CConstaterende datStadskanaal
Koppel je AI →
Document · PDF

IHP Stadskanaal presentatie raadscommissie 02102023

Raadscommissie 2 oktober 2023, gemeente StadskanaalBij agendapunt: Presentatie Integraal Huisvestingsplan (IHP) onderwijs2.622 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen

IHP Stadskanaal Presentatie van het Integraal Huisvestingsplan (IHP) onderwijs aan de gemeenteraad

Opdrachtgever

Datum

Gemeente stadskanaal

2 oktober 2023

Referentienummer

Samenstelling

2220063

Erwin Veneklaas Slots

Inleiding

Aanleiding ▪ Integraal Huisvestingsplan (IHP): meerjarenperspectief voor de komende 16 jaar om grip te krijgen op de ontwikkelingen in de onderwijshuisvesting. ▪ Masterplan onderwijshuisvesting uit 2018 heeft nooit een officiële status gekregen binnen de gemeente, wel gediend als ‘gentlemen’s agreement’. Eerste project uit het masterplan is reeds opgestart, de nieuwbouw van CBS De Maarsborg en de OBS Neuteboomschool. ▪ Wetsvoorstel onderwijshuisvesting: IHP wordt verplicht, meerjarige zekerheid m.b.t. uitvoering (met ruimte voor onvoorziene zaken), renovatie als volwaardig alternatief voor nieuwbouw. ▪ Behoefte 2023: actualiseren van het masterplan uit 2018 tot een IHP. Doel is het vinden van een balans tussen draagvlak, urgentie en financiële haalbaarheid om tot een plan te komen waar de schoolbesturen, de ambtenaren, het college én de raad van de gemeente Stadskanaal achter kunnen staan. 20 september 2023

Inleiding Proces

Kwaliteitskader

Factsheets en kansenkaarten

Inventarisatie

Interviews

Afstemming gemeente

20 september 2023

Visie op onderwijs (huisvesting)

Interviews

Scenariokaarten inclusief financiën

Concept IHP

Analyse & scenario’s

Financiën & uitvoeringsagenda

Werksessies

Definitief & vastgesteld IHP

Gemeentelijke besluitvorming

Afronding

Inleiding Scope Binnen scope:

Buiten scope:

▪ Alle schoolgebouwen voor scholen in het basis-, speciaal- en voortgezet onderwijs in de gemeente Stadskanaal.

Voorzieningen bewegingsonderwijs worden in een apart traject onderzocht.

▪ Meerjarenperspectief voor de periode van 2025 t/m 2040 ▪ Korte termijn: 2025 t/m 2028 ▪ Middellange termijn: 2029 t/m 2032 ▪ Lange termijn: 2033 t/m 2040

20 september 2023

Concrete planning & scenario’s Doorkijk

Inleiding

Status & wettelijke zorgplicht Status van het IHP ▪

IHP legt de basis voor het treffen van voorzieningen in de onderwijshuisvesting.

▪

Aan de hand van de scenario’s in het IHP kunnen schoolbesturen een voorziening aanvragen die door de gemeente wordt getoetst.

▪

▪

Uitvoeringsagenda voor korte termijn (eerste 4 jaar) leidend voor de aanvragen en uitvoering. Voor de projecten in het IHP worden businesscases opgesteld, na akkoord door gemeente wordt voorbereidingskrediet afgegeven en het definitieve kaderstellende budget vastgesteld.

20 september 2023

Wettelijke zorgplicht ▪

Gemeente heeft de wettelijke zorgplicht om te voorzien in voldoende en kwalitatief goede huisvesting voor het onderwijs en bewegingsonderwijs.

▪

Gemeente heeft zorg voor (vervangende) nieuwbouw, uitbreiding, eerste inrichting en schade door bijzondere omstandigheden.

▪

Schoolbesturen gaan over de inhoud en bekostigen het onderhoud, aanpassingen, exploitatie en beheer van de onderwijshuisvesting.

Inleiding

Verantwoordelijkheden gemeente & schoolbesturen ▪ Per 1 januari 2005 (VO) en 1 januari 2015 (PO) ontvangen schoolbesturen de rijksmiddelen voor onderhoud en aanpassingen van hun gebouwen. Sindsdien is de verdeling van verantwoordelijkheden zoals rechts weergegeven.

▪ Groot en klein onderhoud ▪ Exploitatie ▪ Inpandige aanpassingen ▪ Juridisch eigendom ▪ Vervanging van leer- en hulpmiddelen ▪ Leegstand van leslokalen (exploitatiekosten en evt. verhuur aan derden) ▪ Verzekering gericht op uit eigen middelen bekostigde zaken ▪ PO: binnen onderhoud gymzalen ▪ VO: binnen- en buitenonderhoud gymzalen

20 september 2023

▪ Voorzien in huisvesting ▪ (Vervangende) nieuwbouw, uitbreiding en tijdelijke huisvesting ▪ Verplaatsen van een tijdelijk gebouw ▪ Economisch eigendom ▪ Eerste inrichting ▪ Constructiefouten ▪ Vergoeding van schade als gevolg van bijzondere omstandigheden ▪ Onroerendezaakbelasting ▪ Afsluiting opstal- en inboedelverzekering ▪ Voorzien in voorzieningen bewegingsonderwijs ▪ PO: buitenonderhoud gymzalen

Visie op onderwijs(huisvesting)

20 september 2023

Visie op onderwijs(huisvesting)

20 september 2023

Visie op onderwijsaanbod

Duurzaamheid

Toekomstbestendig gebouw

Gezondheid

Krimp & spreiding

Investeren in kwaliteit

Nieuwbouw of renovatie

Investeren in kinderopvang

Visie op onderwijs(huisvesting) Visie op onderwijsaanbod ▪

Doorgaande leerlijn van 0 tot 12 jaar.

▪

Iedereen doet mee, ook kinderen die extra ondersteuning nodig hebben.

▪

Nauwe samenwerking tussen onderwijs en opvang.

▪

Streven naar kindcentra.

20 september 2023

Toekomstbestendig gebouw ▪

In de gemeente Stadskanaal wordt toekomstbestendige onderwijshuisvesting gerealiseerd.

▪

Onderwijsruimten zijn uitdagend, flexibel, en dubbel inzetbaar voor verschillende activiteiten.

▪

Onderwijsgebouwen zijn flexibel in te zetten voor verschillende onderwijsconcepten en relatief gemakkelijk te transformeren naar andere functies in de toekomst.

Visie op onderwijs(huisvesting) Krimp & spreiding ▪

In de komende 15 jaar wordt er een krimp van 11% verwacht in de PO & VO-scholen.

▪

Uitgangspunt: er wordt gesproken van leegstand indien er meer dan 20% (normatieve) leegstand in het gebouw is. Bij meer leegstand: toekomstbestendig plan om leegstand terug te dringen, plannen integraal op wijkniveau.

▪

▪

Nieuwbouw of renovatie ▪

Gemeente is volgens de huidige wetgeving alleen verantwoordelijk voor de (ver)nieuwbouw. Hierdoor ontstaat een grijs gebied. In het IHP is de renovatie waarvoor gemeente verantwoordelijk is, gedefinieerd.

▪

Uitgangspunten IHP: ▪

Leegstand in kleinere kernen is ook een vraagstuk van leefbaarheid en maakt daarom deel uit van gemeentelijk (accommodatie)beleid.

‘Afwegingskader renovatie’ van de POraad als instrument om te bepalen of renoveren financieel aantrekkelijk is.

▪

Spreiding: voldoende keuzemogelijkheden op dit moment op gebied van denominatie en onderwijsvisie.

Gemeente hanteert voor de bekostiging van renovatie dezelfde uitgangspunten als de nieuwbouw → BENG (Bijna Energie Neutraal Gebouw)

▪

Bijdrage van het schoolbestuur op basis van een sluitende businesscase

20 september 2023

Visie op onderwijs(huisvesting) Duurzaamheid ▪

Gemeente Stadskanaal volgt landelijke ontwikkelingen: 100% energieneutraliteit in 2050.

▪

Voor nieuwbouw geldt vanaf 2020 een BENG energieprestatie. Aanvullende ambities gemeente: ▪

▪

Ambitie ENG: gebouwgebonden energie is nul

▪

Uitgangspunt bij renovatie en nieuwbouw: aardgasvrij

▪

Mogelijk nog een stap verder: 0 op de meter

Circulariteit een steeds belangrijker thema: de gemeente onderzoekt welke mogelijkheden in de bouw en in de financiën dit met zich mee kan brengen.

20 september 2023

Bij projecten voor (ver)nieuwbouw: ▪ Realiseren van duurzaamheidsambities als gezamenlijke verantwoordelijkheid ▪ Gemeente is verantwoordelijk voor de bekostiging van BENG ▪ Schoolbesturen dragen bij om ambities van BENG naar ENG te realiseren, onderbouwd met een sluitende businesscase

Bij instandhouding bestaande gebouwen: ▪ Zo veel mogelijk streven naar BENG ▪ Uitvoeren van energiescans voor alle bestaande gebouwen om inzicht te krijgen in energieprestatie en maatregelen die zich binnen 15 jaar terugverdienen. Opstellen en bekostigen daarvan is een gezamenlijke verantwoordelijkheid van de gemeente en schoolbesturen.

Visie op onderwijs(huisvesting) Gezondheid ▪

Streven naar goed binnenklimaat, waarbij vooral CO2-concentratie en temperatuur van belang zijn.

▪

Ambitie om bij alle scholen te voldoen aan Frisse Scholen klasse B, zowel bij nieuwbouw/renovatie als instandhouding. Gezamenlijke verantwoordelijkheid voor gemeente en schoolbesturen.

Bij projecten voor (ver)nieuwbouw: ▪ Realiseren van gezondheidsambities is een gezamenlijke verantwoordelijkheid van de gemeente en schoolbesturen; ▪ Realiseren van kwaliteitsniveau Frisse Scholen Klasse B dient bij (ver)nieuwbouw te worden gefinancierd uit het beschikbare budget gericht op de beoogde ambities. Bij instandhouding bestaande gebouwen: ▪ Schoolbestuur is financieel verantwoordelijk voor de uitvoering van ingrepen. ▪ Geen financiële vertaling in het masterplan tav gezondheidsingrepen.

20 september 2023

Visie op onderwijs(huisvesting) Investeren in kwaliteit ▪

Kwaliteitsniveau & financiële uitgangspunten: ▪

▪

In de Verordening Voorziening Huisvesting Onderwijs is opgenomen welke vergoeding de gemeente beschikbaar stelt voor het realiseren van het schoolgebouw, maar die normvergoeding is niet realistisch In het IHP wordt daarom een realistisch bedrag gehanteerd per m2 dat beter aansluit bij de huidige bouwconjunctuur en de definitie van het beoogde kwaliteitsniveau. Advies is om de VNGnorm los te laten.

20 september 2023

Investeren in kinderopvang ▪

Het onderwijs mag niet investeren in ruimten voor KOV en de opvangorganisaties en gemeente willen of kunnen niet altijd investeren.

▪

Om een doorlopende leerlijn te realiseren kan de gemeente investeren in nietonderwijsvoorzieningen in een IKC, deze wordt kostprijsdekkend verhuurd aan een opvangpartij.

Onderwijshuisvesting in Stadskanaal Feiten & cijfers

20 september 2023

Onderwijshuisvesting Stadskanaal Feiten & cijfers: algemeen

20 september 2023

Primair onderwijs:

20 gebouwen 4 schoolbesturen

(Voortgezet) speciaal onderwijs:

2 gebouwen 1 schoolbestuur

Voortgezet onderwijs:

2 gebouwen 1 schoolbestuur

Onderwijshuisvesting Stadskanaal Feiten & cijfers: leerlingprognoses ▪ De leerlingprognoses geven de volgende ontwikkelingen aan: ▪ BO: krimp van 2321 leerlingen in 2023 naar 2145 leerlingen in 2037 (-9%) ▪ SO & SBO: krimp van 360 leerlingen in 2023 naar 334 leerlingen in 2037 (-7%)

▪ VO: krimp van 2123 leerlingen in 2023 naar 1820 leerlingen in 2037 (-14%) ▪ Totaal: krimp van 4804 leerlingen in 2023 naar 4299 leerlingen in 2037 (-11%)

20 september 2023

Onderwijshuisvesting Stadskanaal Feiten & cijfers: vraag & aanbod Ruimtevraag versus aanbod Aantal (2037) gebouwen Tekort (>55 m²) 1

Scholen

Beperkt tekort (<55 m²) Beperkt overschot (<110 m²)

2 5

Overschot (>110 m²)

12

OBS De Badde, CBS Op de Zandtange CBS Oranje Nassau & dependance, CBS Het Mozaiëk, CBS De Verbindingsweg & RK St Willibrord GBS Piet Prinsschool, OBS De Oleander, CBS Anne de Vries, OBS De Musselhorst, RK St Antonius, CBS De Lindenborg & dependance, CBS De Höchte, CBS De Rank, Ubbo Emmius Onstwedde, Meidoornschool & De Baldakijn

Communicerend vat

5

Onbekend of niet van toepassing

3

20 september 2023

OBS Hagenhofschool

UE Maarsdreef, UE Engelandlaan, UE Stationslaan, UE Praktijkonderwijs & UE Sportparklaan OBS Neuteboom Wereldwijs (geen norm), CBS De Maarsborg & OBS Neuteboomschool (nieuwbouw reeds in gang)

Conclusie: de meeste scholen in Stadskanaal hebben of krijgen te maken met een normatief ruimteoverschot.

Onderwijshuisvesting Stadskanaal Feiten & cijfers: duurzaamheid WEII

WENG

Onderwijsfunctie (Basis/voortgezet onderwijs) 0 kWh/m² GBO

Portefeuille onderwijsgebouwen Stadskanaal 0 0%

Paris Proof

60 kWh/m² GBO

4

15%

Zeer zuinig Zuinig

85 kWh/m² GBO 120 kWh/m² GBO

1 3

4% 11%

Scholen

OBS Hagenhofschool, CBS Het Mozaïek, CBS De Rank, Ubbo Emmius Stationslaan Ubbo Emmius Onstwedde CBS Op de Zandtange, De Baldakijn, RK St Antonius

Gemiddeld

165 kWh/m² GBO

7

26%

CBS Anne de Vriesschool, CBS De Höchte, Meidoornschool, GBS Piet Prinsschool, Ubbo Emmius Maarsdreef, Ubbo Emmius Pro, CBS De Lindenborgh (dependance)

Onzuinig

290 kWh/m² GBO

11

41%

OBS Neuteboomschool, OBS Neuteboomschool Wereldwijs, OBS De Oleander, OBS De Badde, OBS De Musselhorst, CBS De Maarsborg, CBS Oranje Nassauschool, CBS De Verbindingsweg, CBS De Lindenborgh, RK St Willibrord, Ubbo Emmius Engelandlaan, CBS Oranje Nassauschool (dependance)

Zeer onzuinig

-

0

0%

Onbekend

-

1

4%

20 september 2023

Ubbo Emmius Sportparklaan

Conclusie: de meeste scholen in Stadskanaal hebben een gemiddeld tot onzuinig energieverbruik.

Onderwijshuisvesting Stadskanaal Feiten & cijfers: kwaliteit

Conclusie: de meeste scholen in Stadskanaal scoren relatief goed op functionaliteit, maar scoren redelijk tot matig op de technische staat en het binnenklimaat.

20 september 2023

Onderwijshuisvesting per wijk Toekomstscenario’s

20 september 2023

PO – Stadskanaal Centrum Prioritering IHP School(gebouw) RK St. Willibrord Piet Prinsschool OBS Neuteboom Wereldwijs CBS Het Mozaïek OBS Hagenhofschool CBS De Maarsborg OBS Neuteboomschool

Scenario Renovatie oudste bouwdeel Renovatie of nieuwbouw Instandhouding Instandhouding

Fase Fase 2

Nieuwbouw (reeds in gang gezet)

-

Fase 3 -

Nieuwbouw CBS De Maarsborg en OBS Neuteboomschool reeds in gang gezet. Traject voor bekostiging is afgerond en valt daarom buiten de scope van het IHP.

20 september 2023

PO – Stadskanaal Noord Prioritering IHP School(gebouw) CBS De Oleander

Scenario Nieuwbouw

Fase Fase 1

CBS Oranje Nassauschool

Oranje Nassau (dependance)

Gezien de gebiedsopgave is een integrale oplossing noodzakelijk en moet daarom verder onderzocht worden. Meerdere varianten dienen verkend te worden in een haalbaarheidsstudie. Gezamenlijke huisvesting is daarin één van de mogelijkheden.

20 september 2023

PO – Stadskanaal Parkwijk Prioritering IHP School(gebouw) CBS Anne de Vriesschool

Scenario Renovatie of nieuwbouw

Fase Fase 3

Gebouw is in 2007 gerenoveerd en scoort relatief goed op energieverbruik en kwaliteit. Een huisvestingsscenario zou daarmee aan de orde kunnen zijn in het begin van fase 3.

20 september 2023

PO – Musselkanaal Prioritering IHP School(gebouw) OBS De musselhorst

Scenario Nieuwbouw

Fase Fase 1

Renovatie of nieuwbouw

Fase 3

Rk St Antonius

CBS De Lindenborgh CBS De Verbindingsweg OBS De Badde

De schoolgebouwen in de kern van Musselkanaal zijn aan vervanging toe op korte termijn. Mogelijk kunnen deze scholen gezamenlijk gehuisvest worden. Daarnaast moet onderzocht worden of CBS De Verbindingsweg onderdeel kan uitmaken van het traject. Het bouwjaar en bouwkundige staat geven aanleiding voor een huisvestingsscenario, maar het realiseren van een nieuwe, separate school met deze omvang is discutabel.

20 september 2023

PO – Mussel Prioritering masterplan School(gebouw) CBS Op de Zandtange

Scenario Onderzoek naar oplossingen voor ruimtetekort Renovatie of nieuwbouw

Fase Fase 1

Fase 3

Bij CBS Op de Zandtange speelt het volgende: ▪ Er is op dit moment sprake van een normatief ruimtetekort van 110 m2 o.b.v. 130 leerlingen ▪ Volgens de leerlingprognose zou dit leerlingaantal binnen 5 jaar moeten zakken tot een acceptabel niveau, waardoor de school volgens de Verordening voorzieningen huisvesting onderwijs geen recht heeft op tijdelijke of permanente uitbreiding. ▪ Het schoolbestuur heeft andere verwachtingen voor het aantal leerlingen dan de prognoses aangeven. ▪ Fase 1: onderzoek naar een passende oplossing voor het ruimtetekort.

Het gebouw is in 2014 gerenoveerd, daarmee zou een huisvestingsscenario aan het eind van fase 3 weer aan de orde zijn.

20 september 2023

PO – Alteveer Prioritering IHP School(gebouw) CBS De Höchte

Scenario Instandhouding

Fase -

Gebouw is in 2017 gerenoveerd en komt binnen de scope van het IHP niet in aanmerking voor een huisvestingsscenario. Mogelijk dienen er op lange termijn huisvestingsscenario’s ontwikkeld te worden afhankelijk van de leerlingontwikkeling.

20 september 2023

PO & VO - Onstwedde Prioritering IHP School(gebouw) CBS De Rank

Scenario Instandhouding

Fase -

Ubbo Emmius – loc. Onstwedde Gebouw is in 2011 gerealiseerd en komt binnen de scope van het IHP niet in aanmerking voor een huisvestingsscenario.

20 september 2023

(V)SO – Gemeente Stadskanaal Prioritering IHP School(gebouw) De Baldakijn Meidoornschool

Scenario Instandhouding Instandhouding

Fase -

De Baldakijn en de Meidoornschool zijn in goede staat en komen binnen de scope van het IHP niet toe aan een huisvestingsscenario.

20 september 2023

VO – Gemeente Stadskanaal Prioritering IHP School(gebouw) UE Engelandlaan UE Maarsdreef UE Stationslaan UE Sportparklaan UE Praktijkonderwijs

Scenario Nieuwbouw Nieuwbouw Renovatie Instandhouding Instandhouding

Fase Fase 2 Fase 2 Fase 3 -

Fors normatief ruimteoverschot op de gehele portefeuille, met het huisvestingsscenario voor Engelandlaan en Maarsdreef kan dit tekort opgelost worden.

20 september 2023

Financiën & uitvoeringsagenda

20 september 2023

Financiën

Uitgangspunten ▪

Verwachte omgang gebouw: op basis van leerlingprognose in 2030 (middellange termijn)

▪

Investeringskosten: gebaseerd op ervaringscijfers en afgestemd op het ambitieniveau van de gemeente.

▪

Overige eenmalige kosten (buiten raming) zijn onder andere: ▪

Voorbereidingskosten

▪

Afboeken boekwaardes

▪

Inzet tijdelijke huisvesting

▪

Sloopkosten en asbestsanering

▪

Verhuiskosten van de school

20 september 2023

Opbouw parameter investeringskosten Stadskanaal Inclusief bijkomende kost en & bt w Aantal lln Min. oppervlak Max. oppervlak 100 703 m² 200 704 m² 1.206 m² 300 1.207 m² 1.709 m² 400 1.710 m² 3.000 m² 1.500 m² 2.500 m² 2.500 m²

6.000 m²

PO PO PO PO VO

Stichtingskosten/m² bvo € 3.750,00 € 3.650,00 € 3.500,00 € 3.350,00 € 3.700,00

VO

€ 3.400,00

* regio Noord, prijspeil januari 2023, Frisse Scholen B, excl. terrein, o.b.v . lucht-waterwarmtepomp

Financiën

Overzicht projecten & bouwkosten Fase

Fase Schoolgebouw Fase 1 CBS Op De Zandtange (2025 Onderzoek ruimt et ekort t/m OBS De Oleander 2028) CBS Oranje Nassauschool OBS De Musselhorst RK St Antonius CBS De Lindenborgh CBS De Verbindingsweg Fase 2 Ubbo Emmius Engelandlaan (2029 Ubbo Emmius Maarsdreef t/m RK St. Willibrord 2032) Renovat ie oudst e bouwdeel Fase 3 CBS Anne de Vriesschool (2033 Ubbo Emmius Stationslaan t/m GBS Piet prinsschool 2040) CBS Op De Zandtange OBS De Badde 20 september 2023

Uitvoering start einde PO

2024 2025 2025 2027 2027 2027 2027

2024 2026 2026 2028 2028 2028 2028

VO 2029 VO 2029 PO 2031

2030

PO 2033 VO 2035 PO 2037 PO 2037 PO 2038

2035 2037 2039 2039 2040

PO PO PO PO PO PO

2030 2031

Totaal investeringsbedrag bij separate bouw

Fase 1 (2025 t/m 2028) € Fase 2 (2029 t/m 2032) € Fase 3 (2033 t/m 2040) €

Totaal investeringsbedrag bij gezamenlijke bouw (waar van toepassing) 16.325.000 € 14.905.000 17.700.000 € 16.460.000 26.030.000 € 26.030.000

Uitvoeringsagenda

Beknopt overzicht van de benodigde stappen Proces ▪ ▪ ▪

▪

Stel om het jaar leerlingprognoses op en monitor de ruimtebehoefte. Voer iedere 4 jaar een actualisatie van het IHP uit. Bespreek jaarlijks de stand van zaken van (de projecten in) het IHP met de schoolbesturen. Stel een uitvoeringsprogramma op met alle benodigde stappen op het gebied van onderwijshuisvesting voor de gemeente Stadskanaal.

20 september 2023

Uitvoering uitgangspunten visie ▪

▪

Stel een integraal en toekomstbestendig plan op als meer dan 2 lokalen in een schoolgebouw leegstaan. Onderzoek de bouwkundige en financiële mogelijkheden van circulair bouwen.

Realisatie projecten IHP ▪

▪

▪

Start haalbaarheidsonderzoeken op voor de schoollocaties met een huisvestingsscenario in fase 1 in het IHP. Voer locatieonderzoeken uit ten behoeve van het clusteren van meerdere scholen op één locatie. Communiceer gezamenlijk over de huisvestingsplannen richting betrokkenen.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Stadskanaal&id=9f3b2f77-7f1b-4a85-b4b8-070f31671493