallen bekijken dan is er nog belastingcapaciteit aanwezig om dit op te kunnen vangen. Daarnaast kan er worden gekeken naar andere maatregelen. Voor incidentele tegenvallers is er incidentele weerstandscapaciteit aanwezig (zie onder weerstandsvermogen), inzet hiervan is wel van invloed op de solvabiliteitsratio.

78

BEGROTING

3. PARAGRAAF ONDERHOUD KAPITAALGOEDEREN Inleiding Deze paragraaf betreft het onderhoud van kapitaalgoederen in de openbare ruimte. Hierbij gaat het om wegen, riolering en water, groen en gebouwen. Deze onderwerpen komen voor in de diverse beleidsvelden. De informatie in deze paragraaf is daarmee een dwarsdoorsnede van de begroting. De kwaliteit van de kapitaalgoederen en het onderhoud ervan zijn bepalend voor het voorzieningenniveau in de gemeente. Het beleid is gericht op het uitvoeren van het noodzakelijke onderhoud en het zoveel mogelijk voorkomen van (potentieel zeer kostbaar) achterstallig onderhoud. Op 26 juni 2023 is de Nota Onderhoud Openbare Ruimte 2023-2026 vastgesteld. De nota geeft het kader weer voor de inrichting van het onderhoud en het beoogde onderhoudsniveau voor wegen, civiele kunstwerken en beschoeiingen, openbare verlichting, riolering en water, groen, speelplaatsen en gebouwen. In deze paragraaf wordt daarom niet meer ingegaan op de beleidskaders, maar wordt verwezen naar de nota. De uitvoering van de nota vindt plaats binnen de in de begroting geraamde budgetten en investeringen. De kapitaalgoederen worden met behulp van het integraal beheersysteem planmatig beheerd en onderhouden.

Door keuzes te maken in het uit te voeren onderhoud en het koppelen van kwalitatieve en kwantitatieve gegevens aan kostenindicatoren worden maatregelen en planningen gegenereerd. Hierdoor zijn wij in staat om gemeentelijke eigendommen duurzaam in goede staat te houden op het vastgestelde ambitieniveau. Wegen Het beheer van wegen bestaat in hoofdlijnen uit twee vormen van onderhoud: - regulier onderhoud; - groot onderhoud. Regulier onderhoud Dit zijn de activiteiten die tot de dagelijkse werkzaamheden behoren van de beheerorganisatie zoals vegen, kleine reparaties aan verhardingen, klein herstelwerk, belijning en het herstraten van een deel van de weg. In de begroting 2024 is hiervoor € 926.000,00 geraamd. Groot onderhoud Grotere, planmatige maatregelen met als doel de structurele achteruitgang van een object te vertragen en weer aan de technische richtlijnen te laten voldoen valt onder groot onderhoud. De werkzaamheden zijn ingrijpend van aard en periodiek op een groot deel van de weg. Voorbeelden zijn het herstraten van een weg en het aanbrengen van nieuwe asfaltdeklagen. Projectmatig onderhoud is het groot onderhoud dat plaatsvindt op basis van het beheerprogramma GBI. De kosten voor groot onderhoud kunnen sterk variëren van jaar tot jaar. Om pieken te voorkomen wordt de gemiddelde onderhoudsbehoefte over vier jaren vastgesteld.

In de begroting 2024 is € 901.000,00 geraamd voor groot onderhoud aan wegen. Op hoofdroutes (wegen met een ontsluitingsfunctie hoge verkeersbelasting) wordt preventief onderhoud uitgevoerd omdat deze wegen het meest gevoelig zijn voor schades als gevolg van verkeersbelasting in combinatie met weersinvloeden. Dit zijn vooral asfaltwegen. Op alle overige wegen (woonstraten en wegen in het buitengebied met een lage verkeersbelasting) wordt curatief onderhoud uitgevoerd. Dat wil zeggen: alleen het noodzakelijk onderhoud als dat uit oogpunt van verkeersveiligheid noodzakelijk is. Voor herstel van het fietspad Handelsstraat-Poststraat is in 2024 rekening gehouden met een investeringsbedrag van € 1.500.000,00. 79

BEGROTING

Civiele kunstwerken De onderhoudsbehoefte voor alle civiele kunstwerken (bruggen, beschoeiing en kademuren) voor de langere termijn wordt bepaald op basis van het beheerprogramma GBI. In de begroting 2024 is voor civiele kunstwerken € 421.000,00 geraamd voor dagelijks onderhoud, inspectiekosten en storingen. In 2024 is een vervangingsinvestering voorzien ten aanzien van de Drouwenermondse brug van € 4.700.000,00. Voor structurele lasten van noodzakelijk vervangingen ten behoeve van de veiligheid en de werking van beweegbare bruggen is een reservering opgenomen. De investeringsruimte voor 2024 bedraagt € 317.000,00 Voor vervanging van slechte beschoeiingen/damwanden met een restlevensduur van maximaal 2 jaar is in 2024 en 2025 jaarlijks € 650.000,00 beschikbaar. Openbare verlichting Van het areaal aan openbare verlichting is 85% inmiddels verled. De komende jaren wordt het restant van de vervangingen uitgevoerd. Voor 2024 is hiervoor een bedrag van € 277.000,00 beschikbaar. Voor de onderhoudskosten (dagelijks onderhoud, storingen en remplace) is in de begroting 2024 € 96.000,00 geraamd. Riolering en water Voor het dagelijks onderhoud van het riool is een budget van € 1.069.000,00 beschikbaar. Hiervoor wordt jaarlijks een gedeelte van het riool geïnspecteerd en gereinigd en de gemalen onderhouden.

Achterstallig onderhoud Uit het beheersysteem zijn de kosten voor het vervangen of repareren van riolering gegenereerd. De bedragen zijn gebaseerd op inspectiegegevens en/of ouderdom van de riolering. Het gaat om achterstallig onderhoud over de periode 2020-2023 van totaal € 7,7 miljoen. Van het achterstallige onderhoud is vastgesteld dat het voor ruim € 2 miljoen om vervangingen gaat. Vervanging kan over meerdere jaren uitgesmeerd worden. Voor knelpunten met een indicatieve waarde van globaal € 5,7 miljoen worden op basis van assetmanagement en risico gestuurd en toekomstgericht rioolbeheer keuzes gemaakt. Voor de vervangingen is in 2023 afgerond nog € 0,9 miljoen beschikbaar, in de Kadernota Financieel Perspectief 2023-2033 is voor de periode 2023-2026 aanvullend € 1,1 miljoen beschikbaar gesteld. Voor 2024 gaat het om € 400.000,00. De circa 320 IBA’s (Individuele Behandeling van Afvalwater) die omstreeks 2005 in het kader van het project Westerwolde Schoon! zijn geplaatst zijn inmiddels afgeschreven. Een aantal componenten had een technische levensduur van 15 jaar. Vervanging van deze componenten, zoals het besturingssysteem en de luchtpomp is onvermijdelijk om storingen te voorkomen en de goede werking van de IBA voor de komende jaren te garanderen. Ook dienen een aantal IBA’s aangepast of vervangen te worden. Voor de renovatie is in 2021 € 108.000,00 beschikbaar gesteld.

Dit project loopt nog door tot in 2024. Groen Het groenonderhoud wordt uitgevoerd op basis van de onderhoudsniveaus die zijn beschreven in de Kadernota Kwaliteit Openbare Ruimte, beeldkwaliteit bestekken en de kwaliteitscatalogus van de CROW. Er is in 2024 € 4.080.000,00 beschikbaar voor het groenonderhoud. Van dit budget wordt het groen langs wegen (bermen/bermsloten € 483.000,00), groenonderhoud sportvelden (€ 220.000,00), baanonderhoud sportvelden (€ 348.000,00) en het groen in de wijken inclusief het groen bij scholen en zwembaden (€ 3.029.000,00) onderhouden. 80

BEGROTING Voor vervanging van het kunstgrasveld op het sportveld Musselkanaal is een investeringsbedrag van € 600.000 beschikbaar. Speelplaatsen In de begroting 2024 is voor het onderhoud van speelplaatsen € 155.000,00 opgenomen. Voor een bijdrage in de vorm van renovatie of vernieuwing van speeltoestellen op schoolpleinen met openbaar toegankelijke speelplaatsen is een budget van € 8.000,00 beschikbaar. Gebouwen Met behulp van het beheerprogramma GBI wordt het noodzakelijke reguliere onderhoud aan gebouwen bepaald. Het reguliere onderhoud bestaat uit onder andere het schilderen en kleine reparaties. Op basis van de vastgestelde kwaliteitsniveaus zijn de beschikbare middelen (€ 368.000,00) voldoende voor het reguliere onderhoud. Voor structurele lasten van noodzakelijke vervangingen is een reservering opgenomen. De investeringsruimte voor 2024 bedraagt € 116.000,00.

81

BEGROTING

4. PARAGRAAF FINANCIERING Het financieringsstatuut geeft de infrastructuur voor het uitvoeren van de treasuryfunctie. De paragraaf financiering geeft de beleidsplannen voor de treasuryfunctie in de komende jaren en de concrete beleidsplannen voor het begrotingsjaar in het bijzonder. Deze paragraaf is bij uitstek het instrument voor het sturen en beheersen van, verantwoorden over en toezicht houden op de treasuryfunctie. De wet financiering decentrale overheden (fido) is een belangrijk wettelijke kader voor de financieringsfunctie van de gemeenten. Er is dagelijks aandacht voor het liquiditeitenbeheer van onze gemeente, periodiek wordt de samenstelling van de leningenportefeuille bekeken. Door middel van het analyseren van de structurele geldstromen wordt gestuurd op het doen van betalingen in relatie met (verwachte) ontvangsten. Kasgeldlimiet en renterisiconorm Voor het beheersen van renterisico's gelden twee richtlijnen. Het gaat hierbij in de eerste plaats om de kasgeldlimiet en in de tweede plaats om de renterisiconorm. Kasgeldlimiet De kasgeldlimiet geeft de limiet aan voor de vlottende schuld van een gemeente. Onder vlottende schuld worden onder andere begrepen geldleningen met een looptijd van korter dan één jaar en schulden in rekeningen-courant verminderd met onder andere contante gelden en tegoeden in rekeningen-courant.

De kasgeldlimiet wordt bepaald door een (bij ministeriële regeling vastgesteld) percentage van de totale begroting van de gemeente bij aanvang van het jaar. Zodra een gemeente met de omvang van de vlottende middelen deze grens structureel overschrijdt, ontstaat een verplichting de omvang van de vlottende middelen te verlagen. Dit is mogelijk door vlottende middelen te vervangen door een langlopende geldlening. Voor 2024 bedraagt het begrotingstotaal € 142,8 miljoen. Het percentage is vastgesteld op 8,5. Dit betekent dat de kasgeldlimiet voor onze gemeente in 2024 € 12,1 miljoen bedraagt. Dit is dus het maximum dat de gemeente in 2024 aan vlottende schuld mag hebben. Renterisiconorm De renterisiconorm heeft als doel het renterisico bij herfinanciering te beheersen. De renterisiconorm houdt in, dat de jaarlijks verplichte aflossingen en de renteherzieningen niet meer mogen bedragen dan 20% van het begrotingstotaal. Voor onze gemeente betekent dit een absolute norm van € 28,6 miljoen. Deze norm is voor onze gemeente ruim voldoende met een leningenportefeuille van € 52,0 miljoen (raming per 1 januari 2024) waarvan de jaarlijkse aflossing € 3,1 miljoen bedraagt. Daarnaast zijn in de leningenportefeuille geen leningen meer opgenomen met een mogelijkheid tot renteherziening. In de volgende tabel is het renterisico bepaald voor de komende vier jaren.

De renterisiconorm is gerelateerd aan enkel het begrotingsjaar.

82

BEGROTING Berekening renterisiconorm (bedragen x € 1.000) 2024 Renteherzieningen Aflossingen Renterisico

0 3.100 3.100

Berekening renterisiconorm Begrotingstotaal 2024 Percentage regeling Renterisiconorm

142.800 20 28.600

Toetsing renterisico aan norm Renterisico Renterisiconorm Ruimte onder de norm

3.100 28.600 25.500

2025

2026

0 3.100 3.100

2027

0 3.100 3.100

0 3.100 3.100

Personeelshypotheken Het als secundaire arbeidsvoorwaarde verstrekken van hypothecaire geldleningen onder personeel is niet meer toegestaan. Bestaande geldleningen kunnen tot de laatst afgesproken aflossingstermijn worden gehandhaafd. De algemene opvatting is dat het verstrekken van deze leningen geen overheidstaak is. Onze gemeente heeft nog één lopende lening met een totale hoofdsom van € 3.300,00 per 1 januari 2024. Schatkistbankieren Decentrale overheden zijn verplicht hun overtollige middelen in de schatkist aan te houden. In geval van overtollige middelen is er wel sprake van een drempelbedrag dat buiten de schatkist mag worden gehouden. Het drempelbedrag is gedefinieerd als een gemiddeld bedrag per kwartaal. Dat betekent dat het gemiddelde van het bedrag aan overtollige middelen dat een decentrale overheid gedurende het kwartaal dagelijks buiten de schatkist heeft aangehouden niet boven het drempelbedrag mag liggen. Deze drempel is vastgesteld op 2% van het jaarlijkse begrotingstotaal. Het drempelbedrag voor onze gemeente bedraagt voor 2024 € 2,9 miljoen (2% van € 142,8 miljoen). Financieringsbehoefte Vaste geldleningen De stand van de opgenomen geldleningen wordt begin 2024 geraamd op € 52.000.000,00. De rentelasten hiervoor bedragen € 1.055.000,00. Dit betekent een gemiddelde rente van 2,03%.

In de tijd weggezet ziet de samenstelling van de leningenportefeuille er als volgt uit: Geldgever Nv BNG Nv BNG Nv BNG Nv BNG Nv BNG Aegon Investment Nv BNG Nv BNG * Totaal

Laatste aflossing 2030 2030 2030 2033 2037 2042 2044 2045 2048

Hoofdsomprognose per 1 januari 2024 € 980.000,00 € 1.400.000,00 € 2.800.000,00 € 2.000.000,00 € 5.600.000,00 € 7.600.000,00 € 8.400.000,00 € 13.200.000,00 € 10.000.000,00 € 51.980.000,00

Rente %

Vervroegd aflosbaar per

3,55 3,80 3,72 4,56 3,68 1,38 1,28 0,299 3,50

n.v.t. n.v.t. n.v.t. n.v.t. n.v.t. n.v.t. n.v.t. n.v.t. n.v.t.

* langlopende lening in verband met verwachte financieringsbehoefte

Investeringen worden voor zover mogelijk gefinancierd met eigen middelen (interne financiering). 83

BEGROTING Op basis van de boekwaarde per 1 januari 2024 van de investeringen is 48% gefinancierd met eigen vermogen en voorzieningen. Dit betekent dus dat 52% gefinancierd wordt met externe middelen. De langlopende leningen worden in jaarlijks gelijke termijnen (lineair) afgelost. De jaarlijkse aflossingen worden vanaf 2024 geraamd op € 3,1 miljoen. Het totaalbedrag van de aflossingen wordt niet jaarlijks geherfinancierd. Op basis van geraamde boekwaarden van de totale activa en de financieringsmiddelen per 1 januari 2024 is er sprake van een financieringstekort van € 2,3 miljoen. Onze gemeente hanteert een systeem van totaalfinanciering. Het eventueel aantrekken van een vaste geldlening is afhankelijk van de ontwikkelingen in de financieringsbehoefte, de vaste financieringsmiddelen en de liquiditeitspositie. Rente Onderstaand schema geeft een overzicht van de (netto)rentelasten, het renteresultaat en de wijze waarop de rente wordt toegerekend. Renteschema a.

Percentage 2,03% 2,94%

b.

Rentelasten langlopende financiering Rentelasten kortlopende financiering Rentebaten

c.

Saldo rentelasten en rentebaten Rente grondexploitatie

€ 1.043.100,00 " 4.200,00-/-

Saldo toe te rekenen externe rente

€ 1.038.900,00

d1. Rente eigen vermogen d2. Rente over voorzieningen

€ 1.055.400,00 " 66.900,00 " 79.200,00-/-

€ "

896.500,00 119.100,00

Totaal toe te rekenen rente

2,11%

€ 2.054.500,00

e.

Toegerekende (omslag)rente

2,00%

€ 1.946.000,00-/-

f.

Renteresultaat

0,11%

€

108.500,00

Renteresultaat Om een reëel beeld van de investeringslasten te geven berekenen wij rente over de interne financieringsmiddelen (eigen vermogen en voorzieningen). Het vastgestelde uitgangspunt voor het te hanteren percentage in de begroting 2024 is 2,0. Op grond van de voorgeschreven systematiek van de BBV wordt het rentepercentage voor de bespaarde rente bepaald aan de hand van het gewogen gemiddeld rentepercentage op vreemd vermogen (2,05%). Op basis van de geraamde rentelasten in verhouding tot de boekwaarde van de investeringen per 1 januari is de renteomslag 2,11%. Hierdoor is aan de programma’s en Algemene dekkingsmiddelen € 108.500,00 te weinig rente toegerekend. Dit renteresultaat is opgenomen op Algemene dekkingsmiddelen.

84

BEGROTING Samenvatting Toegerekende rentelasten grondexploitatie Toegerekende rentelasten investeringen Bespaarde rente (eigen vermogen en voorzieningen) Renteresultaat Netto (externe) rentelasten

€ € € € €

Bedrag 4.000,00 1.946.000,00 -1.016.000,00 109.000,00 1.043.000,00

Rentevisie De rentevisie is te definiëren als: de toekomstverwachting van renteontwikkelingen op basis van rentebepalende factoren om financiering- en beleggingsbeleid uit te voeren. De rentebepalende factoren vormen het zwaartepunt in deze definitie. De factoren zijn zeer divers en voor het juist analyseren en interpreteren van deze factoren is gespecialiseerde kennis nodig. Op het moment dat binnen onze organisatie besluiten moeten worden genomen over langlopende financiering of belegging stellen wij, indien nodig, op basis van informatie van deskundigen een korte rentevisie vast als basis voor het handelen op dat moment.

85

BEGROTING

5. PARAGRAAF BEDRIJFSVOERING Organisatie en personeelsbeleid Hybride werken is binnen onze organisatie niet meer weg te denken. Het gemeentehuis wordt ook steeds verder ingericht om Het nieuwe werken op een goede manier te kunnen faciliteren. Een andere ontwikkeling die zich steeds duidelijker laat zien, is de krapte op de arbeidsmarkt. Het aantal vacatures neemt toe en de invulling hiervan kost steeds meer moeite. Om onze werving makkelijker te maken, zoeken we aansluiting bij het portaal werkenvoorgroningen.nl. Een positieve ontwikkeling is daarnaast dat veel vacatures door eigen mensen worden ingevuld, die zo intern kunnen doorgroeien en zich ontwikkelen. Onze mensen staan voorop en om de binding met elkaar en de organisatie te versterken, zijn we begonnen met het organiseren van tweewekelijkse lunchbijeenkomsten die goed worden bezocht. Ook krijgt het thema werkdruk extra aandacht, worden er uiteenlopende trainingen georganiseerd en loopt het management development-traject voor alle leidinggevenden volop. De bovenstaande thema’s komen ook terug in de HRM-beleidsvisie 2022-2025 en zo geven we steeds meer invulling aan de hoofddoelen uit het uitvoeringsplan "Organisatie in beweging, van goed naar beter". Beleidsvoornemens voor 2024 - Verder uitvoering geven aan de HRM-visie 2022-2025.

- Denk hierbij aan het vereenvoudigen en digitaliseren van de (basis)processen en -dienstverlening, en duidelijke, eenvoudige kaders en processen voor onboarding, strategische personeelsplanning (SPP) en functionerings- en beoordelingsgesprekken. Daarnaast zorgen we voor een stevige verankering van de opbrengsten van het Management Development-traject, het strategische opleidingsplan en een (vast) opleidingsaanbod voor nieuwe medewerkers. Dienstverlening/Klant Contact Centrum Vanaf 2024 zullen de klantcontacten binnen het team KCC behoorlijk gaan toenemen. Eén van de oorzaken hiervan is de piek in het aantal aanvragen van reisdocumenten. Deze piek komt doordat de geldigheidsduur van reisdocumenten voor volwassenen in 2014 is verlengd van vijf naar tien jaar. Daarnaast kunnen ouders vanaf volgend jaar voor hun kind kiezen voor een dubbele (samengestelde) geslachtsnaam in een door hun te bepalen volgorde. Ouders kunnen gebruik maken van een overgangsregeling als het oudste gezamenlijke kind is geboren op of na 1 januari 2016. Ook hierdoor zal het aantal klantcontacten gaan toenemen. Verder zal het proces rondom het organiseren van de verkiezingen door alle wetswijzigingen de nodige aandacht vergen. Beleidsvoornemens voor 2024 - Afstemming van bemensing van het Team KCC aan de opgaven die er nu liggen. - Werken aan het verbeteren van de begraafplaatsenadministratie.

- Het verbeteren van de processen rondom de verkiezingen. Communicatie Vanuit de vastgestelde communicatievisie zijn de uitgangspunten vastgelegd voor onze interne- en externe communicatiestromen. Wij positioneren ons als een bestuurlijk netwerk tussen bewoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties. Sterk maatschappelijk betrokken, alert, ondernemend, daadkrachtig, open en integer en met beide voeten op de grond. Onze koerslijnen en onze waarden helpen om hier richting aan te geven. Dit biedt mogelijkheden voor de organisatie om meer consistent en doelgroepgericht te communiceren. Het team communicatie faciliteert en ondersteunt de organisatie hierbij. We vinden het als gemeente belangrijk om dicht bij onze inwoners te staan en toegankelijk te zijn. Dat laten we bijvoorbeeld zien door met inwoners, ondernemers en organisaties te overleggen als we plannen ontwikkelen. We zetten ons in om daar draagvlak voor te krijgen. We nemen onze inwoners serieus, als 86

BEGROTING burger, belanghebbende en als cliënt en nemen een dienstbare en begripvolle houding aan. Wij communiceren helder en begrijpelijk en gebruiken hiervoor bestaande en nieuwe communicatiekanalen. Beleidsvoornemens voor 2024 - We werken aan het steeds beter toegankelijk maken van onze digitale kanalen (inclusie agenda). - We vertellen als organisatie steeds beter wat we doen en doen nog beter wat we vertellen. Zo geven we samen betekenis aan het gemeentelijk beleid. - We dragen bij aan de versimpeling van onze communicatie. Denk hierbij aan een schrijftraining op B1 niveau om betere brieven op te stellen voor onze inwoners. Dit is gerelateerd aan lokale inclusie en het actieprogramma versterken Lokale Democratie. Inkoop Het is voor de gemeente Stadskanaal van groot belang dat wij op de juiste wijze inkopen en aanbesteden. Het draagt bij aan mogelijke besparingen en geeft zichtbare verbetering van de kwaliteit van opdrachten. We houden ons aan wet- en regelgeving en gaan zo doelmatig en bewust mogelijk om met gemeenschapsgeld. Het plan van aanpak uit 2022 krijgt verder vorm in 2024. Belangrijkste activiteiten ter verbetering van de inkoop betreffen het scherper te sturen op zaken als de aanbestedingskalender, ondersteunende hulpmiddelen die de procesgang bewaken, de rol van de adviseurs, delen van kennis en kunde met de collegae, vergroten bewustzijn organisatie.

Beleidsvoornemens voor 2024 - interne trainingen organiseren over aanbestedingen; - invoering van een klachtenregeling Aanbesteden gemeente Stadskanaal; - beter gebruik maken van de aanbestedingskalender (zorgen voor een beter overzicht van aanbestedingen in de tijd); - regelmatig zogenaamde spend-analyses (toets op naleving EU-aanbestedingsregels achteraf op basis van de crediteurenadministratie) uitvoeren om onrechtmatigheden vroegtijdig te identificeren en maatregelen te treffen. Informatievoorziening & automatisering Het Informatiebeleidsplan loopt in 2024 ten einde en moet opnieuw worden vastgesteld voor de periode 2025-2028. Het plan wordt conform de ambities en prioriteiten van de gemeente Stadskanaal opgesteld en afgestemd. Uit het Informatiebeleidsplan van 2021-2024 wordt een aantal ICT-projecten meegenomen dat (nog) niet is afgerond, namelijk: - de Digitaal Stelsel Omgevingswet (afgekort tot DSO / ondersteunt de uitvoering van de Omgevingswet); - de digitale toegankelijkheid (online communicatie bruikbaar voor iedereen); - de doorontwikkeling van data gedreven werken (sturen op basis van data). Beleidsvoornemens voor 2024 Met het outsourcen van de ICT-omgeving is een regieorganisatie opgetuigd. Deze nieuwe organisatievorm en de bijbehorende nieuwe functies gaan we verder professionaliseren in 2024.

Informatiebeveiliging en Privacy Sinds 1 januari 2020 is de Baseline Informatiebeveiliging Overheid (BIO) van kracht voor gemeenten, rijk, waterschappen en provincies, waardoor één gezamenlijk normenkader voor het basisniveau van de informatiebeveiliging binnen de gehele overheid geldt. Dit betekent een meerjarige implementatie van verplichte maatregelen die voortvloeien uit de BIO. In Europa wil men de cybersecurity aanscherpen en heeft het Europees Parlement gestemd voor de goedkeuring van de herziene Netwerk en Informatiesystemen Directive 2022/0383 (NIS2). Dit is bedoeld om de uitvoering van het bestaande cybersecurity kader van de EU uit te breiden, te versterken en te harmoniseren. Deze nieuwe richtlijn gaat in per oktober 2024.

87

BEGROTING Naast vorenstaande zaken is de aandacht voor een veilige en betrouwbare werkomgeving alleen maar toegenomen. Het Informatiebeveiligingsbeleid loopt eind 2023 af en moet worden herzien en geactualiseerd voor de komende jaren. Het streven is om de ontwikkeling van het gewenste privacy volwassenheidsniveau te blijven nastreven. Beleidsvoornemens voor 2024 - In 2023 heeft de outsourcing van de ICT-omgeving plaatsgevonden en zal in het kader van de informatiebeveiliging de nadruk komen te liggen op de relatie met de leveranciers; - Medewerkers moeten voortdurend bewust worden gemaakt en gehouden over privacy- en beveiligingsbedreigingen die zich kunnen voordoen en hoe ze deze herkennen en melden; - Integrale aanpak Privacy, Informatiebeveiliging en Informatiebeheer.

88

BEGROTING

6. PARAGRAAF WET OPEN OVERHEID Op 1 mei 2022 is de Wet Open Overheid (Woo) in werking getreden en daarmee vervalt de Wet Openbaarheid van Bestuur (Wob). De wet open overheid (Woo) heeft tot doel de transparantie van de overheid te vergroten en de toegang tot informatie te verbeteren. Voor de periode 2022-2027 zijn de door het Rijk beschikbaar gestelde middelen gereserveerd voor de implementatie en uitvoering van de Woo. Deze openbaarheidsparagraaf is een verplichting voortvloeiend uit artikel 5.3 van de Wet open overheid en daarmee nieuw in deze programmabegroting 2024. Dit artikel bepaalt dat een bestuursorgaan in de jaarlijkse begroting aandacht besteedt aan de beleidsvoornemens en uitvoering van de Woo. Binnen de gemeente Stadskanaal richten wij ons op de belangrijkste punten van de Woo: 1. Actieve openbaarmaking 2. Passieve openbaarmaking 3. Een effectieve informatiehuishouding Actieve openbaarmaking De Woo noemt elf informatie categorieën die op termijn actief openbaar gemaakt moeten worden. In 2024 is het beleidsvoornemen vooralsnog de eigen gefaseerde planning actieve openbaarmaking te volgen. Dit in afwachting van de verdere uitwerking en verduidelijken van de definitie van deze categorieën door het BZK-Programma Open Overheid en het Rijksprogramma voor Duurzaam Digitale informatiehuishouding (RDDI).

Bij koninklijk besluit wordt een verplichtingsdatum per informatiecategorie vastgesteld. Het is op dit moment nog niet duidelijk wanneer de verplichtingen precies gaan gelden. Binnen de gemeente Stadskanaal maken we de volgende informatie categorieën actief openbaar. -

Wet- en regelgeving Organisatiegegevens Raadsstukken Bestuursstukken (besluitenlijsten)

Beleidsvoornemens 2024 - Hierboven worden vier informatie categorieën genoemd die reeds actief openbaar worden gemaakt. Hier worden twee informatie categorieën aan toegevoegd waaronder de convenanten en samenwerkingsverbanden. - Publicatie van de raadstukken verder optimaliseren zodat deze ook digitaal toegankelijk gepubliceerd worden. Dat wil zeggen op een inclusieve wijze gepubliceerd zodat de informatie voor mensen met verschillende vaardigheden of beperkingen beschikbaar is. - In afwachting op de ontwikkeling en beschikbaarheid van PLOOI (publicatieplatform) publiceren wij op de gemeentelijke website. Zodra deze voorziening goed werkt willen we hierop aansluiten. Passieve openbaarmaking Een belangrijke wijziging van de Wet openbaarheid van bestuur (Wob) ten opzichte van de Woo zijn de termijnen voor informatieverzoeken. De termijn voor afhandeling van een Woo-verzoek blijft vier weken, maar kan bij een omvangrijk of complex verzoek met maximaal twee weken worden verlengd. Dit was onder de Wob vier weken. Sinds mei 2022, bij het van kracht gaan van de WOO, publiceren we conform verplichting de Woo informatieverzoeken (voorheen Wob informatieverzoeken) binnen de termijn (verplicht om twee weken na overhandigen stukken aan de verzoeker te publiceren inclusief besluit op het verzoek). Beleidsvoornemen 2024 - Het voldoen aan de inspanningsplicht op het naleven van de termijn. 89

BEGROTING Een effectieve informatiehuishouding De informatiehuishouding van de gemeente Stadskanaal moet systematisch en gestructureerd worden vastgelegd en toegankelijk zijn voor zowel intern gebruik als voor openbaarmaking aan het publiek. De Woo streeft naar betere digitale toegankelijkheid van informatie. Een goede informatiehuishouding is van belang om te voldoen aan de vereisten van de Woo en helpt bij het gemakkelijk vinden en openbaar maken van relevante informatie, wat bijdraagt aan transparantie en toegankelijkheid. Beleidsvoornemens 2024 - De gemeente Stadskanaal vindt het belangrijk om dicht bij inwoners te staan en toegankelijk te zijn. Daarom spreekt en schrijft Stadskanaal duidelijke taal. Volgen medewerkers trainingen om begrijpelijk geschreven stukken te maken. - Invoeren digitale toegankelijkheid van informatie. Digitale (gepubliceerde) stukken moeten voor iedereen toegankelijk zijn. Dit voorziet o.a. in bijvoorbeeld een voorleesfunctie - Per informatiecategorie aanpassen van de werkprocessen en procedures. - Standaardiseren van de communicatie zodat de bedoelde kwaliteitsverbetering vorm krijgt.

90

BEGROTING

7. PARAGRAAF VERBONDEN PARTIJEN Inleiding Stadskanaal heeft zowel bestuurlijke als financiële belangen in 16 verbonden partijen. Bij verbonden partijen gaat het om gemeenschappelijke regelingen, aandeelhouderschap, deelname aan stichtingen waarbij zowel een bestuurlijk als een financieel belang aanwezig is. In deze paragraaf zijn de belangrijkste ontwikkelingen per verbonden partij weergegeven. Gemeenschappelijke regelingen Naam Verbonden Partijen Programma Bestuurlijk belang Financieel belang Voornemens 2024 Naam Verbonden Partijen Programma Bestuurlijk belang

Financieel belang Financiële kengetallen Voornemens 2024

Bestuursacademie Noord-Nederland (BANN) Deelnemers aan de gemeenschappelijke regeling BANN, waaronder de gemeente Stadskanaal Dienstverlening De gemeenschappelijke regeling BANN is na de fusie met de Bestuursacademie Oost-Nederland omgevormd tot een vangnetvoorziening voor na de privatisering doorlopende werkgeversverplichtingen. In de begroting 2024 is geen bijdrage geraamd. Publieke Gezondheid & Zorg (PG&Z) Alle 10 Groninger gemeenten Participatie Binnen de PG&Z werken de 10 Groninger gemeenten samen op het gebied van de publieke (jeugd)gezondheidszorg. De GGD is de uitvoerende organisatie en heeft de taak te zorgen voor de bescherming en bevordering van de gezondheid van de Groninger burgers. De Groninger gemeenten hebben de inkoop van de jeugdhulp gemandateerd aan het Dagelijks Bestuur PG&Z en de uitvoering belegd bij de uitvoeringsorganisatie Regionale Inkooporganisatie Groninger Gemeenten (RIGG). Daarmee zijn er vanaf 2015 twee uitvoeringsorganisaties (GGD & RIGG) onder de vlag van PG&Z actief. In 2020 is besloten om de RIGG een structurele positie te geven bij de inkoop en het contractbeheer van een deel van de specialistische jeugdhulp in onze gehele regio. De bijdrage aan de PG&Z is voor 2024 geraamd op € 1.266.507,00. Dit bedrag is inclusief de bedrijfsvoeringkosten van de RIGG.

Eigen vermogen 1-1 € 1.225.000,00 / 31-12 € 2.147.000,00 Vreemd vermogen 1-1 € 45.450.000,00 / 31-12 € 45.453.000,00 Het Algemeen Bestuur van de GR heeft de opdracht gegeven tot een wijziging van de governance, waarbij de taakvelden publieke gezondheid en jeugdhulp in twee aparte rechtsvormen zijn ondergebracht per 1 januari 2025.

91

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Stadskanaal&id=fe06b45e-5d78-44b3-a07f-a6186c9659c6