Concept Participatiebeleid 'Knoalster visie op inwonersparticipatie'
Tekst van het document
A"r
\.J
GEMEENTE
Stadskanaal
u 11 iii i 111 1111 111 ii i 11 OPINIEREND
Raadscommissie
18 mei 2026
Voorstelnummer
Z-24-142950/D/25/390802
Onderwerp
Concept Participatiebeleid 'Knoalster visie op inwonersparticipatie' Stadskanaal, 7 april 2026
Bespreel<punten Het college vraagt de gemeenteraad zijn algemene indruk te geven over het concept Participatiebeleid en de daarbij horende concept Participatieverordening. Daarnaast vragen wij u een reactie te geven op de volgende vragen: a. Sluit de voorgestelde visie aan op de denkrichting die de raad voor ogen heeft? b. In hoeverre zijn de doelstellingen en de uitgangspunten van de visie voldoende uitgewerkt? c Kunt u iich vinden in de concept Participatieverordening? d. Kunt u zich erin vinden dat dit beleid na anderhalf jaar, in het voorjaar van 2028, wordt geëvalueerd?
Aan de raad Inleiding De afgelopen jaren worden er door de gemeente meer en meer participatietrajecten gehouden. Deze participatietrajecten zijn nodig om in gesprek te gaan met de inwoners van Stadskanaal zodat er beter beleid wordt gemaakt en meer maatwerk wordt toegepast bij projecten. Er zijn echter geen kaders of afspraken wanneer en hoe inwonersparticipatie wordt toegepast. Daarom is er vanuit de gemeenteraad en de organisatie een sterke behoefte om inwonersparticipatie te verankeren met heldere beleidskaders, Wet versterking participatie op decentraal niveau Met ingang van 1 januari 2025 is de Wet versterking participatie op decentraal niveau ingegaan. Deze wet verbreedt artikel 150 van de Gemeentewet. Tot 1 januari 2025 was in artikel 150 van de Gemeentewet geregeld dat de gemeenteraad een verordening vast moet stellen die regels bevat over de wijze waarop inwoners bij de voorbereiding van gemeentelijk beleid worden betrokken. Vanaf 1 januari 2025 is dit uitgebreid, Het gaat dan niet meer alleen om het betrekken van inwoners bij de voorbereiding van gemeentelijk beleid, maar ook om het betrekken van inwoners bij de uitvoering en evaluatie van gemeentelijk beleid. Daarnaast bevat de wet een verplichting voor gemeenten om in de verordening voorwaarden voor toepassing van het uitdaagrecht op te nemen.
Het uitdaagrecht is de mogelijkheid voor inwoners en maatschappelijke partijen om de uitvoering van een gemeentelijke taak onder voorwaarden over te nemen. Bijvoorbeeld de overname van het onderhoud van openbaar groen. Participatiebeleid - Participatieverordening Het Participatiebeleid is een overkoepelend beleid dat in de uitwerking samenhangt met diverse gemeentelijke thema's. In het Participatiebeleid staat verwoord hoe we om willen gaan met inwonersparticipatie en overheidsparticipatie. Dit beleid is juridisch verankerd door middel van de Participatieverordening. Onderzoek rekenkamer 2023 De rekenkamer heeft in opdracht van de gemeenteraad in 2023 een onderzoek gehouden naar de participatie bij de totstandkoming van dorps- en wijkvisies. Met dit onderzoek heeft de Rekenkamer aanbevolen om duidelijke kaders op te stellen en een participatiecoach aan te stellen voor een betere coordinatie en verwachtingsmanagement. Met het participatiebeleid stelt het college voor om budget voor een participatiecoördinator ter beschikking te stellen. Deze coordinator zorgt er onder andere voor dat alle participatieprocessen in lijn zijn met het voorgestelde beleid en verschillende participatietrajecten op elkaar zijn afgestemd.
Implementatieperiode Dit nieuwe Participatiebeleid heeft voor de organisatie de nodige gevolgen. Hierbij valt te denken aan bijvoorbeeld een langere doorlooptijd bij de ontwikkeling van (nieuw) beleid of het intensiveren van de communicatie(uitingen). Dit vergt dat er in de organisatie het nodige moet worden ontwikkeld om alles 'participatieproof' te maken. Het college stelt daarom voor om 2026 en 2027 te gebruiken als implementatieperiode en dit beleid in het voorjaar van 2028 te evalueren. Beoogd effect Direct effect: Hiermee wordt Met het voorgestelde participatiebeleid worden de kaders en manier van werken vastgelegd. in de werkprocessen wordt van onderdeel structureel een ervoor gezorgd dat het toepassen van participatie uitdaagrecht zijn op het van toepassing die hele organisatie. Ook worden er met dit beleid voorwaarden gesteld moeten zodat inwoners en organisaties die taken van de gemeente willen overnemen weten waar zijn aan voldoen. overheidsparticipatie op Een participatieco6rdinator zorgt ervoor dat de uitvoering van inwonersparticipatie en organisatie. van de werkprocessen in de een vaste en eenduidige manier wordt opgenomen Langjarig effect: evaluatie van) Door op een gestructureerde wijze participatie toe te passen, leidt dit tot beter(e) (uitvoering en beleid en een betere afstemming op de wensen en behoeften van inwoners.
Daarnaast: kan de gemeente zich beter verplaatsen in de situatie van inwoners; verbetert het contact tussen gemeente en inwoners; neemt de tevredenheid over de gemeente toe; neemt het vertrouwen in de gemeente toe; kunnen inwoners een bijdrage leveren aan een betere situatie voor anderen. Argumenten en Met het vaststellen van het Participatiebeleid wordt voldaan aan de wensen van de gemeenteraad participatie versterking de behoefte vanuit de organisatie. Daarnaast voldoet de gemeente aan de Wet op decentraal niveau. stellen. Daarmee Elke gemeente is volgens de wet verplicht om een Participatieverordening vast te voldoet de gemeente aan de wettelijke eisen. Aanpak/uitvoering/voortgang Voorde ontwikkeling van dit beleid zijn inwoners en verschillende partijen betrokken: Duizend in het voorjaar van 2025 heeft de gemeente een enquête over inwonersparticipatie gehouden. een QRmet verspreid posters zijn en er ontvangen enquête per post een willekeurige inwoners hebben deelnemers de gekomen: terug reacties 329 totaal code voor spontane digitale deelname. Er zijn in kwamen uit alle dorpen en wijken, in verhouding tot het aantal inwoners. Participatieraad, Welstad In 2025 is er een bijeenkomst georganiseerd met vertegenwoordigers van de gediscussieerd en Lefier. Tijdens deze bijeenkomst is aan de hand van praktijkvoorbeelden in groepen over de toepassing van inwonersparticipatie.
gemeenteraadsleden In 2025 is er een bijeenkomst gehouden met de oude gemeenteraad en de elkaar gesproken hebben een enquête ingevuld. De gemeenteraadsleden hebben ook in groepen met over de toepassing van inwonersparticipatie bij praktijksituaties. van het Participatiebeleid. De uitkomsten van dit proces zijn zoveel mogelijk meegenomen in de uitwerking relevante beleidsvelden. Het Participatiebeleid is een overkoepelend beleid en is van toepassing bij verschillende komt terug bij de 'participatie' De uitwerking van dit beleid wordt daarom integraal opgepakt en het onderwerp raadsvoorstellen die het college aan de gemeenteraad aanbiedt. Het college doet verslag over de uitvoering van het Participatiebeleid in het
jaarverslag aan de gemeenteraad.
Communicatie door de Dit voorstel kan op de gebruikelijke wijze worden gecommuniceerd. Na definitieve vaststelling Participatiebeleid. gemeenteraad ontvangen de participanten een exemplaar van het Juridische consequenties voor bezwaar Het beleid heeft een zelfbindende werking voor de gemeente. Het vaststellen van dit beleid is niet of beroep vatbaar. Kosten, baten, dekking en subsidies De verwachte structurele kosten voor dit beleid bedragen € 102.00,00 voor de aanstelling van een participatiecoördinator. Daarnaast zijn de verwachte overige kosten: jaarlijks € 20.000,00 voor participatiemiddelen; - jaarlijks € 20.000,00 voor aanschaf en beheer van een digitaal participatieplatform. Bij het voorstel voor de definitieve vaststelling van het Participatiebeleid zal het deelkosten'verder worden uitgewerkt. Standpunt Participatieraad, commissies en/of OR De Participatieraad is betrokken in het participatieproces en de werkgroep Communicatie van de Participatieraad is inhoudelijk geinformeerd over het concept beleid.
Bijlagen -
Concept Participatiebeleid 'Knoalster visie op inwonerparticipatie' Concept Participatieverordening gemeente Stadskanaal 2026 Toelichting Participatieverordening gemeente Stadskanaal 2026
de heeF secretaris
AR/
nden
de heer ~Sloo bu rgeméester