Hoofdlijnennotitie uitwerking Staat van Groningen in de Groningenwet tbv Afstemmingsmoment 25 april 2024
Tekst van het document
Hoofdlijnen uitwerking Staat van Groningen in de Groningenwet
Inhoudsopgave:
Toelichting ............................................................................................... 2 Onderdelen Groningenwet ten aanzien van Generatielange Betrokkenheid en Staat van Groningen ................................................................................. 4 A Doelstellingen ..................................................................................... 5 B Omschrijving en inhoud monitoring ........................................................ 8 C Verzending aan volksvertegenwoordiging ................................................ 9 D Uitvoeringsagenda’s en indicatoren ...................................................... 10 E Overleg ............................................................................................ 11 F Reactie............................................................................................. 12 G Bijstelling van het beleid .................................................................... 13 H Financiële bepalingen ........................................................................ 14
1
Toelichting Aanleiding •
•
Begin 2023 presenteerde de parlementaire enquêtecommissie aardgaswinning Groningen haar rapport ‘Groningers boven gas’. Een van de aanbevelingen was om een jaarlijkse ‘Staat van Groningen’ te publiceren, zoals er ook een Staat van het Onderwijs, een Staat van de Volksgezondheid en een Staat van de Uitvoering zijn. De parlementaire enquêtecommissie omschreef dit als een middel om de voortgang op allerhande belangrijke indicatoren te schetsen, samen te brengen én de informatievoorziening aan de Tweede Kamer, bewoners en andere partijen beter te structuren. Het kabinet heeft deze aanbeveling overgenomen en bovendien aangekondigd de Staat van Groningen wettelijk te zullen vastleggen in een Groningenwet. Daartoe wordt nu een wetsvoorstel uitgewerkt. Het wetsvoorstel regelt dat huidige én toekomstige kabinetten jaarlijks met de Staat van Groningen de resultaten zichtbaar maken van alle maatregelen op het gebied van schadeherstel, versterking én de generatielange inzet om de ereschuld aan de regio in te lossen. Ook regelt het wetsvoorstel dat Rijk en regionale bestuurders, (vertegenwoordigers van) bewoners, maatschappelijke organisaties en andere partijen in gesprek blijven over de resultaten van het beleid.
De wettelijke borging van de Staat van Groningen dient als ‘de verzekeringspolis’ voor iedereen in Groningen en Noord-Drenthe dat het kabinet zich de komende generatie blijft inzetten voor het inlossen van de ereschuld en herstellen van het aardbevingsgebied.
Informeel regionaal afstemmingsmoment hoofdlijnennotitie Groningenwet: Staat van Groningen •
• •
•
De regionale volksvertegenwoordigers, verenigd in het onlangs ingestelde “Regioberaad”, hebben in maart 2024 aan de Staatssecretaris Mijnbouw verzocht om, in aanloop naar de internetconsultatie over het wetsvoorstel, een extra gelegenheid te krijgen om aandachtspunten en opmerkingen over de hoofdlijnen van het wetsontwerp mee te geven. De Staatssecretaris heeft welwillend op dit verzoek gereageerd. Daarom legt de Commissaris van de Koning de inhoudelijke hoofdlijnen die de basis vormen voor de verdere juridische uitwerking van het wetsvoorstel nu voor aan de regionale volksvertegenwoordigers. Dit draagt bij aan de positionering van de lokale democratieën bij de uitwerking van de generatielange betrokkenheid van het Rijk. Het draagt tevens bij aan meer regionale inspraak op de uitwerking van de kabinetsmaatregelen uit Nij Begun. Hiernaast bespreekt het Ministerie van EZK deze hoofdlijnen met o.a. de maatschappelijke organisaties, IMG, NCG, SodM en ACVG. Het Rijk neemt de inbreng uit deze afstemmingsronde mee bij het opstellen van het uiteindelijke wetsontwerp dat zoals gebruikelijk voor reactie wordt voorgelegd via een internetconsultatie. Deze internetconsultatie is voorzien voor de periode tussen eind juni en medio september.
In het wetsvoorstel dat in internetconsultatie gaat, zullen ook enkele andere maatregelen uit Nij Begun die vragen om een wetswijziging worden meegenomen. Het gaat om het creëren van een juridische grondslag voor het Instituut Mijnbouwschade Groningen (IMG) om schades die naar hun aard mijnbouwschade kunnen zijn, af te kunnen handelen zonder onderzoek te doen naar de schadeoorzaak (tot €60.000 onder voorwaarde van daadwerkelijk herstel), en om het instellen van een collegiaal bestuur bij het Staatstoezicht op de Mijnen.
Toelichting wettelijke verankering generatielange aanpak en Staat van Groningen •
•
De generatielange inzet van het Rijk voor de regio en het monitoren van de resultaten en effecten van het beleid via de Staat van Groningen (SvG) krijgen een wettelijke basis in de Tijdelijke wet Groningen. Vanwege het vastleggen van de generatielange inzet wijzigt de citeertitel van de Tijdelijke wet Groningen naar Groningenwet, om tot uiting te brengen dat het tijdelijke karakter van de wet niet langer van toepassing is.
2
•
De wetswijziging heeft als doel: o Te borgen dat het kabinet zich langjarig (een ‘generatielang’) inzet om te werken aan herstel van de regio. De wet is daarmee de door de regionale bestuurders gevraagde “verzekeringspolis” dat het Rijk zijn toezeggingen aan de regio uit Nij Begun zal nakomen; o Vast te leggen welke doelen met deze generatielange inzet worden nagestreefd; o Te regelen dat het kabinet jaarlijks met de regio, maatschappelijke organisaties en een vertegenwoordiging van bewoners in gesprek gaat over de resultaten en effecten van het beleid, en jaarlijks politieke verantwoording hierover aflegt aan het parlement.
Vanaf de volgende pagina volgt een omschrijving van de verschillende onderdelen van de generatielange aanpak en de Staat van Groningen die op dit moment worden uitgewerkt en uiteindelijk worden opgenomen in de Groningenwet. De beschrijving vanaf de volgende pagina’s bevat enkel de beleidsmatige hoofdlijnen en nog geen wetsartikelen. De wetsartikelen worden geconsulteerd tijdens de reguliere internetconsultatie. Deze wordt in juni 2024 verwacht.
3
Onderdelen Groningenwet ten aanzien van Generatielange Betrokkenheid en Staat van Groningen
4
A Doelstellingen Hoofdlijnen inhoudelijke uitwerking
Toelichting
Het wetsvoorstel voor de Groningenwet legt vier (hoofd)doelen voor het beleid vast.
Het kabinet pleegt een generatielange inzet om de ereschuld aan de mensen in het gaswinningsgebied in Groningen en NoordDrenthe in te lossen. Zoals toegezegd in Nij Begun (maatregel 1) worden hiervoor strategische doelen op hoofdlijnen geformuleerd (voor de pijlers schade, versterken, verduurzaming, en sociaal/economisch perspectief), die in de wet worden vastgelegd.
Het beleid heeft als doel: a. het op ruimhartige wijze afhandelen van aanvragen om schadevergoeding zoals bedoeld in de Tijdelijke Wet Groningen; b. het realiseren van veiligheid voor alle inwoners van het aardbevingsgebied, zoals bedoeld in artikel 13ba van de Tijdelijke Wet Groningen1; c. bijdragen aan de isolatie van woningen in de Provincie Groningen en de gemeenten Aa en Hunze, Noordenveld en Tynaarlo zodat de [Standaard voor woningisolatie] wordt bereikt in 2035; d. bijdragen aan de ontwikkeling van de brede welvaart in de gemeenten in de provincie Groningen, de gemeenten Aa en Hunze, Noordenveld en Tynaarlo zodat ten minste het landelijk gemiddelde wordt bereikt in 2055.
De doelen voor schadeafhandeling en versterking zijn absolute doelstellingen die voor zo lang het nodig is, koste wat kost, dienen te worden gerealiseerd. De doelen met betrekking tot verduurzaming en het bevorderen van de welvaart zijn relatieve doelen waaraan het huidige en toekomstige kabinetten zich verplichten een bijdrage te leveren. Het kabinet verplicht zich voor de komende 30 jaar aan de inzet van menskracht en middelen om het bereiken van deze doelen te helpen realiseren, maar is hiervoor tevens afhankelijk van externe factoren en partijen. Zo raken deze doelen ook aan de wettelijke taken van gemeenten en andere partijen. Het kabinet legt verantwoording af over het gevoerde beleid, en de geleverde bijdrage aan het realiseren van de doelen, aan de Tweede Kamer. Het parlement kan door middel van de gebruikelijke instrumenten het kabinet bijsturen indien nodig. Het wetsvoorstel gaat derhalve uit van politieke controle van de resultaten van het beleid door het parlement. De nadere invulling van de hoofddoelstellingen wordt opengelaten. Deze nadere invulling, waaronder de keuze voor subdoelen en activiteiten, en de monitoring, vindt plaats in uitvoeringsagenda’s. De indicatoren waarover in de Staat van Groningen jaarlijks wordt gerapporteerd, zullen door de Ministerraad worden vastgesteld, zodat het kabinet door de Kamer op de bereikte resultaten aangesproken kan worden.
Doelstellingen schade en versterken
Artikel 13ba ziet erop toe dat de verantwoordelijke minister alle maatregelen neemt die redelijkerwijs van hem gevergd kunnen worden om te voorkomen dat als gevolg van de gaswinning uit het Groningenveld de veiligheid wordt geschaad. 1
5
Het kabinet committeert zich aan het afhandelen van schade en versterken van gebouwen als gevolg van de gaswinning zolang het duurt en koste wat kost, conform de motie Vedder c.s. (Tweede Kamer, vergaderjaar 2022/2023, 35561, nr. 42). De bestaande taak van het IMG om alle schade als gevolg van de gaswinning uit het Groningenveld en de gasopslag bij Norg en Grijpskerk af te handelen wordt geëxpliciteerd door niet alleen als taak, maar ook als doel, in dit wetsvoorstel vast te leggen dat schade op een ruimhartige wijze wordt afgehandeld. Ten aanzien van de versterking geldt dat alle inwoners van het aardbevingsgebied onverkort recht hebben op een veilige woning. De bestaande wettelijke taak voor de minister om hier zorg voor te dragen, zoals vastgelegd in artikel 13ba van de Tijdelijke Wet Groningen, wordt geëxpliciteerd door als doelstelling van het beleid op te nemen dat de minister alle maatregelen treft die voor de veiligheid in brede zin noodzakelijk zijn. Met de kabinetsreactie “Nij Begun” en de maatregelen die daarin zijn opgenomen, heeft het kabinet tevens bevestigd dat de versterkingsoperatie verder gaat dan enkel het herstel van fysieke veiligheid. Om te zorgen dat bewoners zich weer veilig thuis kunnen voelen, moet de versterking milder, makkelijker en menselijker worden uitgevoerd.
Daarbij is er onder meer oog voor ruimtelijke kwaliteit, leefbaarheid en maatschappelijke cohesie. Doelstellingen verduurzaming en brede welvaart Het kabinet stelt als doel dat woningen in de provincie Groningen en de gemeenten Aa en Hunze, Noordenveld en Tynaarlo uiterlijk in 2035 kunnen voldoen aan de Standaard voor woningisolatie. Deze standaard geeft aan wanneer een woning goed genoeg is geïsoleerd om (op termijn) aardgasvrij te worden. Daarnaast gaat het kabinet een generatielang commitment aan om de brede welvaart in bovengenoemd gebied te verbeteren. Het doel is dat de relatieve achterstand in brede welvaart in de provincie Groningen en de drie gemeenten in Noord-Drenthe ten opzichte van het landelijk gemiddelde binnen één generatie (30 jaar) wordt ingelopen. Het Rijk draagt daar aan bij met financiële middelen (zoals toegezegd in Nij Begun), het maken van bindende bestuurlijke afspraken (in uitvoeringsagenda’s), monitoring
6
en bestuurlijk overleg (zoals door de wet verplicht) en het afleggen van politieke verantwoording. De inzet van het Rijk is aanvullend op de bijdrage die andere partijen vanuit hun (wettelijke) taak, rol of verantwoordelijkheid leveren. Brede welvaart richt zich niet alleen op de economische aspecten van welvaart, zoals het bruto product, maar ook op andere aspecten, zoals gezondheid, onderwijs, milieu en leefomgeving, sociale cohesie, persoonlijke ontplooiing en (on)veiligheid. Er is geen vastomlijnde definitie, maar het Centraal Bureau voor de Statistiek onderscheidt in zijn regionale monitor voor brede welvaart 42 verschillende indicatoren, waaronder opleidingsaanbod, bestaanszekerheid, schooluitval, tevredenheid met het leven en ervaren gezondheid, netto arbeidsparticipatie, en regionale bruto toegevoegde waarde. In de Memorie van Toelichting bij het wetsvoorstel zal worden geëxpliciteerd dat in de uitvoeringsagenda’s de uitwerking en operationalisering van deze doelstelling vorm krijgt, inclusief keuzes voor focusgebieden, subdoelen en monitoring. Met de motie Klaver (Tweede Kamer, vergaderjaar 2022/2023, 35561, nr.
20) heeft de Kamer verzocht om de doelen voor brede welvaart van het Nationaal Programma Groningen over te nemen in de Groningenwet zodat het welvaartsniveau van Groningen omhoog wordt getrokken naar dat van de rest van Nederland en daarover te rapporteren in de Staat van Groningen. Met de Groningenwet wordt hier uitwerking aan gegeven.
7
B Omschrijving en inhoud monitoring Hoofdlijnen inhoudelijke uitwerking Het wetsvoorstel voor de Groningenwet legt vast dat het kabinet jaarlijks rapporteert over het bereiken van de doelstellingen in een Staat van Groningen. Het wetsvoorstel legt vast: •
•
•
De definitie van de Staat van Groningen: o De Staat van Groningen is een rapport, over de resultaten en de voortgang van het gevoerde beleid in het voorafgaande kalenderjaar alsmede voor zover relevant eerdere kalenderjaren. De verschijningsfrequentie van de Staat van Groningen: o Jaarlijks, gedurende 30 jaar (dus tot en met 2055) Welke informatie de Staat van Groningen op hoofdlijnen bevat: o Een beschrijving van de output én de outcome van het beleid, dus zowel kwantitatieve resultaten als kwalitatieve effecten.
Toelichting De Staat van Groningen is het monitoringsinstrument dat de resultaten en effecten van het beleid op het gebied van schadeherstel, versterking, verduurzaming, welzijn en economische ontwikkeling in Groningen en Noord-Drenthe in onderlinge samenhang zichtbaar maakt. De Staat van Groningen wordt opgeleverd door een onafhankelijke partij of consortium. Zo ontstaat een objectieve feitenbasis op basis waarvan Rijk en Regio een gesprek kunnen voeren over de (tussentijdse) resultaten van het gevoerde beleid en de wenselijkheid om het beleid bij te stellen. Het Rijk zal opdrachtgever zijn voor de totstandkoming van de Staat van Groningen. Vanwege de breedte van de opdracht en de diverse expertise die hiervoor benodigd is, ligt het voor de hand dat een consortium van landelijke en regionale partijen opdrachtnemer voor de Staat van Groningen wordt. Hiervoor wordt in 2024 een aanbesteding gedaan. Tot in ieder geval het jaar 2055 zal de Staat van Groningen jaarlijks worden uitgebracht. Daarmee onderstreept het kabinet dat het een langjarige verplichting aangaat aan de regio. De Staat van Groningen zal beschikbaar komen als jaarlijks te verschijnen rapportage en in de vorm van een doorlopend geactualiseerd, publieksvriendelijk online dashboard. De Staat van Groningen zal jaarlijks een overzicht bevatten van de kwantitatieve realisatie van het beleid (bijv.
het aantal versterkte huizen) en van de kwalitatieve effecten van beleid (bijv. in hoeverre bewoners verbeteringen van de leefbaarheid ervaren), dus zowel output als outcome. Niet alle gegevens en indicatoren uit de Staat van Groningen zullen echter jaarlijks van een update worden voorzien. Voor sommige indicatoren (denk bijvoorbeeld aan ervaren gezondheid, levensverwachting of geletterdheid) geldt immers dat verandering geleidelijk plaatsvindt, en dat geen jaarlijkse meting plaatsvindt.
8
C Verzending aan volksvertegenwoordiging Hoofdlijnen inhoudelijke uitwerking Het wetsvoorstel voor Groningenwet regelt dat: •
De Staat van Groningen jaarlijks op de vierde dinsdag van april aan de Eerste en Tweede Kamer wordt toegezonden.
Toelichting De Staat van Groningen zal als (trend)rapportage jaarlijks op de vierde dinsdag van april aan de Eerste en Tweede Kamer worden toegezonden, aangezien de kabinetsreactie ‘Nij Begun’ in 2023 op die dag is gepubliceerd. Desgewenst kunnen bestuurders van de decentrale overheden de Staat van Groningen op die dag ook naar hun volksvertegenwoordigingen toesturen.
9
D Uitvoeringsagenda’s en indicatoren Hoofdlijnen inhoudelijke uitwerking Het wetsvoorstel voor de Groningenwet legt vast dat: •
•
•
Het Rijk en de Regio uitvoeringsagenda’s opstellen, om te bevorderen dat de doelstellingen uit de wet (zie hierboven, blok A) worden bereikt. De uitvoeringsagenda’s worden ten minste elke vijf jaar vastgesteld, tenzij het Rijk en de Regio gezamenlijk anders besluiten. Bewoners en bewonersorganisaties een adviserende stem hebben in de totstandkoming van de uitvoeringsagenda’s.
Toelichting Het behalen van de doelstellingen die in de wet zijn geformuleerd vereist een meerjarige inzet van verschillende partijen. Het Rijk en de Regio zullen daarom uitvoeringsagenda’s maken, waarin gezamenlijke ambities, (sub)doelstellingen en activiteiten worden vastgelegd voor de sociale en economische investeringen, en voor de gezamenlijke verantwoordelijkheden op het gebied van verduurzaming, ruimtelijke kwaliteit en leefbaarheid. Zo worden de hoofddoelstellingen uit de wet vertaald naar concrete, meetbare tactische en operationele doelstellingen en daaraan gekoppelde maatregelen voor een periode van circa vijf jaar. Ook bevatten de uitvoeringsagenda’s afspraken over de monitoring (op de tussentijdse doelen). De uitvoeringsagenda's worden door Rijk en regio in gezamenlijkheid opgesteld, waarna de indicatoren waarop in de Staat van Groningen gemeten wordt door de Ministerraad worden vastgesteld. Zo kan het kabinet hier politiek op worden aangesproken. In het wetsvoorstel wordt geëxpliciteerd dat de uitvoeringsagenda’s geen betrekking kunnen hebben op de doelen die voortvloeien uit de wettelijke taken van het IMG en de NCG ten aanzien van de schadeafhandeling en versterking. Voor deze taken geldt dat de aangewezen bewindspersoon stelselverantwoordelijk is en blijft. Evenmin kunnen de uitvoeringagenda’s strijdig zijn met wettelijke taken van andere bestuursorganen.
De uitvoeringsagenda’s kunnen wel invloed hebben op de bredere (herstel)opgave, waar Rijk en Regio gezamenlijk aan werken. Bij het vaststellen van de uitvoeringsagenda’s hebben bewoners, en hun vertegenwoordigers in de lokale en regionale democratieën, een nadrukkelijke stem. Het wetsvoorstel regelt dat bewoners, bewonersorganisaties, bedrijven- en kennisinstellingen een rol krijgen in de totstandkoming van de uitvoeringsagenda’s, en daarmee in de gesprekken over de doelstellingen en de besteding van de middelen die met de generatielange aanpak beschikbaar worden gesteld.
10
E Overleg Hoofdlijnen inhoudelijke uitwerking Het wetsvoorstel voor de Groningenwet regelt dat: •
•
•
•
Jaarlijks overleg wordt gevoerd over de Staat van Groningen door een vertegenwoordiging van het kabinet en een vertegenwoordiging van bestuurders namens de betrokken decentrale overheden. Zij bespreken in elk geval: o De mate waarin de resultaten van het beleid bijdragen aan het bereiken van de doelstellingen uit de wet en uitvoeringsagenda’s; o De mate waarin bijstelling van beleid of uitvoeringsagenda’s in het licht van de resultaten wenselijk dan wel noodzakelijk is. Ook regelt het wetsvoorstel dat de verantwoordelijke bewindspersoon met maatschappelijke organisaties en (vertegenwoordigers van) bewoners in gesprek gaat over de Staat van Groningen. Tevens brengt de inspecteur-generaal der Mijnen advies uit over de Staat van Groningen, ten aanzien van aspecten van veiligheid.
Toelichting Het wetsvoorstel regelt dat het kabinet jaarlijks overleg voert over de Staat van Groningen met een vertegenwoordiging van regionale bestuurders, maatschappelijke partijen en bewoners uit het aardbevingsgebied. Zo legt het wetsvoorstel, conform de aanbevelingen van de enquêtecommissie en de toezegging hierover in de kabinetsreactie, vast dat een structurele dialoog plaatsvindt met de regio, conform de aanbevelingen hierover die de parlementaire enquêtecommissie heeft gedaan. Naast een jaarlijks overleg met een kabinetsdelegatie na het verschijnen van de Staat van Groningen is ook een halfjaarlijks voortgangsoverleg met de verantwoordelijke bewindspersoon voorzien. In de gesprekken over de Staat van Groningen staat centraal in hoeverre de behaalde resultaten bijdragen aan de doelstellingen uit deze wet, en wat er eventueel nodig is om ervoor te zorgen dat de doelen kunnen worden behaald. Het overleg over de Staat van Groningen is niet gericht op het afleggen van politieke verantwoording van het kabinet aan de regio. Het kabinet legt verantwoording af aan de Tweede Kamer (zie ook het volgende blok, F). Het Staatstoezicht op de Mijnen en ook het Adviescollege Veiligheid Groningen adviseren over de Staat van Groningen ten aanzien van de veiligheid.
11
F Reactie Hoofdlijnen inhoudelijke uitwerking Het wetsvoorstel voor de Groningenwet regelt dat: • De verantwoordelijke bewindspersoon namens het kabinet de Staat van Groningen van een reactie voorziet, gehoord hebbende hetgeen aan bod is gekomen tijdens de overleggen met de vertegenwoordiging van bestuurders van de regionale overheden, maatschappelijke organisaties en bewoners. •
Toelichting Het kabinet zal de Staat van Groningen jaarlijks van een reactie voorzien, nadat hierover een gesprek heeft plaatsgevonden met de Regio. Deze kabinetsreactie op de Staat van Groningen wordt aan de Kamer gestuurd. De cyclus van de Staat van Groningen zal er jaarlijks in grote lijnen als volgt uitzien: •
•
De verantwoordelijke bewindspersoon de reactie namens het kabinet zo spoedig mogelijk verzendt aan beide Kamers der Staten-Generaal. •
•
•
12
Vierde dinsdag april: De Staat van Groningen wordt toegezonden aan het parlement. Mei: een vertegenwoordiging van het kabinet gaat in gesprek over de resultaten van de Staat van Groningen met de lokale en regionale overheden, (vertegenwoordigers van) bewoners, maatschappelijke organisaties en samenwerkingspartners. Medio juni: het kabinet geeft een reactie (inhoudelijke appreciatie van de Staat van Groningen) en zendt deze aan beide Kamers. In deze kabinetsreactie zal het kabinet reflecteren op de resultaten van het beleid, de mate waarin het beleid aan de gestelde doelen heeft bijgedragen en zo nodig voorstellen doen voor aanpassing van het beleid. Deze voorstellen zijn onderwerp van reguliere politieke besluitvorming binnen het kabinet, en onderwerp van politieke controle door het parlement. Voorafgaand aan het zomerreces: de verantwoordelijk bewindspersoon gaat met de Tweede Kamer in debat over de resultaten van de Staat van Groningen en de inhoudelijke appreciatie van het kabinet. De Kamer kan het beleid desgewenst bijsturen door middel van moties. Najaar: Voortgangsoverleg tussen de verantwoordelijke bewindspersoon en een vertegenwoordiging van regionale bestuurders en maatschappelijke organisaties.
G Bijstelling van het beleid Hoofdlijnen inhoudelijke uitwerking Het wetsvoorstel voor de Groningenwet regelt dat: •
Indien daartoe blijkens de Staat van Groningen en de daaropvolgende overleggen aanleiding bestaat, de verantwoordelijk bewindspersoon maatregelen neemt om te bevorderen dat de doelstellingen uit de wet (en uitvoeringsagenda’s) bereikt kunnen worden. Daaronder valt ook dat de verantwoordelijke bewindspersoon zijn collegabewindspersonen in de Minsterraad kan vragen om maatregelen te nemen.
Toelichting Het kabinet heeft zich met zijn reactie op het rapport van de parlementaire enquêtecommissie politiek verbonden aan het inlossen van de ereschuld aan de regio. Deze wet geeft daar uitwerking aan, door de bijdrage van het Rijk aan specifieke doelen vast te leggen, en door vast te leggen dat bijstelling van het beleid plaatsvindt indien uit de Staat van Groningen zou blijken dat de Rijksinzet niet tot de gewenste en afgesproken resultaten leidt. Het gaat daarbij om een resultaatsverplichting. Deze verplichting heeft betrekking op het hele kabinet; het kabinet als geheel gaat een generatielang commitment aan de regio aan en verplicht zich tot het leveren van de in Nij Begun toegezegde bijdrage aan het realiseren van de doelen die in deze wet, en in de daaruit voortvloeiende uitvoeringsagenda’s, worden vastgelegd. Omdat de inzet van het kabinet onderwerp is van de gebruikelijke politieke controle door het parlement, kunnen de reguliere parlementaire instrumenten worden ingezet om het kabinet aan te spreken op de resultaten en het beleid bij te sturen. Daarom is geen aparte toezichthouder aangewezen die sancties kan opleggen.
13
H Financiële bepalingen Hoofdlijnen inhoudelijke uitwerking Het wetsvoorstel voor de Groningenwet legt vast dat: •
•
Het Rijk jaarlijks een bedrag opneemt in het voorstel van wet tot vaststelling van de begrotingsstaten van de ministeries die het aangaat, ten aanzien van de generatielange betrokkenheid voor verduurzaming en sociale- en economische ontwikkeling. Voor de kosten voor schadeherstel en versterking geldt koste-wat-kost, zo lang het duurt.
Toelichting Met de kabinetsreactie Nij Begun heeft het kabinet toegezegd dat de ereschuld wordt ingelost met 30 jaar lang, elk jaar opnieuw, € 250 miljoen voor sociale investeringen, verduurzaming en economische kansen. In de Groningenwet wordt vastgelegd dat het kabinet zich aan deze generatielange inzet verbindt en daarvoor middelen beschikbaar stelt. Het is de ‘verzekeringspolis’ voor de regio dat deze generatielange inzet er gaat komen. Tevens wordt uitvoering gegeven aan de motie Klaver (35561, nr. 20) die oproept dat voor het schadeherstel en de versterking geen financiële limiet vooraf wordt gesteld aan de beschikbare middelen en de kosten voor de schade- en hersteloperatie.
14