CConstaterende datStadskanaal
Koppel je AI →
Document · PDF

Jaarstukken 2023

Raadsvergadering 9 juli 2024, gemeente StadskanaalBij agendapunt: Jaarstukken 2023 Stadskanaal33.805 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 4

Jaarstukken 2023

INHOUDSOPGAVE JAARSTUKKEN 2023 Blz. JAARSTUKKEN Inleiding Financiële beschouwingen Kerngegevens

1 3 9

Jaarverslag A. Programmaverantwoording Leeswijzer

11

a. Programma's 1. Participatie 2. Ontplooiing 3. Leefbaarheid 4. Dienstverlening

13 29 37 47

b. Overzicht van algemene dekkingsmiddelen en het bedrag voor onvoorzien c. Overzicht overhead

54 57

B. Paragrafen 1. Lokale heffingen 2. Weerstandsvermogen en risicobeheersing 3. Onderhoud kapitaalgoederen 4. Financiering 5. Bedrijfsvoering 6. Wet Open Overheid 7. Verbonden partijen 8. Grondbeleid

61 64 71 75 80 85 86 95

Jaarrekening A. Balans per 31 december 2023 en toelichting B. Overzicht van de baten en lasten in de jaarrekening en toelichting C. Rechtmatigheidsverantwoording D. Overzicht baten en lasten per taakveld E. Verantwoordingsinformatie SiSa Overige gegevens Controleverklaring

100 121 131 133 139

JAARSTUKKEN

INLEIDING Aan de raad, Jaarstukken 2023 Voor u liggen de jaarstukken 2023. Volgens het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV) moeten jaarlijks het jaarverslag en de jaarrekening worden opgesteld. Deze jaarstukken ondersteunen de kaderstellende en controlerende taak van uw raad. Het jaarverslag bestaat uit de hoofdstukken algemeen beeld van de rekening, kerngegevens, programmaverantwoording en de paragrafen. De jaarrekening bestaat uit de balans en toelichting, het overzicht van baten en lasten in de jaarrekening en toelichting, uitvoeringsinformatie en de verantwoordingsinformatie SiSa. Behandeling De behandeling van de jaarstukken 2023 staat gepland voor de vergadering van 9 juli 2024. Besluitvorming Het is uw bevoegdheid de jaarstukken vast te stellen. Wij stellen u voor de jaarstukken vast te stellen en het voordelige saldo van € 7.569.379,00 toe te voegen zoals voorgesteld in hoofdstuk 1. Tevens vragen wij u om in te stemmen met de mutaties in de reserves zoals verwoord in hoofdstuk 1. Zodra de jaarstukken zijn vastgesteld zenden wij een exemplaar aan Gedeputeerde Staten van de provincie Groningen.

Stadskanaal, 18 juni 2024

Burgemeester en wethouders

de heer G.J. van der Zanden secretaris

de heer K. Sloots burgemeester

1

2

Financiële Beschouwingen

Algemeen beeld van de jaarrekening Resultaat inclusief mutaties reserves

1 2 3 4

Gewijzigde begroting 2023

Rekening 2023

Verschillen

Participatie Ontplooiing Leefbaarheid Dienstverlening

-66.850.000 -8.459.000 -11.594.000 -6.454.000

-65.385.000 -7.500.000 -11.754.000 -6.388.000

1.465.000 959.000 -160.000 66.000

Totaal programma's

-93.357.000

-91.027.000

2.330.000

Algemene dekkingsmiddelen Overhead Onvoorzien Totaal

109.784.000 -12.666.000 -10.000 3.751.000

111.052.000 -12.456.000 0 7.569.000

1.268.000 210.000 10.000 3.818.000

Toelichting resultaat De jaarrekening 2023 vertoont een voordelig resultaat van afgerond € 7.569.000,00. Het begrotingssaldo is na verwerking van de decemberwijziging bijgesteld naar € 3.751.000,00 voordelig. Het werkelijke resultaat wijkt hier dus € 3.818.000,00 voordelig van af. De resultaten van voorgaande jaren bedroegen: - jaarrekening 2019 - jaarrekening 2020 - jaarrekening 2021 - jaarrekening 2022 En nu dus: - jaarrekening 2023

€ € € €

5.884.000,00 nadelig 943.000,00 nadelig 3.042.000,00 voordelig 8.377.000,00 voordelig

€

7.569.000,00 voordelig

Ontwikkeling resultaat van begroting naar jaarrekening A. Begroting 2023 De door u vastgestelde begroting voor 2023, sluit met een voordelig saldo van € 3.099.000,00. B. Decemberwijziging 2022 De bijstelling van de begroting, inclusief daaraan voorgaande wijziging (€ 507.000,00 negatief) via de decemberwijziging had per saldo een negatief effect van € 2.461.000,00. C. Kadernota Financieel Perspectief 2023-2033 De bijstelling van de begroting via de kadernota financieel perspectief 2023-2033 had per saldo een negatief effect van € 1.527.000,00. D. Voorjaarsnota 2023 De bijstelling van de begroting, inclusief daaraan voorgaande wijziging (€ 119.000,00 positief), via de voorjaarsnota had per saldo een negatief effect van € 1.422.000,00. E. Najaarsnota 2023 De bijstelling van de begroting, inclusief daaraan voorgaande wijzigingen (€ 25.000,00 negatief), via de najaarsnota had per saldo een positief effect van € 3.688.000,00.

3

F. Decemberwijziging 2023 De begroting is voor het laatst gewijzigd met de Decemberwijziging 2023. Deze wijziging had een voordelig effect van € 2.374.000,00 op het begrotingssaldo. G. Jaarrekening 2023 Op basis van de hiervoor genoemde bijstellingen van de begroting werd een positief resultaat verwacht van € 3.751.000,00. Het werkelijke rekeningresultaat is € 3.818.000,00 positiever. Wij noemen de belangrijkste afwijkingen.

Taakvelden Sociaal Domein - Bijstandsverlening, inclusief regeling BBZ - Loonkostensubsidies - Huishoudelijke hulp na beëindiging AVS - Minimaregelingen - Woonvoorziening Wmo - Jeugdhulp (ZIN, solidaire kosten, PGB’s)

€ 995.000,00 V € 639.000,00 N € 317.000,00 V € 1.156.000,00 V € 357.000,00 N € 215.000,00 V

Taakvelden Onderwijs - Onderwijsachterstandenbeleid - Stelpost i.v.m. nieuwe onderwijsvoorziening

€ 131.000,00 V € 263.000,00 V

Taakvelden Sport, cultuur en recreatie - Stelpost toekomst binnensportaccommodaties

€ 192.000,00 V

Taakvelden Bestuur en ondersteuning - Actualisatie voorzieningen pensioenen en wachtgelden - Inzet raadsadviseur

€ 157.000,00 N € 150.000,00 V

Taakvelden Onroerendezaakbelasting - Onroerende zaakbelasting

€ 201.000,00 V

Taakveld Overige baten en lasten - Dotaties voorzieningen verlof - Gereserveerde middelen uitkeringen gemeentefonds

€ 384.000,00 N € 282.000,00 V

Taakvelden Uitkeringen gemeentefonds - Uitkeringen gemeentefonds

€ 118.000,00 V

Apparaatskosten

€ 102.000,00 N

Financiering - Rente en afschrijvingen

€ 1.193.000,00 V

Voor een uitgebreidere toelichting op de afwijkingen tussen begroting en rekening verwijzen wij u naar de programmaverantwoording en de paragrafen.

4

Verschil tussen saldo van baten en lasten en het resultaat De begrotings- en verantwoordingsvoorschriften maken onderscheid in het saldo van baten en lasten en het resultaat. Het verschil betreft de mutaties in de reserves. Het saldo van baten en laten is het verschil tussen de baten en lasten van de programma’s en het onderdeel algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien. Het resultaat is het resultaat "onder de streep" nadat de mutaties in de reserves verwerkt zijn. Dit is het bedrag dat de gemeente uiteindelijk over heeft of te kort komt op de jaarrekening. Saldo van baten en lasten en het resultaat Het saldo van baten en lasten (= voor mutaties reserves) van de rekening 2023 bedraagt € 8.681.000,00 positief. Het resultaat (= na mutaties reserves) van de rekening bedraagt € 7.569.000,00 positief. Dit betekent dat in de jaarrekening per saldo € 1.112.000,00 aan de reserves is toegevoegd. Het saldo van de incidentele baten en lasten is € 305.000,00 positief . Exclusief de incidentele baten en lasten is het rekeningresultaat 2023 € 7.264.000,00 positief (€ 7.569.000,00 - € 305.000,00). Voor het overzicht van de incidentele baten en lasten verwijzen wij u naar de Jaarrekening, onderdeel B. Bestemming van het resultaat over 2023 Wij stellen u voor om het voordelige resultaat van € 7.569.000,00 toe te voegen aan twee bestemmingsreserves.

In dit kader stellen wij voor om € 5.300.000,00 toe te voegen aan de bestemmingsreserve Stedelijke vernieuwing en deze bestemmingsreserve te herbenoemen in bestemmingsreserve Strategische opgaven. In verband met de toekenning van de Regio Deal 2.0 en de aanvraag voor een bijdrage uit het Volkshuisvestingfonds namens de regio Oost-Groningen wordt cofinanciering van onze gemeente gevraagd. Wij willen de bestemmingsreserve Strategische opgaven o.a. hiervoor inzetten. Daarnaast stellen wij voor om in het kader van het totale pakket met Strategische opgaven een bestemmingsreserve Strategische aankopen in te stellen en het restant van € 2.269.000,00 aan deze reserve toe te voegen.

5

Financiële positie Balans per 31 december 2023 31 december 2023

Activa

31 december 2022

Immateriële vaste activa Materiële vaste activa Financiële vaste activa Voorraden Vorderingen

3.302 84.992 5.771 541 32.467

2.739 87.121 5.363 290 28.162

totaal activa

127.073

123.675

Algemene reserve Bestemmingsreserves Voorzieningen Vaste schulden Schulden

12.682 36.827 6.137 41.981 21.877

8.000 32.020 6.054 44.721 24.503

Resultaat

7.569

8.377

127.073

123.675

Passiva

Totaal passiva

Weerstandsvermogen en risicobeheersing Weerstandvermogen per 31 december 2023 (x € 1.000) Beschikbare weerstandscapaciteit (a) Benodigde weerstandscapaciteit (b)

€ €

Weerstandsvermogen (a-b) Ratio weerstandscapaciteit (a/b)

€

Rekening 19.950 6.144 13.806 3,25

€ € €

Begroting 12.100 6.700 5.400 1,80

De incidentele weerstandscapaciteit wordt gevormd door het eigen vermogen (reserves) per balansdatum, een deel hiervan is in beginsel niet vrij besteedbaar. In de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing is de beschikbare incidentele weerstandscapaciteit per 31 december 2023 berekend op € 19,9 miljoen. De benodigde incidentele weerstandscapaciteit bedraagt € 6,1 miljoen. Ten opzichte van de begroting is het weerstandvermogen € 8,4 miljoen groter. Dit is voornamelijk ontstaan door per saldo € 6,9 miljoen aan toename en vorming van reserves, per saldo € 1,4 miljoen minder/uitgestelde onttrekkingen aan de reserves en per saldo lagere risico’s van € 0,6 miljoen. Uitgaande van de vastgestelde ratio van 1,15 is de beschikbare weerstandscapaciteit ruim voldoende voor de dekking van de lopende (incidentele) risico’s. Tegenvallers en risico’s van structurele aard met financiële gevolgen voor de langere termijn kunnen in beginsel niet worden gedekt uit de incidentele weerstandscapaciteit.

6

Voor incidenteel tegenvallende lastenontwikkelingen kan echter wel een beroep op de algemene reserve worden gedaan. De ondergrens van de Algemene reserve wordt gerelateerd aan de benodigde weerstandscapaciteit. De financieel gekwantificeerde risico’s bedragen op 31 december 2023 € 6.144.000,00, vermenigvuldigd met de ratio van 1,15, betekent dit een ondergrens van de Algemene reserve van afgerond € 7.066.000,00. De omvang van de algemene reserve op 31 december 2023 bedraagt € 12.682.000,00. De ruimte die de Algemene reserve op dit moment biedt om tegenvallers op te vangen bedraagt € 5.616.000,00. De structurele weerstandscapaciteit wordt bepaald door structurele begrotingsoverschotten en/of maatregelen die structurele middelen genereren. De financiële positie is verbeterd maar blijft onvoorspelbaar en dus kwetsbaar. De opgaven voor de komende jaren zijn voor de gemeente groot. Risico’s Het risicoprofiel is toegelicht in de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing. Financiële kengetallen Op basis van de financiële kengetallen concluderen wij dat onze financiële positie per balansdatum redelijk is. Het overzicht van de berekende kengetallen en de toelichting daarop zijn opgenomen in de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing.

De schuldenlast blijft relatief laag, op basis van de solvabiliteitsratio zijn we nog voldoende in staat aan onze verplichtingen te voldoen. De boekwaarden van de grondexploitatie zijn reëel en kunnen naar verwachting worden terugverdiend. Het kengetal structurele exploitatieruimte is in 2023 4,6%. Het kengetal is ten opzichte van 2022 gedaald. Een positief percentage betekent dat de structurele baten toereikend zijn om de structurele lasten te dekken. Maar met een percentage van 4,6 % is de financiële situatie wel kwetsbaar. Voor incidentele tegenvallers is er ultimo 2023 voldoende incidentele weerstandscapaciteit. Inzet hiervan is wel van invloed op de solvabiliteitsratio. Het overzicht van de berekende kengetallen en de toelichting daarop zijn opgenomen in de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing. Financiering Investeringen worden gefinancierd met eigen en vreemd vermogen. Onder eigen vermogen vallen algemene reserves en bestemmingsreserves (boekwaarde per 31 december 2023 € 57,1 miljoen), onder vreemd vermogen vallen voorzieningen en de langlopende geldleningen (boekwaarde per 31 december 2023 € 48,1 miljoen). De totale boekwaarde per 31 december 2023 van de financieringsmiddelen bedraagt € 105,2 miljoen. De totale boekwaarde van de investeringen bedraagt per 31 december 2023 € 94,1 miljoen.

Het financieringsoverschot op de boekwaarde van de investeringen bedraagt € 11,1 miljoen (€ 105,2 miljoen - € 94,1 miljoen). Rentelasten Om een reëel beeld van de investeringslasten te geven, berekenen wij rente over de interne financieringsmiddelen (eigen vermogen en voorzieningen). In de rekening is het werkelijke omslagpercentage 1,42 en is het renteresultaat op de omslag € 69.000,00 voordelig. Ten opzichte van de raming in de begroting (€ 169.000,00 nadelig) is dit een voordeel van € 238.000,00. De renteberekening is opgenomen in de paragraaf Financiering (renteschema). Door de reserves en voorzieningen voor financiering te gebruiken, besparen wij rente op geldleningen van derden. De rente over de reserves en voorzieningen komt ten gunste van algemene dekkingsmiddelen. Voor een deel wordt na resultaatbepaling rente aan de bestemmingsreserves toegevoegd. Op basis van de stand van de reserves en de voorzieningen per 1 januari 2023 is de totale bespaarde rente in 2023 € 947.000,00. Hiervan is € 704.000,00 ten gunste van algemene dekkingsmiddelen geboekt en € 243.000,00 aan de bestemmingsreserves toegevoegd.

7

Overzicht rentelasten Toegerekende rentelasten investeringen Bespaarde rente Renteresultaat Netto (externe) rentelasten

Bedrag 1.358.000,00 -947.000,00 -69.000,00 342.000,00

€ € € €

8

Kerngegevens

KERNGEGEVENS 2023

2022

2021

Oppervlakte gemeente in ha

11.776

11.995

11.995

Aantal woningen

15.177

15.170

15.208

Afval in 1.000 kg (totaal) Groente-, fruit en tuinafval Restafval Hout Grof huisvuil Klein chemisch afval Glas Oud papier Plastic verpakkingen

13.145 2.725 4.204 1.669 1.571 65 582 1.598 731

13.791 2.782 4.259 1.810 1.782 112 625 1.616 805

15.850 3.036 4.621 2.646 2.363 85 651 1.836 612

32.009 1.280 4.813 17.465 8.451

32.139 1.332 4.919 17.563 8.325

31.855 1.291 4.964 17.379 8.221

Sociale uitkeringen (alle regelingen) Gemiddeld aantal uitkeringsgerechtigden In procenten van de bevolking

951 3,00

983 3,06

1.162 3,65

Aantal leerlingen onderwijs Openbaar basisonderwijs Bijzonder basisonderwijs Speciaal basisonderwijs Voortgezet onderwijs (excl. mbo) Praktijkonderwijs Speciaal (voortgezet) onderwijs

4.816 580 1.695 213 2.011 183 134

4.889 610 1.738 222 2.001 176 142

4.905 583 1.809 224 1.967 182 140

Aantal leners bibliotheek

7.616

7.665

7.718

Uitleningen bibliotheek

164.352

175.059

133.302

Bezoekers Theater Geert Teis

47.435

36.488

10.942

FYSIEKE STRUCTUUR

SOCIALE STRUCTUUR Bevolking 0 t/m 4 jaar 5 t/m 19 jaar 20 t/m 64 jaar 65 en ouder

9

10

Jaarverslag

Programmaverantwoording

LEESWIJZER PROGRAMMAVERANTWOORDING Algemeen Het overzicht "Kaders" bevat de door u vastgestelde beleidsnota’s of bovengemeentelijke nota’s die betrekking hebben op de programma’s. De programma's zijn opgebouwd door antwoord te geven op de zogenaamde drie "W"-vragen: "Wat wilden wij bereiken?", "Wat hebben wij daarvoor gedaan?" en "Wat heeft het gekost?". De programmaverantwoording bevat verder het onderdeel Algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien en het overzicht van de kosten van overhead. Programmanaam De begroting kent vier programma's. Onder de naam van het programma is aangegeven welke taakvelden onder dit programma vallen. Wat wilden wij bereiken? Maatschappelijk effect Hier worden de maatschappelijke effecten genoemd die beoogd werden met het programma. Nieuw beleid Hier staan de nieuwe beleidsprioriteiten. De indeling is als volgt: 1. Prioriteiten als gevolg van wettelijke verplichtingen 2. Prioriteiten als gevolg van aangegane eigen verplichtingen 3. Prioriteiten als gevolg van wensen/ambities Onder nieuw beleid vatten wij alleen die beleidsprioriteiten waarvoor tot dusver nog geen budget beschikbaar gesteld was. Dus nieuw beleid = nieuw geld. Beleidsindicatoren Hier zijn de beleidsindicatoren die tot het programma behoren opgenomen. Gemeenten moeten voor de verplichte beleidsindicatoren gebruik maken van de (landelijke) publicatie van bestaande bronnen.

De opgenomen beleidsindicatoren zijn de meest recent gepubliceerde beleidsindicatoren op waarstaatjegemeente.nl. De brongegevens zijn niet de eigen gegevens van onze gemeente, uit het oogpunt van zorgvuldigheid wordt geen inhoudelijke toelichting gegeven op de vermelde gegevens. Naast de verplichte beleidsindicatoren zijn bij programma 1 Participatie eigen indicatoren opgenomen. Wat hebben wij daarvoor gedaan? Hier worden van de taakvelden die tot het programma behoren de belangrijkste activiteiten genoemd. Indien van toepassing wordt het nieuwe beleid nader uiteengezet. Daarna worden de activiteiten van het bestaande beleid van de taakvelden genoemd. Bestaand beleid kan overigens wel nieuwe activiteiten bevatten, waarvan de kosten gedekt worden uit bestaande en voor dat doel beschikbaar gestelde budgetten. Wat heeft het gekost? Lasten en baten Hier worden de lasten en de baten van zowel het nieuwe als het bestaande beleid van het programma in één totaal vermeld. Taakvelden Hier worden de lasten en baten gespecificeerd naar taakvelden.

11

Toelichting Hier is aangegeven (indien van toepassing) welk deel van de baten en lasten betrekking heeft op nieuw beleid. Eventueel wordt een korte toelichting gegeven op de baten en lasten van 2023. Het verschil tussen de cijfers van de jaarrekening 2023 en de gewijzigde begroting 2023 is beknopt toegelicht. Het verschil in de totale apparaatskosten (personeelskosten programma’s en totale kosten overhead) wordt in het Overzicht overhead toegelicht. Mutaties reserves Hier wordt een toelichting gegeven op de mutaties reserves die betrekking hebben op het programma.

12

Programma’s

1. PARTICIPATIE Meedoen en Zelfredzaamheid Taakvelden Economie en Sociaal domein

Wat wilden wij bereiken? Maatschappelijke effecten Onze inwoners doen op een gezonde, gelukkige en veilige manier mee in de samenleving, dorpen en wijken. Onze inwoners zijn zelf- en samenredzaam ondanks hun beperkingen. Zij kunnen zo lang als zij dat willen in hun eigen woonomgeving blijven wonen. We staan voor een gemeente die mensen ondersteunt als het even of langere tijd niet op eigen kracht of met hulp van eigen netwerk lukt. Daarmee voorkomen we dat kleinschalige problemen op langere termijn escaleren en zware hulp en ondersteuning nodig is. We stimuleren eigen initiatief van inwoners en juichen creatieve ideeën om zorg en ondersteuning met meer eigen regie van eigen inwoners toe. We verbinden partners in het veld aan elkaar en helpen ervoor te zorgen dat elke inwoner de juist ondersteuning bij hulpvragen weet te vinden. Effecten taakvelden Economie - Een aantrekkelijke gemeente zijn en blijven voor ondernemers, waar middelgrote en kleine bedrijven floreren. - Behoud en uitbreiding van werkgelegenheid in het algemeen en waar mogelijk de vestiging van bedrijven die laaggeschoold werk bieden in combinatie met een goede en praktische aansluiting in opleidingen. - Goede aansluiting tussen onderwijs, regionaal bedrijfsleven en samenwerking met overheid. - Realisatie Innovatiewerkplaats en commerciële werkplaatsen, samen met onderwijsinstellingen en het bedrijfsleven.

- Meer werkgelegenheid in de regio Zuidoost Groningen, bij voorkeur in de circulaire economie. - Uitvoering Visie circulaire economie "Stadskanaal werkt duurzaam". - Uitvoering Centrumvisie Musselkanaal. - Evenwichtige en aantrekkelijke warenmarkten. - Samenwerking met de regio en de provincie om goede recreatieve en toeristische verbindingen tussen zowel het gebied Westerwolde, de Veenkoloniën als de Drentse Hondsrug te realiseren. Effecten taakvelden Sociaal domein - Verantwoordelijke inwoners, alleen indien zij niet of onvoldoende in de kosten van hun bestaan kunnen voorzien en anders problemen ondervinden in hun maatschappelijk functioneren en participeren, helpen en ondersteunen en tijdelijk een inkomensondersteuning bieden. - Een samenhangend aanbod van hulpverlening. - Efficiënt gebruik van onze welzijnsaccommodaties. - Een inclusieve samenleving waarin voorkomen wordt dat kwetsbare volwassenen en jongeren buiten de samenleving raken en waar inwoners met een beperking naar eigen wens en vermogen kunnen meedoen aan de samenleving. En daarbij minder drempels tegenkomen die dit meedoen in de weg staan. - Laagdrempelige voorzieningen zijn bereikbaar voor minima zodat ook zij in de samenleving kunnen "meedoen".

- Deelname van mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt en een arbeidsbeperking aan onze samenleving, waarbij jongeren onder de 27 jaar en mensen met arbeidspotentieel (trede 3 en 4 van de participatieladder) prioriteit krijgen. - De bijstand is zoveel mogelijk een tijdelijke situatie. Inwoners hebben structureel een duurzaam perspectief voor een toekomst met werk.

13

Wat hebben wij bereikt? Maatschappelijke effecten Effecten taakvelden Economie - Tezamen met de Vereniging van bedrijven De Kanaalstreek (VVBK) is gewerkt aan de voorbereiding van een gezamenlijk op te zetten Ondernemersbeurs voor 2024. - Wij hebben samen met onze buurgemeenten en de provincies Drenthe en Groningen gewerkt aan het opstellen van de ruimtelijke economische visie voor het N366 gebied. - Wij hebben samen met onze buurgemeenten en de provincie Groningen een drietal (concept) Masterplannen opgesteld: Campussen, Regiocentra en Oost-Groningen. - Namens Oost-Groningen is een bijdrage geleverd in de werkgroep voor de economische agenda. Dit als onderdeel van de uitwerking van de maatregelen vanuit Nij Begun. - Makeport Mercurius is verder ontwikkeld en is inmiddels operationeel. - Samen met de Oost-Groninger buurgemeenten wordt vanuit stichting ZO Groningen (promoot Zuid en OostGroningen) het gebied gepromoot. Dit is als onderdeel van de visie vrijetijdseconomie Oost-Groningen - Voor de gehele gemeente is een stadsplattegrond ontwikkeld als vervanging van de kaart welke in de gemeentegids werd opgenomen. - Als ondersteuning voor de ondernemers in de vrijetijdseconomie is een proef- en beleefroute ontwikkeld. Deze route stimuleert ook actief bewegen (fietsen in de gemeente). - Op het Bedrijvenpark Stadskanaal zijn meerdere bedrijfskavels verkocht.

- De Ondernemersacademie, waarbij jonge studenten van het Noorderpoort zich focussen op ondernemerschap, is voortgezet. - Wij hebben actief deelgenomen aan de Ubbo Business School door het geven van workshops en het bijwonen van (netwerk)bijeenkomsten. - Er is gewerkt aan de oprichting van een nieuwe markcommissie en marktadviescommissie. Effecten taakvelden Sociaal domein - 2023 stond nog steeds in het teken van het opvangen van de effecten van de oorlog in Oekraïne en van de vluchtelingenproblematiek in Ter Apel. We constateren dat er vanaf 2022 een goed lopend opvangsysteem voor ontheemden uit Oekraïne is gerealiseerd in 2023. - We hebben in 2023 een substantiële bijdrage geleverd aan de problematiek in Ter Apel door crisisnoodopvang voor de nachten te bieden. In het verlengde van de oorlog in Oekraïne ontstond er een energiecrisis en dreigde een toename van armoedeproblematiek. Hiervoor zijn diverse armoede- en energiemaatregelen getroffen. - Daarnaast zien wij als effect van vergrijzing, leefstijl en mentale problematiek een toename van de zorgvraag in onze gemeente. Het beroep op de samenleving, het voorliggend veld en de gemeentelijke zorgvoorzieningen neemt toe.

In het kader van de landelijke hervormingsagenda Jeugd en de landelijke gezondheidsakkoorden (Integraal zorgakkoord, Gezond en actief leven akkoord) zijn hiervoor plannen ontwikkeld in om daarmee aan de slag te gaan.

14

Beleidsindicatoren

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13

Indicator Functiemenging Vestigingen (van bedrijven) Banen Werkloze jongeren Netto arbeidsparticipatie Bijstandsuitkeringen Kinderen in uitkeringsgezin Aantal re-integratievoorzieningen Wmo-cliënten met een maatwerkarrangement Jongeren met jeugdhulp Jongeren met jeugdbescherming Jongeren met delict voor de rechter Jongeren met jeugdreclassering

Eenheid % aantal per 1.000 aantal per 1.000 % % aantal per 10.000 % aantal per 10.000

Periode 2022 2022 2022 2022 2023 2023 2022 2023

Gemeente 45,1 144,6 651,1 3 69,2 394,4 7 233,1

Nederland 53,8 174,1 825,4 1 73,1 344,8 6 191,5

aantal per 10.000

2022

1240

710

% % % %

2023 2023 2022 2023

12,4 0,2 1 0,2

11,1 0,3 1 0,3

Bron: Waarstaatjegemeente.nl (Besluit Begroting en Verantwoording)

Toelichting 1. De functiemengingsindex (FMI) weerspiegelt de verhouding tussen banen en woningen, en varieert tussen 0 (alleen wonen) en 100 (alleen werken). Bij een waarde van 50 zijn er evenveel banen als woningen. 2. Het aantal vestigingen van bedrijven per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15 tot en met 64 jaar. 3. Het aantal banen per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15 tot en met 64 jaar. 4. Het percentage personen van 16 tot en met 22 jaar die als werkzoekende staan ingeschreven en geen baan hebben als werknemer. 5. Het percentage van de werkzame beroepsbevolking ten opzichte van de (potentiële) beroepsbevolking. 6. Het aantal personen met een uitkering op grond van de Wet werk en bijstand (WWB, t/m 2014) en de Participatiewet (vanaf 2015) per 10.000 inwoners. 7. Het percentage kinderen tot 18 jaar dat in een gezin leeft dat van een bijstandsuitkering moet rondkomen. 8. Het aantal lopende re-integratievoorzieningen per 10.000 inwoners in de leeftijd van 15 tot en met 64 jaar. 9. Het aantal per 10.000 inwoners in de betreffende bevolkingsgroep. Een maatwerkarrangement is een vorm van specialistische ondersteuning binnen het kader van de Wmo. Voor de Wmo gegevens geldt dat het referentiegemiddelde gebaseerd is op 327 deelnemende gemeenten. 10. Het percentage jongeren tot 18 jaar met jeugdhulp ten opzichte van alle jongeren tot 18 jaar. 11.

Het percentage jongeren tot 18 jaar met een door de rechter dwingend opgelegde jeugdbeschermingsmaatregel ten opzichte van alle jongeren tot 18 jaar. 12. Het percentage jongeren (12 tot en met 21 jaar) dat met een delict voor de rechter is verschenen. 13. Het percentage jongeren (12 - 23 jaar) met een jeugdreclasseringsmaatregel ten opzichte van alle jongeren (12 - 23 jaar).

15

Overig Indicator voorzieningen Aantal uitkeringsgerechtigden Uitstroom uit de uitkering Aantal aanvragen bijzondere bijstand Aantal Bewindvoering Instroom SHV Aantal Schuldregelingen Aantal Budgetbegeleiding Aantal WSNP Uitstroom SHV Aantal trajecten Vroegsignalering Aantal in behandeling bij Humanitas-thuisadministratie Aantal in behandeling bij Stichting Leergeld Aantal in behandeling bij Jeugdfonds Sport en Cultuur

Indicator arbeidsparticipatie Verbetering trede 3 t.o.v. peildatum 1 januari* Plaatsing op werkstages** Plaatsing op reguliere en gesubsidieerde arbeid*** Techniektesten DOK4 Aantal WSW plaatsen Wedeka****

Rekening 2022 829 234 865 454 127 135 218 7 48 104 144 150 95

Begroting 2023 1.010 300 950 520 250 200 300 20 100 250 200 200 200

Rekening 2023 788 218 813 405 107 111 273 14 41 36 120 244 165

Rekening 2022 22% 149 187 28 489

Begroting 2023 25% 150 175 40 490

Rekening 2023 24% 139 133 30 464

*Percentage van het aantal klanten die op 1 januari in trede 3 geregistreerd staan en naar treden 4, 5 of 6 doorstromen, dan wel uitstromen (naar werk).

**Gemiddeld aantal klanten die via een werkstage intern (bij Wedeka) of extern (bij reguliere werkgevers) werkervaring opdoen.

***Regulier werk inclusief parttime, afspraakbanen, beschut werk en uitzendbanen. ****Betreft het aantal subsidiabele eenheden.

16

Wat hebben wij daarvoor gedaan? ALGEMEEN Binnen dit programma stond in 2023 meedoen (participatie) en het versterken van de zelfredzaamheid en verbeteren van de bestaanszekerheid van onze inwoners centraal. Zowel op het gebied van economische ontwikkeling als van het sociaal domein. Om kansenongelijkheid en (gezondheids)achterstanden op termijn terug te dringen is er binnen het bestaand beleid inzet geweest op onderstaande taakvelden. Daarbij is zowel ambtelijk als bestuurlijk samengewerkt met veel partijen, zowel lokaal, regionaal als provinciaal. Op diverse terreinen hebben wij daarbij onze ondersteunende, faciliterende en/of regisserende rol gepakt. Diverse projecten vonden plaats in Regio Deal-verband. En er zijn diverse specifieke uitkeringen (SPUKS) aangevraagd om hiermee aan de slag te gaan. Ook in 2023 had de oorlog in Oekraïne, met als gevolg een ontheemdenopvang, een energie- en armoedecrisis en de vluchtelingenproblematiek van Ter Apel de nodige impact op de uitvoering van het bestaand beleid. Vooral de opvang van ontheemden en asielzoekers heeft veel gevraagd van de gehele ambtelijke organisatie maar zeker ook van de afdeling beleid. Door de urgentie van het opvangvraagstuk zijn andere reguliere taken blijven liggen.

TAAKVELDEN ECONOMIE Fysieke bedrijfsinfrastructuur - Wij hebben ondersteuning geboden bij de verdere ontwikkeling van de innovatie hub, die sinds 2020 de naam Makeport Mercurius heeft gekregen. Met de eerder opgestelde business case zijn middelen verworven via RegioDeal, Leader en Toukomst. Dit heeft ervoor gezorgd dat er vanuit verschillende academies, opgestart door lokale ondernemers, de brug wordt geslagen met het regionale (beroeps)onderwijs. Inmiddels is Makeport Mercurius operationeel en actief in gebouw D&E op de voormalige Philipslocatie. Op dit fundament zal in 2024 verder worden gebouwd waarin onder andere ook de huisvesting met de mogelijke vernieuwbouw van gebouw S verder gestalte krijgt. - De Ondernemersacademie, waarbij jonge studenten van het Noorderpoort zich focussen op ondernemerschap, is voortgezet. In deze samenwerking tussen het onderwijs, bedrijfsleven en verschillende gemeenten in Oost-Groningen worden jongeren ondersteund en gestimuleerd om zelfstandig ondernemer te worden. - De Ubbo Business School, waarbij jonge studenten van het Ubbo zich focussen op ondernemend leren, is door onze gemeente weer actief opgepakt. In deze samenwerking tussen het onderwijs en lokaal bedrijfsleven worden jongeren ondersteund en gestimuleerd om zelfstandig te leren bij onder andere het opstellen van een ondernemingsplan en het organiseren van bijeenkomsten en debatten.

- Wij traden actief op als intermediair op het gebied van verkoop van bedrijventerreinen. Voor het Bedrijvenpark Stadskanaal is meegewerkt aan verkoop van meerdere bedrijfskavels. - Wij zijn bezig met de uitwerking van een ruimtelijke economische visie voor het N366 gebied. De visie wordt samen met buurgemeenten Pekela, Westerwolde, Borger-Odoorn en de provincie Groningen opgesteld. Doelstelling van de visie is duidelijk beeld te verkrijgen van de potentie van onze huidige bedrijventerreinen alsmede de mogelijkheden van uitbreidingen, inclusief aanpalende gevolgen in de nabije toekomst, in dit overkoepelende gebied. Het opstellen van de visie wordt betaald vanuit de RegioDeal. Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen - Door het afleggen van bedrijfsbezoeken is gewerkt aan het versterken van contacten met het bedrijfsleven. - Er heeft periodieke afstemming plaatsgevonden met de handel- en winkeliersverenigingen om zoveel mogelijk initiatieven te faciliteren. - Met behulp van de Locatiemonitor Bedrijventerreinen zijn actief huur- en kooppanden en bedrijfskavels onder de aandacht gebracht. - De samenwerking met GroBusiness, het nieuw door de provincie Groningen opgerichte bedrijvenloket, verloopt voorspoedig. Economische promotie - Tezamen met het VVBK is gewerkt aan de voorbereiding van een gezamenlijk op te zetten Ondernemersbeurs voor 2024.

17

-

-

-

Net als in de voorgaande jaren heeft onze gemeente gekozen om aan haar medewerkers cadeaubonnen te verstrekken in plaats van een kerstpakket. Deze bonnen konden tijdens en na de kerstmarkt worden ingeleverd bij geselecteerde winkeliers van winkeliersverenigingen in onze gemeente. Op deze wijze hebben wij getracht onze verenigingen en winkeliers nader te ondersteunen en te promoten. Er is invulling gegeven aan het uitvoeringsprogramma van de visie vrijetijdseconomie Oost-Groningen 2030. Hiermee ligt er een regionale Oost-Groningse (Oldambt, Veendam, Pekela, Westerwolde en Stadskanaal) visie waarmee de komende jaren gestructureerd invulling aan recreatie & toerisme ofwel vrijetijdseconomie gegeven kan worden. De Stichting ZO Groningen richt zich op toeristische recreatieve promotie van het Gebied. De promotie wordt gebiedsgericht aangepakt vanuit Westerwolde en de Veenkoloniën. Er is een subsidie verleend om de activiteiten voor 2023 te waarborgen.

TAAKVELDEN SOCIAAL DOMEIN Samenkracht en burgerparticipatie Activiteiten maatschappelijk werk - Stichting Welstad heeft het algemeen maatschappelijk werk uitgevoerd conform de afspraken in het Programma van Eisen Welzijnsvoorzieningen 2023. - Onze taakstelling voor het huisvesten van vergunningshouders is in 2023 vastgesteld op 71 statushouders. Door goede samenwerking tussen Vluchtelingenwerk, woningcorporaties en gemeente is het gelukt om 2023 af te sluiten met een voorsprong van 12 statushouders op de taakstelling voor het komende jaar. - In september 2023 is de pilot van Bewegen Werkt gestart waarin statushouders door middel van een beweegprogramma werken aan hun mentale- en fysieke conditie. Hierin wordt veel aandacht besteed aan arbeidsrelevante competenties en taal waardoor de participatie van statushouders wordt vergroot. - Vanuit de Nieuwe Wet Inburgering zijn we gestart met het ontwikkelen van een aantal communicatiemiddelen zoals een informatieboek voor statushouders, een welkomstpakket voor in het AZC met informatie en het produceren van een welkomstfilm. - Vluchtelingenwerk verzorgt de maatschappelijke begeleiding van statushouders en voert voor ons tevens het Participatieverklaringstraject (PVT) uit. De PVT is een verplicht onderdeel van de inburgering om bij te dragen aan de integratie in onze samenleving.

Er vindt afstemming plaats met het TDC wanneer er mogelijkheden zijn tot arbeidsparticipatie. - De bestuursovereenkomst voor het AZC in Musselkanaal is verlengd tot 31 augustus 2025. - Bijna 800 mantelzorgers hebben in 2023 een blijk van waardering ontvangen. Welstad heeft hiervoor in de diverse wijken een afhaalmoment gehouden. Degene die verhinderd waren konden zich telefonisch melden bij Welstad om voor het ophalen van de waardering op een ander moment daar afspraken over te maken. - Ongeveer dertig gezinnen hebben in de Week van de pleegzorg een pleegzorgwaardering ontvangen. - De Luisterlijn (voorheen Sensoor) biedt (vrijwillige) telefonische bereikbaarheid 24 uur per dag. Daarnaast zijn ze via mail en chat bereikbaar. De Luisterlijn wordt gefinancierd vanuit het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS). - Het vrijwilligersbeleid is uitgevoerd zoals dat in de Kadernota 0e lijn is opgenomen. Vrijwilligers worden zo nodig ondersteund bij het verwerven van een Verklaring Omtrent Gedrag (VOG). Er is in maart 2023 in de Spont een vrijwilligersavond gehouden. Tijdens deze avond is ook de vrijwilligersprijs uitgereikt. - Wij hebben uitvoering gegeven aan de Wet gemeentelijke anti-discriminatievoorzieningen.

De wettelijke taken (behandeling en registratie van meldingen) zijn belegd bij het provinciale Discriminatie Meldpunt Groningen (DMG); lokaal is dit belegd bij Stichting Welstad en het CJGV. Activiteiten Voorzieningen Wmo - In 2023 is een start gemaakt met het opzetten van een dashboard Wmo. Hiermee kunnen inzichten worden gecreëerd, waardoor ontwikkelingen en trends beter zichtbaar worden. - Het contractbeheer voor Wmo-begeleiding, ingekocht door Oldambt, Pekela en Stadskanaal (OPS) en Wmohulpmiddelen (ingekocht door Oldambt, Stadskanaal, Pekela, Westerwolde en Veendam) is belegd bij en uitgevoerd door de gemeente Oldambt. - Het contractbeheer voor Huishoudelijke Ondersteuning is door ons zelf uitgevoerd.

18

-

-

-

-

Het contractbeheer voor Wmo-vervoer en leerlingen- en jeugdzorgvervoer, kleinschalig openbaar vervoer en de buurtbussen lag bij Publiek Vervoer Groningen-Drenthe. Door CAO-ontwikkelingen stijgen de loonkosten van zorgaanbieders fors. In de loop van 2023 kwamen de eerste signalen vanuit een aantal gecontracteerde aanbieders van Wmo-begeleiding dat dit mogelijk tot problemen gaat leiden in de bedrijfsvoering. Door het contractmanagement van de OPS-gemeenten zijn hierover gesprekken gevoerd. De eigen bijdrage voor een Wmo maatwerkvoorziening was in 2023 € 19,00 per maand ongeacht het inkomen. Het Rijk heeft in 2023 besloten om de eigen bijdrage voor Wmo weer inkomensafhankelijk te maken voor alle Wmo voorzieningen. De invoering hiervan is uitgesteld naar 2026. Invoering PGB 2.0: In oktober 2023 is door de landelijke ketenpartijen besloten nog niet te starten met het aansluiten van gemeenten. Er is weliswaar voldoende voortgang geboekt met het bouwen van functionaliteiten voor gemeenten (meerdere vertegenwoordigers kunnen opvoeren, gemeentemedewerkers kunnen inloggen met e-herkenning, een scheiding van functiebudgetten), maar de ketenpartijen willen meer zekerheid over de rechtmatigheid van de betalingen in 2.0. Met PGB 2.0 regelt de budgethouder sneller, gemakkelijker, overzichtelijker en veiliger zijn PGB- administratie.

Voor het toezicht op rechtmatigheid en kwaliteit Wmo werken we samen met een extern bureau die onderzoeken uitvoert bij aanbieders. In 2023 zijn door dit bureau tien onderzoeken uitgevoerd naar aanleiding van signalen. Ook heeft het extern bureau onderzoek gedaan naar signalering door de uitvoering. Naar aanleiding van de uitkomsten van dit onderzoek is een bewustwordingssessie aan de uitvoering gegeven. Daarnaast is het toezicht op calamiteiten en geweld uitgevoerd door de gemeente Groningen. In onze gemeente is één situatie gemeld en onderzocht.

Activiteiten Welzijn breed - Eind 2022 hebben alle Groninger gemeenten, de Groninger woningcorporaties en de provincie Groningen ingestemd met deelname aan de Koploperregio Groningen. Daarmee gaven gemeenten in 2023 opvolging aan het programma ‘Een thuis voor iedereen’ (ETVI) van de Nationale Woon- en Bouw agenda (NWBA). Waarbij niet alleen aandacht is voor het wonen maar ook voor de noodzakelijke ondersteuning en voorzieningen. Wegens de vergrijzing van onze bevolking betrekken de Groninger gemeenten daarbij ook het NWBA-programma ‘Wonen, ondersteuning en zorg voor ouderen’ (WOZO). In 2023 is gewerkt aan een provinciale inventarisatie, het inrichten van de governance en het opstellen van een plan van aanpak. Uiteindelijk wordt alle input verwerkt in een woonzorgvisie. - De samenwerking met de zorgverzekeraar stond in 2023 in het teken van de uitwerking van de landelijke zorgakkoorden: het Integraal Zorgakkoord (IZA) en het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA). Zie ook onderdeel Gezondheid in programma 4 Dienstverlening. - De subsidieregelingen zijn waar nodig geactualiseerd. - De aanpak van eenzaamheid kreeg in 2023 als volgt aandacht: • Stichting Welstad sloot aan bij het actieprogramma Een tegen eenzaamheid (Ete) en organiseert activiteiten voor zowel ouderen als jongeren op wijkniveau; • Via de methodiek van Sociaal Vitaal signaleerde Welstad o.a.

eenzaamheid onder zelfstandig thuiswonende 75-85 jarigen. In 2024 wordt het vervolg van Sociaal Vitaal verder uitgerold. Naast de SPUK GALA hebben wij een bijdrage ontvangen uit Regiodeal Oost Groningen voor de doorontwikkeling van Sociaal Vitaal. Het restant is overgeheveld naar 2024; • Ete is per 1 januari 2023 onderdeel van SPUK GALA en maakte integraal onderdeel uit van het plan van aanpak SPUK GALA Stadskanaal. - Het incidenteel budget voor het organiseren van zinvolle activiteiten voor thuiswonende dementerende ouderen is in 2023 niet ingezet wegens prioritering. Het budget blijft beschikbaar voor 2024. - De Participatieraad is ambtelijk ondersteund bij zijn werkzaamheden. Van drie leden is in 2023 afscheid genomen wegens beëindiging van hun zittingstermijn. Twee leden hebben afscheid genomen vanwege ziekte. De Participatieraad kon in 2023 zes nieuwe leden verwelkomen. Hierdoor bestaat de Participatieraad eind 2023 uit 14 leden en was er nog één vacature. De Participatieraad heeft in 2023 haar tienjarig bestaan op passende wijze gevierd. Het college is diverse malen geadviseerd over het gevoerde en voorgenomen beleid. - Het Programma van Eisen Welzijnsvoorzieningen vormde ook in 2023 de basis voor de uitvoering en subsidiëring van het welzijnswerk in onze gemeente. Het Programma van Eisen is in 2023 geactualiseerd en vastgesteld voor het jaar 2024. 19

-

-

-

-

In 2023 is begonnen met de voorbereiding voor een nieuwe samenwerkingsrelatie met Welstad voor de jaren na 2024. Eens per zes weken heeft met Welstad ambtelijk overleg plaatsgehad over de lopende subsidie en de diverse projecten die daarmee verband hielden. Er heeft twee keer een bestuurlijk overleg plaatsgevonden. Met Regiodeal middelen (pijler gezondheid) zijn uitvoeringsafspraken gemaakt met stichting Welstad voor de inzet van een Ondersteuner Sociaal Domein (OSD) in alle huisartsenpraktijken. De samenwerking met het medisch domein en de verwijsroute van huisarts naar het sociaal domein voor niet medische problematiek is daardoor verbeterd. Dit leidt tot betere en snellere interventies voor inwoners en zorg of ondersteuning op de juiste plek. De OSD richt zich in principe op volwassenen, maar daar waar nodig vindt afstemming met de Ondersteuner Jeugd en Gezin plaats (zie jeugdhulp, inzet OJG). Uit de evaluatie over 2023 blijkt dat huisartsen tevreden zijn met het aanbod en de samenwerking met de OSD-er steeds beter wordt, maar dat het aantal beschikbare uren per huisarts te weinig is omdat het aantal kwetsbare ouderen en complexe ggzcliënten met sociale vraagstukken toeneemt en huisartsen de samenwerking met het sociaal domein steeds beter oppakken.

Cliënt-ervaringsonderzoek Wmo: vier keer per jaar is een vragenlijst gestuurd naar cliënten die in het betreffende kwartaal een maatwerkvoorziening hebben ontvangen. Wij ontvingen per kwartaal een rapportage. De resultaten over geheel 2023 worden aan u verstrekt zodra het jaaroverzicht beschikbaar is. In 2023 hebben tien dorpen/wijken een beroep gedaan op het wijkbudget. Ze ontvingen een vast bedrag voor het in stand houden van hun organisatie én een bedrag op basis van hun begroting en jaarplan. In het jaarplan zetten zij uiteen welke activiteiten er gepland staan ter bevordering van de leefbaarheid. Evenals andere jaren hebben Stadskanaal Noord en de Hagen/Vogelwijk/Borgen (deze wijken hadden geen wijkraad) in 2023 geen gebruik gemaakt van het wijkbudget. Omdat de activiteiten ruim twee jaar stil hebben gelegen vanwege coronamaatregelen is er ook dit jaar in totaal een lager budget uitgekeerd dan andere jaren. Zie ook programma 3 Leefbaarheid. De inzet van het buurtwerk van Welstad voor het wijkgericht werken is hetzelfde gebleven als in 2022. Wel is in het kader van de Wijkaanpak in Maarsveld in 2023 extra inzet gepleegd door het buurtwerk. In 2023 is gewerkt aan de uitvoering van de Actieagenda lokale inclusie Stadskanaal. De resultaten worden jaarlijks gemonitord. De bewustwording van inclusie neemt toe. Dit geldt voor zowel in als buiten de organisatie.

Zo zijn winkels en horeca met een brief geïnformeerd over toegankelijkheid, is in samenwerking met Welstad een initiatief voor rolstoel-handbal gestart en is een nieuw Kernteam lokale inclusie Stadskanaal samengesteld.

Activiteiten Sociaal cultureel werk - Op basis van het ‘Programma van Eisen Welzijnsvoorzieningen’ zijn afspraken gemaakt met Stichting Welstad voor het sociaal cultureel werk, ouderenwerk, algemeen maatschappelijk werk/buurtwerk, mantelzorgondersteuning, vrijwilligerswerk, brede scholen, combinatiefunctionaris/ buurtsportcoaches en het jeugd- en jongerenwerk. Er is gekozen voor een integrale benadering van werkgebieden in het sociale domein. Om te zorgen dat de uitvoering zo goed mogelijk blijft aansluiten bij de actuele situatie wordt bij de subsidieverlening jaarlijks in overleg met de welzijnsinstelling prioriteiten aangegeven. Input hiervoor is onder meer afkomstig van de gemeentelijke monitor sociaal domein, wijk- en dorpsevaluaties en de inbreng van wijkraden en organisaties van dorpsbelangen. Tevens spelen trends en ontwikkelingen een rol. - Jeugd- en jongerenwerk waren zichtbaar op straat, buurtsportcoaches daagden inwoners uit via de social media om mee te doen met laagdrempelige activiteiten zoals een ‘ommetje’ in de wijk of buurt of meedoen aan een ‘gezond koken workshop’. Thema’s zoals eenzaamheid, mantelzorgontwikkelingen, signalering laaggeletterdheid hebben afgelopen jaar aandacht gehad. - De voorbereidingen zijn gestart voor de nieuwbouw van een nieuw KC Maarsveld.

Activiteiten Kinderopvang - Voor gezinnen die door een medische of sociale omstandigheid tijdelijk geen recht op kinderopvangtoeslag hebben, maar die voor de ontwikkeling van het kind toch gebruik willen blijven maken van kinderopvang, kan indien nodig een indicatie kinderopvang op sociale of medische gronden worden afgegeven. De tegemoetkoming kan worden gezien als financiële overbrugging voor ouders. Het gebruik van de regeling is in 2023 ten opzichte van 2022 weer toegenomen. Daarnaast zien we dat ouders ook veelal gebruikmaken van andere voorliggende voorzieningen als het eigen netwerk, Voorschoolse Educatie of reguliere peuteropvang.

20

-

-

De GGD Groningen voerde de wettelijk verplichte inspecties op de kinderopvang en buitenschoolse opvang uit. Gastouderbureaus, gastouders, kinderdagverblijven, kinderopvangorganisaties en organisaties voor buitenschoolse opvang die voldoen aan de wettelijke eisen zijn opgenomen in het Landelijk Register Kinderopvang. Kinderopvangorganisatie Mamasthee heeft de locatie aan de Utrechtselaan 138 vanwege brand moeten verlaten en is tijdelijk gehuisvest geweest aan de Burg. van Sevenhovenstraat 47. Inmiddels heeft Mamasthee haar intrek genomen in het nieuwe onderkomen aan de Oosterstraat 11.

Toegang en eerstelijnsvoorzieningen (voorheen Wijkteams) - In 2023 heeft het Centrum voor Jeugd, Gezin en Veiligheid (CJGV) de reguliere aanvragen voor geïndiceerde jeugdhulp en de meldingen van veiligheidszaken opgepakt. Bij de veiligheidszaken vond zo nodig doorgeleiding plaats naar de Raad voor de Kinderbescherming. Ook leerplicht en leerlingenvervoer zijn onderdeel van het CJGV. Op deze manier kon een integrale aanpak op het kind/gezin worden ingezet. - Vanuit het team Wmo werden daarnaast de Openbare geestelijke gezondheidszorg (OGGz) en Wet verplichte geestelijke gezondheidszorg (Wvggz)-zaken en multiprobleem gezinnen/huishoudens gecoördineerd. - Zowel bij het CJGV als in het team Wmo is bij multiprobleemsituaties integraal afgestemd (picknicktafelmethode). - Bij het team Wmo is in de loop van het jaar de wachttijd voordat een melding in behandeling kon worden genomen opgelopen tot ca. 13 weken. Dit had te maken met capaciteitsproblemen bij zowel het loket als de Wmo consulenten. Er is een aantal beheersmaatregelen genomen en er is tijdelijk extra capaciteit ingezet. Eind 2023 is een onderzoek gestart, om te kijken of er verdere aanpassingen in het werkproces mogelijk zijn om de doorlooptijd te verkorten én of het aantal meldingen in verhouding is met de beschikbare formatie. - Er is uitvoering gegeven aan de pilot Jeugd en Opgroeien.

Hierbinnen onderzoeken jeugd- en gezinsprofessionals vanuit verschillende organisaties in onderlinge afstemming wat de precieze hulpvraag is en verlenen lichte ambulante hulp. - Medische advisering is waar nodig ingezet bij indicaties voor maatwerk. - Om de inzet van cliëntondersteuning te versterken is onze deelname aan het landelijke Koplopersproject cliëntondersteuning gecontinueerd, gefinancierd door het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn & Sport (VWS). In 2023 is voornamelijk ingezet op de doorontwikkeling van de communicatiemiddelen. Eind 2023 hebben we het project afgerond. Inkomensregelingen Activiteiten Armoede - Ook in het jaar 2023 had de energiecrisis effect op de bestaanszekerheid voor onze inwoners. Daarom is er veel inzet geweest op hulp en ondersteuning op diverse leefgebieden. - Door deze energiecrisis kwamen veel mensen in moeilijkheden. Niet alleen mensen met een minimum inkomen, maar ook de middeninkomens hadden het moeilijk. We hebben regelingen van het Rijk uitgevoerd zoals de energietoeslag en de SPUK regeling Energiearmoede en daarnaast ondersteunende diensten ingekocht of gesubsidieerd. - De aanmeldingen bij de Voedselbank Stadswolde zijn in 2023 gestegen. Er komen vooral nieuwe doelgroepen bij, zoals statushouders en mensen met een baan met een laag inkomen. - Van de nieuwe locatie van Veur Noppes wordt veel gebruik gemaakt.

Ook hier zien we veel nieuwe doelgroepen, zoals statushouders en mensen met een baan met een laag inkomen. Ook weten aanbieders Veur Noppes goed te vinden. Activiteiten Inkomen - Er is een enorme vraag naar menskracht op de arbeidsmarkt, waardoor mensen sneller van baan tot baan doorstromen en niet lang thuis zitten. Voor het jaar 2023 gingen wij uit van ongeveer 800 te verstrekken bijstandsuitkeringen. Het daadwerkelijke aantal verstrekte bijstandsuitkeringen bedroeg over 2023 gemiddeld 788. - De uitstroom in 2023 is in aantal lager dan 2022, namelijk 218 in 2023 vergeleken met 234 in 2022. Percentueel gaat het in beide jaren om gemiddeld 28% aan uitstroom ten opzichte van het aantal verstrekte uitkeringen.

21

Activiteiten Schulden - Welstad heeft huisbezoeken uitgevoerd voor de voorzieningenwijzer. Per deelnemend huishouden is het afgelopen jaar gemiddeld € 994,00 bespaard. - Het onderdeel Vroegsignalering nam een steeds grotere plaats in binnen het beleid voor schuldhulpverlening. Door de inzet van een passend systeem (BKR) en doordat steeds meer organisaties (energiebedrijven, ziektekostenverzekeraars, woningbouwverenigingen) zich aansluiten, wordt steeds eerder duidelijk welke mensen mogelijk in de problemen zitten of komen. In 2023 is een consulent vroegsignalering aangenomen, die zich volledig kan richten op deze vroegsignaleringen. In 2023 hebben er mede door inzet van de consulent vroegsignalering geen huisuitzettingen plaats gevonden. - De GKB en Humanitas overleggen over de inzet van nazorg in de gemeente Stadskanaal. Vrijwilligers zijn opgeleid en de GKB kan zo nodig ondersteuning te bieden bij uitstroom budgetbeheer c.q. werken aan financiële redzaamheid. - Vanaf 2021 is er sprake van een daling van de aanvragen bijzondere bijstand voor de bewindvoering. Het gaat om 405 in 2023 ten opzichte van 454 in 2022. Daarbij is de daling in aantal 10%, waarbij de uitgaven met 20% zijn gedaald. WSW en beschut werk (voorheen Begeleide participatie) - Vanaf 2022 hebben we te maken met de krapte op de arbeidsmarkt.

De vraag naar personeel bleef stijgen, wat maakt dat mensen minder snel gebruik hoeven te maken van een participatiewet uitkering. Ook mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt door beperking of andere oorzaken vonden de afgelopen jaren gemakkelijker hun weg naar werk, eventueel met begeleiding. Door deze ontstane krapte op de arbeidsmarkt zijn veel mensen met kansen op de arbeidsmarkt inmiddels uitgestroomd. - De doelgroep die nu nog gebruik maakt van een Participatiewet uitkering is relatief gezien steeds kwetsbaarder en ervaart een grotere afstand tot de arbeidsmarkt. De snelle doorbemiddeling van uitkering naar werk voor deze doelgroep is niet meer aan de orde en de begeleiding dient steeds intensiever/uitgebreider te worden om mensen werkfit te krijgen. Dit is ook terug te zien in de prestatieindicatoren, waaruit blijkt dat er steeds minder plaatsingen naar werk zijn. Naast het bemiddelen van mensen met een uitkering zien we ook steeds vaker dat we inzetten op het preventief voorkomen van uitval bij een werkgever. Dit doen we onder andere door intensiever in te zetten op jobcoaching. Dit maakt dat het aantal mensen met een uitkering nog steeds daalt ten opzicht van vorige jaren.

- In 2023 zijn onder andere de volgende trajecten ingezet ten behoeve van de re-integratie van mensen met een uitkering: • Wedeka organiseert trajecten waarbij ze steeds meer inspelen op de talenten en behoeften van deelnemers, bijvoorbeeld het opknappen van meubels uit de Kringloop, door het gebruik van de naaimachines van de stoffeerderij weer in te zetten en horecawerkzaamheden uit te voeren voor eigen medewerkers en lunches bij overleggen aan te bieden. Dit doen ze naast de trajecten (schoonmaak, productie, etc.) die Wedeka al aanbood; • In samenwerking met Team werk faciliteren van events, zoals speeddates tussen uitzendbureaus en Oekraïense inwoners van de gemeente of een ontwikkelevent voor werkzoekenden; • Ook zijn we gezamenlijk in 2023 begonnen met een speciaal traject voor statushouders die in mindere mate leerbaar/schoolbaar zijn en daarom ingedeeld zijn in de inburgeringsklas ‘z-route’. Deze doelgroep zal de Nederlandse taal waarschijnlijk niet leren door alleen de taallessen te volgen. Daarom is een verplicht onderdeel van hun inburgering dat zij praktijkervaring op doen om zo meer met de Nederlandse taal en arbeidscultuur in aanraking te komen. - In 2023 hebben we voor 51 deelnemers beschut werk gerealiseerd.

Eind 2022 hebben we besloten meer beschutte werkplekken te realiseren dan dat de taakstelling van 45 (in 2023) van het Rijk van ons vraagt (binnen bestaand budget). - Wedeka is in 2023 verder gegaan met de uitvoering van het vastgestelde ombouwplan. Zo wordt er gewerkt aan het samenvoegen van diverse locaties in Ter Apel en wordt gewerkt aan het vormen van plannen om ook in Stadskanaal en Veendam locaties samen te voegen waardoor Wedeka minder bedrijfspanden in eigendom heeft en de panden die in gebruik zijn duurzamer worden gemaakt.

22

Arbeidsparticipatie - De werkgeversdienstverlening is doorontwikkeld. Vanaf 2023 maken de werkgeversadviseurs in OostGroningen zelf een jaar-activiteitenplan. Dit plan gaat in op de onderlinge samenwerking en over de activiteiten die in dat jaar georganiseerd worden. Daarnaast is er gewerkt aan bekendheid van de werkgeversdienstverlening door regelmatig zaken op sociale media (linked-in) te plaatsen. - In regionaal verband is samengewerkt vanuit Werk in Zicht en onze subregio Oost. Onderdeel van deze samenwerking is de additionele inzet van regionale budgetten zoals bijvoorbeeld middelen van de Regiodeal. Denk hierbij aan budget voor scholing, re-integratie trajecten etc. Door gebruik te maken van deze incidentele middelen hebben we in 2023 minder beroep gedaan op onze gemeentelijke budgetten voor scholing en re-integratie. - Verder wordt er nauw samen gewerkt met de gemeenten uit onze arbeidsmarktregio en soms specifiek in onze subregio Oost bij events die we organiseren, zoals het ontwikkelevent, een banenbeurs, baan-afspraakbaan-event, etc. Deze events zijn ter oriëntatie van de klant of ter informatie voor werkgevers. - Daarnaast heeft de regionale samenwerking ertoe geleid dat op alle niveaus wordt nagedacht over én samengewerkt in nieuw te ontwikkelen trajecten waar we regionaal veel waarde in zien voor de veranderde doelgroep.

Ook bood de regionale samenwerking mogelijkheden voor onze professionals om gezamenlijk kennis te delen en trainingen te volgen. - In 2023 is het aantal gerealiseerde afspraakbanen met inwoners uit de gemeente Stadskanaal gemiddeld 120 personen. - Ook in 2023 is er weer gebruik gemaakt van trajecten bij de Gap-academy. Dit is minder dan in voorgaande jaren. Hier is in het contract met de Gap-Academy ook rekening mee gehouden. Er is weer een groep statushouders gestart bij de Gap-Academy die hier technische vaardigheden opdoen naast hun inburgeringstraject. Een belangrijk onderdeel van deze cursus is dat er aandacht is voor het leren van (vaktechnisch) Nederlands. Op deze manier komt de doelgroep naast hun Nederlandse lessen ook op andere momenten in aanraking met de Nederlandse taal en cultuur. Ook heeft de Gap-Academy trajecten aangeboden voor de Oekraïense inwoners van onze gemeente met als doel om te kunnen werken in een technisch beroep. - Tot slot is er ook gestart met een pilot van het traject ‘bewegen werkt’. Een evidence-based reintegratietraject waarbij bewegen op je eigen niveau centraal staat. In 2023 zijn we gestart met een doelgroep gericht op anderstaligen/statushouders. Er zijn 36 kandidaten gestart in het laatste kwartaal van 2023. De pilot duurt tot en met 2025.

Maatwerkvoorzieningen (WMO) - Er zijn Wmo-maatwerkvoorzieningen verstrekt in de vorm van woon- en vervoersvoorzieningen en hulpmiddelen. - In 2023 zagen we opnieuw een kleine stijging in het aantal verstrekte vervoersvoorzieningen en woonvoorzieningen. Vermoedelijk heeft dit te maken met de vergrijzing. Voor vervoer zijn we wel binnen budget gebleven, maar bij de woonvoorzieningen is dit niet het geval. Dit heeft te maken met drie zeer complexe maar noodzakelijke aanpassingen. De afgelopen jaren zijn er geen dergelijke grote complexe aanpassingen geweest, waardoor we steeds binnen budget bleven. Het is lastig te voorspellen wanneer grote woningaanpassingen noodzakelijk zijn en drie van deze voorzieningen binnen een jaar is uitzonderlijk. - Vanaf 2021 wordt er jaarlijks in de regio onderzoek gedaan naar niet gebruikte hulpmiddelen en voorzieningen bij mensen thuis. Dit heeft in 2023 niet geleid tot een grote teruggave van voorzieningen aan het depot bij onze leverancier. - Er zijn in 2023 122 gehandicaptenparkeerkaarten verstrekt op grond van de Wegenverkeerswet. Huishoudelijke hulp, Begeleiding, Dagbesteding en Overige maatwerkarrangementen (WMO) (voorheen Maatwerkdienstverlening 18+) - Er zijn Wmo-maatwerkvoorzieningen verstrekt in de vorm van zorg in natura (ZIN) of met een Persoonsgebonden Budget (PGB).

Dit betreft de ondersteuning bij een ontregeld huishouden (Ondersteuning zelfredzaamheid en ondersteuning huishoudelijk werk (OZ/OH), begeleiding individueel of groep, persoonlijke verzorging, kortdurend verblijf inclusief eventueel vervoer. - In 2023 zijn 428 cliënten die gebruik maakten van de Algemene Voorziening Schoonmaakondersteuning (AVS) opnieuw beoordeeld. Daarvan zijn uiteindelijk 369 overgegaan op maatwerk en hebben 59 geen ondersteuning meer ontvangen via de Wmo op het gebied van het huishouden.

23

-

Op 1 januari 2022 is middels een aanbesteding een nieuw contract afgesloten voor de huishoudelijke hulp. Deze overeenkomst had een initiële looptijd van 2 jaar en liep af op 31 december 2023. Er is gebruik gemaakt van de optie tot verlenging van het contract met één jaar. Daarna kan er nog éénmaal verlengd worden met één jaar. Het betreft de dienstverlening van de ondersteuning huishoudens, ondersteuning zelfredzaamheid van een vijftal partijen, te weten Buurtzorg Nederland, Miep B.V., De nieuwe zorg thuis, Thuisgenoten Wmo Thuis B.V. en Thuishulp gezellig.

-

In 2023 is het budget voor begeleiding verlaagd omdat de raming te hoog was. Het was bij het opstellen van de begroting niet mogelijk de effecten van de algemene voorziening de Regenboog en de nieuwe aanbesteding goed in te schatten en er waren nog steeds fluctuaties in aantal cliënten en verzilvering als gevolg van Corona. In 2023 bleef het totaal aantal cliënten redelijk stabiel, maar de complexiteit van de casuïstiek nam wel toe. De PGB-tarieven voor Begeleiding waren geheel 2023 nog op het oude niveau en nog niet aangepast op de nieuwe productcategorieën (zie ook najaarsnota 2023). De voorbereiding voor de noodzakelijke aanpassing van de PGB tarieven is eind 2023 gestart. De Regenboog is per 1 juli 2023 een structurele algemene voorziening geworden voor inwoners met psychische kwetsbaarheid. Hiervoor zijn met stichting Cosis uitvoeringsafspraken gemaakt voor de periode tot en met 2026. In de Regenboog kan de doelgroep terecht zonder indicatie voor ontmoeting, een zinvolle dag-invulling en herstelgerichte ondersteuning.

-

-

Jeugdhulp zonder verblijf (begeleiding, behandeling, dagbesteding en overig) + Pleegzorg, Gezinsgericht, Jeugdhulp met verblijf en gesloten plaatsing (voorheen Maatwerkdienstverlening 18-) - In 2023 was voor elke huisarts uit Stadskanaal een Ondersteuner Jeugd en Gezin (OJG) beschikbaar. - Het dashboard Jeugdhulp heeft er ook in 2023 voor gezorgd dat we een actueel beeld hadden van onze (verwachte) uitgaven, verdeeld over verwijzers, aanbieders en producten. - De maatwerkdienstverlening jeugdhulp wordt nu nog grotendeels door de Regionale Inkoop Groninger Gemeenten (RIGG) voor alle gemeenten gelijktijdig ingekocht. De Groninger gemeenten hebben afgesproken om bij de inkoop te blijven samenwerken met de RIGG, maar ook om de individuele gemeenten meer ruimte te bieden om zelf delen van de inkoop lokaal in te richten. De vertrekpunten voor deze samenwerking zijn vastgelegd binnen de regionale uitvoeringsagenda. Een belangrijke opbrengst hiervan is dat gemeenten in eigen tempo en met eigen ambities werken naar een gezamenlijke provinciale stip op de horizon die zich kenmerkt door een meer taakgerichte inkoop met een beperktere hoeveelheid producten en aanbieders. Gedurende deze transitie blijft de huidige Open House inkoop in stand, waardoor een dekkend zorglandschap wordt gegarandeerd. - In 2023 is er een akkoord bereikt over de Hervormingsagenda Jeugd.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Stadskanaal&id=f78c6f45-a2da-4f97-86a1-f7e84f94e0c5