Jaarstukken 2025 gemeente Stadskanaal
Tekst van het document
,
Effecten taakvelden Veiligheid Een Stadskanaal waar het veilig wonen en werken is. Veiligheid van inwoners wordt bevorderd door het stellen van duidelijke regels die consequent worden gehandhaafd. Het toepassen van het coffeeshopbeleid. Aandacht voor bestrijding van jeugdcriminaliteit in samenwerking met politie Actiecentrum Veiligheid en Zorg reclassering Verslavingszorg Noord Nederland (VNN) andere partners en burgers. Ondermijning binnen de gemeente wordt door een lokale en regionale aanpak bestreden. ,
,
,
,
Effecten taakvelden Volksgezondheid en milieu Het realiseren van een gezonde leefomgeving. Preventie jeugdgezondheidszorg. Beschikbaarheid van bereikbare en toereikende zorg Terugdringen van gezondheidsverschillen. Door samenwerking in de regio een dekkend zorglandschap creëren. Meer gezonde jaren voor onze inwoners: zij voelen zich gezond zijn veerkrachtig en hebben het vermogen zich aan te passen en de eigen regie te voeren in het licht van fysieke emotionele en sociale uitdagingen van het leven. ,
,
,
Nieuw beleid Beleidsontwikkelingen Perspectiefnota 2025-2028 Taakveld
Prioriteit
Algemene doelstelling
Bestuur
Griffie op sterkte
Toekomstbestendige griffie.
Openbare orde en veiligheid
Aanpak ondermijning
Ondermijning binnen de gemeente bestrijden door een lokale aanpak.
Volksgezondheid
Huisvesting GGD
De GGD Groningen voorzien van nieuwe
huisvesting.
50
Wat hebben wij bereikt?
Maatschappelijke effecten Effecten taakvelden Bestuur en ondersteuning Wederzijds begrip tussen overheid inwoners en ondernemers door een open en transparante werkwijze. Digitale bereikbaarheid vergroot de mogelijkheden van onze dienstverlening voor al onze inwoners. Het voorkomen van document- identiteits- en adresfraude waardoor privacy gewaarborgd wordt. Veilige en vrij toegankelijke verkiezingen voor onze inwoners. ,
,
Effecten taakvelden Veiligheid Verbeterde samenwerking zowel intern als met samenwerkingspartners op het gebied van openbare orde en veiligheid. Bevordering van veiligheid door duidelijke regels en consequente handhaving. Toepassing van het coffeeshopbeleid. Aandacht voor bestrijding van jeugdcriminaliteit in samenwerking met politie Actiecentrum Veiligheid en Zorg reclassering VNN andere partners en burgers. Bestrijding van ondermijning via lokale en regionale aanpak. ,
,
,
,
Effecten taakvelden Volksgezondheid en milieu Meer gezonde jaren voor inwoners een hogere ervaren gezondheid en veerkracht en het vermogen hebben zich aan te passen en eigen regie te voeren in het licht van fysieke emotionele en sociale uitdagingen. Preventie jeugdgezondheidszorg. Het bevorderen van kansengelijkheid en het verkleinen van gezondheidsverschillen Het realiseren van een gezonde en kansrijke leefomgeving door het vergroten van veerkracht en gezondheid in wijken. Het versterken van de sociale basis met laagdrempelige toegang tot hulp en ondersteuning dicht bij huis Beschikbaarheid van bereikbare en toereikende zorg. Een dekkend zorglandschap creëren door integrale domein overstijgende samenwerking. Welzijn op Recept (WoR) structureel ingevoerd. ,
,
-
Preventieve ondersteuning via Voorzorggroepen voortzetten. Een pilot Verkennend Gesprek starten binnen het Mentaal Gezondheidsnetwerk (MGN). Het Lokale Netwerk Dementie versterken en professionaliseren. Met middelen uit de RegioDeal (pijler Gezondheid) is gewerkt aan het versterken van de gezonde leefomgeving en veilig en gezond woonklimaat en het verminderen van gezondheidsachterstanden. ,
Nieuw beleid TAAKVELDEN BESTUUR EN ONDERSTEUNING Bestuur Met de uitbreiding van de griffie wordt ingezet op uitvoering van het in 2023 door de raad vastgestelde actieprogramma Versterken Lokale Democratie. In dit kader hebben onder andere de eerste kinderburgemeester en kinderraad in 2025 diverse activiteiten bijgewoond en uitgevoerd. Daarnaast is uitvoering gegeven aan het door de raad vastgestelde raadscommunicatieplan. De uitbreiding van de griffie draagt bij aan een structurelere borging van de raadsondersteuning. Hiermee is de griffie robuuster ingericht en daarmee toekomstbestendig.
51
TAAKVELDEN VEILIGHEID
Openbare orde en veiligheid In 2025 heeft de gemeente Stadskanaal uitvoering gegeven aan haar bestuurlijke verantwoordelijkheid voor een veilige en integere samenleving door het Integraal Veiligheidsplan (IVP) 2025-2029 actief in de praktijk te brengen. Veiligheid is daarbij benaderd als een gezamenlijke opgave van gemeente ketenpartners en inwoners met een integrale aanpak waarin preventie signalering handhaving en samenwerking centraal ,
,
,
,
stonden. Ondermijnende criminaliteit is in 2025 concreet opgepakt als één van de prioritaire veiligheidsthema’s. De gemeente heeft haar informatiepositie versterkt de bestuurlijke weerbaarheid vergroot en de lokale en regionale samenwerking geïntensiveerd met onder meer politie Openbaar Ministerie en andere partners. Daarnaast zijn bestuurlijke instrumenten ingezet om misbruik van wet- en regelgeving tegen te gaan en om criminele activiteiten te verstoren en terug te dringen. Met de uitvoering van de Knoalster aanpak ondermijning 2024-2029 is in 2025 invulling gegeven aan de vier vastgestelde doelstellingen waarmee een samenhangende en structurele basis is gelegd voor een effectieve en duurzame aanpak van ondermijnende criminaliteit binnen de gemeente Stadskanaal.
-
,
,
-
,
Beleidsindicatoren Indicator 1 2 3 4 5
Verwijzingen Halt
Winkeldiefstal Diefstal uit woning Geweldsmisdrijven Vernieling en beschadiging
Eenheid aantal per 10. 000 aantal per 1. 000 aantal per 1. 000 aantal per 1. 000 aantal per 1. 000
Periode
Gemeente
Nederland
2025 2025 2025 2025 2025
5 19 06 45 58
10 21 12 46 57
,
, ,
,
,
, ,
,
Bron: Waarstaatjegemeente. nl 11 april 2026 (Besluit Begroting en Verantwoording)
Toelichting 1. Het aantal verwijzingen naar Halt per 10. 000 inwoners in de leeftijd van 12 tot 18 jaar. 2. Het aantal winkeldiefstallen per 1. 000 inwoners. 3. Het aantal diefstallen uit woningen per 1. 000 inwoners 4. Het aantal geweldsmisdrijven per 1. 000 inwoners. 5. Het aantal vernielingen en beschadigingen per 1. 000 inwoners. Afwijkingen gemeente ten opzichte van Nederland 1. De politie en de boa’s verwijzen door naar Halt. ER zijn echter minder situaties geweest waarin is verwezen naar bureau halt. 3. Door een brede inzet van politie in de wijken zou het kunnen dat er minder diefstallen uit woningen zijn gepleegd. Daarnaast is deze beleidsindicator vaak afhankelijk van een rondreizend inbrekersgilde waarbij inderdaad opvallend minder inbraken zijn geweest. De afwijking met het landelijk gemiddelde is hiermee te verklaren.
52
Wat hebben wij daarvoor gedaan? NIEUW BELEID TAAKVELDEN BESTUUR EN ONDERSTEUNING Bestuur De versterking van de griffie zorgt voor optimalere ondersteuning van de gemeenteraad. TAAKVELDEN VEILIGHEID
Openbare orde en veiligheid In 2025 heeft de gemeente Stadskanaal uitvoering gegeven aan de aanpak ondermijning door het versterken van de lokale en regionale samenwerking met ketenpartners zoals politie Openbaar Ministerie en andere betrokken organisaties. Er is ingezet op het verbeteren van de informatiepositie door structurele informatieuitwisseling en signalering van ondermijnende activiteiten. Daarnaast zijn bestuurlijke instrumenten toegepast om misbruik van wet- en regelgeving tegen te gaan onder andere via toezicht handhaving en het gebruik van beschikbare bevoegdheden binnen het openbaar bestuur. Ook is ingezet op het vergroten van de bestuurlijke en maatschappelijke weerbaarheid door interne afstemming bewustwording en het betrekken van relevante partners en inwoners. Met deze inzet is concreet uitvoering gegeven aan de doelstellingen uit de Knoalster aanpak ondermijning 2024-2029 en is bijgedragen aan het voorkomen verstoren en terugdringen van ondermijnende criminaliteit binnen de gemeente. ,
,
,
,
,
BESTAAND BELEID TAAKVELDEN BESTUUR EN ONDERSTEUNING Bestuur We werken interbestuurlijk samen binnen de Vereniging voor Nederlandse Gemeenten de Vereniging Groninger Gemeenten en Netwerk M50. We werken in regionaal verband samen rond de uitvoering van de verschillende Masterplannen RegioDeals Nij Begun en het Nationaal Programma Vitale Regio’s. Ook werken we samen met het Rijk aan de Town Deal Krachtige Kernen. Binnen de Agenda voor de Veenkoloniën en Innovatie Veenkoloniën wordt gewerkt aan innovatie van onze ,
,
landbouw. Burgerzaken We hebben de Tweede Kamerverkiezingen op 29 oktober 2025 georganiseerd waarbij we opnieuw centraal zijn gaan tellen. We hebben onze processen rondom identiteitsmanagement en de BRP versterkt door middel van functiescheiding. Wij blijven ons inzetten om onze klanten een optimale dienstverlening te bieden. We blijven inzetten op het verder digitaliseren van onze dienstverlening waarbij we de menselijke maat centraal houden.
53
,
TAAKVELDEN VEILIGHEID
Crisisbeheersing en brandweer We leveren financiële en personele middelen in de lokale en regionale piketregeling die bij rampen van -
-
toepassing is. Wij volgen de ontwikkeling van de heroriëntatie van de Veiligheidsregio Groningen (VRG) op de taken en verdeling van de budgetten op de voet en hebben daarbij aandacht voor de specifieke problemen en uitdagingen in onze eigen gemeente. De VRG geeft uitvoering aan de vastgestelde Meerjarenkoers en de Beleidsbegroting 2025. De VRG heeft het Regionaal Crisisplan 2025-2028 vastgesteld als onderdeel van de wettelijke planvorming in crisisbeheersing en rampenbestrijding. Dit plan bevat de structurele afspraken over samenwerking tussen gemeenten GHOR brandweer en andere ketenpartners bij crises en rampen. De VRG zet aanzienlijke stappen in het flexibiliseren en het verbreden binnen het veiligheidsdomein. Tegelijkertijd wordt ingezet op integrale samenwerking tussen de verschillende sectoren. Deze stappen zijn ook nodig in het veranderende landschap van crisisbeheersing. De gemeente (als onderdeel van de gemeenschappelijke regeling) blijft actief inzetten op het verbeteren en participeren van veiligheid samen met de ketenpartners. Wel blijft hierbij aandacht voor de kosten die hiermee gepaard gaan. In het Algemeen Bestuur van de VRG zijn diverse besluiten genomen in 2025 waaronder reactie op de modernisering van de Wet Veiligheidsregio’s begrotingsaanpassingen en normenkaders.
In september 2025 heeft het bestuur van de Veiligheidsregio Groningen het Beleid bluswatervoorziening en bereikbaarheid vastgesteld. In dit kader zijn de Objecten Zonder Extern Bluswater (OZEB) in beeld gebracht. Het aantal OZEB is beperkt waardoor geen aanvullende maatregelen in de fysieke leefomgeving noodzakelijk zijn. Bij brandincidenten wordt standaard uitgerukt met twee tankautospuiten. Tevens is het beheer en onderhoud van de bluswatervoorzieningen inzichtelijk en wordt voldaan aan de verplichtingen uit de Bluswaterovereenkomst tussen de gemeente het waterbedrijf en de Veiligheidsregio. ,
,
-
-
,
,
,
-
,
,
Openbare orde en veiligheid Uitvoering geven aan het vastgestelde integrale veiligheidsbeleid 2025-2029. Het beleid voor wat betreft de lokale politieprioriteiten wordt gecontinueerd: • sociale wijkproblematiek; • ondermijning (zie nieuw beleid); • geweldszaken inclusief huiselijk geweld; • woninginbraken en woning- en straatovervallen; • cybercriminaliteit; • jeugdaanpak; • bestrijding drugsgebruik en overmatig alcoholgebruik en daaraan gerelateerde criminaliteit en overlast. TAAKVELDEN VOLKSGEZONDHEID EN MILIEU
Volksgezondheid Na de ontvlechting van de P&GZ-regeling (RIGG en GGD) is vanaf 2025 de Gemeenschappelijke Regeling (GR) GGD Groningen van start gegaan. Er is uitvoering gegeven aan de Meerjarenagenda Publieke Gezondheid 2023-2026 en bijbehorend uitvoeringsprogramma. We hebben uitvoering gegeven aan openbare preventieve gezondheidszorg en jeugdgezondheidszorg 0-19 jaar (JGZ). Hiervoor werden prestatieafspraken gemaakt met de GGD (door middel van dienstverleningsovereenkomsten (DVO)) de scholen Welstad (buurtsportcoaches) en verslavingszorginstellingen. Stichting Welstad is in 2025 gestart met het aanbieden van preventieve activiteiten mentale gezondheid. ,
,
,
Activiteiten Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) We hebben uitvoering gegeven aan ons lokale plan van aanpak GALA als uitwerking van het landelijke GALA akkoord 2023-2026. Dit akkoord omvat afspraken over het bereiken van een gezonde generatie in 2040: weerbare gezonde mensen die opgroeien leven werken en wonen in een gezonde leefomgeving met een sterke sociale basis. Door middel van een brede Spuk GALA was ook in 2025 geoormerkt budget beschikbaar ,
,
,
54
voor
preventie en gezondheidsbevordering op vijftien onderdelen. In 2025 waren hierin de volgende
ontwikkelingen. • In het kader van terugdringen gezondheidsachterstanden is de uitvoering van het lokaal preventieakkoord het lokaal sportakkoord en het programma Jongeren op Gezond Gewicht (JOGG) voortgezet onder coördinatie van stichting Welstad. In dit kader zijn in samenwerking en met cofinanciering van partners diverse activiteiten uitgevoerd. En is bijgedragen aan de realisatie van een sport- en beweegpark voor jongeren bij Noorderpoort/Ubbo Emmius/Jahn 2. • Het project Kansrijke Start dat zich richt op de eerste 1. 000 dagen van het kind is gecontinueerd. De werkwijze en coördinatie van de lokale coalitie is in 2025 geëvalueerd. Stichting Welstad heeft uren gekregen voor Kansrijke Start en voor de inzet van welzijnscoaches bij de verloskundigen. In 2026 wordt hier verder vorm aan gegeven. In de ketenaanpak Kansrijke Start wordt op lokaal en provinciaal niveau domein overstijgend samengewerkt en werd geparticipeerd in de overleggen hierover. En werden afspraken vertaald naar lokale afspraken. Er zijn Provinciale samenwerkingsafspraken tussen het medisch en sociaal domein. • In het kader van het versterken van mentale gezondheid is het project Storm uitgevoerd op het Ubbo ,
,
,
,
•
•
Emmius. In het kader van het realiseren van een gezonde fysieke leefomgeving zijn op een totaal van elf scholen en sportterreinen watertappunten gerealiseerd. Via het JOGG- project is aandacht gegeven aan het belang van fruit eten en waterdrinken in plaats van zoete drankjes bij warmte en sporten Via het onderdeel Brede Regeling Combinatiefuncties is een cultuurcoach ingezet voor het uitvoeren van creatieve activiteiten zoals dansen. Stadskanaal Beweegt is gecontinueerd. Een omvangrijk sport- en beweegprogramma voor jong en oud waarin samenwerking plaatsvindt met vele partijen in onze buurten en wijken. Er zijn verbeteringen doorgevoerd waardoor het sport en beweegaanbod beter aansluit bij de ketenaanpakken Valpreventie en ,
•
Overgewicht en Obesitas. De kwartiermaker GALA is gecontinueerd voor het inregelen van de ketenaanpakken: valpreventie aanpak overgewicht volwassenen aanpak overgewicht kinderen en de Brede Regeling Combinatiefuncties. In de Drie ketenaanpakken heeft zowel de zorgverzekeraar als de gemeente een taak. De kwartiermaker participeerde in de overleggen hierover en vertaalde deze in lokale afspraken. • Voor valpreventie zijn Provinciale samenwerkingsafspraken tussen het medisch en sociaal domein opgesteld en is een inkoopproces voor de gemeentelijke taken voorbereid zodat in het eerste kwartaal 2025 gestart kon worden met de uitvoering. • De ketenaanpak overgewicht volwassenen (gecombineerde leefstijlinterventie) was in onze gemeente al ingericht de samenwerking en afstemming op het niet medisch aanbod kon echter beter. Daar is hard aan gewerkt. • De ketenaanpak overgewicht bij kinderen heeft nadrukkelijke aandacht gehad bij diverse projecten en activiteiten binnen het JOGG-project. Er zijn in 2025 nog geen provinciale sociaal-medische afspraken vooraanpak van overgewicht bij kinderen vanwege het ontbreken van landelijk richtlijnen hierin. Wel zijn er voor de aanpak van overgewicht en obesitas bij volwassenen kinderen en valpreventie lokale werkgroepen opgericht om gezamenlijk te leren te verbeteren en elkaar kennen.
Er is nu warm contact met alle betrokkenen binnen de gemeente Stadskanaal en er is onder andere gewerkt aan het goed op elkaar afstemmen van de interventies en activiteiten waaronder een warme overdracht vanuit een medische interventie naar het sociaal domein. Om aan initiatieven en activiteiten die bijdragen aan de GALA doelen snel zorgvuldig open en transparant en bijdrage te kunnen beschikken is er gewerkt aan een GALA subsidieregeling. Deze regeling zal in het eerste kwartaal 2026 worden afgerond. Een voorbeeld van een initiatief waarvoor een bijdrage is verleend is het project moestuinieren waar mensen kunnen leren om zelf hun groente te verbouwen daarmee in beweging zijn en het hele jaar door uit eigen tuin een gezonde maaltijd kunnen bereiden. Binnen GALA is een deel coördinatiekosten te besteden. Deze kosten zijn besteed aan de uren voor de kwartiermaker GALA die zijn tijd heeft besteed aan provinciale besluitvormingsprocessen en de vertaling van hetgeen provinciaal besloten is naar de lokale situatie. Dit vooral gericht op de ketenaanpakken. •
,
,
,
,
,
,
-
-
,
,
,
-
,
55
,
Activiteiten Integraal Zorgakkoord (IZA) In 2025 is Welzijn op recept (WoR) structureel uitgevoerd in alle huisartsenpraktijken in Stadskanaal. Daarbij is gebruik gemaakt van de regionale afspraken binnen het provinciaal netwerk Gezond Groningen waardoor kwaliteit en uniformiteit van WoR is geborgd. In 2025 zijn ook twee Voorzorggroepen gecontinueerd vanuit de SPUK-IZA-middelen (Specifieke Uitkering Integraal Zorgakkoord). Hiermee bieden we kleine preventieve groepsbijeenkomsten voor inwoners met beginnende of lichte psychische klachten (zoals stress somberheid of piekeren) in samenwerking met Welstad en Ggz‑professionals. Hierdoor wordt verergering van klachten voorkomen en worden aan inwoners vroegtijdig handvatten geboden. In 2025 is in Stadskanaal in 2025 een pilot " Verkennend Gesprek " gestart als onderdeel van het Mentaal Gezondheidsnetwerk (MGN) binnen Gezond Groningen. Deze pilot richt zich op inwoners die lang op de wachtlijst van de Ggz staan. Door inzet van een ervaringsdeskundige Ggz en een welzijnscoach is voor deze inwoners hiermee eerder ondersteuning beschikbaar gekomen wat heeft geleid tot verkorting van wachttijd meer laagdrempelige hulp en vroegtijdige ontlasting van huisarts en Ggz. De pilot laat daarmee aantoonbaar positieve resultaten zien. Stadskanaal heeft hierin een voortrekkersrol in de regionale ontwikkeling van het MGN.
In 2025 is het Lokale Netwerk Dementie verder versterkt en geprofessionaliseerd waardoor ketenpartners (o. a. huisartsen welzijn casemanagers dementie en zorgaanbieders) elkaar sneller weten te vinden. Door betere afstemming in het netwerk konden inwoners met (beginnende) dementie en hun mantelzorgers eerder passende ondersteuning krijgen. Er is meer continuïteit in samenwerking ontstaan wat bijdraagt aan een langere zelfredzaamheid van inwoners en ontlasting van formele zorg. ,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
Activiteiten Regiodeal In 2025 zijn de RegioDeal‑middelen gericht ingezet voor de coördinatie van JOGG het lokaal sportakkoord activiteiten rond leefstijl en gezondheidsbevordering en het ondersteunen van partners die bijdragen aan de preventieve keten. Via de RegioDeal is de AED‑infrastructuur en de organisatie van burgerhulpverlening gecontinueerd en versterkt onder meer door vervanging/aanschaf van AED’s en ondersteuning voor lokale coördinatie. In 2025 is samengewerkt met welzijnsorganisaties scholen sportverenigingen en veiligheids- en gezondheidsnetwerken om de preventieve activiteiten goed te laten aansluiten op het lokale ,
,
,
,
,
,
gezondheidsbeleid.
56
,
Wat heeft het gekost?
(x € 1. 000) Begroting 2025 10. 305 1. 143
Rekening
Verschil
2025 10. 179 1. 158
126 15-
V V
9. 162
9. 021
141
V
Lasten
Baten
Saldo
3. 435 1. 349 4. 784
96 705 801
3. 339 644 3. 983
2. 269 1. 314 3. 583
17 17
2. 269 1. 298 3. 566
51 51
51 51
0 0
Taakvelden Volksgezondheid en milieu Volksgezondheid
1. 761
290
1. 472
Totaal
10. 179
1. 158
9. 021
Beschrijving Lasten Baten
Saldo programma
Taakvelden Bestuur en ondersteuning Bestuur
Burgerzaken Taakvelden Veiligheid Crisisbeheersing en brandweer Openbare orde en veiligheid Taakvelden Sociaal domein Samenkracht en burgerparticipatie
Toelichting Het voordelig saldo tussen de begroting en de rekening bedraagt € 141.00000. Dit betreft een voordeel van € 106.00000 voor de taakvelden Bestuur en ondersteuning een nadeel van € 39.00000 voor de taakvelden Veiligheid en een voordeel van € 74.00000 voor de taakvelden Volksgezondheid en milieu. De belangrijkste afwijkingen zijn toegelicht. ,
,
,
,
,
Lasten
Baten
Taakvelden Bestuur en ondersteuning Actualisatie voorziening pensioenen Leges burgerzaken Overige afwijkingen. Totaal taakvelden Bestuur en ondersteuning
€ € € €
93. 000 N 12. 000 V 120. 000 V 39. 000 V
€ € €
39. 000 V 28. 000 V 67. 000 V
Taakvelden Veiligheid Overige afwijkingen. Totaal taakvelden Veiligheid
€ €
23. 000 N 23. 000 N
€ €
16. 000 N 16. 000 N
Taakvelden Volksgezondheid en milieu JOGG GIDS gelden en Sociaal Vitaal Overige afwijkingen. Totaal taakvelden Volksgezondheid en milieu
€ € €
36. 000 V 74. 000 V 110. 000 V
€ €
36. 000 N 36. 000 N
,
57
Mutaties reserves
(x € 1. 000) Rekening
Begroting 2025
Beschrijving
Verschil
2025
Toevoegingen
Onttrekkingen
-17
-25
8
Saldo mutaties
-17
-25
8
Toelichting Het saldo van de mutaties reserves wijkt € 8.00000 af van de begroting. De belangrijkste afwijkingen zijn toegelicht. ,
Toevoegingen
Taakvelden Bestuur en ondersteuning Reserve strategische opgaven Totaal mutaties reserves
Onttrekkingen € €
58
8. 000 + 8. 000 +
ALGEMENE DEKKINGSMIDDELEN EN ONVOORZIEN Taakvelden Bestuur en ondersteuning In dit overzicht zijn de baten en lasten van de algemene dekkingsmiddelen en het bedrag onvoorzien opgenomen. De algemene dekkingsmiddelen betreffen voornamelijk de opbrengsten van belastingen en uitkeringen uit het gemeentefonds. Deze middelen kennen in tegenstelling tot heffingen als riool en afvalstoffen geen vooraf bepaald bestedingsdoel. De niet vrij aanwendbare heffingen zijn evenals specifieke uitkeringen van het Rijk in de programma’s verantwoord. ,
,
,
,
Lasten (x € 1. 000) Begroting 2025
Taakvelden Treasury
2025
185 692 519 194 1. 590
Onroerendezaakbelasting Overige baten en lasten Beheer overige gebouwen en gronden Totaal Lasten
Verschil
Rekening 480 674 312 212 1. 678
295 18 207 18 88
N V V N N
Baten (x € 1. 000)
Rekening
Begroting 2025 1. 896 8. 884 114. 008 132 903 125. 823
Taakvelden Treasury
Onroerendezaakbelasting Uitkeringen gemeentefonds Overige baten en lasten Beheer overige gebouwen en gronden Totaal Baten Saldo
Verschil
2025
124. 233
2. 236 8. 953 112. 952 320 923 125. 384
340 69 1. 056 188 20 439
V V N V V N
123. 706
527
N
Toelichting Het nadelige saldo tussen de begroting en de rekening bedraagt € 527.00000. Dit betreft een voordeel op het taakveld Treasury van € 45.00000 een voordeel op de taakvelden Onroerendezaakbelasting van € 87.00000 een nadeel op het taakveld Uitkeringen gemeentefonds van € 1.056.00000 een voordeel op het taakveld Overige baten en lasten van € 395.00000 en een voordeel op het taakveld Beheer overige gebouwen en ,
,
,
,
,
,
,
gronden van € 2.00000. De belangrijkste afwijkingen zijn toegelicht. ,
Lasten
Baten
Taakveld Treasury -
Bespaarde rente
Renteresultaat Overige afwijkingen Totaal taakveld Treasury
€ € €
298. 000 N 3. 000 V 295. 000 N
Taakvelden Onroerendezaakbelasting Hogere inkomsten OZB-heffing Lagere taxatiekosten Hogere proceskosten bezwaren Overige afwijkingen Totaal taakvelden Onroerendezaakbelasting
€ € € €
27. 000 V 29. 000 N 20. 000 V 18. 000 V
-
59
€ €
36. 000 N 376. 000 V
€
340. 000 V
€
54. 000 V
€ €
15. 000 V 69. 000 V
,
Taakveld Uitkeringen gemeentefonds Diverse verrekeningen gemeentefonds 2023/2024 Totaal taakveld Uitkeringen gemeentefonds
€
€ €
1. 056. 000 N 1. 056. 000 N
Taakveld Overige baten en lasten Het voordelige saldo tussen begroting en rekening bedraagt € 395.00000. Dit betreft een voordeel op reserveringen Uitkeringen gemeentefonds van € 281.00000 een voordeel op Algemene uitgaven van € 134.00000 een voordeel van € 10.00000 op het bedrag Onvoorzien en een nadeel van € 30.00000 op Algemene inkomsten. ,
,
,
,
,
,
,
Lasten Reserveringen Uitkeringen gemeentefonds Gereserveerde middelen voor taken waarvoor op de programma’s geen budget is opgenomen.
€
281. 000 V
Algemene uitgaven Vrijval voorziening bovenwettelijk verlof Dotatie voorziening verlofsparen Dotatie voorziening Regeling Vervroegde Uittreding Budgetten onderzoek Theater Geert Teis en scenariostudie gemeentehuis
€ €
67. 000 N 167. 000 N
€
150. 000 V
€
10. 000 V
Bedrag onvoorzien Het budget is in 2025 niet ingezet.
Baten
€
218. 000 V
€
100. 000 N 68. 000 V 2. 000 V 188. 000 V
17. 000 V 3. 000 V 20. 000 V
Algemene inkomsten Correctiepost voor onderuitputting. De werkelijke onderuitputting is verantwoord op de verschillende programma’s. Vrijval voorziening dubieuze debiteuren Overige afwijkingen Totaal taakveld Overige baten en lasten
€
207. 000 V
€ € €
Taakveld Beheer overige gebouwen en gronden Huur en pachtinkomsten Overige afwijkingen Totaal taakveld Beheer overige gebouwen en gronden
€ €
18. 000 N 18. 000 N
€ € €
-
Heffing VPB Voor overheidsondernemingen geldt de vennootschapsbelastingplicht (VPB-plicht). Hiervoor moeten activiteiten welke een onderneming vormen jaarlijks worden geïnventariseerd en beoordeeld. De VPB heeft voor 2025 geen financiële consequenties. Voor veel van de ondernemingsactiviteiten geldt dat niet voldaan wordt aan de ondernemingscriteria deze worden daarom niet in de VPB-heffing betrokken. De overige ondernemingsactiviteiten voldoen wel aan de criteria maar zijn niet winstgevend en worden daarom eveneens niet in de heffing betrokken. ,
60
Mutaties reserves Toevoegingen (x € 1. 000) Begroting 2025
Beschrijving Treasury Overige baten en lasten Beheer overige gebouwen en gronden Totaal toevoegingen
Rekening
Verschil
2025
308 6. 768 372 7. 448
224 6. 738 371 7. 333
84 30 1 115
Onttrekkingen (x € 1. 000) Begroting 2025 -6. 768
Beschrijving Overige baten en lasten Beheer overige gebouwen en gronden
Totaal onttrekkingen Saldo mutaties
Rekening
Verschil
2025 -6. 738
-30
-398 -7. 166
-391 -7. 129
-7 -37
282
204
78
Toelichting Het saldo van de mutaties reserves wijkt € 78.00000 af van de begroting. De belangrijkste afwijkingen zijn toegelicht. ,
Toevoegingen
Onttrekkingen
Taakveld Treasury Toevoeging bespaarde rente aan dekkingsreserves.
€
84. 000 +
Taakveld Overige baten en lasten Reserve algemene uitgaven
€
30. 000 +
€
30. 000
Taakveld Beheer overige gebouwen en gronden Reserve Strategische aankopen Reserve Bijdragen in kosten activa
€
1. 000 +
€ €
1. 000 6. 000
Totaal mutaties reserves
€
€
37. 000
61
115. 000 +
-
-
-
OVERZICHT OVERHEAD Overhead betreft de apparaatskosten die samenhangen met de sturing en ondersteuning van de medewerkers in het primaire proces. Apparaatskosten zijn alle personele en materiële kosten die verbonden zijn aan het functioneren van de organisatie exclusief griffie en bestuur. De personeelskosten die betrekking hebben op het primaire proces zijn aan de programma’s toegerekend. De personeelskosten en overige kosten die betrekking hebben op overhead zijn in dit overzicht verantwoord. ,
Beleidsindicatoren Indicator 1
Formatie
2
Bezetting
3 4 5
Apparaatskosten Externe inhuur Overhead
Rekening
Eenheid
Rekening
83
Begroting 2025 90 ,
94
83
77
89
897 180 78
973 05 91
1. 046 180 87
2024
fte per 1. 000 inwoners fte per 1. 000 inwoners euro per inwoner % %
,
,
,
,
,
,
,
Toelichting 1. 2. 3. 4. 5.
De toegestane formatie op basis van het formatieplan per 1. 000 inwoners. Het aantal fte dat werkzaam is per 1. 000 inwoners. De apparaatskosten in euro per inwoner. De kosten voor externe inhuur als percentage van de totale personeelskosten. De overheadkosten als percentage van de totale lasten (exclusief toevoegingen reserves).
62
2025 ,
,
,
,
Toelichting Lasten (x € 1. 000)
Beschrijving Personeelskosten Overige kosten Totaal Lasten
Begroting 2025 9. 860 5. 083 14. 943
Rekening
Begroting 2025
Rekening
Verschil
2025 9. 590 5. 151 14. 741
270 -69 202
Baten (x € 1. 000)
Beschrijving Personeelskosten Overige kosten Totaal Baten Saldo
Verschil
2025 0 18 18
6 59 65
-6 -41 -47
14. 925
14. 676
249
Toelichting Het voordelig saldo tussen de begroting en rekening bedraagt € 249.00000. Dit betreft de volgende afwijkingen. ,
Lasten
Taakveld Overhead Personeelskosten Voorziening in personeel Bestuurlijk juridische advisering Informatievoorziening en automatisering Opleidingskosten -
€ € € € € € € € €
Huisvesting
Personeelsvoorzieningen Overige afwijkingen Totaal taakveld Overhead -
270. 000 V 56. 000 N 48. 000 N 242. 000 V 57. 000 N 61. 000 N 56. 000 N 32. 000 N 202. 000 V
Baten €
36. 000 V
€ €
11. 000 V 47. 000 V
Mutaties reserves
(x € 1. 000) Rekening
Begroting 2025
Beschrijving
Verschil
2025
Toevoegingen
Onttrekkingen
-13
-12
-1
Saldo mutaties
-13
-12
-1
Toelichting Het saldo van de mutaties reserves wijkt € 1.00000 af van de begroting. Dit betreft de volgende afwijkingen. Onttrekkingen Taakveld Overhead Overige afwijkingen € 1. 000 mutaties reserves € 1. 000 Totaal ,
63
Totale apparaatskosten programma’s , algemene dekkingsmiddelen en overhead Het verschil tussen de begroting en rekening van de totale apparaatskosten is hier toegelicht. (x € 1. 000) Begroting 2025 29. 170 5. 051 34. 221
Beschrijving Totale personeelskosten Saldo overige kosten overhead Saldo totale apparaatskosten
Rekening
Verschil
2025 28. 521 5. 080 33. 601
649 -29 620
Toelichting In de primitieve begroting 2025 is totaal € 263 miljoen personeelskosten en € 48 miljoen overige budgetten geraamd totaal € 311 miljoen. Na begrotingswijzigingen bedragen de totaal geraamde apparaatskosten per saldo € 342 miljoen. Het verschil van € 31 miljoen betreft onder andere (tijdelijke) uitbreidingen van de formatie ten laste van diverse (uitvoerings)budgetten en daarnaast hogere overige ,
,
,
,
,
,
kosten overhead. De werkelijke apparaatskosten bedragen in 2025 afgerond € 336 miljoen (inclusief onttrekkingen aan reserves). Hiervan heeft € 285 miljoen betrekking op personeelskosten en € 51 miljoen betrekking op overige kosten. ,
,
,
Specificatie rekening 2025 (x € 1. 000) Personeelskosten
Overige kosten
18. 937 9. 584
0 5. 092 -12 5. 080
Programma’s en algemene dekkingsmiddelen Overzicht overhead Mutaties reserves overhead Totale apparaatskosten
28. 521
Totaal 18. 937 14. 676 -12 33. 601
Ten opzichte van de begroting is er per saldo een voordeel van € 620.00000 (€ 34.221.00000 -/€ 33.601.00000). Dit betreft: een voordeel van per saldo € 649.00000 op de totale personeelskosten; een nadeel van per saldo € 28.00000 op de overige kosten overhead; een nadeel van per saldo € 1.00000 op de mutaties reserves overhead. ,
,
,
,
,
64
,
Paragrafen
1. PARAGRAAF LOKALE HEFFINGEN De gemeente heeft naast de uitkeringen van het Rijk ook eigen inkomsten nodig om op diverse terreinen uitgaven te kunnen doen. Daarom heffen wij verschillende belastingen. Deze zijn in te delen in algemene heffingen en bestemmingsheffingen. De algemene heffingen zijn de onroerendezaakbelasting en de toeristenbelasting. De gemeente is vrij in de besteding van deze middelen. Bestemmingsheffingen worden geheven om bepaalde kosten te dekken. Deze paragraaf geeft een overzicht van de diverse heffingen en de opbrengsten daarvan. a.
Gerealiseerde opbrengsten ten opzichte van geraamde opbrengsten Geraamde
Belastingsoort
opbrengst
Onroerendezaakbelastingen Afvalstoffenheffing Rioolheffing Grafrechten Toeristenbelasting BIZ bijdragen Marktgeld Lig- en stagelden Spoordok Liggelden centrum Stadskanaal Leges burgerzaken
8. 865. 500 3. 774. 600 3. 205. 700 61. 500 173. 000 58. 500 54. 600 33. 400 20. 700 350. 000 450. 000 67. 500 17. 115. 000
Leges omgevingsvergunningen Leges overige vergunningen
Totaal
Gerealiseerde opbrengst
Verschil
8. 919. 400 3. 802. 900 3. 215. 300 52. 900 182. 500 61. 300 38. 500 42. 600 13. 100 401. 100 445. 600 61. 700 17. 236. 900
53. 900 28. 300 9. 600 -8. 600 9. 500 2. 800 -16. 100 9. 200 -7. 600 51. 100 -4. 400 -5. 800 121. 900
Toelichting Onroerendezaakbelastingen De opbrengst is € 96.00000 hoger dan de geraamd. Ten laste van de opbrengst is in verband met de verwachte oninbaarheid van openstaande belastingvorderingen € 42.00000 gedoteerd aan de voorziening dubieuze debiteuren. Per saldo bedraagt het voordeel dan € 54.00000. ,
,
,
Afvalstoffenheffing De opbrengst is € 44.00000 hoger dan geraamd. Ten laste van de opbrengst is in verband met de verwachte oninbaarheid van openstaande belastingvorderingen € 16.00000 gedoteerd aan de voorziening dubieuze debiteuren. Per saldo bedraagt het voordeel dan € 28.00000. ,
,
,
Rioolheffing De opbrengst is € 24.00000 hoger dan geraamd. Ten laste van de opbrengst is in verband met de verwachte oninbaarheid van openstaande belastingvorderingen € 15.00000 gedoteerd aan de voorziening dubieuze debiteuren. Per saldo bedraagt het voordeel dan € 10.00000. ,
,
,
Marktgeld De opbrengst is € 16.00000 lager dan geraamd. Dit is voornamelijk het gevolg van een lagere bezettingsgraad. ,
Leges burgerzaken De opbrengst is € 51.00000 hoger dan geraamd. Dit is het gevolg van een hogere uitgifte van reisdocumenten en rijbewijzen en een hoger aantal verstrekte documenten uit het bevolkingsregister. ,
65
b. Beleid ten aanzien van de lokale heffingen Het uitgangspunt voor het tarievenbeleid bij de afvalstoffenheffing de rioolheffing de marktgelden en de tarieven voor lig- en stagelden is een kostendekkendheid van 100%. Op rekeningbasis bedragen de dekkingspercentages: Afvalstoffenheffing 929%; Rioolheffing 1041%; 539%; Marktgeld 1276%; lig- en stagelden Spoordok liggelden centrum Stadskanaal 632%. ,
,
,
, , , ,
Het beleid is dat overdekking c. q. onderdekking ten gunste c. q. ten laste komt van het rekeningsaldo met uitzondering van de afvalstoffenheffing en de rioolheffing. Hiervoor zijn afzonderlijke egalisatiereserves ingesteld. In de jaarrekening 2025 zijn deze egalisatiereserves omgezet naar voorzieningen. De voorziening Afvalstoffenheffing bedraagt ultimo 2025 € 162.00000. De voorziening Rioleringsheffing bedraagt ultimo 2025 € 457.00000. ,
,
,
c.
Overzicht op hoofdlijnen van de diverse heffingen Onroerendezaakbelastingen In de begroting 2025 is de opbrengst voor 2025 ten opzichte van de opbrengst voor 2024 met 30% verhoogd (2% trendmatig en 1% boven trendmatig). Als gevolg van de resultaten van de herwaardering van alle WOZ-objecten worden de tarieven zodanig aangepast dat de waardeontwikkeling geen invloed heeft op de geraamde ozb opbrengst. De tarieven van de onroerendezaakbelasting worden gesteld op een percentage van de WOZ-waarde. Deze tarieven zijn voor het belastingjaar 2025 vastgesteld op: ,
woningen: 01359% voor eigenaar ,
niet-woningen: 0. 4332% voor eigenaar 03456% voor gebruiker ,
Afvalstoffenheffing De gemeente hanteert een Diftar systeem (gedifferentieerde tarieven) voor de afvalstoffenheffing. Voor alle woningen geldt in 2025 een vastrecht van € 8000 per halfjaar. Naast het vastrecht wordt een afvalstoffenheffing geheven voor de aanbiedingen van de grijze en ,
minicontainer en voor de inworpen in een ondergrondse container. De tarieven worden gedifferentieerd naar soort container en volume en zijn voor 2025 vastgesteld op: container restafval 140 liter € 600 , container restafval 240 liter € 860 , container gft-afval 140 liter € 330 , container gft-afval 240 liter € 460 , € 220 verzamelcontainer , groene
Rioolheffing Van eigenaren van op de gemeentelijke riolering aangesloten percelen (woningen en niet-woningen) wordt een rioolheffing geheven. Voor de rioolheffing zijn twee tarieven vastgesteld: voor percelen of een zelfstandig gedeelte daarvan € 19600 en voor een garagebox die een zelfstandig WOZ-object vormt € 2400. ,
,
Toeristenbelasting Het tarief voor de toeristenbelasting is € 150 per persoon per overnachting. De heffing van de toeristenbelasting vindt plaats op basis van aangifte van het aantal overnachtingen. ,
66
Marktgelden Voor een kostendekkende exploitatie van de markten zijn op basis van de geraamde lasten de marktgeldtarieven voor 2025 vastgesteld op € 087 per vierkante meter voor de markt in Stadskanaal en € 263 per strekkende meter voor de markt in Musselkanaal. ,
,
Lig- en stagelden Spoordok De gemeentelijke jachthaven Spoordok aan de Havenkade in Musselkanaal is aangelegd voor de vaarrecreatie. De gebruiker van een vaartuig is voor het innemen van een ligplaats in de haven liggeld verschuldigd. Het tarief voor een ligplaats is vastgesteld op € 140 per meter per dag met een minimum van € 1000 per dag. In 2025 is 213 keer door een vaartuig gebruik gemaakt van een ,
,
ligplaats. Daarnaast is bij de jachthaven een camperplaats aanwezig. Het tarief voor het innemen van een standplaats op de camperplaats is vastgesteld op € 1535 per dag. In 2025 is 2. 746 keer door een camper een standplaats ingenomen. ,
Liggelden Centrum Stadskanaal In november 2023 is de Liggeldverordening centrum Stadskanaal vastgesteld. Met ingang van 1 mei 2024 is door de gebruiker van een vaartuig voor het innemen van een ligplaats aan het Stadskanaal in het centrum van Stadskanaal liggeld verschuldigd. Het tarief voor een ligplaats is vastgesteld op € 150 per meter per dag met een minimum van € 1000 per dag. In 2025 is 618 keer door een vaartuig gebruik gemaakt van een ligplaats. ,
,
Leges Voor diverse vormen van dienstverlening worden leges geheven. De belangrijkste leges zijn de leges voor de omgevingsvergunning (Wet Wabo) en de leges voor producten van burgerzaken. Voor diverse vormen van dienstverlening worden leges geheven. Leges zijn verplichte betalingen aan de gemeente voor het in behandeling nemen van een aanvraag of een specifieke dienst. Het zijn administratieve kosten voor producten zoals een paspoort rijbewijs uittreksel of een omgevingsvergunning. We zijn aan het onderzoeken of de bedragen die nu in rekening worden gebracht voldoende de administratieve kosten dekken. Zo niet dan volgt mogelijk een voorstel voor het verhogen van de betreffende tarieven via de Verordening op de heffing en invordering van leges. ,
,
d. Lokale lastendruk De gemiddelde belastingdruk
per
,
particulier huishouden is in 2025 als volgt:
onroerendezaakbelasting eigenarendeel - afvalstoffenheffing - rioolheffing Totaal -
€ € € €
,
2025 37920 25190 19600 82710 , , , ,
2024 35800 24380 18800 78980
€ € € €
, , , ,
De WOZ-waarde die voor het jaar 2025 wordt gehanteerd is gebaseerd op de waardepeildatum 1 januari 2024. De gemiddelde WOZ-waarde per woonruimte in de gemeente Stadskanaal bedroeg € 279.00000. Voor de afvalstoffenheffing wordt van een gemiddeld bedrag per huishouden van € 25190 uitgegaan. Dit bedrag is berekend op basis van vastrecht plus een gemiddeld aantal van acht ledigingen van de grijze container restafval (240 liter) en zeven ledigingen van de groene container voor gft-afval (140 ,
,
liter). De gemiddelde belastingdruk is € 3730 (47%) hoger dan in 2024. ,
e.
,
Kwijtscheldingsbeleid De gemeente Stadskanaal hanteert al jaren een ruimhartig kwijtscheldingsbeleid. Particulieren kunnen als zij geen vermogen en geen betalingscapaciteit hebben in aanmerking komen voor kwijtschelding van afvalstoffenheffing onroerendezaakbelasting en rioolheffing. Ook voor verschillende leges zoals paspoort- en rijbewijsleges kan kwijtschelding worden verleend. ,
,
,
,
,
67
In 2025 is totaal een bedrag van € 186.70000 kwijtgescholden. - Onroerendezaakbelasting € 90000 - Afvalstoffenheffing € 179.10000 - Rioolheffing € 70000 - Leges burgerzaken € 6.00000 € 186.70000 Totaal ,
, , , , ,
68
2. PARAGRAAF WEERSTANDSVERMOGEN EN RISICOBEHEERSING Algemeen Bij het weerstandsvermogen gaat het om de mate waarin de gemeente in staat is middelen vrij te maken om substantiële tegenvallers op te vangen zonder dat dit betekent dat (de uitvoering van) het beleid veranderd moet worden. De omvang van de benodigde weerstandscapaciteit is afhankelijk van de risico’s die de gemeente loopt. Deze paragraaf geeft de actuele stand van het weerstandsvermogen en de risico’s van de gemeente zoals bekend bij het opstellen van de jaarrekening. ,
Er is onderscheid tussen incidentele en structurele weerstandscapaciteit. Bij de incidentele weerstandscapaciteit gaat het voornamelijk om de omvang van de algemene reserves en bestemmingsreserves (eigen vermogen) en de incidentele risico’s. Met structurele weerstandscapaciteit worden middelen bedoeld die permanent ingezet kunnen worden om tegenvallers met structurele financiële effecten op te vangen.
Beoordeling weerstandsvermogen Voor de omvang van de weerstandscapaciteit wordt een norm gehanteerd waarbij de verhouding tussen de beschikbare capaciteit en de benodigde capaciteit wordt uitgedrukt in de ratio weerstandscapaciteit:
Beschikbare capaciteit Nodige capaciteit (af te dekken risico’s) De ratio is bepaald op 115. Hierbij worden geen maatregelen getroffen zolang de ratio boven de 1 blijft. Wanneer de ratio tijdens een monitor > 13 blijkt te zijn betekent dit dat de weerstandscapaciteit meer dan voldoende is. Als de ratio < 1 blijkt te zijn moet worden overwogen of er maatregelen nodig zijn. ,
,
In het kader van de benodigde weerstandscapaciteit wordt de minimale omvang van de algemene reserve gerelateerd aan de benodigde weerstandscapaciteit. De benodigde weerstandscapaciteit bedraagt per 31 december 2025 € 5.305.00000. Bij het vaststellen van het algemene weerstandsvermogen wordt geen rekening gehouden met risico’s op het gebied van grondexploitatie en de reserves die betrekking hebben op grondexploitatie. Het weerstandsvermogen grondexploitatie is opgenomen in paragraaf 7 ,
Grondbeleid. Weerstandsvermogen
per
31 december 2025
(x € 1. 000) Rekening Beschikbare weerstandscapaciteit (a) Benodigde weerstandscapaciteit (b)
€ €
32. 470 5. 305
€ €
Weerstandsvermogen (a-b) Ratio weerstandscapaciteit (a/b)
€
27. 165 612
€
,
69
Begroting 24. 900 4. 300 20. 600 579 ,
Ten opzichte van de begroting is het weerstandsvermogen € 66 miljoen groter. ,
De beschikbare weerstandscapaciteit is afgerond € 77 miljoen groter. Dit wordt veroorzaakt door: mutatie van de Algemene reserve met € 75 miljoen; lagere onttrekkingen van totaal € 08 miljoen door uitgestelde investeringen die ineens ten laste van de ,
,
,
komen;
reserves -
het saldo op de overige mutaties op reserves van € 06 miljoen lager. ,
De werkelijk benodigde weerstandscapaciteit is € 11 miljoen groter. Dit wordt veroorzaakt door: het risico op de vorderingen is € 19 miljoen hoger dit wordt onder andere veroorzaakt door de verstrekte geldlening aan Enexis € 19 miljoen; lagere verstrekkingen in het kader van de duurzaamheidsleningen van € 04 miljoen; en de overige risico’s zijn per saldo € 04 miljoen lager. ,
,
,
,
,
,
Op basis van de beschikbare incidentele weerstandscapaciteit per 31 december 2025 van € 325 miljoen is de ratio 612. Als we rekening houden met inzet van de reserves voor de uitgestelde onttrekkingen van 2025 (€ 01 miljoen) daalt de ratio naar 610. Uitgaande van de vastgestelde ratio van 115 is de beschikbare capaciteit ruim voldoende voor de dekking van de lopende (incidentele) risico’s. ,
,
,
,
,
Hierbij moet wel rekening gehouden worden met een mogelijke inzet voor structurele risico’s (zie structurele weerstandscapaciteit). De structurele lasten behoren structureel gedekt te zijn binnen de begroting en de meerjarenraming. Incidenteel kunnen voor tegenvallende lastenontwikkelingen echter wel bedragen worden onttrokken aan de Algemene reserve. In de nota Reserves en voorzieningen 2022-2025 is bepaald dat de vaste ondergrens van de Algemene reserve wordt losgelaten en de minimale omvang van de Algemene reserve wordt gerelateerd aan de benodigde weerstandscapaciteit. De financieel gekwantificeerde risico’s bedragen op 31 december 2025 € 5.305.00000 vermenigvuldigd met de ratio van 115 betekent dit een ondergrens van de Algemene reserve van afgerond € 6.101.00000. De omvang van de algemene reserve op 31 december 2025 bedraagt € 19.293.00000. De ruimte die de Algemene reserve op dit moment biedt om tegenvallers op te vangen bedraagt ,
,
,
,
,
,
€ 13.192.00000. ,
Berekeningen Beschikbare weerstandscapaciteit (a) De beschikbare incidentele weerstandscapaciteit wordt gevormd door het eigen vermogen (reserves) per balansdatum. Een deel hiervan is in beginsel niet vrij besteedbaar omdat mutaties direct consequenties hebben voor de exploitatie en dus voor de structurele weerstandscapaciteit. Ontwikkeling reservepositie Per 31 december 2025 bedraagt het totaal van de reserves afgerond € 610 miljoen waarvan € 193 miljoen algemene reserve en € 417 miljoen bestemmingsreserves. Het totaal van de reserves is ten opzichte van de stand per 1 januari 2025 (afgerond € 561 miljoen inclusief het rekeningresultaat van 2024 en exclusief de bestemmingsreserve grondexploitatie) met € 49 miljoen toegenomen. Dit is enerzijds het gevolg van rentetoevoegingen aan bestemmingsreserves van € 224.00000 en anderzijds het positieve saldo van mutaties van € 4.640.00000. ,
,
,
,
,
,
,
,
,
70
Rekeningsaldo Totaal per 31 december 2025 (voor toevoeging van het resultaat 2025) Omvang algemene reserve Omvang bestemmingsreserves
€ €
19.290.00000 41.770.00000 61.060.00000
" "
14.000.00000-/14.590.00000-/-
€
32.470.00000
"
Niet vrij besteedbaar: Bestemmingsreserve verkoop aandelen Essent Bestemmingsreserve bijdragen in kosten activa Beschikbare weerstandscapaciteit (a)
, , ,
, , ,
Het rekeningsaldo 2025 is € 6.672.00000 voordelig. In hoofdstuk 1 Algemeen beeld van de rekening wordt voorgesteld om hiervan € 1.500.00000 toe te voegen aan de bestemmingsreserve Strategische aankopen en om het restant van € 5.172.00000 toe te voegen aan de algemene reserve. ,
,
,
Benodigde weerstandscapaciteit (b) Risico’s die van materiële betekenis zijn maken deel uit van het weerstandsvermogen. Alleen de risico’s met een financieel belang van meer dan € 300.00000 zijn opgenomen. ,
Borgstellingen geldleningen De gemeente Stadskanaal waarborgt voor de volgende geldleningen de betaling van rente en aflossing of fungeert als achtervang. Geldleningen aan woningbouwcorporaties De financiële risico's die aan deze garanties zijn verbonden zijn overgedragen aan de Stichting Waarborgfonds Sociale Woningbouw. De gemeente en het Rijk blijven ieder wel voor 50% op achtervang aanspreekbaar. Deze achtervang is gerelateerd aan de omvang van het waarborgfonds. Door de omvang van het fonds en de financiële constructie is het risico voor de gemeente gering. Mocht de gemeente echter wel worden aangesproken op de achtervang dan zal dit in de vorm van het verstrekken van een renteloze lening zijn. Deze lening zal dan worden opgenomen als risico. ,
,
Geldleningen aan eigenaren van particuliere woningen Het Waarborgfonds Eigen Woningen verstrekt Nationale Hypotheek Garantie (NHG) voor aankoop en verbetering van woningen aan particulieren. Daarmee worden voor de geldgevers de risico’s beperkt en profiteren de geldnemers van een lagere rente. Met het waarborgfonds is een overeenkomst gesloten waarin de achtervang voor bestaande leningen van particulieren is geregeld. De achtervangfunctie (de gemeenten samen met het Rijk) kan door het waarborgfonds worden aangesproken in de vorm van renteloze leningen als het garantievermogen te laag is. Uit de meest actuele liquiditeitsprognose blijkt dat de NHG tot 2030 geen aanspraken verwacht op de achtervangfunctie. ,
,
Geldleningen aan instellingen voor ouderenhuisvesting Het schuldrestant van de leningen aan zorginstellingen die werkzaam zijn in onze gemeente bedraagt per 31 december 2025 € 2.543.00000. Het financiële risico van deze leningen ligt volledig bij de gemeente. Uitgangspunt is dat eventuele nieuwe leningen aan zorginstellingen door deze instellingen worden ondergebracht bij de stichting Waarborgfonds voor de zorgsector (Wfz). ,
Geldleningen aan instellingen Het schuldrestant van de leningen aan het Noorderpoortcollege bedraagt per 31 december 2025 totaal € 62.00000. Het financiële risico van dit bedrag ligt bij de gemeente. ,
71
Vorderingen Vordering op Enexis BV Het schuldrestant van de converteerbare hybride aandeelhouderslening aan Enexis Holding NV. bedraagt per 31 december 2025 € 1.899.00000. ,
Blijversleningen Het totaal van verstrekte blijversleningen is per 31 december 2025 € 28.00000. Het financiële risico van deze leningen is normaliter gedekt doordat de financiering niet hoger kan zijn dan 80% van de WOZwaarde van de woning (waarde hypotheek en blijverslening tezamen). Het financiële risico bij gedwongen verkoop wordt daardoor beperkt. Bij consumptieve leningen wordt er naast hoofdelijke aansprakelijkheid een maximumleeftijd gesteld van 75 jaar om het risico op niet terugbetalen te beperken. ,
,
,
Duurzaamheidsleningen Het totaal van verstrekte duurzaamheidsleningen is per 31 december 2025 € 797.00000. Het financiële risico van deze leningen is niet gedekt. ,
Startersleningen Het totaal van verstrekte startersleningen is per 31 december 2025 € 2.763.00000. Het financiële risico wordt gedekt doordat startersleningen (als 2 e hypotheek) onder de zekerheidsstelling van het Waarborgfonds Eigen Woningen vallen en daarmee geborgd zijn. Indirect loopt de gemeente wel (beperkt) risico door de achtervangfunctie voor het Waarborgfonds Eigen woningen die de NHG verstrekt (zie onder borgstellingen geldleningen). ,
Overige risico’s Dividend In de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing in de begroting is een risico van € 370.00000 genoemd in verband met te ontvangen dividendopbrengsten op de aandelen van Enexis NV en NV Bank Nederlandse Gemeenten. De raming voor dividend is in het begrotingsjaar bijgesteld naar € 551.60000. Dit bedrag is in 2025 ontvangen hiermee is het risico vervallen. ,
,
,
Hersanering voormalig gasfabrieksterrein Met de aannemer is een vaststellingsovereenkomst gesloten. Door het ondertekenen van de vaststellingsovereenkomst is het juridische geschil beëindigd onder voorwaarde dat de betrokken omwonenden kunnen instemmen met het hersaneringsplan. Anders dan de voorgaande sanering zal een restverontreiniging in de grond achterblijven. Voor een aantal omwonenden betekent dit dat er een kadastrale aantekening op het gehele perceel zal komen te rusten. Om te voorkomen dat het risico dan voor de bewoners is heeft de gemeente aangeboden tot afsplitsing van het verontreinigde gedeelte over te gaan. Het afgesplitste gedeelte zal hierbij in eigendom van de gemeente komen. Hierbij wordt een financiële vergoeding aan de betrokken omwonenden geboden. In de vaststellingsovereenkomst met de aannemer is hiervoor een compensatie opgenomen. Alle bewoners hebben inmiddels de overeenkomst voor afsplitsing ondertekend. De goedkeuring op het saneringsplan is nagenoeg afgerond. De door de gemeente genomen voorziening is bepaald naar aanleiding van de inhoud van de vaststellingsovereenkomst. Naar aanleiding van de vaststellingsovereenkomst en de getroffen voorziening is er geen restrisico te verwachten. ,
,
72
Diversen In algemene zin loopt de gemeente risico’s met betrekking tot de volgende onderwerpen: -
planschadeclaims; fiscale wet- en regelgeving; wachtgeldverplichtingen.
Bij het opstellen van de jaarrekening waren met betrekking tot deze onderwerpen financieel belang van meer dan € 300.00000 bekend.
geen
risico’s met een
,
Totaal risico’s per 31 december 2025 Gewaarborgde geldleningen
€
Vorderingen Overige risico’s Benodigde weerstandscapaciteit (b)
" " €
2.605.00000 2.700.00000 000 5.305.00000 , , , ,
Structurele weerstandscapaciteit Algemeen Tegenvallers en risico’s van structurele aard met financiële gevolgen voor de langere termijn kunnen in beginsel niet worden gedekt uit de incidentele weerstandscapaciteit. Zodra structurele risico’s zich voordoen zullen deze moeten worden vertaald naar de meerjarenbegroting. De structurele weerstandscapaciteit wordt bepaald door structurele begrotingsoverschotten en/of maatregelen die structurele middelen generen. In de raadsvergadering van 6 februari 2023 is de Kadernota Financieel Perspectief 2023-2033 vastgesteld. De kadernota is gericht op het versterken van het eigen vermogen (Algemene reserve) en het op orde brengen van het structureel en reëel begrotingsevenwicht en is een financieel kader voor de komende
perspectiefnota’s. Er is een Voorjaarsnota 2025 opgesteld met daarin een financieel kader voor de begroting 2026. De financiële positie is verbeterd maar blijft onvoorspelbaar en dus kwetsbaar. De opgaven voor de komende jaren zijn voor de gemeente groot.
73
Financiële kengetallen Rekening
Begroting 2025
Rekening
2024 17%
28%
15%
verstrekte geldleningen
14%
25%
12%
Solvabiliteitsratio
47%
50%
48%
Structurele exploitatieruimte
59% ,
153%
075%
Grondexploitatie
03% ,
01% ,
03%
Belastingcapaciteit
82%
82%
82%
Kengetal Netto schuldquote Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle
,
2025
,
,
Algemene toelichting De netto schuldquote geeft inzicht in het niveau van de schuldenlast ten opzichte van de eigen middelen. De hoogte van de schuld die de gemeente kan dragen hangt in belangrijke mate af van de hoogte van de inkomsten. Het kengetal geeft de netto schuld als aandeel van de inkomsten uitgedrukt in procenten. Het kengetal wordt zowel inclusief als exclusief alle verstrekte geldleningen berekend. Hiermee wordt in beeld gebracht wat het aandeel van de verstrekte geldleningen is en betekent voor de schuldenlast. Een netto schuldquote tussen 0% en 100% wordt als normaal beschouwd boven 100% is er weinig leencapaciteit over. Voor een gemeente geldt als indicatie voor een zeer hoge schuld een maximale norm van 130%. ,
De solvabiliteitsratio geeft inzicht in de mate waarin de gemeente in staat is aan zijn financiële verplichtingen te voldoen. Het kengetal drukt het eigen vermogen uit als percentage van het balanstotaal. Normaal bevindt de ratio van een gemeente zich tussen 20% en 70%. Hoe hoger de solvabiliteitsratio hoe groter de weerbaarheid van de gemeente. ,
Voor de beoordeling van het structurele en reële evenwicht van de begroting wordt onderscheid gemaakt tussen structurele en incidentele baten en lasten. De structurele exploitatieruimte wordt bepaald door het saldo van de structurele baten en lasten en het saldo van de structurele onttrekkingen en toevoegingen aan reserves gedeeld door de totale baten (exclusief mutaties reserves) en uitgedrukt in een percentage. Het kengetal geeft aan welke structurele ruimte de gemeente heeft om de eigen lasten te dragen of welke structurele stijging van de baten of daling van de lasten daarvoor nodig is. Een positief percentage betekent dat de structurele baten toereikend zijn om de structurele lasten te ,
,
dekken. Het kengetal grondexploitatie is van belang om te kunnen beoordelen of de grondexploitatie een forse impact kan hebben op de financiële positie. Het geeft aan hoe groot de grondpositie (de waarde van de grond) is ten opzichte van de totale geraamde baten. De waarde van de grond is het totaal van de geraamde boekwaarde van de bouwgrond in exploitatie. Het percentage geeft een indicatie van het risico hoe lager het percentage des te geringer het risico. De belastingcapaciteit geeft inzicht in de ruimte die de gemeente heeft om financiële tegenvallers op te kunnen vangen. Het kengetal geeft weer hoe de belastingdruk in de gemeente zich verhoudt ten opzichte van het landelijke gemiddelde. De woonlasten meerpersoonshuishouden in het begrotingsjaar worden uitgedrukt in een percentage van het landelijk gemiddelde in het jaar voorafgaand aan het begrotingsjaar. Het kengetal is voor het jaarverslag hetzelfde als bij de begroting.
74
,
Beoordeling kengetallen in relatie tot de financiële positie Voor de beoordeling van de financiële positie moeten de kengetallen in samenhang worden bezien. Ze geven zodoende inzicht in de financiële weerbaar- en wendbaarheid. De opeenvolgende (rekening)jaren laten de trendmatige ontwikkelingen zien. Op basis van bovenstaande kengetallen concluderen wij dat onze financiële positie per balansdatum redelijk is. De schuldenlast is gedaald ten opzichte van 2024 en blijft relatief laag de netto schuldquote ligt ruim onder de maximale norm van 130%. De solvabiliteitsratio is 1% gestegen met een percentage van 48 zijn we voldoende in staat aan onze verplichtingen te voldoen. Het kengetal structurele exploitatieruime is in 2024 125%. Het kengetal is ten opzichte van 2024 afgenomen. Een positief percentage betekent dat de structurele baten toereikend zijn om de structurele lasten te dekken. Maar met een percentage van 125 % is de financiële situatie ,
,
,
,
-
kwetsbaar. De verhouding tussen de boekwaarde onderhanden werk van de grondexploitatie en het totaal van de baten is gelijk gebleven namelijk 03%. De boekwaarden zijn reëel en kunnen naar verwachting worden terugverdiend. Voor het opvangen van structurele tegenvallers is belastingcapaciteit aanwezig. ,
-
,
Voor incidentele tegenvallers is er ruim voldoende incidentele weerstandscapaciteit (zie onder weerstandsvermogen). Inzet hiervan is wel van invloed op de solvabiliteitsratio.
75
3. PARAGRAAF ONDERHOUD KAPITAALGOEDEREN Inleiding Deze paragraaf betreft het onderhoud van kapitaalgoederen in de openbare ruimte. Hierbij gaat het om wegen en kunstwerken openbare verlichting groen speelplaatsen water riolering en gebouwen. Deze onderwerpen komen voor in de diverse beleidsvelden. De informatie in deze paragraaf is daarmee een horizontale dwarsdoorsnede van de begroting. ,
,
,
,
,
De kwaliteit van de kapitaalgoederen en het onderhoud ervan zijn bepalend voor het voorzieningenniveau in de gemeente. Het beleid is gericht op het uitvoeren van het noodzakelijke
onderhoud en het zoveel mogelijk voorkomen van (potentieel zeer kostbaar) achterstallig onderhoud. Op 26 juni 2023 is de Nota Onderhoud Openbare Ruimte 2023-2026 door u vastgesteld. De nota geeft het kader weer voor de inrichting van het onderhoud en het beoogde onderhoudsniveau voor openbaar groen water riolering wegen openbare verlichting speelplaatsen en kunstwerken. Eens in de vier jaar moeten wij u een nota Onderhoud openbare ruimte aanbieden. ,
,
,
,
,
De kapitaalgoederen worden met behulp van het integraal beheersysteem planmatig beheerd en onderhouden. Dit gebeurt door in beheerplannen keuzes te maken in het uit te voeren onderhoud. In deze beheerplannen worden de kwalitatieve en kwantitatieve gegevens aan kostenindicatoren gekoppeld en daarmee maatregelen en planningen gegenereerd. Hierdoor zijn wij in staat om gemeentelijke eigendommen duurzaam in goede staat te houden op het vastgestelde ambitieniveau. Wegen
Kunstwerken
en
Algemeen onderhoud wegen Het vaststellen van het benodigde wegonderhoud is uitgevoerd op basis van het wegbeheerssysteem. Om dit systeem te voeden worden elke twee jaar de wegen visueel geïnspecteerd. In 2025 is deze periodieke inspectie weer uitgevoerd. Op basis van deze input het beschikbare budget en de minimaal gewenste kwaliteitsniveaus (vastgelegd in de Nota Onderhoud Openbare Ruimte) wordt de uitvoeringsplanning vastgesteld. Door de taakstellende bezuinigingen in het afgelopen decennium is het onderhoudsbudget en daarmee het onderhoud verder onder druk komen te staan. Dit geldt met name voor de wegen met een erftoegangsfunctie waar voornamelijk curatief onderhoud plaatsvindt. Op wegen met een verkeersfunctie vindt preventief onderhoud plaats. ,
Dagelijks onderhoud wegen Dit zijn de activiteiten die tot de dagelijkse werkzaamheden behoren zoals vegen kleine reparaties aan verhardingen klein herstelwerk belijning en het herstraten van een deel van de weg. In de begroting 2025 is hiervoor € 978.00000 geraamd. De werkelijke besteding bedraagt € 1.092.00000 en dat is € 114.00000 meer. Dit komt door onvoorziene kosten voor boomwortelproblematiek op de fietspaden en realisatie van extra parkeervoorzieningen aan de Goudenregestraat/Magnoliastraat. ,
,
,
,
,
,
Groot onderhoud wegen Dit zijn grotere planmatige maatregelen met als doel de structurele achteruitgang van een object te vertragen en weer aan de technische richtlijnen te laten voldoen. De werkzaamheden zijn ingrijpend van aard op een groot deel van de weg. Voorbeelden zijn het herstraten van een weg en het aanbrengen van nieuwe asfaltdeklagen. Projectmatig onderhoud is het groot preventief onderhoud dat plaatsvindt op basis van een beheerprogramma. De kosten voor groot onderhoud kunnen sterk variëren van jaar tot jaar. Om pieken te voorkomen wordt de gemiddelde onderhoudsbehoefte over vier jaren vastgesteld. In de begroting 2025 is € 928.00000 geraamd voor het groot onderhoud aan wegen. Het uitgevoerde onderhoud in 2025 betreft zowel groot onderhoud aan elementenverharding zoals tegelvoetpaden en klinkerwegen als groot onderhoud aan asfalt. ,
,
,
76
In 2025 waren de werkelijk bestede kosten € 553.00000 dit is € 375.00000 minder dan geraamd. Grootste reden voor de mindere uitgaven is het vertrek van de wegbeheerder en de lastige invulling van de vacature. Invulling van de vacature is eind 2025 gelukt. Door de openstaande vacature in 2025 is onder andere een nieuwe aanbesteding voor groot onderhoud vertraagd en uitgesteld naar 2026. ,