CConstaterende datStadskanaal
Koppel je AI →
Document · PDF

Jaarstukken 2021.pdf

Raadsvergadering 11 juli 2022, gemeente StadskanaalBij agendapunt: Jaarstukken 202131.135 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 3 van 4

€

19.000,00 V

€

18.000,00 V

€

13.000,00 V

€

50.000,00 V

€

18.000,00 V

€

18.000,00 V

€

371.000,00 V

€

30.000,00 N

€

30.000,00 V

€ €

73.000,00 V 444.000,00 V

€

140.000,00 V

Bestaand beleid Taakvelden Verkeer, vervoer en waterstaat - Op het budget voor wegen en wijkbeheer is door meerdere oorzaken per saldo een voordeel van € 340.000,00 ontstaan. Mede naar aanleiding van het preventieve toezicht is terughoudend omgegaan met de uitvoering van het onderhoud. Uitzonderingen daarin zijn contractueel vastgelegd onderhoud, noodzakelijk onderhoud en calamiteiten. De kosten voor gladheidsbestrijding zijn daarentegen hoger uitgevallen. Verder zijn door uitgestelde investeringen de kapitaallasten € 31.000,00 lager. Totaal bedraagt het voordeel € 371.000,00. Tegenover het voordeel op de kapitaallasten staat een lagere onttrekking aan de reserve Bijdragen in kosten activa. - Op openbare verlichting zijn de lasten per saldo € 30.000,00 hoger dan geraamd. Dit betreft voornamelijk hogere energiekosten. - De kosten van het zwerfafval zijn € 13.000,00 hoger dan geraamd. De afrekeningen van ingediende zwerfafvalplannen voorgaande jaren leveren in 2021 een voordeel op van € 43.000,00. Hier is in de begroting geen rekening mee gehouden. - Overige afwijkingen. Totaal Taakvelden Verkeer, vervoer en waterstaat Taakvelden Volksgezondheid en milieu - Op Afval is er per saldo een voordeel van € 140.000,00. De kosten voor inzameling en verwerking van huisvuil zijn per saldo € 126.000,00 hoger dan geraamd.

Doordat het aanbod veel groter was dan verwacht is er een nadeel van € 105.000,00 op de kosten van het afvalbrengstation, de opbrengst van de stortrechten is € 38.000,00 hoger. Per saldo bedraagt het nadeel € 67.000,00. De kosten voor inzameling van oud papier zijn geraamd op € 135.000,00. Doordat de vergoeding voor oud papier behoorlijk is gestegen is er in plaats van lasten sprake van inkomsten van € 78.000,00, hierdoor is een voordeel van € 213.000,00 ontstaan De opbrengst van de afvalstoffenheffing is € 167.000,00 hoger dan geraamd, ten laste van de opbrengst is € 56.000,00 gedoteerd aan de voorziening dubieuze debiteuren, per saldo is er dan een voordeel op de opbrengst van € 111.000,00. Overige afwijkingen leveren per saldo een voordeel op van € 9.000,00.

52

-

Op Riolering is er per saldo een nadeel van € 100.000,00. Op het onderhoudsbudget bedraag het nadeel € 98.000,00. Door uitgestelde investeringen zijn de kapitaallasten € 83.000,00 lager dan geraamd, dit is een voordeel. De opbrengst van de rioolheffing is € 22.000,00 lager dan geraamd, ten laste van de opbrengst is € 63.000,00 gedoteerd aan de voorziening dubieuze debiteuren, totaal is er dan een nadeel op de opbrengst van € 85.000,00. - Op het taakveld Milieubeheer is er ten opzichte van de begroting een voordeel van € 82.000,00. Voor duurzaamheidsmaatregelen is in de begroting € 50.000,00 beschikbaar, hier is € 42.000,00 minder op uitgegeven. In de Decemberwijziging 2020 is € 15.000,00 overgeheveld voor de warmtetransitie, dit bedrag is niet besteed in 2021. De kosten van de ODG op dit onderdeel zijn € 25.000,00 lager uitgevallen dan geraamd, dit betreft voornamelijk een voordeel op het meerwerk. - De kosten van het onderhoud aan de begraafplaatsen zijn € 73.000,00 lager dan geraamd. - Overige afwijkingen. Totaal Taakvelden Volksgezondheid en milieu

Taakvelden Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing - Op de uitvoering van de centrumontwikkeling Stadskanaal is op dit programma een nadeel van € 246.000,00 ontstaan. Hier staat een hogere onttrekking aan de reserve Stedelijke vernieuwing tegenover. Dit meerjarige project wordt in 2022 afgerond. - Op het budget voor de uitvoering van de gebiedsontwikkeling Musselkanaal is er per saldo een voordeel van € 184.000,00. Hier staat een lagere onttrekking aan de reserve Stedelijke vernieuwing tegenover. Dit meerjarige project wordt eveneens in 2022 afgerond. - Van het budget voor uitvoeren van het Regionaal Woon- en Leefbaarheidsplan (RWLP) is € 480.000,00 niet besteed, dit levert een voordeel op. Het budget wordt gedekt uit de reserve Stedelijke vernieuwing. - De lasten van de Basisregistraties Adressen Gebouwen(BAG) zijn € 45.000,00 lager, dit betreft voornamelijk lagere automatiseringskosten dan geraamd. - De kosten van de ODG op dit onderdeel zijn € 16.000,00 lager uitgevallen dan geraamd, dit betreft voornamelijk een voordeel op het geraamde meerwerk. - De legesopbrengsten omgevingsvergunningen zijn € 46.000,00 lager. - Door uitgestelde investeringen zijn de kapitaallasten € 65.000,00 lager. Hier staat een lagere onttrekking van € 24.000,00 aan de reserve Bijdragen in kosten activa tegenover. - Overige afwijkingen.

Totaal Taakvelden Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing

53

€

100.000,00 N

€

82.000,00 V

€

73.000,00 V

€ €

24.000,00 V 219.000,00 V

€

246.000,00 N

€

184.000,00 V

€

480.000,00 V

€

45.000,00 V

€

16.000,00 V

€ €

46.000,00 N 65.000,00 V

€ €

13.000,00 V 511.000,00 V

Reserves (x € 1.000)

Toevoegingen Onttrekkingen

Gewijzigde begroting 2021 2.780 3.891

Rekening 2021 1.898 2.655

Saldo mutaties

-1.111

-757

Beschrijving

Verschil 882 1.236 -354

Toelichting Het saldo van de mutaties in de reserves wijkt € 354.000,00 af van de begroting. Dit heeft de volgende oorzaken: Taakveld verkeer, vervoer en waterstaat - Een deel van de kapitaallasten op dit taakveld wordt gedekt uit de reserve Bijdragen in kosten activa. De onttrekking is € 31.000,00 lager dan geraamd.

€

31.000,00 -

Taakvelden Volksgezondheid en milieu - Voor egalisatie van het negatieve resultaat op het programmaonderdeel Riolering is € 120.000,00 onttrokken aan de reserve Riolering.

€

120.000,00 +

€

24.000,00 -

€

480.000,00 -

€

246.000,00 +

€

184.000,00 -

€

1.000,00 -

€

354.000,00 -

Taakvelden Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing - Een deel van de kapitaallasten op dit taakveld wordt gedekt uit de reserve Bijdragen in kosten activa. De onttrekking is € 24.000,00 lager dan geraamd. - De onttrekking aan de reserve Stedelijke vernieuwing voor het uitvoeren van het Regionaal Woon- en Leefbaarheidsplan (RWLP) is € 480.000,00 lager. - Voor het dekken van de uitvoering van de centrumontwikkeling Stadskanaal is per saldo € 246.000,00 meer onttrokken aan de reserve Stedelijke vernieuwing. - Voor het dekken van de uitvoering van de gebiedsontwikkeling Musselkanaal is per saldo € 184.000,00 minder onttrokken aan de reserve Stedelijke vernieuwing. - Overige afwijkingen. Totaal mutaties reserves

54

4. DIENSTVERLENING Besturen en Beschermen Taakvelden Bestuur en ondersteuning, Veiligheid en Volksgezondheid en milieu Wat wilden wij bereiken? Maatschappelijke effecten Effecten taakvelden Bestuur en ondersteuning - Open en transparant bestuur. - Het bevorderen van het wederzijdse begrip tussen de gemeente en haar publieksgroepen. - Het verbeteren en uitbreiden van de digitale bereikbaarheid van de gemeente voor haar publieksgroepen. - Een optimale Basisregistratie Personen (BRP) om op goede wijze uitvoering te kunnen geven aan wettelijk voorgeschreven taken. - Wij willen de privacy van onze inwoners waarborgen en document-, identiteits- en adresfraude voorkomen. - Verkiezingen organiseren die goed en veilig toegankelijk zijn voor onze kiezers. Effecten taakvelden Veiligheid - Een veilig Stadskanaal. - Ontwikkelen van een goed veiligheidsgevoel bij de burger door onder meer duidelijke regels te stellen voor openbare orde en veiligheid met een consequente handhaving van die regels. Toepassing coffeeshopbeleid. Aandacht voor bestrijding van jeugdcriminaliteit. Hierbij geldt een intensieve samenwerking met politie, Actiecentrum Veiligheid en Zorg, reclassering, VNN en andere ketenpartners en burgers. Effecten taakvelden Volksgezondheid en milieu - Een gezond Stadskanaal.

- Onze inwoners voelen zich gezond, zijn veerkrachtig en hebben het vermogen zich aan te passen en de eigen regie te voeren, in het licht van fysieke, emotionele en sociale uitdagingen van het leven. Wat hebben wij bereikt? Maatschappelijke effecten Effecten taakvelden Bestuur en ondersteuning - De organisatie is zich meer bewust van privacy en alerter op document-, identiteits- en adresfraude. - De verkiezingen zijn op een veilige en toegankelijke manier georganiseerd.

55

Effecten taakvelden Veiligheid - Het beleid voor wat betreft de lokale veiligheidsprioriteiten is gecontinueerd, dit draagt bij aan een groter veiligheidsgevoel bij inwoners en een veilig en leefbaar Stadskanaal. Hierbij is aandacht besteedt aan onder andere de volgende onderwerpen: ▪ sociale wijkproblematiek; • ondermijning; • geweldszaken inclusief huiselijk geweld; • bestrijding drugsgebruik en overmatig alcoholgebruik en daaraan gerelateerde criminaliteit en overlast in het algemeen en specifiek in relatie tot jongeren; • woninginbraken en woning- en straatovervallen. - Het Digitaal Opkopers Register is geïmplementeerd waardoor heling effectief wordt tegengegaan. - Er is uitvoering gegeven aan de moties en toezeggingen op het gebied van evenementen, lachgas en wensballonnen. Hiermee hebben we een bijdrage geleverd aan het veiligheidsgevoel. Ook zal dit de leefbaarheid ten goede komen doordat naast de genoemde resultaten, ook kleine evenementen nu makkelijk kunnen plaatsvinden. - We zijn up-to-date met de wijzigingen en controles op inrichtingen binnen het kader van de Omgevingsveiligheid. De processen en uitvoering zijn belegd bij de Omgevingsdienst Groningen. Er is een plan van aanpak om deze onder de werking van de Omgevingswet te brengen. Effecten taakvelden Volksgezondheid en milieu - Het thema gezondheid beheerste in 2021, mede als gevolg van Corona, vele agenda’s.

Naast dat veel inwoners ziek zijn geweest zijn er helaas ook mensen aan de ziekte overleden. Het effect van Corona en alle Coronamaatregelen op de samenleving is dan ook enorm te noemen. We hebben echter ook gezien dat er sprake was van een enorme veerkracht en creativiteit in onze samenleving. Veel partijen hebben zich ingespannen om zo goed mogelijk deze tijd door te komen. Als gemeente hebben wij dit zo goed als mogelijk ondersteund. - Mede door de pandemie is bewustwording van het belang van (gezondheids) preventie vergroot. We zien dit terug in landelijk beleid, onze nota lokaal gezondheidsbeleid, in de oprichting van het POG (Provinciaal Preventieoverleg), in de Regiodeal en in de regiovisie Oost Groningen. Beleidsindicatoren Indicator 1 2 3 4 5

Verwijzingen Halt Winkeldiefstal Diefstal uit woning Geweldsmisdrijven Vernieling en beschadiging

Eenheid

Periode

Gemeente

Nederland

aantal per 10.000 aantal per 1.000 aantal per 1.000 aantal per 1.000 aantal per 1.000

2020 2021 2021 2021 2021

6 0,8 1,1 3,5 5,2

11 1,8 1,3 4,3 6,1

Bron: Waarstaatjegemeente.nl (Besluit Begroting en Verantwoording)

Toelichting 1. Het aantal verwijzingen naar Halt per 10.000 inwoners in de leeftijd van 12 tot 18 jaar. 2. Het aantal winkeldiefstallen per 1.000 inwoners. 3. Het aantal diefstallen uit woningen per 1.000 inwoners 4. Het aantal geweldsmisdrijven per 1.000 inwoners. 5. Het aantal vernielingen en beschadigingen per 1.000 inwoners.

56

Wat hebben wij daarvoor gedaan? BESTAAND BELEID TAAKVELDEN BESTUUR EN ONDERSTEUNING Bestuur - Klaas Sloots is op 20 januari 2021 benoemd als burgemeester en volgt daarmee waarnemend burgemeester Yvonne van Mastrigt op. - Er is in 2021 wederom gezocht naar efficiëntieverbetering vanwege tegenvallende inkomsten (rijksbijdragen) en een verzwaring van de inzet op de gebieden jeugdhulp en Wet maatschappelijke ondersteuning 2015. En als laatste door de gevolgen van de Coronacrisis. - Ook is verder uitvoering gegeven aan de werkzaamheden ter voorbereiding aan de invoering van de Omgevingswet en Omgevingsplan. Daarbij lag de nadruk vooral op de implementatie van de benodigde veranderingen en de besluitvormingstrajecten in college en raad. Zo is er uitvoering gegeven aan het aanpassen en intrekken van verordeningen die bepalingen bevatten die betrekking hebben op de fysieke leefomgeving in de Omgevingswet. - In het afgelopen jaar is bijgedragen aan de verduurzaming van de gemeente en het verder uitwerken van een passend digitale en fysieke infrastructuur (onder andere de spoorlijn Veendam-Stadskanaal). Activiteiten bestuurlijke samenwerking - De bestuurlijke samenwerking in het sociale domein is gecontinueerd om onder andere volumevoordeel te halen met andere gemeenten in de regio.

- De fraudebestrijding en aanpak van ondermijning is ook in 2021 gezamenlijk aangepakt in samenwerking met andere gemeenten en overheidsdiensten. - Er is in 2021 samengewerkt met andere gemeenten en de provincie in het kader van de invoering van de Omgevingswet. - Samenwerking in het kader van de Agenda voor de Veenkoloniën is voortgezet in het kader van de innovatie van de landbouw. Burgerzaken - In 2021 is onze digitale dienstverlening uitgebreid en zijn de balies zo efficiënt en effectief mogelijk ingericht. Er zijn sessies belegd met het team burgerzaken waarin onder andere gesproken is over de onderdelen privacy, document-, identiteits- en adresfraude. In het afgelopen jaar hebben wij onze deelname aan de Landelijke Aanpak Adresfraude (LAA) en de Werkgroep tegengaan identiteitsfraude (WTI) gecontinueerd. Dit draagt bij aan optimale Basisregistratie Personen (BRP) om zo op goede wijze uitvoering te kunnen geven aan wettelijk voorgeschreven taken. - Op 17 maart 2021 waren de verkiezingen voor de Tweede Kamerverkiezing. Vanwege Corona zijn er tal van bijzondere maatregelen doorgevoerd om deze verkiezingen goed en veilig te laten verlopen. Alle stembureaulocaties zijn beoordeeld op toegankelijkheid en coronaproof ingericht met toepassing van de richtlijnen van het RIVM.

57

TAAKVELDEN VEILIGHEID Crisisbeheersing en brandweer Activiteiten Omgevingsveiligheid We hebben in onze jaaropdracht aan de Omgevingsdienst Groningen (ODG) deze werkzaamheden benoemd. Tevens hebben we een aanvullende opdracht gegeven om deze vanaf 2021 structureel voor alle werkzaamheden en ook na de inwerkingtreding van de Omgevingswet te continueren. Daarbij sluiten we aan bij het regionaal uniform beleid en uitvoeringskader. Openbare orde en veiligheid - 2021 is het tweede uitvoeringsjaar van het Integraal Veiligheidsbeleid 2020-2024 geweest. Een groot aantal beleidsdoelen zijn behaald zoals onder andere: • implementatie Digitaal Opkopers Register; • vaststellen beleidsregels Wet Aanpak Woonoverlast; • borging van buurtbemiddeling; • meldpunt (woon) overlast. - Om woonoverlast zo goed mogelijk aan te pakken is het maandelijks overleg met de woningcorporatie Lefier, politie, OGGz en OOV gecontinueerd. In dit overleg bespreken we ontwikkelingen die van belang zijn en casuïstiek. Per casus worden er afspraken gemaakt. Dit zorgt voor een goede integrale aanpak van woonoverlast en een stevige samenwerking. - Samen met jongerenwerk wordt er invulling gegeven aan een 12+ overleg. In dit overleg worden thema’s rond jeugd besproken, signalen gedeeld en kennis en kunde gedeeld. - Op het gebied van jeugdproblematiek is er een groepsaanpak jeugd geweest.

Openbaar Ministerie, Halt, Politie, jongerenwerk, Zorg en Veiligheidshuis Groningen hebben in deze aanpak samen met de gemeente veel geïnvesteerd in een groep jongeren die voor overlast zorgden maar waar ook veel zorgsignalen over bekend waren. Na een jaar heeft de groep veel positieve veranderingen laten zien waardoor de groepsaanpak weer afgeschaald kon worden. - De Algemene Plaatselijke Verordening (APV) is gewijzigd, waardoor het nu niet langer toegestaan is lachgas in de openbare ruimte te gebruiken. Ook is het niet langer meer toegestaan om wensballonnen (in alle vormen) op te laten. Voor kleine evenementen is het nu makkelijker en laagdrempeliger om deze organiseren. Eerder moest men vanaf 50 personen een vergunning aanvragen. Nu kan men tot 150 personen volstaan met het doen van een melding.

58

TAAKVELDEN VOLKSGEZONDHEID EN MILIEU Volksgezondheid - In de Voorjaarsnota 2021 hebben wij aangegeven dat het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport voornemens was de prenatale huisbezoeken in 2021 toe te voegen aan de jeugdgezondheidswet, waardoor dit onderdeel wordt van het takenpakket van de JGZ. De behandeling van het wetsvoorstel is aangepast. Dat betekent dat de eerder gecommuniceerde startdatum van 1 januari 2022 niet realistisch is. Daarom wordt nu uit gegaan van een startdatum van 1 juli 2022. - In de Regiodeal is een uitvoeringsprogramma voor Gezondheid opgesteld. Dit programma is gericht op preventie en sluit aan op ons lokaal gezondheidsbeleid en bij de aanbevelingen uit de taskforce Wachtlijsten Specialistische Ggz. In december 2021 heeft de Stuurgroep binnen de pijler Gezondheid ingestemd met een aantal projecten waarin ook Stadskanaal participeert die worden geïmplementeerd in 2022-2024. Het betreft de projecten: AED netwerk, Ondersteuner sociaal domein, Kansrijke/Goede Start, Informele zorg, Zorgdomein en JOGG (Jongeren op gezond gewicht). - De doeluitkeringen Gezond in de Stad (GIDS) 2018-2021 en Impuls Kansrijke Start 2020-2021 zijn beide met een jaar verlengd. - Het lokaal preventieakkoord 'Samen op eigen kracht vooruit' is vastgesteld. Voor de uitvoering is een uitvoeringsbudget toegekend voor de jaren 2021 en 2022.

- Met de Raad van Bestuur van Treant zijn per kwartaal gesprekken gevoerd over de ziekenhuiszorg in zijn algemeenheid en in het bijzonder het Refaja ziekenhuis. Corona had in 2021 enorme impact op de dienstverlening in de ziekenhuizen. - Wij hebben het startdocument voor het Preventieoverleg Groningen (POG) vastgesteld. Dit is een netwerksamenwerking tussen (een afvaardiging van) ziekenhuizen, huisartsen, kennisinstituten zoals (Umcg, Aletta Jacob Health, Rug etc.), GGD, Menzis, onderwijs, gemeenten en provincie. Wij maken zowel bestuurlijk als ambtelijk deel uit van de overlegstructuren. Voor de uitvoering in zes programmalijnen zijn landelijke subsidies aangevraagd die wij mede hebben ondertekend. - In 2021 is de pilot Voorzorg uitgevoerd. Deze pilot is in samenwerking met de ggz partijen, Menzis, Welstad en gemeenten uitgevoerd en is gericht op cliënten die op de wachtlijst staan voor specialistische ggz behandeling met als doel om de wachttijd goed te besteden. Onder leiding van ervaringsdeskundigen van Welstad, verslavingszorg en ggz is een groepsaanbod gerealiseerd. Daarbij was een van de doelen om voor de niet-medische problematiek door te verwijzen naar het sociaal domein. De pilot was succesvol en krijgt een vervolg in 2022.

59

Wat heeft het gekost? (x € 1.000) Gewijzigde begroting 2021 6.808 597

Rekening 2021 6.546 677

Verschil 261 80-

V V

6.210

5.870

341

V

Lasten

Baten

Saldo

1.859 828 2.687

212 355 567

1.647 473 2.120

2.072 656 2.728

0 81 81

2.072 575 2.647

Taakvelden Volksgezondheid en milieu Volksgezondheid

1.132

30

1.102

Totaal

6.546

677

5.870

Beschrijving Lasten Baten Saldo programma

Taakvelden Bestuur en ondersteuning Bestuur Burgerzaken Taakvelden Veiligheid Crisisbeheersing en brandweer Openbare orde en veiligheid

Toelichting Het voordelig saldo tussen de begroting en de rekening bedraagt € 341.000,00. Dit betreft een voordeel van € 224.000,00 voor de taakvelden Bestuur en ondersteuning, een voordeel van € 109.000,00 voor de taakvelden Veiligheid en een voordeel van € 8.000,00 voor de taakvelden Volksgezondheid en milieu. Hieronder zijn per taakveld de belangrijkste afwijkingen genoemd. Taakvelden Bestuur en ondersteuning - De voorzieningen pensioenen en wachtgelden worden jaarlijks op het einde verslagjaar vereiste niveau gebracht. Deze actualisatie heeft geleid tot een vrijval. - De legesopbrengsten vallen per saldo hoger uit als gevolg van een hogere uitgifte van paspoorten en rijbewijzen. - De lasten voor de verkiezingen van de Tweede Kamer zijn lager uitgevallen. - Overige afwijkingen. Totaal taakvelden Bestuur en ondersteuning

€

97.000,00 V

€

15.000,00 V

€ € €

92.000,00 V 20.000,00 V 224.000,00 V

Taakvelden Veiligheid - Overige afwijkingen. Totaal taakvelden Veiligheid

€ €

109.000,00 V 109.000,00 V

Taakvelden Volksgezondheid en milieu - Overige afwijkingen. Totaal taakvelden Volksgezondheid en milieu

€ €

8.000,00 V 8.000,00 V

60

Reserves (x € 1.000) Beschrijving

Gewijzigde begroting 2021

Rekening 2021

Verschil

Toevoegingen Onttrekkingen

118

118

0

Saldo mutaties

-118

-118

0

Toelichting Het saldo van de mutaties in de reserves wijkt niet af van de begroting. De onttrekking betreft de dekking van de aanvulling van de negatieve reserve van Veiligheidsregio Groningen uit de daarvoor gevormde bestemmingsreserve.

61

ALGEMENE DEKKINGSMIDDELEN EN ONVOORZIEN Taakvelden Bestuur en ondersteuning In dit overzicht zijn de baten en lasten van de algemene dekkingsmiddelen en het bedrag onvoorzien opgenomen. De algemene dekkingsmiddelen betreffen voornamelijk de opbrengsten van belastingen en uitkeringen uit het gemeentefonds. Deze middelen kennen, in tegenstelling tot heffingen als riool en afvalstoffen, geen vooraf bepaald bestedingsdoel. De niet vrij aanwendbare heffingen zijn, evenals specifieke uitkeringen van het Rijk, in de programma’s verantwoord. In 2021 is het volgende gerealiseerd: Lasten (x € 1.000) Taakvelden Treasury Belastingen Overige baten en lasten Beheer overige gebouwen en gronden Totaal Lasten

Gewijzigde begroting 2021 -168 394 1.258 194 1.678

Rekening 2021 -50 428 440 205 1.023

Verschil

Gewijzigde begroting 2021 1.132 8.053 84.849 54 88 94.176

Rekening 2021 1.282 8.023 85.776 9 147 95.237

Verschil

-92.498

-94.214

-118 -34 818 -11 655

N N V N V

Baten (x € 1.000) Taakvelden Treasury Belastingen Uitkeringen gemeentefonds Overige baten en lasten Beheer overige gebouwen en gronden Totaal Baten Saldo

150 -30 927 -45 59 1.061

V N V N V V

1.716 V

Toelichting Het voordelige saldo tussen de begroting en de rekening bedraagt € 1.716.000,00. Dit betreft een voordeel op het taakveld Treasury van € 32.000,00, een nadeel op de taakvelden Onroerendezaakbelasting van € 64.000,00, een voordeel op het taakveld Uitkeringen gemeentefonds van € 927.000,00, een voordeel op het taakveld Overige baten en lasten van € 773.000,00 en een voordeel op het taakveld Beheer overige gebouwen en gronden van € 48.000,00. Hieronder zijn per taakveld de belangrijkste afwijkingen genoemd.

62

Taakveld Treasury - Voor de toerekening van rentelasten aan investeringen is in de begroting 2021 de vastgestelde renteomslag van 2% gehanteerd. Op basis van de geraamde rentelasten en -baten in verhouding tot de boekwaarde van de investeringen per 1 januari bedraagt de renteomslag 1,77%. Het voordelige renteresultaat (€ 227.000,00) is als bate op dit onderdeel geraamd. In de rekening is het werkelijke omslagpercentage 1,81 en is het renteresultaat € 172.000,00 voordelig. Dit betekent ten opzichte van de raming op dit onderdeel een nadeel van € 55.000,00. - Het totaal van de bespaarde rente over eigen financieringsmiddelen is € 87.000,00 hoger dan geraamd. Dit levert een voordeel op. Dit is inclusief een nadeel van € 19.000,00 op het deel dat toegevoegd wordt aan de bestemmingsreserves. Totaal taakveld Treasury Taakvelden Onroerendezaakbelasting - De opbrengst van de onroerendezaakbelasting is € 124.000,00 hoger, dit is een afwijking van 1,5% van de geraamde opbrengst. In verband met verwachte oninbaarheid van openstaande belastingschulden is € 149.000,00 gedoteerd aan de voorziening dubieuze debiteuren. Per saldo is er een nadeel van € 25.000,00. - Op budget voor afhandeling van bezwaarschriften WOZ is een nadeel van € 12.000,00 ontstaan. Daarnaast is hiervoor extra personeel ingehuurd voor € 50.000,00. Het nadeel bedraagt totaal € 62.000,00.

- De kosten van waardebepaling zijn € 22.000,00 lager dan geraamd. - Overige afwijkingen. Totaal taakvelden Onroerendezaakbelasting Taakveld Uitkeringen gemeentefonds - Het actualiseren en definitief vaststellen van uitkeringsgegevens en -factor voor voorgaande uitkeringsjaren levert per saldo hogere uitkeringen en een voordeel op van € 68.000,00 (2019 € 12.000,00 en 2020 € 56.000,00). - Mutaties op grond van de decembercirculaire 2021 leveren per saldo hogere uitkeringen op van € 859.000,00. In verband met afspraken over corona compensatiemiddelen is € 225.000,00 ontvangen: • Voor compensatie van meerkosten door Covid-10 die in rekening zijn gebracht in het kader van jeugdzorg en Wmo is € 131.500,00 ontvangen. In programma 1 participatie is € 118.000,00 aan lasten verwerkt waarmee deze compensatie hier als voordeel wordt beschouwd. • Voor het in stand houden van de lokale en regionale cultuur in 2021 zijn nogmaals middelen (€ 41,6 miljoen) aan het gemeentefonds toegevoegd. Onze gemeente heeft hiervan € 73.500,00 ontvangen. In 2021 staan hier geen bestedingen tegenover. Deze compensatie kan als voordeel worden beschouwd. • Tenslotte is een compensatie van € 20.000,00 toegekend voor compensatie van gederfde inkomsten in 2020. In verschillende programma’s zijn lagere opbrengsten verwerkt. Ook deze compensatie kan als voordeel worden aangemerkt.

Voor het opvangen van exploitatietekorten van Sociale werkbedrijven in 2021 heeft kabinet middelen beschikbaar gesteld. Voor onze gemeente betekent dit een compensatie van € 418.000,00 als compensatie voor het exploitatieresultaat van Wedeka. Voor het versterken van het aanbod aan voorzieningen is de algemene uitkering van onze gemeente verhoogd met € 50.000,00. Dit is ook als voordeel aan te merken. Het kabinet heeft besloten dat naast de hersteloperatie van getroffen ouders in de toeslagenaffaire, ook maatregelen nodig zijn die structureel tot brede verbetering in beleid en uitvoering moeten leiden. Dit geldt voor alle onderdelen van de overheid en

63

€

55.000,00 N

€

87.000,00 V

€

32.000,00 V

€

25.000,00 N

€

62.000,00 N

€ € €

22.000,00 V 1.000,00 V 64.000,00 N

€

68.000,00 V

€

859.000,00 V

dus ook voor gemeenten. In 2021 is hiervoor € 184.000,00 ontvangen. Eventuele kosten zijn elders functioneel in de jaarrekening verwerkt. Overige ontwikkelingen zoals het actualiseren en vaststellen van uitkeringsgegevens voor het uitkeringsjaar 2020 leveren per saldo een nadeel op van € 18.000,00. Totaal taakveld Uitkeringen gemeentefonds

€

927.000,00 V

Taakveld Overige baten en lasten Het voordelige saldo tussen begroting en rekening bedraagt € 1.129.000,00. Dit betreft een voordeel op reserveringen Uitkeringen gemeentefonds van € 1.234.000,00, een nadeel op Algemene uitgaven van € 24.000,00, een voordeel van € 10.000,00 op het bedrag Onvoorzien en een nadeel van € 91.000,00 op Algemene inkomsten. Reserveringen Uitkeringen gemeentefonds - Voor het opvangen van de financiële consequenties van de coronacrisis is ten laste van dit rekeningonderdeel € 2.318.500,00 gereserveerd. Van dit gereserveerde budget resteert nog € 1.234.000,00. Dit levert een voordeel op van € 1.234.000,00. Algemene uitgaven - Op grond van de Maatregelennota 2021-2024 is voor de maatregel Onderzoek Burgerzaken op dit onderdeel een taakstelling van € 14.000,00 opgenomen. De taakstelling is niet gerealiseerd. - De CAO gemeenten 2021-2022 is van kracht geworden in 2022. De lasten die nog betrekking hebben op 2021 zijn op dit onderdeel opgenomen. Het incidenteel nadeel bedraagt € 356.000,00. - Overige afwijkingen. Bedrag onvoorzien - Het budget van € 10.000,00 voor onvoorziene uitgaven is in 2021 niet ingezet. Algemene inkomsten - Voor onderuitputting is in de begroting op dit onderdeel een correctiepost van € 50.000,00 opgenomen. In de rekening is het voordeel van de onderuitputting verantwoord op de verschillende programma's.

Op dit onderdeel betekent dit een nadeel van € 50.000,00. - Voor het afdekken van het risico dat debiteuren hun verplichtingen niet nakomen is € 46.000,00 aan de voorziening dubieuze debiteuren gedoteerd. Dit levert een nadeel op. - De reclameopbrengsten van de abri's en de lichtmasten zijn € 5.000,00 hoger dan geraamd. Totaal taakveld Overige baten en lasten Taakveld Beheer overige gebouwen en gronden - Op de uitvoering van de centrumontwikkeling Stadskanaal is op dit programma een voordeel van € 51.000,00 ontstaan (zie ook programma 3 Leefbaarheid). Hier staat een lagere onttrekking aan de reserve Stedelijke vernieuwing tegenover. Dit meerjarige project wordt in 2022 afgerond. - Overige afwijkingen. Totaal taakveld Beheer overige gebouwen en gronden

64

€ 1.234.000,00 V

€

14.000,00 N

€

356.000,00 N

€

10.000,00 N

€

10.000,00 V

€

50.000,00 N

€

46.000,00 N

€

5.000,00 V

€

773.000,00 V

€

51.000,00 V

€ €

3.000,00 N 48.000,00 V

Heffing Vennootschapsbelasting Voor overheidsondernemingen geldt de vennootschapsbelastingplicht (VPB-plicht). Hiervoor moeten activiteiten welke een onderneming vormen jaarlijks worden geïnventariseerd en beoordeeld. De VPB heeft voor 2021 geen financiële consequenties. Voor veel van de ondernemingsactiviteiten geldt dat niet voldaan wordt aan de ondernemingscriteria, deze worden daarom niet in de VPB-heffing betrokken. De overige ondernemingsactiviteiten voldoen wel aan de criteria maar zijn niet winstgevend en worden daarom eveneens niet in de heffing betrokken.

65

Mutaties reserves Toevoegingen (x € 1.000) Beschrijving Treasury Overige lasten Totaal toevoegingen

Gewijzigde begroting 2021 321 943 1.264

Rekening 2021

Gewijzigde begroting 2021 943 59 1.002

Rekening 2021

Verschil

302 943 1.245

19 0 19

Onttrekkingen (x € 1.000) Beschrijving Overige lasten Beheer overige gebouwen en gronden Totaal onttrekkingen Saldo mutaties

262

Verschil 943 8 951

0 51 51

294

-32

Toelichting Het saldo van de mutaties in de reserves wijkt € 32.000,00 af van de begroting. Dit heeft de volgende oorzaken: Taakveld Treasury - De toevoeging van bespaarde rente aan dekkingsreserves is € 19.000,00 lager. Taakveld Beheer overige gebouwen en gronden - Voor het dekken van de uitvoering van de centrumontwikkeling Stadskanaal is € 51.000,00 minder onttrokken aan de reserve Stedelijke vernieuwing. Totaal mutaties reserves

66

€

19.000,00 +

€

51.000,00 -

€

32.000,00 -

OVERZICHT OVERHEAD Overhead betreft de apparaatskosten die samenhangen met de sturing en ondersteuning van de medewerkers in het primaire proces. Apparaatskosten zijn alle personele en materiële kosten die verbonden zijn aan het functioneren van de organisatie, exclusief griffie en bestuur. De personeelskosten die betrekking hebben op het primaire proces zijn aan de programma’s toegerekend. De personeelskosten en overige kosten die betrekking hebben op overhead zijn in dit overzicht verantwoord.

Beleidsindicatoren Indicator 1 2 3 4 5

Formatie Bezetting Apparaatskosten Externe inhuur Overhead

Eenheid fte per 1.000 inwoners fte per 1.000 inwoners euro per inwoner % %

2021 7,7 7,0 663 12,0 8,0

Toelichting 1. De toegestane formatie op basis van het formatieplan per 1.000 inwoners. 2. Het aantal fte dat werkzaam is per 1.000 inwoners. 3. De apparaatskosten in euro per inwoner. 4. De kosten voor externe inhuur als percentage van de totale personeelskosten. 5. De overheadkosten als percentage van de totale lasten in de begroting (exclusief toevoegingen reserves).

67

Toelichting Lasten (x € 1.000) Beschrijving Personeelskosten Overige kosten Totaal Lasten

Gewijzigde begroting 2021 7.040 3.575 10.615

Rekening 2021 6.948 3.418 10.366

Verschil

Gewijzigde begroting 2021 0 20 20

Rekening 2021 4 225 229

Verschil

10.595

10.138

457

92 157 249

Baten (x € 1.000) Beschrijving Personeelskosten Overige kosten Totaal Baten Saldo

-4 -204 -208

Toelichting Het voordelig saldo tussen de begroting en rekening bedraagt € 457.000,00. Dit betreft voornamelijk de volgende budgetten: - een voordeel van € 96.000,00 op personeelskosten; - een voordeel van € 35.000,00 op reis- en verblijfkosten; - een voordeel van € 51.000,00 op huisvestingskosten; - een nadeel van € 45.000,00 op abonnementskosten; - een voordeel van € 58.000,00 op opleidingskosten; - een voordeel van € 92.000,00 op automatiseringskosten; - een voordeel van per saldo € 45.000,00 op diverse personeelsvoorzieningen. Het overige bedrag van per saldo € 125.000,00 voordelig heeft betrekking op diverse overige goederen en diensten. Apparaatskosten Het overzicht betreft de kosten van overhead. Het verschil in de totale apparaatskosten (de kosten van overhead en de personeelskosten die betrekking hebben op het primaire proces) ten opzichte van de begroting is hier toegelicht. In de primitieve begroting 2021 is totaal € 17,7 miljoen salarissen en overige personeelskosten en € 3,7 miljoen overige budgetten geraamd, totaal € 21,4 miljoen. Na wijziging bedragen de totaal geraamde apparaatskosten per saldo € 21,7 miljoen.

Het verschil van € 0,3 miljoen betreft enerzijds uitbreidingen (al dan niet tijdelijk) van de formatie ten laste van diverse (uitvoerings)budgetten van € 0,5 miljoen en anderzijds een daling van € 0,2 miljoen van de overige kosten door een verschuiving naar de programma onderdelen. De werkelijke apparaatskosten bedragen in 2021 afgerond € 21,1 miljoen (inclusief onttrekkingen aan reserves). Hiervan heeft € 17,9 miljoen betrekking op salarissen en overige personeelskosten en € 3,2 miljoen op overige budgetten.

68

Specificatie Salarissen+overige personeelskosten Programma’s en algemene dekkingsmiddelen Overzicht overhead Mutaties reserves overhead Totaal

Overig budgetten

11.365 6.944 0 18.309

Totaal 11.365

3.193 -17 -3.176

10.137 -17 21.485

Ten opzichte van de begroting is er een voordeel van € 240.000,00 (€ 21.725.000,00 -/- € 21.485.000,00). Dit betreft: - een nadeel van per saldo € 121.000,00 op de totale personeelskosten; - een voordeel van per saldo € 361.000,00 op de overige kosten overhead.

Mutaties reserves Onttrekkingen (x € 1.000) Beschrijving Personeelskosten Overige kosten Totaal onttrekkingen

Gewijzigde begroting 2021

Rekening 2021

Verschil

17 17

17 17

0 0

Toelichting Het saldo van de mutaties in de reserves wijkt niet af van de begroting. De onttrekking betreft de dekking van een deel van de kapitaallasten uit de reserve Bijdragen in kosten activa.

69

70

Paragrafen

1. PARAGRAAF LOKALE HEFFINGEN De gemeente heeft naast de uitkeringen van het Rijk meer inkomsten nodig om op diverse terreinen uitgaven te kunnen doen. Daarom heffen wij verschillende soorten belastingen. De belastingen zijn in twee groepen in te delen: algemene heffingen en bestemmingsheffingen. Over deze heffingen en de opbrengsten daarvan kunnen wij u de volgende informatie verschaffen. Gerealiseerde opbrengsten ten opzichte van geraamde opbrengsten

belastingsoort onroerendezaakbelastingen afvalstoffenheffing rioolheffing grafrechten toeristenbelasting marktgeld liggelden en standplaatsvergoedingen Spoordok leges omgevingsverg./Wabo leges burgerzaken Totaal

geraamde opbrengst 8.032.000 2.814.000 2.841.000 50.000 173.000 40.000

gerealiseerde opbrengst 8.007.000 2.925.000 2.756.000 55.000 204.000 35.000

verschil -25.000 111.000 -85.000 5.000 31.000 -5.000

37.000 600.000 213.000 14.800.000

22.000 554.000 228.000 14.786.000

-15.000 -46.000 15.000 -14.000

Toelichting De opbrengst van de onroerendezaakbelastingen is € 124.000,00 hoger dan de geraamde opbrengst, dit is een afwijking van 1,5%. In verband met verwachte oninbaarheid van openstaande belastingschulden is € 149.000,00 aan de voorziening dubieuze debiteuren gedoteerd. Per saldo geeft dit een nadeel van € 25.000,00. De opbrengst van de afvalstoffenheffing is € 167.000 hoger dan begroot. Uw raad heeft bij het vaststellen van de begroting 2021 besloten het vastrecht vast te stellen op € 75,00 per halfjaar. De tarieven voor het aanbieden van gft-afval en restafval en inworpen in een ondergrondse container zijn gelijk aan die in het jaar 2020. In verband met verwachte oninbaarheid van openstaande belastingschulden is € 56.000,00 aan de voorziening dubieuze debiteuren gedoteerd. Per saldo een voordeel van € 111.000,00. De opbrengst van de rioolheffing is € 22.000,00 lager dan de geraamde opbrengst. In verband met verwachte oninbaarheid van openstaande belastingschulden is € 63.000,00 aan de voorziening dubieuze debiteuren gedoteerd. Per saldo een nadeel van € 85.000,00. De opbrengst toeristenbelasting is geraamd op € 173.000,00. De werkelijke opbrengst is nog niet bekend. De aangifteformulieren worden in 2022 verzonden. Nadat de aangiftes zijn gedaan, worden de aanslagen over 2021 opgelegd.

Het verschil is ontstaan doordat in 2021 de werkelijke opbrengst over 2020 hoger is uitgevallen dan geraamd. De geraamde opbrengst van de leges voor de omgevingsvergunning (Wet Wabo) is op grond van de Maatregelennota 2021-2024 verhoogd met € 300.000,00 naar € 600.000,00. De werkelijke opbrengst is € 46.000,00 lager dan begroot.

71

a. Beleid ten aanzien van de lokale heffingen Het uitgangspunt voor het tarievenbeleid bij de afvalstoffenheffing, de rioolheffing en de rechten (marktgelden, grafrechten en leges) is een kostendekkendheid van 100%. Op rekeningbasis bedragen de dekkingspercentages voor afvalstoffenheffing 100,1, voor rioolheffing 95,5 en voor marktgeld 83,1. Het beleid is dat overdekking c.q. onderdekking ten gunste c.q. ten laste komt van het rekeningsaldo, met uitzondering van de afvalstoffenheffing en de rioolheffing. Hiervoor zijn afzonderlijke egalisatiereserves ingesteld. De egalisatiereserve afvalstoffenheffing bedraagt ultimo 2021 € 30.501,00. De egalisatiereserve rioolheffing bedraagt ultimo 2021 € 576.317,00. b. Overzicht op hoofdlijnen van de diverse heffingen Onroerendezaakbelasting De opbrengst voor 2021 is ten opzichte van de opbrengst voor 2020 met 2 procent trendmatig verhoogd. Als gevolg van de resultaten van de herwaardering van alle WOZ-objecten zijn de tarieven zodanig aangepast dat de waardeontwikkeling geen invloed heeft op de geraamde ozb opbrengst. De tarieven van de onroerendezaakbelasting worden gesteld op een percentage van de WOZ-waarde.

Deze tarieven zijn voor het belastingjaar 2021 als volgt vastgesteld: woningen: 0,1837 % voor de eigenaar niet-woningen: 0,4182 % voor de eigenaar 0,3651 % voor de gebruiker Afvalstoffenheffing De gemeente hanteert een Diftar (gedifferentieerde tarieven) systeem voor de afvalstoffenheffing. Voor alle woningen geldt in 2021 een vastrecht van € 75,00 per halfjaar. Het vastrecht is € 5,00 per halfjaar hoger dan in 2020. Naast het vastrecht wordt een afvalstoffenheffing geheven voor de aanbiedingen van de grijze en groene minicontainers en voor de inworpen in een ondergrondse container. De tarieven voor het aanbieden van de grijze en groene containers en voor het gebruik van ondergrondse containers zijn gelijk aan die in 2020. Rioolheffing Van eigenaren van op de gemeentelijke riolering aangesloten percelen (woningen en niet-woningen) wordt een rioolheffing geheven. Voor de rioolheffing zijn twee tarieven vastgesteld: voor percelen of een zelfstandig gedeelte daarvan € 177,00 en voor een garagebox die als een zelfstandig WOZ-object wordt aangemerkt € 19,00. Toeristenbelasting Het tarief voor de toeristenbelasting is € 1,50 per persoon per overnachting. De heffing van de toeristenbelasting over 2021 vindt plaats op basis van aangifte van het aantal overnachtingen.

Marktgelden Voor een kostendekkende exploitatie van de markten, zijn op basis van de geraamde uitgaven de marktgeldtarieven voor 2021 verhoogd ten opzichte van de tarieven voor 2020. De tarieven voor 2021 zijn: € 0,63 per vierkante meter voor de markt in Stadskanaal en € 2,28 per strekkende meter voor de markt in Musselkanaal. Spoordok De gemeentelijke jachthaven Spoordok aan de Havenkade in Musselkanaal is aangelegd voor de vaarrecreatie. Bij de jachthaven zijn enkele voorzieningen aangebracht, waar de vaarrecreanten gebruik van kunnen maken. De gebruiker van een vaartuig is voor het innemen van een ligplaats in het Spoordok liggeld verschuldigd. In uw vergadering van 19 april 2021 is het tarief voor vaartuigen

72

vastgesteld op € 1,30 per meter per dag met een minimum van € 10,00 per dag. In 2021 hebben 136 vaartuigen gebruik gemaakt van een ligplaats. Daarnaast zijn er bij het Spoordok standplaatsen voor campers. Het tarief voor het innemen van een standplaats is vastgesteld op € 15,00 per dag. In 2021 hebben 1.381 campers een standplaats ingenomen. Leges Voor diverse vormen van dienstverlening worden leges geheven. De belangrijkste leges zijn de leges voor de omgevingsvergunning (Wet Wabo) en de leges voor producten van burgerzaken. c.

Lokale lastendruk De gemiddelde belastingdruk per particulier huishouden is als volgt:

onroerendezaakbelasting, eigenarendeel afvalstoffenheffing rioolheffing Totaal

€ " " €

2021 326,00 201,55 177,00 704,55

€ " " €

2020 320,00 191,55 183,00 694,55

De WOZ-waarde die voor het jaar 2021 wordt gehanteerd is gebaseerd op de waardepeildatum 1 januari 2020. De gemiddelde WOZ-waarde per woonruimte in de gemeente Stadskanaal bedroeg € 178.000,00. Voor de afvalstoffenheffing is van een gemiddeld bedrag per huishouden van € 201,55 uitgegaan. Dit bedrag is berekend op basis van vastrecht plus een gemiddeld aantal van 8 ledigingen van de grijze container (restafval) en 3 ledigingen van de groene container (gft-afval). De gemiddelde belastingdruk in 2021 was (€ 704,55 min € 694,55) € 10,00 hoger dan in 2020. d. Kwijtscheldingsbeleid De gemeente Stadskanaal hanteert al jaren een ruimhartig kwijtscheldingsbeleid. Particulieren kunnen, als zij geen vermogen en geen betalingscapaciteit hebben, in aanmerking komen voor kwijtschelding van afvalstoffenheffing, onroerendezaakbelasting en rioolheffing. Ook voor verschillende leges, zoals paspoort- en rijbewijsleges, kan kwijtschelding worden verleend. Voor 2021 is het kwijt te schelden bedrag geraamd op € 158.000,00. Na afloop van het jaar is gebleken dat er € 178.000,00 is kwijtgescholden.

73

2. PARAGRAAF WEERSTANDSVERMOGEN EN RISICOBEHEERSING Algemeen Bij het weerstandsvermogen gaat het om de mate waarin de gemeente in staat is middelen vrij te maken om substantiële tegenvallers op te vangen, zonder dat dit betekent dat (de uitvoering van) het beleid veranderd moet worden. De omvang van de benodigde weerstandscapaciteit is afhankelijk van de risico’s die de gemeente loopt. Deze paragraaf geeft de actuele stand van het weerstandsvermogen en de risico’s van de gemeente zoals bekend bij het opstellen van de jaarrekening. Er is onderscheid tussen incidentele en structurele weerstandscapaciteit. Bij de incidentele weerstandscapaciteit gaat het voornamelijk om de omvang van de algemene reserves en bestemmingsreserves (eigen vermogen) en de incidentele risico’s. Met structurele weerstandscapaciteit worden middelen bedoeld die permanent ingezet kunnen worden om tegenvallers met structurele financiële effecten op te vangen. Daarnaast zijn in de paragraaf financiële kengetallen op grond van het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) opgenomen. De kengetallen zijn beoordeeld in relatie tot de financiële positie.

Beoordeling weerstandsvermogen Voor de omvang van de weerstandscapaciteit wordt een norm gehanteerd waarbij de verhouding tussen de beschikbare capaciteit en de benodigde capaciteit wordt uitgedrukt in de ratio weerstandscapaciteit: Beschikbare capaciteit Nodige capaciteit (af te dekken risico’s) De ratio is bepaald op 1,15. Hierbij worden geen maatregelen getroffen zolang de ratio boven de 1 blijft. Wanneer de ratio tijdens een monitor > 1,3 blijkt te zijn betekent dit dat de weerstandscapaciteit meer dan voldoende is. Indien de ratio < 1 blijkt te zijn moet worden overwogen of er maatregelen nodig zijn. In het kader van de benodigde weerstandscapaciteit wordt de algemene reserve minimaal gehandhaafd op € 8 miljoen. Bij het vaststellen van het algemene weerstandsvermogen wordt rekening gehouden met risico’s op het gebied van grondexploitatie en de reserves die betrekking hebben op grondexploitatie. Hiervoor wordt geen afzonderlijk weerstandsvermogen aangehouden. Weerstandvermogen per 31 december 2021 (x € 1.000) Beschikbare weerstandscapaciteit (a) Benodigde weerstandscapaciteit (b)

€ €

Weerstandsvermogen (a-b) Ratio weerstandscapaciteit (a/b)

€

74

Rekening 15.237 8.647 6.590 1,76

€ € €

Begroting 12.800 7.400 5.400 1,73

Ten opzichte van de begroting is het weerstandsvermogen € 1,2 miljoen groter. De beschikbare weerstandscapaciteit is afgerond € 2,4 miljoen groter. Dit wordt veroorzaakt door: - lagere onttrekkingen van totaal € 1,0 miljoen aan de reserve Stedelijke vernieuwing door uitgestelde bestedingen van de centrumontwikkeling Stadskanaal, de gebiedsontwikkeling Musselkanaal en het Regionaal Woon- en Leefbaarheidsplan (RWLP); - lagere onttrekkingen van totaal € 1,0 miljoen door uitgestelde investeringen die ineens ten laste van de reserves komen; - het saldo van de overige mutaties op reserves van € 0,4 miljoen. De werkelijk benodigde weerstandscapaciteit is € 1,2 miljoen groter. - Het risico op de vorderingen is € 1,8 miljoen hoger, dit wordt veroorzaakt door de verstrekte geldlening aan Enexis € 1,9 miljoen en een afname van de duurzaamheidsleningen van € 0,1 miljoen. - De overige risico’s zijn per saldo € 0,6 miljoen lager, dit wordt veroorzaakt door het vervallen van het risico op de dividendopbrengst en de hersanering van het voormalige gasfabriek terrein (totaal € 2,7 miljoen) en het opnemen van het risico op de schadeclaim in de procedure uitbreiding detailhandel Musselkanaal (€ 2,0 miljoen). Op basis van de beschikbare incidentele weerstandscapaciteit per 31 december 2021 van € 15,2 miljoen is de ratio 1,76.

Indien we rekening houden met inzet van de reserves voor de uitgestelde onttrekkingen van 2021 (€ 1,3 miljoen) daalt de ratio naar 1,61. Uitgaande van de vastgestelde ratio van 1,15 is de beschikbare capaciteit dus ruim voldoende voor de dekking van de lopende (incidentele) risico’s. Hierbij moet wel rekening gehouden worden met een mogelijke inzet voor structurele risico’s (zie structurele weerstandscapaciteit). De structurele lasten behoren structureel gedekt te zijn binnen de begroting en de meerjarenraming. Incidenteel kunnen voor tegenvallende lastenontwikkelingen echter wel bedragen onttrokken worden aan de algemene reserve. Op dit moment is de ondergrens van de Algemene reserve van € 8 miljoen bereikt. Dit betekent dat voor een eventueel beslag op de reserve de bestemmingsreserve Verkoop aandelen Essent ingezet wordt. Inzet van deze reserve heeft geen invloed op de beschikbare incidentele weerstandscapaciteit.

Berekeningen Beschikbare weerstandscapaciteit (a) De beschikbare incidentele weerstandscapaciteit wordt gevormd door het eigen vermogen (reserves) per balansdatum. Een deel hiervan is in beginsel niet vrij besteedbaar omdat mutaties direct consequenties hebben voor de exploitatie en dus voor de structurele weerstandscapaciteit. Ontwikkeling reservepositie Per 31 december 2021 bedraagt het totaal van de reserves afgerond € 38,5 miljoen, waarvan € 8,0 miljoen algemene reserve en € 30,5 miljoen bestemmingsreserves. Het totaal van de reserves is ten opzichte van de stand per 1 januari 2021 (afgerond € 39,8 miljoen, inclusief het rekeningresultaat van 2021) met € 1,3 miljoen afgenomen. Dit is enerzijds het gevolg van rentetoevoegingen aan bestemmingsreserves van € 301.000,00 en anderzijds het negatieve saldo van mutaties van € 1.653.000,00.

75

Rekeningsaldo Het rekeningsaldo 2021 is € 3.353.000,00 voordelig. In hoofdstuk 1 Algemeen beeld van de rekening wordt voorgesteld het positief resultaat toe te voegen aan de reserve Verkoop aandelen Essent. Totaal per 31 december 2021 Omvang algemene reserve Omvang bestemmingsreserves Niet vrij besteedbaar: Bestemmingsreserve verkoop aandelen Essent Bestemmingsreserve bijdragen in kosten activa Beschikbare weerstandscapaciteit (a)

€ " €

8.000.000,00 30.519.000,00 38.519.000,00

" " €

7.263.000,00-/16.018.000,00-/15.238.000,00

Benodigde weerstandscapaciteit (b) Risico’s die van materiele betekenis zijn maken deel uit van het weerstandsvermogen. Alleen de risico’s met een financieel belang van meer dan € 300.000,00 zijn opgenomen. Borgstellingen geldleningen De gemeente Stadskanaal waarborgt voor de volgende geldleningen de betaling van rente en aflossing of fungeert als achtervang. Geldleningen aan woningbouwcorporaties De financiële risico's die aan deze garanties zijn verbonden, zijn overgedragen aan de Stichting Waarborgfonds Sociale Woningbouw. De gemeente en het Rijk blijven ieder wel voor 50% op achtervang aanspreekbaar. Deze achtervang is gerelateerd aan de omvang van het waarborgfonds. Door de omvang van het fonds en de financiële constructie is het risico voor de gemeente gering. Mocht de gemeente echter wel worden aangesproken op de achtervang, dan zal dit in de vorm van het verstrekken van een renteloze lening zijn. Deze lening zal dan worden opgenomen als risico. Geldleningen aan eigenaren van particuliere woningen Het Waarborgfonds Eigen Woningen verstrekt Nationale Hypotheek Garantie (NHG) voor aankoop en verbetering van woningen aan particulieren. Daarmee worden voor de geldgevers de risico’s beperkt en profiteren de geldnemers van een lagere rente. Met het waarborgfonds is een overeenkomst gesloten waarin de achtervang voor bestaande leningen van particulieren is geregeld.

De achtervangfunctie (de gemeenten samen met het Rijk) kan door het waarborgfonds worden aangesproken, in de vorm van renteloze leningen, als het garantievermogen te laag is. Geldleningen aan instellingen voor ouderenhuisvesting Het schuldrestant van de leningen aan zorginstellingen die werkzaam zijn in onze gemeente bedraagt per 31 december 2021 € 3.674.000,00. Het financiële risico van deze leningen ligt volledig bij de gemeente. Uitgangspunt is dat eventuele nieuwe leningen aan zorginstellingen door deze instellingen worden ondergebracht bij de stichting Waarborgfonds voor de zorgsector (Wfz). Geldleningen aan instellingen Het schuldrestant van de leningen aan het Noorderpoortcollege bedraagt per 31 december 2021 totaal € 310.000,00. Het financiële risico van dit bedrag ligt bij de gemeente.

76

Vorderingen Vordering op Vordering op Enexis BV Het schuldrestant van de converteerbare hybride aandeelhouderslening aan Enexis Holding NV. bedraagt per 31 december 2021 € 1.899.000,00. Blijversleningen Het totaal van verstrekte blijversleningen is per 31 december 2021 € 7.700,00. Het financiële risico van deze leningen is gedekt doordat de financiering niet hoger kan zijn dan 80% van de WOZ-waarde van de woning (waarde hypotheek en blijverslening tezamen). Het financiële risico bij gedwongen verkoop wordt daardoor beperkt. Bij consumptieve leningen wordt er, naast hoofdelijke aansprakelijkheid, een maximumleeftijd gesteld van 75 jaar om het risico op niet terugbetalen te beperken. Duurzaamheidsleningen Het totaal van verstrekte duurzaamheidsleningen is per 31 december 2021 € 764.000,00. Het financiële risico van deze leningen is niet gedekt. Startersleningen Het totaal van verstrekte startersleningen is per 31 december 2021 € 2.281.000,00. Het financiële risico wordt gedekt doordat startersleningen (als 2e hypotheek) onder de zekerheidsstelling van het Waarborgfonds Eigen Woningen vallen en daarmee geborgd zijn. Indirect loopt de gemeente wel (beperkt) risico door de achtervangfunctie voor het Waarborgfonds Eigen woningen die de NHG verstrekt (zie onder borgstellingen geldleningen).

Grondexploitatie Jaarlijks wordt bekeken of er complexen afgewaardeerd moeten worden om de risico’s bedrijfseconomisch te beperken. Per balansdatum zijn de boekwaarden beoordeeld, op basis hiervan is totaal € 1.000,00 afgewaardeerd. Per balansdatum zijn geen voorzieningen opgenomen. Per 31 december 2021 is de totale boekwaarde € 383.000,00. Voor het risico wordt een percentage van 10 gehanteerd van de boekwaarde van het onderhanden werk (€ 146.000,00). Gezien de geringe omvang is dit risico niet opgenomen. Overige risico’s Dividend In de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing in de begroting is een risico van € 460.000,00 genoemd in verband met te ontvangen dividendopbrengsten op de aandelen van Enexis NV en NV Bank Nederlandse Gemeenten. De raming voor dividend is in het begrotingsjaar bijgesteld naar € 335.000,00. Dit bedrag is in 2021 ontvangen, hiermee is het risico vervallen. Hersanering voormalig gasfabriek terrein Er loopt een juridische procedure om te komen tot ontbinding van de overeenkomst met de aannemer van de sanering van het voormalige gasfabriek terrein en in verband hiermee het vorderen van schadevergoeding. Wij hebben in 2017 hoger beroep ingesteld tegen de uitspraak van de rechtbank Noord Nederland van 15 maart 2017. In de juridische procedure heeft in mei 2019 de comparitie van partijen in het Hoger Beroep plaatsgevonden.

Tijdens de comparitie heeft het Hof expliciet gevraagd of partijen niet tot een schikking kunnen komen. De onderhandelingen hiervoor lopen nog, in samenwerking met de provincie Groningen. Op basis van een voorlopige overeenkomst, waarbij het voormalige gasfabriek terrein wordt afgestoten, is (voorlopig) in het financiële risico voorzien. Indien er geen overeenstemming wordt bereikt over de schikking zal de procedure verder worden gevoerd.

77

Procedure uitbreiding detailhandel Musselkanaal en schadeclaim In de bezwaarprocedure weigering verlening omgevingsvergunning tussen een supermarkt in Musselkanaal (partij A) en de gemeente Stadskanaal is de gemeente (min of meer) in het ongelijk gesteld. Uiteindelijk heeft dit geleid tot het verlenen van een omgevingsvergunning voor uitbreiding van de supermarkt in Musselkanaal. Tegen het verlenen van de omgevingsvergunning heeft een andere supermarkt (partij B) beroep ingesteld bij de rechtbank. Daarnaast heeft partij B eveneens, op grond van een privaatrechtelijke overeenkomst uit 2011, de gemeente annex aansprakelijk gesteld wegens het schenden van die overeenkomst ten bedrage van € 2.000.000,00. Rechtbank Noord-Nederland heeft op 4 februari 2021 uitspraak gedaan in het beroep over de omgevingsvergunning. Het beroep is ongegrond verklaard. Partij B is in hoger beroep bij de Raad van State gegaan tegen voornoemde uitspraak van de rechtbank Noord-Nederland. De vordering van € 2.000.000,00 is door de gemeente afgewezen. Partij B is een privaatrechtelijke procedure gestart ten aanzien van deze vordering. Op 21 maart 2022 was de zitting bij de Rechtbank Noord-Nederland inzake de vordering van partij B. De conclusie van de rechtbank is dat eerst de uitspraak van de Raad van State in het hoger beroep afgewacht moet worden. Voor die procedure is nog geen zittingsdatum bekend.

We nemen het bedrag van € 2.000.000,00 als risico op. Diversen In algemene zin loopt de gemeente risico’s met betrekking tot de volgende onderwerpen: - planschadeclaims; - fiscale wet- en regelgeving; - wachtgeldverplichtingen. Bij het opstellen van de jaarrekening waren met betrekking tot deze onderwerpen geen risico’s met een financieel belang van meer dan € 300.000,00 bekend. Totaal risico’s per 31 december 2021 Gewaarborgde geldleningen Vorderingen Grondexploitatie Overige risico’s Benodigde weerstandscapaciteit (b)

€ " " " €

78

3.984.000,00 2.663.000,00 0,00 2.000.000,00 8.647.000,00

Structurele weerstandscapaciteit Algemeen Tegenvallers en risico’s van structurele aard met financiële gevolgen voor de langere termijn kunnen in beginsel niet worden gedekt uit de incidentele weerstandscapaciteit. Zodra structurele risico’s zich voordoen zullen deze moeten worden vertaald naar de meerjarenbegroting. De structurele weerstandscapaciteit wordt bepaald door structurele begrotingsoverschotten en/of maatregelen die structurele middelen generen. In 2021 heeft de gemeente, vanwege tekorten op de begroting en meerjarenraming, onder preventief financieel toezicht van de provincie Groningen gestaan. Inmiddels is er meerjarig weer structureel en reëel evenwicht en voor de begroting 2022 geldt weer repressief toezicht. Om de financiële positie verder te versterken is de Nota Perspectief en financieel herstel 2023-2033 opgesteld. Uitgangspunten zijn onder andere (structureel) sluitende begrotingssaldi en instandhouding van de ondergrens van € 8.000.000,00 van de algemene reserve. Het streven is om deze nota tezamen met de begroting 2023 vast te stellen in de begrotingsvergadering van 7 november 2022.

79

Financiële kengetallen Rekening 2020

Begroting 2021

Rekening 2021

Netto schuldquote Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte geldleningen

41%

36%

39%

36%

32%

35%

Solvabiliteitsratio

35%

23%

36%

Structurele exploitatieruimte

0,1%

-5,7%

2,5%

Grondexploitatie

0,2%

0.2%

0,1%

Belastingcapaciteit

94%

91%

91%

Kengetal

Algemene toelichting De netto schuldquote geeft inzicht in het niveau van de schuldenlast ten opzichte van de eigen middelen. De hoogte van de schuld die de gemeente kan dragen hangt in belangrijke mate af van de hoogte van de inkomsten. Het kengetal geeft de netto schuld als aandeel van de inkomsten uitgedrukt in procenten. Het kengetal wordt zowel inclusief als exclusief alle verstrekte geldleningen berekend. Hiermee wordt in beeld gebracht wat het aandeel van de verstrekte geldleningen is en betekent voor de schuldenlast. Een netto schuldquote tussen 0% en 100% wordt als normaal beschouwd, boven 100% is er weinig leencapaciteit over. Voor een gemeente geldt als indicatie voor een zeer hoge schuld een maximale norm van 130%. De solvabiliteitsratio geeft inzicht in de mate waarin de gemeente in staat is aan zijn financiële verplichtingen te voldoen. Het kengetal drukt het eigen vermogen uit als percentage van het balanstotaal. Normaal bevindt de ratio van een gemeente zich tussen 20% en 70%. Hoe hoger de solvabiliteitsratio, hoe groter de weerbaarheid van de gemeente. Voor de beoordeling van het structurele en reële evenwicht van de begroting wordt onderscheid gemaakt tussen structurele en incidentele baten en lasten.

De structurele exploitatieruimte wordt bepaald door het saldo van de structurele baten en lasten en het saldo van de structurele onttrekkingen en toevoegingen aan reserves, gedeeld door de totale baten (exclusief mutaties reserves) en uitgedrukt in een percentage. Het kengetal geeft aan welke structurele ruimte de gemeente heeft om de eigen lasten te dragen, of welke structurele stijging van de baten of daling van de lasten daarvoor nodig is. Een positief percentage betekent dat de structurele baten toereikend zijn om de structurele lasten te dekken. Het kengetal grondexploitatie is van belang om te kunnen beoordelen of de grondexploitatie een forse impact kan hebben op de financiële positie. Het geeft aan hoe groot de grondpositie (de waarde van de grond) is ten opzichte van de totale geraamde baten. De waarde van de grond is het totaal van de geraamde boekwaarde van de bouwgrond in exploitatie. Het percentage geeft een indicatie van het risico, hoe lager het percentage des te geringer het risico. De belastingcapaciteit geeft inzicht in de ruimte die de gemeente heeft om financiële tegenvallers op te kunnen vangen. Het kengetal geeft weer hoe de belastingdruk in de gemeente zich verhoudt ten opzichte van het landelijke gemiddelde.

De woonlasten meerpersoonshuishouden in het begrotingsjaar worden uitgedrukt in een percentage van het landelijk gemiddelde in het jaar voorafgaand aan het begrotingsjaar. Het kengetal is voor het jaarverslag hetzelfde als bij de begroting.

80

Beoordeling kengetallen in relatie tot de financiële positie Voor de beoordeling van de financiële positie moeten de kengetallen in samenhang worden bezien. Ze geven zodoende inzicht in de financiële weerbaar- en wendbaarheid. De opeenvolgende (rekening)jaren laten de trendmatige ontwikkelingen zien. Op basis van bovenstaande kengetallen concluderen wij dat onze financiële positie per balansdatum redelijk is. - De schuldenlast is iets gedaald ten opzichte van 2020 en blijft relatief laag, de netto schuldquote ligt ruim onder de maximale norm van 130%. - De solvabiliteitsratio is gestegen, met een percentage van 36 zijn we voldoende in staat aan onze verplichtingen te voldoen. - Het kengetal structurele exploitatieruimte is in 2021 2,7%. Het kengetal laat ten opzichte van 2020 een positieve ontwikkeling zien. Ondanks deze positieve ontwikkeling blijft de financiële situatie kwetsbaar. Om de financiële positie verder te versterken is de Nota Perspectief en financieel herstel 2023-2033 opgesteld. - De verhouding tussen de boekwaarde onderhanden werk van de grondexploitatie en het totaal van de baten is 0,2%. Per balansdatum zijn gronden afgewaardeerd. De boekwaarden zijn reëel en kunnen naar verwachting worden terugverdiend. - Voor het opvangen van structurele tegenvallers is belastingcapaciteit aanwezig.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Stadskanaal&id=64b2eaa9-532f-45cb-9c8b-ba4c607c2af9