CConstaterende datStadskanaal
Koppel je AI →
Document · PDF

Programmabegroting 2023 - getekend.pdf

Raadsvergadering 7 november 2022, gemeente StadskanaalBij agendapunt: Vaststellen Programmabegroting 202332.908 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 4

2023

Programmabegroting

INHOUDSOPGAVE PROGRAMMABEGROTING 2023 Blz. BEGROTING IN HOOFDLIJNEN Aanbieding Financiële Beschouwingen

1 5

BEGROTING Beleidsbegroting A. Programmaplan Leeswijzer Kaders

13 15

a. Programma's 1. Participatie 2. Ontplooiing 3. Leefbaarheid 4. Dienstverlening

17 31 38 46

b. Overzicht van algemene dekkingsmiddelen en het bedrag voor onvoorzien c. Overzicht van de kosten van overhead

52 56

B. Paragrafen 1. Lokale heffingen 2. Weerstandsvermogen en risicobeheersing 3. Onderhoud kapitaalgoederen 4. Financiering 5. Bedrijfsvoering 6. Verbonden partijen 7. Grondbeleid

59 67 76 79 83 86 93

Financiële Begroting A. Overzicht van baten en lasten B. Uiteenzetting financiële positie C. Overzicht geraamde baten en lasten per taakveld

95 101 109

Meerjarenraming

111

Bijlagen Overzicht beschikbaar te stellen kredieten investeringen 2023 Overzicht subsidies

127 128

BEGROTING IN HOOFDLIJNEN

BEGROTING IN HOOFDLIJNEN

AANBIEDING Aan de raad, Programmabegroting 2023 Wij bieden u hierbij de begroting 2023 en de meerjarenraming 2024-2026 aan. De begroting is opgesteld op basis van bestaand beleid en de door u bij de Voorjaarsnota 2022 vastgestelde uitgangspunten. In het hoofdstuk Kaderstelling bij de Voorjaarsnota 2022 zijn geen nieuwe beleidswensen opgenomen. De ramingen van de uitkeringen gemeentefonds zijn gebaseerd op de Meicirculaire 2022. Begrotingspositie Ten opzichte van het meerjarenperspectief in de Voorjaarsnota 2022 hebben de begrotingssaldi zich grotendeels positief ontwikkeld. De begroting 2023 heeft een voordelig saldo van afgerond € 3.099.000,00. De saldi in de meerjarenraming muteren voordelig van € 5.456.000,00 in 2024, € 7.250.000,00 in 2025 en nadelig van € 53.000,00 in 2026. Voor een juiste beoordeling van de meerjarige begrotingspositie moet gelet worden op het structurele evenwicht in de meerjarenraming. De incidentele baten en lasten worden daarvoor buiten beschouwing gelaten. Het structurele saldo in 2026 bedraagt € 53.000,00 negatief (zie Financiële beschouwingen). Saldi begroting 2023 en meerjarenraming 2024-2026 en Voorjaarsnota 2022 (bedragen x € 1.000,00)

2023

2024

2025

2026

Saldi Voorjaarsnota 2022

-2.219

-1.057

-87

-89

Saldi Programmabegroting 2023

3.099

5.456

7.250

-53

Verschil

5.318

6.513

7.337

36

Een analyse van de verschillen van het resultaat van de begroting en de meerjarenraming met de saldi van de Voorjaarsnota 2022 is opgenomen bij de financiële beschouwingen. Nota perspectief en financieel herstel De begroting 2023 is een beleidsarme begroting. Dat wil zeggen dat er geen nieuwe beleidswensen zijn verwerkt. In de periode (2021) dat onze gemeente onder preventief begrotingstoezicht viel (2021) is een verplicht onderzoek (Berenschot) uitgevoerd naar mogelijke verlaging van uitgaven en/of verhoging van inkomsten. Het onderzoek diende als basis voor het opstellen van een herstelplan waarin maatregelen zijn benoemd die bijdragen aan het realiseren van positieve begrotingssaldi. Inmiddels valt onze gemeente niet meer onder preventief toezicht en is een herstelplan in dat kader niet meer noodzakelijk. Voor de komende jaren is het belangrijk een gezonde en duurzame financiële basis te leggen voor het komende decennium. Om dit in beeld te brengen bieden wij u binnenkort de nota Perspectief en Financieel Herstel 2023-2033 aan. In de nota zijn komende verplichte beleidsontwikkelingen en de uitwerking van septembercirculaire 2022 in relatie gebracht met het financiële perspectief zoals dit is geschetst in de begroting 2023. Op grond van het nieuwe financiële perspectief stellen wij in de nota maatregelen voor, gericht op een financieel gezonde en duurzame gemeente.

Met de nota willen we een basis leggen voor positieve begrotingssaldi en een robuuste reservepositie. Indeling Programmabegroting 2023 De begroting bevat het deel Begroting in Hoofdlijnen met daarin de aanbieding, de financiële beschouwingen en het deel Begroting met daarin de beleidsbegroting, de financiële begroting, de meerjarenraming en de bijlagen. 1

BEGROTING IN HOOFDLIJNEN

De financiële beschouwingen geven een beeld van de begrotings- en financiële positie en het meerjarenperspectief. In de beleidsbegroting zijn het programmaplan (de 4 programma's, het overzicht algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien en het overzicht van de kosten van overhead) en 7 paragrafen opgenomen. In het programmaplan is een leeswijzer en een totaaloverzicht van de kaders opgenomen. In de financiële begroting vindt u de overzichten van baten en lasten en van de financiële positie. De meerjarenraming geeft inzicht in het verloop van de programmabudgetten en begrotingssaldi van 2024 tot en met 2026 en de ontwikkelingen in de balansposities.

2

BEGROTING IN HOOFDLIJNEN De volgende bijlagen zijn opgenomen: - Overzicht beschikbaar te stellen kredieten investeringen 2023; - Overzicht subsidies. Behandeling De behandeling van de begroting 2023 staat gepland voor de vergadering van 7 november 2022. Besluitvorming Het is uw bevoegdheid de begroting vast te stellen. Wij stellen u voor deze ontwerpbegroting vast te stellen. Eventueel door uw raad aangenomen amendementen worden beschouwd als de eerste wijziging van de begroting. Als zich dat voordoet wordt de eerste wijziging gelijktijdig met de primitieve begroting vastgesteld. Met de vaststelling van de programmabegroting geeft u ons opdracht de programma's uit te voeren en machtigt u ons om te beschikken over de aan de programma's gekoppelde budgetten. Tevens stelt u dan de kredieten beschikbaar voor investeringen. Zodra de begroting is vastgesteld zenden wij een exemplaar aan Gedeputeerde Staten van de provincie Groningen. Dit moet vóór 15 november a.s. gebeuren.

Stadskanaal, 4 oktober 2022.

Burgemeester en wethouders

Elektronisch ondertekend door G.J. van der Zanden op 07-11-2022

de heer G.J. van der Zanden secretaris

Elektronisch ondertekend door K. Sloots op 07-11-2022

de heer K. Sloots burgemeester

3

BEGROTING IN HOOFDLIJNEN Aldus vastgesteld in de vergadering van de raad van de gemeente Stadskanaal op 7 november 2022.

Elektronisch ondertekend door K. Willems op 08-11-2022

de heer K. Willems raadsgriffier

4

FINANCIËLE BESCHOUWINGEN

BEGROTING IN HOOFDLIJNEN

Begrotingspositie Samenvatting begroting 2023 en meerjarenraming 2024-2026 Begroting 2023

2024

Participatie Ontplooiing Leefbaarheid Dienstverlening Saldo van baten en lasten programma's Algemene dekkingsmiddelen Overhead Totaal saldo van baten en lasten Mutaties reserves Participatie Ontplooiing Leefbaarheid Dienstverlening Algemene dekkingsmiddelen Overhead Totaal mutaties reserves

-63.074.570 -8.406.009 -11.177.445 -6.059.240 -88.717.264 101.762.603 -10.845.378 2.199.961

-62.607.980 -8.640.964 -10.832.240 -6.046.580 -88.127.764 103.496.500 -10.835.128 4.533.608

-61.846.008 -8.446.264 -10.863.450 -5.965.895 -87.121.617 104.349.437 -10.779.578 6.448.242

-60.994.008 -8.436.564 -10.864.530 -6.003.630 -86.298.732 96.211.972 -10.779.578 -866.338

106.370 501.507 403.390 117.730 -243.295 13.127 898.829

118.647 501.507 403.390 117.730 -231.840 13.127 922.561

103.657 501.507 403.390

103.657 501.507 403.390

-220.030 13.127 801.651

-208.268 13.127 813.413

Resultaat

3.098.790

5.456.169

7.249.893

-52.925

Programma 1 2 3 4

1 2 3 4

Meerjarenraming 2025

2026

Toelichting resultaat De begroting 2023 vertoont een voordelig saldo van afgerond € 3.099.000,00. De meerjarenraming vertoont in 2026 een nadelig saldo van afgerond € 53.000,00. Om onder repressief provinciaal toezicht te blijven dient de begroting of de meerjarenraming ‘structureel’ in evenwicht te zijn. Hierbij is het uitgangspunt dat de structurele lasten ten minste worden gedekt door de structurele baten. Het is niet toegestaan om ieder jaar opnieuw een begroting aan te bieden waarbij uitsluitend de laatste jaarschijf structureel in evenwicht is. Voor een juist beeld moeten de saldi van de begroting worden gecorrigeerd met de saldi van de incidentele baten en lasten. Het saldo van de incidentele baten en lasten is in 2023 € 155.000,00 nadelig en in 2026 nihil. Het saldo van de structurele baten en lasten van de begroting 2023 is dan € 3.254.000,00 voordelig en van de meerjarenraming in 2026 € 53.000,00 nadelig. De meerjarenraming is in 2026 structureel niet sluitend. (bedragen x € 1.000,00) Saldi Programmabegroting Saldi incidentele baten en lasten Saldi structurele baten en lasten

5

2023 3.099

2024 5.456

2025 7.250

2026 -53

-155 3.254

-200 5.656

0 7.250

0 -53

BEGROTING IN HOOFDLIJNEN De geraamde stand per 31 december 2023 van de Algemene reserve is € 8,0 miljoen en van de reserve Verkoop aandelen Essent is afgerond € 5,8 miljoen. Analyse resultaat ten opzichte van de Voorjaarsnota 2022 In de Voorjaarsnota 2022 zijn de saldi van de begroting bijgesteld naar een geraamd tekort van € 2.219.000,00 voor het jaar 2023 en een tekort van € 89.000,00 voor het jaar 2026. Ten opzichte van deze ramingen hebben de begrotingssaldi voor de periode 2023-2026 zich positief ontwikkeld. In 2023 is het saldo € 5.318.000,00 voordeliger dan verwacht, in 2026 is dit € 36.000,00. (bedragen x € 1.000,00) 2023 3.099 -2.219 5.318

Saldi Programmabegroting 2023 Saldi Voorjaarsnota 2022 Verschil

t/m 2026 -53 -89 36

Het verschil tot en met 2026 is geanalyseerd, de mutaties in taakvelden zijn op hoofdlijnen toegelicht. Een nadere specificatie is opgenomen bij de programma’s. Mutaties in taakvelden - De zorgkosten huishoudelijke hulp zijn gestegen met € 615.000,00, voornamelijk door compensatie cao-stijging 2023. Door de afbouw van de Algemene voorziening Schoonmaak (AVS) is een voordeel van € 230.000,00 ontstaan. Per saldo bedraagt het nadeel € 385.000,00. - De zorgkosten begeleiding dalen met € 386.000,00. De raming van de kosten van PGB’s is € 100.000,00 lager. Hiertegenover staat een stijging van de kosten voor contractmanagement van € 67.000,00. Per saldo is er op begeleiding een voordeel van € 419.000,00. - De geraamde lasten van jeugdhulp zijn bijgesteld voor loon- en prijsstijgingen. - Per saldo dalen de uitkeringslasten met € 215.000,00. De rijksvergoeding voor bijstandsuitkeringen (BUIG) is € 371.000,00 lager. Dit levert een nadeel van€ 156.000,00 op. - De doorbetaling van de integratie-uitkering WSW aan Wedeka is € 396.000,00 lager. Het gemeentelijk aandeel in het exploitatietekort van Wedeka is gedaald met € 283.000,00. Totaal bedraagt het voordeel € 679.000,00 - De in de Maatregelennota 2021-2024 opgenomen taakstelling van € 150.000,00 voor het theater Geert Teis is niet haalbaar gebleken. De raming is vervallen.

- De bijdragen aan de gemeenschappelijke regelingen Omgevingsdienst Groningen en Veiligheidsregio Groningen zijn gestegen met respectievelijk € 124.000,00 en € 153.000,00, totaal € 277.000,00. - De uitkeringen uit het gemeentefonds zijn per saldo € 521.000,00 hoger. De integratie-uitkering Participatiewet is in verband met de afbouw van de Wet Sociale Werkvoorziening € 777.000,00 lager. De stelpost voor extra middelen om de kosten van jeugdzorg te compenseren zijn € 1.471.000,00 hoger. Door overige ontwikkelingen (waaronder de vrije val van het accres) zijn de uitkeringen per saldo € 173.000,00 lager. Soms worden voor een specifieke taak via het gemeentefonds middelen ontvangen waarvoor nog geen budget is opgenomen. In dat geval worden deze middelen gereserveerd. De reserveringen zijn nu vervallen omdat inmiddels uitgavenbudgetten zijn geraamd óf omdat de middelen alsnog zijn aangemerkt als algemene middelen. Dit heeft een positief effect op het saldo van € 446.000,00. - Voor een extra besparing in het jeugddomein is op algemene dekkingsmiddelen een stelpost opgenomen van € 1.300.000,00. 6

€

385.000,00 N

€

419.000,00 V

€ €

713.000,00 N 156.000,00 N

€

679.000,00 V

€

150.000,00 N

€

277.000,00 N

€

967.000,00 V

€

1.300.000,00 V

BEGROTING IN HOOFDLIJNEN -

De apparaatskosten zijn per saldo € 562.000,00 hoger. Dit betreft voornamelijk loon- en prijsstijgingen. Het saldo van niet nader toegelichte ontwikkelingen. Dit betreft voornamelijk indexeringen van diverse overige budgetten.

7

€

562.000,00 N

€

1.086.000,00 N

€

36.000,00 V

BEGROTING IN HOOFDLIJNEN Gemeentefonds Het gemeentefonds is een fonds in de rijksbegroting waaruit de gemeenten jaarlijks financiële middelen ontvangen om van gemeenten verwachte taken uit te voeren. Het gaat hierbij zowel om autonome taken (keuze om een taak uit te voeren ligt geheel bij de gemeente) als medebewindstaken (taken die door het Rijk aan gemeenten zijn opgedragen). Ook zijn deze middelen belangrijk bij het in stand houden van het bestuurlijk en ambtelijk apparaat. Ieder jaar brengt het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties een aantal circulaires uit waarin de ontwikkelingen van het gemeentefonds en de effecten daarvan op de verschillende uitkeringen die uit het gemeentefonds worden verstrekt zijn weergegeven. De belangrijkste circulaires zijn de mei- en de septembercirculaire. De meicirculaire, omdat deze de basis is voor de raming van de verschillende uitkeringen voor het komende begrotingsjaar. De septembercirculaire, omdat hierin de effecten van de rijksbegroting voor het komende begrotingsjaar zijn verwerkt. De algemene uitkering is vrij besteedbaar voor gemeenten. Eventuele opmerkingen die over de algemene uitkering in circulaires worden gemaakt, zijn niet meer dan voorbeelden die illustreren met welke kosten gemeenten geconfronteerd worden. Dit inzicht is ook van belang voor de Tweede Kamer.

Met de betreffende teksten in de circulaires wordt niet beoogd het bestedingsdoel nader te omschrijven, of op welke wijze dan ook de middelen te oormerken. De middelen die uit het gemeentefonds worden verstrekt zijn onderverdeeld in: - de algemene uitkering; - de integratie-uitkeringen; - de decentralisatie-uitkeringen; - de suppletie-uitkeringen. Overzicht ramingen (bedragen x € 1.000,00) 2022 Programmabegroting 2023 Programmabegroting 2022*

87.911

Verschil

2023

2024

2025

2026

93.008

94.314

93.967

85.642

85.284

85.069

85.121

85.121

7.724

9.245

8.846

521

* tot en met Voorjaarsnota 2022

Berekening uitkering 2023 De verschillende uitkeringen in 2023, zoals deze in de begroting zijn verwerkt, zijn berekend op basis van informatie in de Meicirculaire 2022. Hierin zijn de extra middelen opgenomen om de kosten van jeugdzorg te compenseren. Ontwikkeling uitkeringen 2023 ten opzichte van de uitkeringen 2022 Het totaal aan uitkeringen uit het Gemeentefonds 2023 is berekend op € 93.008.000,00 en in 2022 op € 85.284.000,00. Mutaties in de algemene uitkeringen leveren hiermee per saldo structureel een hogere algemene uitkering en voordeel op van € 7.724.000,00. Dit is onder andere veroorzaakt door: - de forse ontwikkeling van het accres - de compensatiemiddelen voor jeugdzorg en ontwikkelingen zijn nu voor 100% (was 75%) in de raming verwerkt - het effect van de herverdeling van het gemeentefonds - een stelpost voor het niet uitgevraagde deel van het Btw-compensatiefonds

8

BEGROTING IN HOOFDLIJNEN

2024-2026 In de periode 2024-2026 is door de jaren heen een enorme schommeling waarneembaar. Met name in 2026 is de algemene uitkering fors lager. Het Rijk heeft op basis van de bestaande normeringssystematiek (samen trap op, samen trap af) de raming voor de komende jaren fors bijgesteld. Met ingang van 2026 stopt de huidige normeringssystematiek en wordt een nieuwe systematiek geïmplementeerd. Nog onduidelijk is hoe die er uit gaat zien. Met het vervallen van de systematiek heeft het kabinet voor 2026 geen accres meer toegevoegd aan het gemeentefonds. Daarmee is het forse effect van de normeringssystematiek ineens beëindigd. Ontwikkelingen in de periode 2024-2026 zijn onder andere: - in 2024 en 2025 stijgt het accres met ca. € 3,0 mln. In 2026 wordt dit samen met een deel van het accres dat we ontvangen in 2023 ineens tenietgedaan en daalt het accres met € 7,2 miljoen. - In de raming is een stelpost verwerkt in verband met een bezuiniging op de jeugdzorg. Het gaat hier om een landelijke ombuiging van € 511,0 miljoen. Het Rijk staat garant voor de realisatie van deze ombuiging. De ombuiging wordt gefaseerd gerealiseerd in de periode 2024 t/m 2027.

- de compensatiemiddelen voor jeugdzorg en ontwikkelingen zijn nu voor 100% (was 75%) in de raming verwerkt - In de periode van de meerjarenraming daalt de integratie-uitkering Participatiewet voor het deel voor de Wet Sociale Werkvoorziening (WSW) met bijna € 1,7 miljoen. Hier staan in de begroting lagere uitgaven tegenover zodat er sprake is van een budgettair neutraal effect. - Het afbouwen van de stelpost voor het niet uitgevraagde deel van het Btw-compensatiefonds. - Een korting in verband met het invoeren van een eigen bijdrage voor huishoudelijke hulp in de Wmo.

9

BEGROTING IN HOOFDLIJNEN

Financiële positie Geprognosticeerde balans 2023-2026* (Bedragen x € 1.000) 31 december 2023

31 december 2024

31 december 2025

31 december 2026

Immateriële vaste activa Materiële vaste activa Financiële vaste activa Voorraden

2.962 87.258 7.078 -209

2.833 83.273 7.075 -189

2.705 79.716 7.072 -169

2.576 76.176 7.068 -149

Totaal activa

97.089

92.992

89.324

85.671

Algemene reserve Bestemmingsreserves Voorzieningen Vaste schulden

8.000 25.927 5.588 51.381

8.000 25.004 5.424 48.041

8.000 24.202 5.259 44.701

8.000 23.389 5.094 41.361

Resultaat begroting

3.099

8.555

15.805

15.752

Totaal passiva

93.995

95.023

97.967

93.596

Financieringsbehoefte

3.095

-2.031

-8.643

-7.925

Activa

Passiva

* voor specificaties van de geprognosticeerde balans zie de Financiële begroting.

Weerstandsvermogen en risicobeheersing Weerstandscapaciteit De structurele weerstandscapaciteit wordt bepaald door structurele begrotingsoverschotten en/of maatregelen die structurele middelen generen. Tegenvallers en risico’s van structurele aard met financiële gevolgen voor de langere termijn kunnen in beginsel niet worden gedekt uit de incidentele weerstandscapaciteit. Zodra structurele risico’s zich voordoen zullen deze moeten worden vertaald naar de meerjarenbegroting. Incidenteel kunnen voor tegenvallende lastenontwikkelingen echter wel bedragen onttrokken worden aan de Algemene reserve. De meerjarenraming vertoont in 2026 een begrotingstekort van € 53.000,00. Bij de vaststelling van de Perspectiefnota 2019-2022 is besloten een eventueel beslag op de Algemene reserve te limiteren tot aan de ondergrens van € 8,0 miljoen en resterende tekorten te dekken uit de bestemmingsreserve Verkoop aandelen Essent. De verwachte standen van de Algemene reserve en de reserve Verkoop aandelen Essent bedragen per 1 januari 2023 respectievelijk € 8,0 miljoen en € 5,8 miljoen.

10

BEGROTING IN HOOFDLIJNEN Weerstandsvermogen (incidenteel) (x € 1.000) 1 januari 2023

31 december 2023

Beschikbare weerstandscapaciteit (a) Benodigde weerstandscapaciteit (b)

€ 12.300 € 7.000

€ 12.100 € 6.700

Weerstandsvermogen (a-b) Ratio weerstandscapaciteit (a/b)

€

€

5.300 1,74

5.400 1,80

In de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing is de beschikbare incidentele weerstandscapaciteit per 31 december 2023 geraamd op € 12,1 miljoen. Op basis van de vastgestelde ratio van 1,15 is de beschikbare incidentele weerstandscapaciteit voldoende voor de dekking van de incidentele risico’s (per 31 december 2023 totaal € 6,7 miljoen). Risico’s Het risicoprofiel is toegelicht in de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing. Hierin zijn de volgende structurele risico's weergegeven. Sociaal domein Binnen het sociale domein lopen wij met name bij de uitvoering van de taken financiële risico’s. Deze worden vooral veroorzaakt door het open-einde karakter van de regelingen. Algemene uitkeringen gemeentefonds In de jaren 2024 tot en met 2026 zijn door het Rijk middelen beschikbaar gesteld voor compensatie van de kosten voor de uitvoering van jeugdzorg. De netto compensatiemiddelen lopen in deze periode af van € 1.436 miljoen in 2024 tot € 867 miljoen in 2026. Het kabinet heeft nog niet besloten om in 2024-2026 de middelen toe te voegen aan het gemeentefonds. In deze periode is op voorhand wel rekening gehouden met de uitkering van deze middelen via de algemene uitkering. Het gaat respectievelijk om € 3.363.000,00, € 2.015.000 en € 976.000,00.

Beoordeling financiële kengetallen Het overzicht van de berekende kengetallen is opgenomen in de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing. Op basis van de financiële kengetallen voor de begroting 2023 kunnen we concluderen dat onze financiële positie is verbeterd. Op basis van de solvabiliteitratio zijn we voldoende in staat om aan onze verplichtingen te voldoen. Als gevolg van een toename van het eigen vermogen ontwikkelen de schuldquote en de solvabiliteitsratio zich positief in de meerjarenraming. De boekwaarden van de grondexploitatie zijn reëel en kunnen naar verwachting worden terugverdiend. Het kengetal structurele exploitatieruimte is in 2023 positief. In de meerjarenraming muteert het kengetal van positief in 2024 naar negatief in 2026. Dit betekent dat de structurele baten in 2026 niet meer toereikend zijn om de structurele lasten te dekken. Wanneer we het structurele tekort in het kader van onze financiële kengetallen bekijken dan is er nog belastingcapaciteit aanwezig om dit op te kunnen vangen. Daarnaast kan er worden gekeken naar andere maatregelen. Voor incidentele tegenvallers is er incidentele weerstandscapaciteit aanwezig (zie onder weerstandsvermogen), inzet hiervan is wel van invloed op de solvabiliteitsratio.

11

BEGROTING IN HOOFDLIJNEN Investeringen Bij de begroting 2023 en voor de meerjarenraming zijn er geen investeringen opgenomen. Er hoeft geen krediet beschikbaar worden gesteld. De totale boekwaarde van de investeringen bedraagt per 1 januari 2023 € 101.170.000,00 en per 31 december 2023 € 97.708.000,00. De investeringen zijn geactiveerd onder aftrek van bijdragen van derden. Bijdragen uit reserves zijn niet in mindering gebracht op het investeringsbedrag, maar vallen vrij met jaarlijkse termijnen gelijk aan de afschrijvingsperiode van de investering. Deze bijdragen zijn gestort in de bestemmingsreserve Bijdragen in kosten activa. De boekwaarde van deze bestemmingsreserve bedraagt per 1 januari 2023 € 16.748.000,00 en per 31 december 2023 € 15.983.000,00. Financiering De investeringen van onze gemeente worden gefinancierd met eigen en vreemd vermogen. Onder eigen vermogen vallen algemene reserves en bestemmingsreserves (boekwaarde per 1 januari 2023 € 34,8 miljoen), onder vreemd vermogen vallen voorzieningen en de langlopende geldleningen (boekwaarde per 1 januari 2022 € 60,6 miljoen). De totale boekwaarde per 1 januari 2023 van de financieringsmiddelen bedraagt € 95,4 miljoen. Het financieringstekort op de boekwaarde van de investeringen bedraagt € 5,8 miljoen (€ 101,2 miljoen -/- € 95,4 miljoen). De boekwaarde van de vlottende activa is per 1 januari 2022 € 40.000,00.

Het totale financieringstekort per 1 januari 2023 bedraagt dan afgerond € 5,8 miljoen. Wij hanteren een systematiek van totaalfinanciering. Zonodig zullen wij, afhankelijk van de ontwikkelingen in de financieringsbehoefte, de vaste financieringsmiddelen en de liquiditeitspositie, vaste geldleningen sluiten. Rentelasten Om een reëel beeld van de investeringslasten te geven berekenen wij rente over de interne financieringsmiddelen (eigen vermogen en voorzieningen). Het verschil tussen de totaal geraamde rentelasten van de financieringsmiddelen (intern en extern) en de toegerekende omslagrente over investeringen is opgenomen in de raming van algemene dekkingsmiddelen, taakveld Treasury. De berekening van dit renteresultaat is opgenomen in de paragraaf Financiering (renteschema). Door de reserves en voorzieningen voor financiering te gebruiken, besparen wij rente op geldleningen van derden. De toegerekende rente wordt bepaald aan de hand van het gewogen gemiddeld rentepercentage op vreemd vermogen. De rente over de reserves en voorzieningen komt ten gunste van algemene dekkingsmiddelen. Voor een deel wordt na resultaatbepaling rente aan bestemmingsreserves toegevoegd. Op basis van de verwachte stand van de reserves en voorzieningen per 1 januari 2023 is de totale bespaarde rente in 2023 geraamd op € 671.000,00.

Ten gunste van de algemene dekkingsmiddelen is totaal € 420.000,00 geraamd. Aan de bestemmingsreserves is € 251.000,00 rente toegevoegd. Overzicht rentelasten Toegerekende rentelasten Bespaarde rente Renteresultaat Netto (externe) rentelasten

€ € € €

Bedrag 1.421.000,00 -671.000,00 169.000,00 919.000,00

12

BEGROTING

BELEIDSBEGROTING

Programmaplan

BEGROTING

LEESWIJZER PROGRAMMAPLAN Algemeen Het overzicht "Kaders" bevat de door u vastgestelde beleidsnota’s of bovengemeentelijke nota’s die betrekking hebben op de programma’s. De programma's zijn opgebouwd door antwoord te geven op de zogenaamde drie "W"-vragen: "Wat willen wij bereiken?", "Wat doen wij daarvoor?" en "Wat mag het kosten?". Het programmaplan bevat verder het onderdeel Algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien en het overzicht van de kosten van overhead. Programmanaam De begroting kent vier programma's. Onder de naam van het programma is aangegeven welke taakvelden onder dit programma vallen. Wat willen wij bereiken? Maatschappelijk effect Hier worden de maatschappelijke effecten genoemd die beoogd worden met het programma. Nieuw beleid Hier staan de nieuwe beleidsprioriteiten. De indeling is als volgt: 1. Prioriteiten als gevolg van wettelijke verplichtingen 2. Prioriteiten als gevolg van aangegane eigen verplichtingen 3. Prioriteiten als gevolg van wensen/ambities Onder nieuw beleid vatten wij alleen die beleidsprioriteiten waarvoor tot dusver nog geen budget beschikbaar gesteld is. Dus nieuw beleid = nieuw geld. Beleidsindicatoren Hier zijn de beleidsindicatoren die tot het programma behoren opgenomen. Gemeenten moeten voor de verplichte beleidsindicatoren gebruik maken van de (landelijke) publicatie van bestaande bronnen.

De brongegevens zijn niet de eigen gegevens van onze gemeente, uit het oogpunt van zorgvuldigheid wordt geen inhoudelijke toelichting gegeven op de vermelde gegevens. Naast de verplichte beleidsindicatoren zijn bij programma 1 Participatie eigen indicatoren opgenomen. Wat doen wij daarvoor? Hier worden van de taakvelden die tot het programma behoren de belangrijkste activiteiten genoemd. Indien van toepassing wordt het nieuwe beleid nader uiteengezet. Daarna worden de activiteiten van het bestaande beleid van de taakvelden genoemd. Bestaand beleid kan overigens wel nieuwe activiteiten bevatten, waarvan de kosten gedekt worden uit bestaande en voor dat doel beschikbaar gestelde budgetten. Wat mag het kosten? Lasten en baten Hier worden de lasten en de baten van zowel het nieuwe als het bestaande beleid van het programma in één totaal vermeld. Taakvelden Hier worden de lasten en baten gespecificeerd naar taakvelden. Toelichting Hier is aangegeven (indien van toepassing) welk deel van de ramingen betrekking heeft op nieuw beleid. Eventueel wordt een korte toelichting gegeven op de ramingen van het begrotingsjaar. Het verschil tussen de cijfers van 2023 en 2022 is beknopt toegelicht. 13

BEGROTING Het verschil in de totale apparaatskosten (personeelskosten programma’s en totale kosten overhead) wordt in het Overzicht overhead toegelicht. Meerjarenraming Hier wordt een korte toelichting gegeven op de ramingen van de meerjarenraming 2024-2026. Mutaties reserves Hier wordt een toelichting gegeven op de geraamde mutaties reserves die betrekking hebben op het programma.

14

BEGROTING

KADERS Accommodatieplan "Gezonde basis voor Stadskanaalse accommodaties" Beheerplan Eikenprocessierups 2021-2025 Beleidsnota 0e-lijn "Voor-, vroeg- en nazorg" Beleidsplan Integrale Schuldhulpverlening gemeente Stadskanaal 2019-2022 Beleidsplan Jeugdhulp 2018-2020 Beleidsplan Openbare verlichting Beleidsplan Veiligheidsregio Groningen 2016-2019 Beleidsplan Wmo 2013-2017 "De Kracht van Verbinden" Bestuursakkoord 2018-2022 "Samen koersvast naar de toekomst" Bestuursovereenkomst met het Centraal Orgaan opvang Asielzoekers (COA) Categorisering wegen Contouren Meerjarenagenda 2022-2025 Publieke Gezondheid Centrumvisie Musselkanaal Deelname verklaring duurzaam inkopen (gemeente-Senter Novem) Economisch programma "Stroomopwaarts" Energieakkoord Noord-Nederland Erfgoedverordening Groenvisie ‘Ruimte voor inclusief groen’ Gezamenlijk Plan Groninger gemeenten Van Beschermd Wonen en Opvang naar wonen met begeleiding op maat: op weg naar 2020 Herijking Armoedebeleid Gemeente Stadskanaal 2016 "Perspectief zien en kansen benutten" Herziening subsidie- en tarievenbeleid sport 2009 Integraal Veiligheidsbeleid 2020-2024 Stadskanaal Integrale gebiedsontwikkeling Musselkanaal Kadernota Kwaliteit Openbare Ruimte Klimaatakkoord gemeenten en Rijk Koersdocument Kwaliteit en Rechtmatigheid in de Wmo 2015 en de Jeugdwet Koersdocument Stadskanaal Koersvast "Nait soezen, moar doun" Koers Wedeka Lokaal

Akkoord 2016-2020 "Samen werken aan goed en passend wonen" Lokaal preventie akkoord Stadskanaal ‘Samen op eigen kracht vooruit’ 2021-2023 Meerjarig programma: Van beschermd wonen naar wonen met begeleiding op maat Meerjarenprogramma voor Psychisch Kwetsbare Personen Nota "Stadskanaal, samen met de burger", integraal beleidskader sociaal domein Nota "Van AWBZ naar Wmo" Nota Cultuur in kanalen Nota Doorontwikkeling Wijkgericht werken Nota Duurzame energie en energiebesparing 2018-2022 Nota Gezondheidsbeleid 2020-2024 "Doelgericht naar een gezonder Stadskanaal" Nota Grondbeleid 2017-2020 Nota Integraal Huisvestingsplan (IHP) Onderwijs 2015-2018 Nota Inkopen en aanbesteden door de gemeente Stadskanaal 2020 Nota Invoering Participatiewet in Oost-Groningen Nota Leerplicht en het recht op onderwijs Nota Lokaal Onderwijsbeleid "Talent Centraal" Nota Stadskanaal pakt aan Nota VANG gemeente Stadskanaal (Van Afval Naar Grondstof 2017-2020) en VANG Maatregelenplan 2022-2025 Notitie HRM-beleid Omgevingsnota Stadskanaal 2013-2014 Plan van aanpak "Kans voor de Veenkoloniën" Plan van aanpak Taskforce Jeugdwet gemeente Stadskanaal 2018-2021 15

BEGROTING Preventie- en handhavingsplan Drank- en Horecawet 2014-2016 Programma Beschermd Wonen en Opvang 2020-2025 Groninger Gemeenten Provinciaal Omgevingsplan (POP3) Regiodeal Zuidoost Groningen Regionaal Crisisplan rampenbestrijding Regionaal Prestatiekader Regionaal Veiligheidsplan Noord-Nederland 2015-2018 Regionaal woon- en leefbaarheidsplan (menukaart voor Oost-Groningen) Sportnota Stadskanaal 2014-2018 Startdocument Preventieoverleg Groningen ‘samen voor meer gezonde jaren’ Structuurplan Gemeente Stadskanaal Toegankelijkheidsagenda Stadskanaal (startnotitie) Visie begraven in Stadskanaal Visie vrijetijdseconomie Oost-Groningen Visie winkelcentrum Stadskanaal Water- en rioleringsplan 2021-2025 Stadskanaal Welstandsnota Werkplan integrale uitvoering "Gezonde Gezinnen" Woonvisie 2020-2025

16

BEGROTING

Programma's

BEGROTING

BEGROTING

1. PARTICIPATIE Meedoen en Zelfredzaamheid Taakvelden Economie en Sociaal domein

Wat willen wij bereiken? Maatschappelijke effecten Onze inwoners doen op een gezonde, gelukkige en veilige manier mee in de samenleving, dorpen en wijken. Onze inwoners zijn zelf- en samenredzaam ondanks hun beperkingen. Zij kunnen zolang als zij dat willen in hun eigen woonomgeving blijven wonen. We staan voor een gemeente die mensen ondersteunt als het even of langere tijd niet op eigen kracht of met hulp van eigen netwerk lukt. Daarmee voorkomen we dat kleinschalige problemen op langere termijn escaleren en zware hulp en ondersteuning nodig is. We stimuleren eigen initiatief van inwoners en juichen creatieve ideeën om zorg en ondersteuning met meer eigen regie van eigen inwoners toe. We verbinden partners in het veld aan elkaar en helpen ervoor te zorgen dat elke inwoner de juist ondersteuning bij hulpvragen weet te vinden. Effecten taakvelden Economie - Een aantrekkelijke gemeente zijn en blijven voor ondernemers, waar middelgrote en kleine bedrijven floreren. - Behoud en uitbreiding van werkgelegenheid in het algemeen en waar mogelijk de vestiging van bedrijven die laaggeschoold werk bieden in combinatie met een goede en praktische aansluiting in opleidingen. - Goede aansluiting tussen onderwijs, regionaal bedrijfsleven en samenwerking met overheid. - Realisatie Innovatiewerkplaats en commerciële werkplaatsen, samen met onderwijsinstellingen en het bedrijfsleven.

- Meer werkgelegenheid in de regio Zuidoost Groningen, bij voorkeur in de circulaire economie. - Uitvoering Visie circulaire economie "Stadskanaal werkt duurzaam". - Uitvoering Centrumvisie Musselkanaal. - Evenwichtige en aantrekkelijke warenmarkten. - Samenwerking met de regio en de provincie om goede recreatieve en toeristische verbindingen tussen zowel het gebied Westerwolde, de Veenkoloniën als de Drentse Hondsrug te realiseren. Effecten taakvelden Sociaal domein - Verantwoordelijke inwoners, alleen indien zij niet of onvoldoende in de kosten van hun bestaan kunnen voorzien en anders problemen ondervinden in hun maatschappelijk functioneren en participeren, helpen en ondersteunen en tijdelijk een inkomensondersteuning bieden. - Een samenhangend aanbod van hulpverlening. - Efficiënt gebruik van onze welzijnsaccommodaties. - Een inclusieve samenleving waarin voorkomen wordt dat kwetsbare volwassenen en jongeren buiten de samenleving raken en waar inwoners met een beperking naar eigen wens en vermogen kunnen meedoen aan de samenleving. En daarbij minder drempels tegenkomen die dit meedoen in de weg staan. - Laagdrempelige voorzieningen zijn bereikbaar voor minima zodat ook zij in de samenleving kunnen "meedoen".

- Deelname van mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt en een arbeidsbeperking aan onze samenleving, waarbij jongeren onder de 27 jaar en mensen met arbeidspotentieel (trede 3 en 4 van de participatieladder) prioriteit krijgen. - De bijstand is zoveel mogelijk een tijdelijke situatie. Inwoners hebben structureel een duurzaam perspectief voor een toekomst met werk.

17

BEGROTING Beleidsindicatoren

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13

Indicator Functiemenging Vestigingen (van bedrijven) Banen Werkloze jongeren Netto arbeidsparticipatie Bijstandsuitkeringen Kinderen in uitkeringsgezin Aantal re-integratievoorzieningen Wmo-cliënten met een maatwerkarrangement Jongeren met jeugdhulp Jongeren met jeugdbescherming Jongeren met delict voor de rechter Jongeren met jeugdreclassering

Eenheid % aantal per 1.000 aantal per 1.000 % % aantal per 10.000 % aantal per 10.000

Periode 2021 2021 2021 2020 2021 2021 2020 2020

Gemeente 44,6 134,4 636,7 3 67 442,6 8 254,4

Nederland 53,3 165,1 805,5 2 70,4 431,2 6 202

aantal per 10.000

2020

1.220

700

% % % %

2021 2021 2020 2021

15 2,9 1 0,3

12,9 1,2 1 0,3

Bron: Waarstaatjegemeente.nl (Besluit Begroting en Verantwoording)

Toelichting 1. De functiemengingsindex (FMI) weerspiegelt de verhouding tussen banen en woningen, en varieert tussen 0 (alleen wonen) en 100 (alleen werken). Bij een waarde van 50 zijn er evenveel banen als woningen. 2. Het aantal vestigingen van bedrijven per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15 tot en met 64 jaar. 3. Het aantal banen per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15 tot en met 64 jaar. 4. Het percentage personen van 16 tot en met 22 jaar die als werkzoekende staan ingeschreven en geen baan hebben als werknemer. 5. Het percentage van de werkzame beroepsbevolking ten opzichte van de (potentiele) beroepsbevolking. 6. Het aantal personen met een uitkering op grond van de Wet werk en bijstand (WWB, t/m 2014) en de Participatiewet (vanaf 2015) per 10.000 inwoners. 7. Het percentage kinderen tot 18 jaar dat in een gezin leeft dat van een bijstandsuitkering moet rondkomen. 8. Het aantal lopende re-integratievoorzieningen per 10.000 inwoners in de leeftijd van 15 tot en met 64 jaar. 9. Het aantal per 10.000 inwoners in de betreffende bevolkingsgroep. Een maatwerkarrangement is een vorm van specialistische ondersteuning binnen het kader van de Wmo. Voor de Wmo gegevens geldt dat het referentiegemiddelde gebaseerd is op 327 deelnemende gemeenten. 10. Het percentage jongeren tot 18 jaar met jeugdhulp ten opzichte van alle jongeren tot 18 jaar. 11.

Het percentage jongeren tot 18 jaar met een door de rechter dwingend opgelegde jeugdbeschermingsmaatregel ten opzichte van alle jongeren tot 18 jaar. 12. Het percentage jongeren (12 tot en met 21 jaar) dat met een delict voor de rechter is verschenen. 13. Het percentage jongeren (12 - 23 jaar) met een jeugdreclasseringsmaatregel ten opzichte van alle jongeren (12 - 23 jaar).

18

BEGROTING Overig Indicator voorzieningen Aantal uitkeringsgerechtigden Uitstroom uit de uitkering Aantal aanvragen bijzondere bijstand Aantal Bewindvoering Instroom SHV Aantal Schuldregelingen Aantal Budgetbegeleiding Aantal WSNP Uitstroom SHV Aantal trajecten Vroegsignalering Aantal in behandeling bij Humanitas-thuisadministratie Aantal in behandeling bij Stichting Leergeld Aantal in behandeling bij Jeugdfonds Sport en Cultuur

Indicator arbeidsparticipatie Verbetering trede 3 t.o.v. peildatum 1 januari 2019* Plaatsing op werkstages** Plaatsing op reguliere en gesubsidieerde arbeid*** Techniektesten DOK4 Aantal WSW plaatsen Wedeka****

Rekening 2021 973 339 761 524 100 150 170 11 100 250 200 271 119

Begroting 2022 1.050 300 850 520 200 200 200 15 175 250 150 300 140

Begroting 2023 1.010 300 950 520 250 200 300 20 100 250 200 200 200

Rekening 2021 23% 164 206 79 517

Begroting 2022 25% 150 175 80 500

Begroting 2023 25% 150 175 40 490

*Percentage van het aantal klanten die op 1 januari in trede 3 geregistreerd staan en naar treden 4, 5 of 6 doorstromen, dan wel uitstromen (naar werk).

**Gemiddeld aantal klanten die via een werkstage intern (bij Wedeka) of extern (bij reguliere werkgevers) werkervaring opdoen.

***Regulier werk inclusief parttime, afspraakbanen, beschut werk en uitzendbanen. ****Betreft het aantal subsidiabele eenheden.

19

BEGROTING Wat doen wij daarvoor? Bij dit programma staan meedoen en zelfredzaamheid centraal. Belangrijk uitgangspunt is dat de gemeente een ondersteunende en faciliterende rol heeft en dat inwoners en ondernemers zelf verantwoordelijk zijn. Daar waar de veiligheid van onze burgers en vooral minderjarige jongeren in het geding is, wordt van ons als gemeente (ook) verwacht dat wij daadkrachtig ingrijpen met maatregelen in de sfeer van drang en soms zelfs dwang. Werk, Werk, Werk is voor ons een belangrijk thema. Wij zien een ambitieuze rol weggelegd voor de gemeente om de verdere ontwikkeling van de lokale en regionale economie te versterken. In samenwerking met ondernemers en onderwijs moet de gemeente nog meer de coördinerende rol oppakken om de kansen op werk voor al onze doelgroepen te vergroten, zeker nu er op dit moment sprake is van krapte op de arbeidsmarkt. We zetten in op een goede match tussen wat de markt aan competenties vraagt en de competenties van de werkzoekenden binnen ons team Werk. Voor dit programma gelden de uitgangspunten van de Wmo en Jeugd die ook zijn verwerkt in onze nota "Stadskanaal, samen met de burger", het integrale beleidskader voor het sociaal domein. Dat wil zeggen dat alle subsidies, interventies, verstrekkingen, etc. gericht zijn op het versterken van de zelfredzaamheid en participatie van onze inwoners.

Lukt dit niet op eigen kracht of met hulp van het eigen netwerk dan is ondersteuning noodzakelijk. Daarbij gaan we uit van wat iemand wel kan en organiseren aanvullende hulp met behulp van de omgeving of met algemene voorzieningen. In situaties waarin dit niet toereikend is kan een beroep worden gedaan op een individuele maatwerkvoorziening of op specialistische hulp. Wij geven dit programma vorm in samenwerking met onze ketenpartners zoals bewoners(organisaties), vrijwilligers, scholen, wijkorganisaties, politie, zorgorganisaties, de zorgverzekeraar, het zorgkantoor en woningbouwcorporaties. Dit leidt tot een goede afstemming met het totale aanbod aan activiteiten in de gemeente. Via de Regiodeal Oost- Groningen wordt met bewoners en organisaties samengewerkt aan het verbeteren van de brede welvaart. Onder andere in dit programma krijgt dit vorm in diverse projecten.

TAAKVELDEN ECONOMIE Fysieke bedrijfsinfrastructuur - Opstellen en uitvoering geven aan de ruimtelijke economische visie N366. - Ondersteuning bieden bij de verdere ontwikkeling van Makeport Mercurius. - Wij treden op als intermediair op het gebied van bedrijventerreinen. Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen - De accountmanager is eerste aanspreekpunt voor het bedrijfsleven. - Wij zullen actief medewerking verlenen aan initiatieven tot vestiging en uitbreiding van bedrijven om de structuur en werkgelegenheid van de gemeente te versterken. - Wij treden op als loket voor allerhande vragen uit de markt en zoeken verbindingen binnen onze netwerken. - Wij trekken samen op met het Stadskanaalster bedrijfsleven om de economische structuur in onze gemeente te versterken. Wij acteren actief op signalen en kansen in ons werkgebied en zoeken waar mogelijk samenwerking met regionale partners en de provincie. Werkgelegenheid voor de doelgroep van de participatiewet heeft daarbij onze extra aandacht. - De gemeente is zichtbaar door haar aanwezigheid bij diverse overlegorganen van handels- en winkeliersverenigingen. Wij onderhouden onze contacten en zorgen voor regelmatige bedrijfsbezoeken. - Het bieden van een evenwichtige en aantrekkelijke warenmarkt in Stadskanaal en Musselkanaal voor het winkelend publiek.

Het realiseren van een breed assortiment aan aangeboden producten op de warenmarkten is van belang voor de aantrekkingskracht voor de marktbezoekers. Economische promotie - Signalen voor nieuwe vestiging van bedrijven vanuit het netwerk worden opgevolgd door accountmanager bedrijven. - We geven uitvoering aan de visie vrijetijdseconomie Oost-Groningen op basis van het uitvoeringsprogramma. - We geven uitvoering aan de ruimtelijk economische visie N366. 20

BEGROTING -

Samen met onze buurgemeenten geven we uitvoering aan de marketingactiviteiten en de informatievoorziening aan toeristen. Ondersteunen van het routebureau (wandelen, fietsen en varen) in Groningen. Het scheppen van goede voorwaarden en faciliteren van (toeristische) markten, evenementen en voorzieningen. Met de recreatieve sector invulling geven aan de ambitie uit het bestuursakkoord om de samenwerking te zoeken in de regio om goede recreatieve en toeristische verbindingen te slaan tussen zowel het gebied Westerwolde, de Veenkoloniën als de Drentse Hondsrug.

TAAKVELDEN SOCIAAL DOMEIN Samenkracht en burgerparticipatie Activiteiten maatschappelijk werk - Het subsidiëren en laten uitvoeren van basistaken door het Algemeen maatschappelijk werk (Amw). - Het (co) subsidiëren van een organisatie die slachtofferhulp biedt. - Inzet van een Mantelzorgscan. - Uitvoering Blijk van Waardering voor mantelzorgers die intensieve zorg bieden, inclusief jonge mantelzorgers. - Inzet van activiteiten gericht op jonge mantelzorgers. - Uitvoering Blijk van Waardering voor ouders die pleegzorg bieden aan jeugdigen in onze gemeente. - Het 24 uur per dag bieden van (vrijwillige) telefonische bereikbaarheid (zogenaamd luisterend oor). Dit wordt uitgevoerd door ‘De Luisterlijn’ (Eén tegen Eenzaamheid). - Uitvoeren van het vrijwilligersbeleid zoals in de kadernota 0e-lijn is opgenomen. - Blijk van waardering vrijwilligers middel vrijwilligersprijs. - Uitvoering geven aan de Wet Gemeentelijke anti-discriminatievoorzieningen. De wettelijke taken (de behandeling en registratie van meldingen) zijn belegd bij het provinciale Discriminatie Meldpunt Groningen (DMG). Het lokale meldpunt en doorgeleiding naar het DMG zijn belegd bij het CJGV. Het CJGV pakt daarnaast de preventieve taken met betrekking tot voorlichting en advies op, door het beschikbaar stellen van foldermateriaal over bestrijding en voorkoming van discriminatie.

Wij hebben per 2022 met behulp van de extra versterkingsgelden de bijdrage aan DMG structureel verhoogd zodat zij hun taken goed kunnen uitvoeren - Uitvoering geven aan de uitwerking van het Regenboogconvenant en borging hiervan. - Uitvoering taken inburgering: • de nieuwe wet Inburgering is ingegaan per 1 januari 2022. Dit heeft het jaar 2022 gemaakt tot een transitiejaar waarin invulling is gegeven aan de nieuwe taken. Door de wetswijzigingen zijn werkwijzen en taken veranderd waardoor de gemeente een regievoerdersrol heeft gekregen. Het jaar 2023 zal in het teken staan van de nieuwe werkwijzen en daar waar nodig zal bijgestuurd worden in gezamenlijkheid met onze samenwerkingspartners; • het bevorderen van de vroegtijdige integratie en participatie van statushouders aan de hand van afspraken op het gebied van scholing, onderwijs, werk, gezondheidszorg, veiligheid, jeugdhulp en huisvesting. Voor alle statushouders wordt een Plan Inburgering en Participatie (PIP) opgesteld; • het realiseren van de taakstelling op het gebied van huisvesting van vergunningshouders. Activiteiten Voorzieningen Wmo - Contract- en leveranciersmanagement voor alle ingekochte zorg (maatwerk voor Wmo-voorzieningen en Wmo-dienstverlening en algemene voorzieningen). Tevens participatie in diverse regionale bestuurlijke en ambtelijke samenwerkingen rond inkoop.

- Het (laten) innen van eigen bijdragen voor de Wmo. - Het laten uitvoeren van het trekkingsrecht PGB’s door de Sociale Verzekeringsbank (SVB). - Relatiebeheer met de SVB. Voorbereiding op de invoering van PGB 2.0. - Het houden van toezicht op de rechtmatigheid (jeugd en Wmo) en kwaliteit (Wmo) van onze voorzieningen.

21

BEGROTING Activiteiten Welzijn breed - Het vertalen van landelijke ontwikkelingen naar lokaal beleid. - Coördinatie uitvoering beleidsnota 0e-lijn "Voor-, vroeg-, en nazorg, kaders voor preventie, advies en ondersteuning". De uitvoering vindt plaats door verschillende uitvoerders binnen verschillende programma’s. - Coördinatie Subsidieregelingen en voorbereiden jaarlijkse besluitvorming. - Aanpak eenzaamheid, door middel van uitvoering van het project 'Sociaal Vitaal' en door aan te sluiten bij het actieprogramma 'Eén tegen Eenzaamheid' en hier uitvoering aan te geven. - Doorontwikkelen van de integrale visie op de toegang "Stadskanaal, samen met de burger". - Het organiseren van afstemming met ketenpartners waaronder het versterken van de samenwerking met het medische domein (zorgkantoor, zorgverzekeraar, wijkverpleegkundigen, huisartsen, specialistische medische zorg). - In samenwerking met een zorgverzekeraar de integrale zorg voor (kwetsbare) ouderen en psychische kwetsbaren vormgeven gericht op een ketensamenwerking tussen het medische en gemeentelijke sociale domein. Inzet ondersteuners sociaal domein in de huisartsenpraktijken (regiodeal). - Inzet incidenteel budget voor het organiseren van zinvolle activiteiten voor thuiswonende dementerende ouderen. - Ambtelijke ondersteuning aan de Participatieraad. - Coördinatie budgetsubsidie Stichting Welstad.

- Coördinatie Uitvoeringsplan Wmo. - Uitvoeren van het wettelijk verplichte cliënt-ervaringsonderzoek en deelname aan de monitor sociaal domein. - Uitvoeren Actieagenda Toegankelijkheid Stadskanaal. Hierin staan de acties voor de komende periode om ervoor te zorgen dat ook mindervalide inwoners van de gemeente op een volwaardige manier mee kunnen doen in de samenleving. - Een bijdrage leveren aan visies, programma’s en projectenagenda’s voor de wijken en dorpen volgens het programma wijkgericht werken (zie ook programma 3 Leefbaarheid). - Inzet buurtwerkers en het verstrekken van wijkbudgetten aan wijkraden. De wijkraden ontvangen een tegemoetkoming in de kosten van de bedrijfsvoering. Daarnaast ontvangen zij een subsidie op basis van hun jaarplan voor 2023. In dit jaarplan zetten zij uiteen welke activiteiten zij organiseren die de leefbaarheid van de wijk/het dorp bevorderen. In 2024 wordt deze werkwijze geëvalueerd. - De Actieagenda lokale inclusie Stadskanaal is vastgesteld en vertaald naar een implementatieplan dat de komende periode 2022-2024 wordt uitgevoerd om ervoor te zorgen dat ook inwoners met beperkingen op een volwaardige manier mee kunnen doen in de samenleving.

Activiteiten Sociaal cultureel werk - Afspraken met Stichting Welstad op basis van het Programma van Eisen Welzijnsvoorzieningen voor het sociaal cultureel werk, ouderenwerk, algemeen maatschappelijk werk/buurtwerk, mantelzorgondersteuning, vrijwilligerswerk, brede scholen, combinatiefunctionaris cultuur en sport (buurtsportcoaches) en het jeugden jongerenwerk. Er dient sprake te zijn van een integrale benadering van de verschillende werkgebieden in het sociale domein. - Het verstrekken van subsidies en bijdragen aan een aantal organisaties en aan projecten die passen in het beleid. - Cofinanciering van de buurtsportcoaches die ingezet worden door schoolbesturen primair onderwijs. - Het realiseren van een juiste afstemming tussen vraag en aanbod met betrekking tot het gebruik van gemeentelijke panden door sociaal/maatschappelijke partijen. - De exploitatie van buurthuizen en multifunctionele accommodaties, inclusief het optimaliseren van het beheer en gebruik van deze accommodaties (bijvoorbeeld ruimtes efficiënter inzetten door medegebruik). Tevens werken wij verder aan de vastgoedexploitatie op basis van uniforme huren. - Met het project Vastgoed op orde brengen we de exploitatie en maatschappelijke functies van onze accommodaties goed in beeld. In 2022 is hiervoor een extern bureau ingeschakeld.

Activiteiten Kinderopvang - Gezinnen waarin sprake is van een problematische gezinssituatie vanwege sociale en/of medische problematiek kunnen wanneer zij geen recht op kinderopvangtoeslag hebben tijdelijk gebruik maken van kinderopvang voor kinderen tot en met 12 jaar. 22

BEGROTING -

De GGD Groningen voert voor de wettelijk verplichte inspecties in de kinderopvang uit. Gastouderbureaus, gastouders, kinderdagverblijven, organisaties voor buitenschoolse opvang en peuterspeelzalen die voldoen aan de wettelijke kwaliteitseisen worden opgenomen in het Landelijk Register Kinderopvang. De gemeente kan in geval van tekortkomingen handhavend optreden.

Toegang en eerstelijnsvoorzieningen (voorheen Wijkteams) - Het bieden van informatie, advies en ondersteuning op het gebied van wonen, zorg en welzijn. - Het realiseren van de toegang naar gemeentelijke (algemene en maatwerk) Wmo- en jeugdhulpvoorzieningen. - Hulpvragen kunnen via verschillende wegen bij ons binnen komen. Het KCC handelt eenvoudige vragen Wmo en jeugd af. Voor de meer specialistische vragen wordt doorgeschakeld naar specialisten van het CJGV (jeugdzaken en veiligheid) en de backoffice Wmo. Vragen en meldingen kunnen ook via stichting Welstad binnenkomen. Met Welstad hebben wij hierover afspraken gemaakt. - Het CJGV is de plek van waaruit de (jeugd)hulp lokaal en regionaal gecoördineerd en voor een deel geïndiceerd en uitgevoerd wordt. - Er vindt coördinatie plaats van de aanpak en de zorg in multi-problem situaties. Om te realiseren dat we inwoners met meervoudige problemen, waaronder de OGGZ doelgroep, beter kunnen helpen is in de 2e helft van 2022 een integraal team van consulenten ingericht.

Dit team richt zich op het realiseren van integrale maatwerkoplossingen voor cliënten die problemen ondervinden op meerdere leefgebieden en te maken hebben met verschillende wetten en beleidsterreinen zoals bijvoorbeeld Wmo, Beschermd wonen, jeugdwet, participatie, de Wet verplichte Ggz, nazorg ex-gedetineerden, woonoverlast, huiselijke geweld, huisverboden en schuldhulpverlening. Dit sluit aan op de aanbevelingen in het rekenkameronderzoek uit 2022 “toegang Sociaal Domein Stadskanaal”. In 2023 wordt de ontwikkelde werkwijze uitgevoerd en doorontwikkeld. In 2024 vindt evaluatie plaats. - In het kader van preventie wordt in provinciaal verband integrale vroeghulp ingezet en voert de GGD-taken op het gebied van vroegsignalering 0-4 jarigen uit. - De inzet van onafhankelijke cliëntondersteuning, tolk (anderstaligen) of een doventolk voor het gehele sociale domein. - Evaluatie van het koplopersproject 2021/2022. - De inzet van medische advisering voor het gehele sociale domein. - Met de ambulante voorziening jeugd (Jeugd en Opgroeien) willen we laagdrempelig en in het voorliggend veld ondersteuning bieden. We beogen hiermee om zonder indicatie en bijkomende administratieve handelingen al in een vroeg(er) stadium te kunnen interveniëren en jeugdhulp waar mogelijk meer af te schalen naar het voorliggend veld.

Hiermee beogen we voor een deel geïndiceerde zorg in natura (ZIN) te voorkomen. - We willen de samenwerking met de huisartsen, GI’s en het onderwijs ook in 2023 voortzetten en waar mogelijk verder aanhalen. Vanwege de positieve ervaringen continueren we de inzet van Ondersteuners Jeugd en Gezin in de huisartsenpraktijken ook in 2023. Inkomensregelingen - Er wordt ingezet op efficiëntie en effectiviteit als het gaat om ons huidige armoedebeleid en inwoners van de gemeente die niet, of in onvoldoende mate, in de noodzakelijke kosten van het bestaan kunnen voorzien. Zij kunnen aanspraak maken op een inkomensondersteunende gemeentelijke voorziening op grond van de Participatiewet. Voor 2023 wordt uitgegaan van 1.010 uitkeringen, dit is een lagere raming dan voor de begroting 2022. Hier vallen ook de cliënten onder die vanuit de loonkostensubsidiesystematiek inkomen genereren. In verband met de grote vraag op de arbeidsmarkt in bijna alle sectoren, is de verwachting dat inwoners sneller een baan vinden en er daardoor minder mensen instromen in de bijstandsvoorzieningen. Ook wordt ingezet op het voorkomen van onjuiste instroom, op het rechtmatig verstrekken van inkomensvoorzieningen en op het bevorderen van uitstroom. Wij koersen voor 2023 op een uitstroom van 300 personen.

Echter de invloed van oorlog in Oekraïne, de hoge inflatie en de hoge energieprijzen zijn nog niet duidelijk richting 2023. - Het schuldhulpverleningsbeleid wordt vormgegeven. De basis hiervoor is de herijkte nota armoedebeleid, het beleidsplan integrale schuldhulpverlening en een extern onderzoek naar ons huidige minimabeleid. Hierbij wordt de focus gelegd op het volgende: 23

BEGROTING • De middelen voor het intensiveren van het armoedebeleid en de bestrijding van armoede onder kinderen wordt in 2023 in grote lijnen besteed aan dezelfde doelen als in voorgaande jaren. • Samenwerking met en tussen de verschillende partijen die werkzaam zijn in het kader van armoedebestrijding in onze gemeente. Dit doen wij onder andere door de lokale Leerkring geldzaken als onderdeel van de Alliantie van Kracht voort te zetten. • Een verdere professionalisering van onze aanpak als het gaat om vroeg signalering schuldhulpverlening. Wij hebben met meer schuldeisers afspraken gemaakt over het doorgeven van betalingsachterstanden. Dit zullen wij gaan intensiveren. Wij blijven de verschillende signalen van schuldeisers koppelen met als doel om meer gericht een hulpaanbod richting onze inwoners te kunnen doen. De samenwerking met Welstad en de wooncorporaties zijn geïntensiveerd en zullen nog nader geïntensiveerd worden. • Uitvoering geven aan het integrale beleidsplan schuldhulpverlening. • Heroriëntatie op het minimabeleid op basis van de resultaten van extern onderzoek. Onder de voorwaarde dat bij een mogelijke versobering van ons minimabeleid de kwaliteit van dienstverlening aan de belanghebbenden gewaarborgd blijft conform de motie van de gemeenteraad.

• We volgen nauwgezet de ontwikkelingen rondom het ontstaan van energiearmoede als gevolg van onder andere de oorlog in de Oekraïne, en de mogelijkheden tot compensatie voor energiearmoede die de overheid hiervoor biedt. WSW en beschut werk (voorheen Begeleide participatie) - Door overheidssteun is het nog niet duidelijk wat de werkelijke effecten van de coronacrisis zijn op de arbeidsmarkt. Ook de invloed van de oorlog in de Oekraïne en de hoge inflatie zijn nog niet helemaal duidelijk. Daarentegen is er momenteel veel werkgelegenheid in bijna alle sectoren, waardoor de kans op een baan bij de doelgroep bijstandsgerechtigden wordt vergroot. We begroten daarom een voorzichtige daling van het aantal bijstandsgerechtigden. - Onder regie van de gemeente wordt begeleiding aan de doelgroep participatiewet vanuit het Trainings- en Diagnosecentrum (TDC) uitgevoerd, waarbij de deelnemers na een persoonlijke diagnose ingedeeld worden op een trede van de participatieladder. Na indeling op de participatieladder wordt een traject op maat vastgelegd in een plan van aanpak, dit kan een rusttraject (trede 1), een traject naar sociale participatie (trede 2) of een traject richting zo regulier mogelijk werk (trede 3 t/m 6) zijn. - We werken samen met het leerwerkbedrijf Wedeka om de brede doelgroep van de Participatiewet te begeleiden naar zo regulier mogelijk werk.

- Uitvoering Beschut werk door Wedeka. Voor onze gemeente is de taakstelling voor 2023 om 45 plaatsen beschut werk te realiseren. Arbeidsparticipatie - Onze ambitie is om het werkloosheidspercentage in de gemeente Stadskanaal in 2023 gelijk met het landelijk gemiddelde te krijgen. Voor een deel hebben we als gemeente invloed op dit percentage, daar waar het gaat om inwoners van de gemeente Stadskanaal die een beroep doen op de participatiewet, IOAW/IOAZ. Voor wat betreft de inwoners met onder andere een WW, WIA en Wajong uitkeringen is het UWV verantwoordelijk. Het werkloosheidspercentage wordt bepaald op basis van alle uitkeringen. Een andere ambitie is dat we vraag en aanbod op de arbeidsmarkt beter op elkaar willen laten sluiten. We zoeken hierin als gemeente een faciliterende rol. - Voor een optimale werkgeversbenadering wordt in onderlinge samenwerking tussen de gehele arbeidsmarktregio Werk in Zicht (WIZ) Groningen en de sub-regio Oost Groningen jaarlijks een arbeidsmarktbewerkingsplan opgesteld. In de sub-regio Oost Groningen maken we jaarlijks een uitvoeringsplan waarop we extra willen inzetten.

- Naast de uitvoering van wettelijke taken ontwikkelt WIZ duurzame oplossingen voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt, er wordt onder andere samengewerkt op het gebied van afspraakbanen, werkgeversondersteuning, aansluiting onderwijs/arbeidsmarkt en jeugdwerkloosheid en het aanvragen van subsidies voor projecten. - In het uitvoeringsplan WIZ 2022 wordt onder andere aandacht besteed aan het actieplan "Dichterbij dan je denkt". Doel van dit actieplan is om werkgevers en werkzoekenden dichterbij elkaar te brengen, waarmee we extra mensen die nu langs de kant staan op (parttime) werk of een leerwerktraject willen matchen. We willen de krapte op de arbeidsmarkt benutten om meer werkgevers ervaring op te laten doen met het werven van mensen uit het onbenut arbeidspotentieel. 24

BEGROTING -

-

In het sociaal akkoord 2013 is afgesproken dat werkgevers 125.000 extra banen creëren voor mensen met een arbeidsbeperking. In onze arbeidsregio gaat het tot 2027 om 5.500 afspraakbanen, voor Oost Groningen gaat het om totaal 850 afspraakbanen. Volgens deze berekening komt de ambitie van Stadskanaal uit op 190 afspraakbanen in 2027. Vanaf 2023 tot 2027 is de opgave om nog 79 afspraakbanen te realiseren. Naast de ambitie om het aantal afspraakbanen te realiseren richten we ons ook op het verduurzamen van deze banen. Dit betekent dat we bij aflopen van tijdelijke contracten contact hebben met werknemer en werkgever om te kijken of het contract voortgezet kan worden of omgezet kan worden naar een contract voor onbepaalde tijd. Waar dit niet kan zullen we preventief inzetten op doorplaatsing (van werk naar werk) bij een andere werkgever. Hiermee voorkomen we dat mensen weer terugvallen in een bijstand situatie.

Maatwerkvoorzieningen (WMO) - Het verstrekken, uitvoeren en monitoren van individuele Wmo-maatwerkvoorzieningen in de vorm van woon- en vervoersvoorzieningen en hulpmiddelen. - We beschikken over een aantal kleinere algemene voorzieningen zoals bijvoorbeeld de openbare rolstoelen in de centra van Musselkanaal en Stadskanaal, de Zonnebloemauto, een driewielfietspool en een rolstoelpool in een ouderencentrum. Daar waar mogelijk/gewenst worden in 2023 nieuwe algemene voorzieningen ontwikkeld waardoor het beroep op een maatwerkvoorziening wordt beperkt en onnodige bureaucratie wordt voorkomen. - Het verstrekken van gehandicaptenparkeerkaarten op grond van de Wegenverkeerswet en het laten uitvoeren van de daarvoor verplichte medische keuringen. Huishoudelijke hulp, Begeleiding, Dagbesteding en Overige maatwerkarrangementen (WMO) (voorheen Maatwerkdienstverlening 18+) - Het signaleren van ontwikkelingen en zo nodig initiëren en regisseren van veranderingen/aanpassingen in het beleid. Onder andere in verband met de ontwikkelingen op het gebied van Beschermd Wonen. - Het verstrekken, uitvoeren en monitoren van individuele Wmo-voorzieningen in de vorm van zorg in natura (ZIN) of met een Persoonsgebonden Budget (PGB).

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Stadskanaal&id=11a4f770-11bc-4058-be31-3b4c279db598