CConstaterende datStadskanaal
Koppel je AI →
Document · PDF

Bijlage IV - deel 1 - Bijlagen bij Toelichting.pdf

Raadsvergadering 13 december 2021, gemeente StadskanaalBij agendapunt: Facetbestemmingsplan Mussel-A-kanaal WZ, Hoogspanningsmast 18724.659 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 3

Station Musselkanaal Aanmeldingsnotitie vormvrije m.e.r.-beoordeling

TenneT TSO B.V. 22 april 2021

Project Opdrachtgever

Document Status Datum Referentie

Projectcode Projectleider Projectdirecteur

Auteur(s) Gecontroleerd door Goedgekeurd door

Station Musselkanaal TenneT TSO B.V.

Aanmeldingsnotitie vormvrije m.e.r.-beoordeling Definitief 22 april 2021 123728/21-006.542

123728 ing. I.J.M. de Beer K.A. Haans MSc

M.E. Graff MSc C.F. Terpstra MSc, J.A. Zoete MSc ing. I.J.M. de Beer

Paraaf

Adres

ACT TWB Postbus 133 7400 AC Deventer

Het kwaliteitsmanagementsysteem is gecertificeerd op basis van ISO 9001.

Niets uit dit document mag worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt in enige vorm zonder voorafgaande schriftelijke toest emming noch mag het zonder dergelijke toestemming worden gebruikt voor enig ander werk dan waarvoor het is vervaardigd, behoudens schriftelijk anders overeengekomen. Er wordt geen aansprakelijkheid aanvaardt voor enigerlei schade die voortvloeit uit of verband houdt met het wijzigen van de inhoud van het geleverde document.

INHOUDSOPGAVE

1

INLEIDING

5

1.1

Achtergrond van het project

5

1.1.1 1.1.2

5 6

Aanleiding Voornemen

1.2

Noodzaak vormvrije m.e.r.-beoordeling

7

1.3

Initiatiefnemer en bevoegd gezag

9

1.4

Werkwijze

9

1.5

Leeswijzer

10

2

PLAATS EN KENMERKEN VAN HET PROJECT

11

2.1

Plaats van het project

11

2.1.1 2.1.2 2.1.3

11 12 12

Locatie van het project Huidig grondgebruik Kwetsbaarheid van het milieu

2.2

Kenmerken van het project

14

3

BESCHRIJVING EN BEOORDELING VAN DE MILIEU- EN OMGEVINGSEFFECTEN

15

Milieu- en omgevingseffecten per thema

15

3.1.1 3.1.2 3.1.3 3.1.4 3.1.5 3.1.6 3.1.7 3.1.8 3.1.9 3.1.10 3.1.11

15 16 17 19 19 21 24 25 25 26 26

3.1

Geluid Magneetvelden Natuur Bodem Water Archeologie, landschap en cultuurhistorie (Externe) veiligheid Niet-gesprongen explosieven (NGE) Luchtkwaliteit Trillingen Verkeershinder

4

SAMENVATTENDE CONCLUSIES

28

4.1

Samenvatting milieu- en omgevingseffecten

28

4.2

Kenmerken van de potentiële effecten

29

4.3

Conclusie

29

Laatste pagina

Bijlage(n)

29

Aantal pagina's

I

Geluidsonderzoek

56

II

Voortoets

27

III

Historisch Vooronderzoek Bodem

59

IV

Vooronderzoek Archeologie

41

V

Vooronderzoek Conventionele Explosieven

55

1 INLEIDING 1.1

Achtergrond van het project

1.1.1

Aanleiding

TenneT en Enexis zijn voornemens het nieuwe 380/110/20kV-hoogspanningsstation ‘Musselkanaal’ te realiseren in de gemeente Westerwolde. In deze vormvrije m.e.r.-beoordeling worden de te verwachten milieu- en omgevingseffecten beschreven van dit hoogspanningsstation (in de gemeente Westerwolde) en de daarbij behorende verbindingen (in de gemeenten Westerwolde en Stadskanaal). Op basis hiervan kan het bevoegd gezag (gemeenten Westerwolde en Stadskanaal) beoordelen of er sprake is van milieu- en omgevingseffecten van een dusdanige aard dat het doorlopen van een milieueffectrapportage (m.e.r.procedure) of m.e.r.-beoordeling noodzakelijk is. Netversterking Noordoost Nederland van TenneT en Enexis TenneT werkt samen met regionale netbeheerders zoals Enexis, aan het versterken van het elektriciteitsnet in Drenthe en Groningen. Dat is nodig om de energietransitie mogelijk te maken en het sterk stijgende aanbod van duurzame elektriciteitsproductie, zoals zonne- en windenergie op het netwerk te kunnen aansluiten en op termijn ook te kunnen voldoen aan de verwachte groei van de vraag naar elektriciteit. De versterking van het netwerk vindt onder meer plaats door nieuwe 380/110kV en 220/110kV hoogspanningsstations te bouwen en bestaande hoogspanningsstations uit te breiden. De verschillende deelprojecten vallen onder de 'Netversterking Noordoost Nederland' (NNON).

De geplande uitbreidingen en nieuwbouw zijn in de onderstaande afbeelding schematisch weergegeven. Afbeelding 1.1 Geplande uitbreidingen in Noordoost Nederland van TenneT

5 | 29

ACT TWB | 123728/21-006.542 | Definitief

1.1.2

Voornemen

TenneT heeft in het kader van de NNON een locatieonderzoek uitgevoerd voor een nieuw hoogspanningsstation in de gemeenten Westerwolde of Stadskanaal. Hierbij zijn door TenneT meerdere locaties beschouwd. Deze locaties zijn besproken in een overleg met Enexis, de gemeente Westerwolde, de gemeente Stadskanaal en de provincie Groningen. Aan de hand van het locatieonderzoek van TenneT hebben de deelnemende partijen aan dit overleg gezamenlijk de huidige locatie als voorkeurslocatie aangewezen. Op basis hiervan heeft TenneT besloten om in de gemeente Westerwolde het nieuwe 380/110/20kV-hoogspanningsstation ‘Musselkanaal’ te realiseren in het zuiden van de provincie Groningen. Omdat het hoogspanningsstation is voorzien vlakbij de grens van de gemeenten Westerwolde en Stadskanaal vallen de benodigde verbindingen om het hoogspanningsstation aan te sluiten op de bestaande hoogspanningsverbinding gedeeltelijk binnen de gemeente Stadskanaal.

Afbeelding 1.2 Vlekkenplan locatie Musselkanaal

In afbeelding 1.2 is het vlekkenplan voor het toekomstig hoogspanningsstation weergegeven. Naast ruimte voor het hoogspanningsstation is ruimte gereserveerd voor de aansluiting op de bestaande bovengrondse verbinding Zwolle-Meeden en voor toekomstige ondergrondse kabelstroken van Enexis om klanten aan te kunnen sluiten op het hoogspanningsstation. Het doel van het project is het realiseren van: - realisatie nieuwbouw hoogspanningsstation Musselkanaal - TenneT (MSK 380/110 kV) (circa 7,7 ha); - realisatie nieuwbouw middenspanningsstation Enexis (20 kV) (circa 1,2 ha); - toegangsweg naar de nieuwe hoog- en middenspanningsstations; - verwijdering mast 002 en 185; - aanpassing mast 184, 186 en 187; - realisatie van ondergrondse 110kV-kabelverbinding tussen mast 184 en hoogspanningsstation MSK (circa 0,6km); - realisatie van ondergrondse 110kV-kabelverbinding tussen mast 187 en hoogspanningsstation MSK (circa 1,4km); - realisatie van twee nieuwe masten (185A en 185B) voor de aansluiting van MSK380 op de bovengrondse 380kV-lijnverbinding;

6 | 29

ACT TWB | 123728/21-006.542 | Definitief

-

aansluiting van het onderstation Dobbestroom (MSKD) via een ondergrondse kabelverbinding op hoogspanningsstation MSK (circa 0,9 km); reconstructie bestaande 380kV-lijnverbinding; tijdelijke bovengrondse 380kV-lijnverbinding tijdens de bouwfase met zes tijdelijke mastlocaties (circa 1,5km); verwijdering bestaande 110kV-lijnverbinding MSKD; reservering toekomstige kabelstroken voor Enexis (20 kV).

Daarnaast zijn er bouwwegen, lierplaatsen, werkstroken en enkele gebieden voor tijdelijke opslag tijdens de bouwfase gereserveerd. De belangrijkste onderdelen van het voornemen worden hieronder toegelicht. Hoogspanningsstation Een hoogspanningsstation is een locatie waar meerdere bovengrondse elektriciteitslijnen en/of ondergrondse elektriciteitskabels bij elkaar komen. Het is een knooppunt in het elektriciteitsnetwerk. Op een hoogspanningsstation wordt bepaald welke bovengrondse elektriciteitslijnen en/of ondergrondse elektriciteitskabels (beide verbindingen genoemd) en netcomponenten (onderdelen als transformatoren, filters, vermogensschakelaars, scheider, aarders, meettransformatoren, etc.) met elkaar verbonden worden en welke niet. Ook worden er allerlei metingen verricht, staat er apparatuur die invloed heeft op/zorgt voor de elektrische stabiliteit van het hoogspanningsnetwerk en wordt de spanning, met de aanwezige transformatoren, naar een ander spanningsniveau worden getransformeerd voor aansluiting met een ander hoogspanningsnet. Een hoogspanningsstation bestaat op hoofdlijnen uit de onderstaande onderdelen: - Centraal Diensten Gebouw (CDG); - hoofdrailsysteem; - transformatoren; - (transformator)velden; - bliksempieken; - hekwerk (incl. poort); - wegen (incl.

parkeerplaatsen); - verharding/bestrating onder installaties; - kabelgoten; - voorzieningen voor de waterhuishouding. Transformator Onderdeel van het hoogspanningsstation zijn de transformatoren. In een transformator wordt de elektrische spanning veranderd zodat netten en verbindingen met verschillende netspanningen (bijv. 380 en 110kV) aan elkaar gekoppeld kunnen worden. Vermogen gaat aan één zijde de transformator in en komt er aan de andere kant weer uit waarbij de spanning een vaste, vooraf bepaalde factor hoger of lager is gemaakt. Zonder transformators zou het huidige elektriciteitsnet onmogelijk zijn. De transformator, inclusief noodzakelijke koeling en een olieopvang worden aan twee zijden afgeschermd door scherfwanden. Daarnaast zijn de locaties van de transformatoren voorzien van een roostervloer. Op locatie Musselkanaal worden in de eindsituatie 11 transformatoren geplaatst: - vijf transformatoren van 77/90 MVA; - zes transformatoren van 370 MVA.

1.2

Noodzaak vormvrije m.e.r.-beoordeling

In het Besluit Milieueffectenrapportage (m.e.r.) is in onderdeel C en D van de bijlage (de zogenaamde C- en D-lijst) aangegeven welke activiteiten m.e.r.-plichtig of m.e.r.-beoordelingsplichtig zijn. Voor deze activiteiten zijn in het Besluit m.e.r. (kolom 2 in de C- en D-lijst) drempelwaarden opgenomen.

7 | 29

ACT TWB | 123728/21-006.542 | Definitief

Voor elk besluit dat betrekking heeft op activiteiten die voorkomen op de D-lijst van het Besluit milieueffectrapportage die onder de drempelwaarden vallen moet een toets worden uitgevoerd of belangrijke nadelige milieugevolgen kunnen worden uitgesloten. Hetzelfde geldt voor elk besluit dat betrekking heeft op activiteiten die (1) voorkomen op de C-lijst, (2) onder de drempelwaarde van de C-lijst blijven en (3) niet voorkomen op de D-lijst. Voor deze toets wordt de term vormvrije m.e.r.-beoordeling gehanteerd. De onderdelen waaruit het project bestaat, zijn beschreven in paragraaf 1.1. Het realiseren van een hoogspanningsstation is niet opgenomen in de C- of D-lijst. Hiervoor hoeft derhalve geen vormvrije m.e.r.beoordeling uitgevoerd te worden. Ten aanzien van hoogspanningsverbindingen en grondwateronttrekkingen is het volgende opgenomen in de C- en D-lijst, zie hiervoor tabel 1.1.

Tabel 1.1 Categorieën uit het Besluit m.e.r. van toepassing op hoogspanningsverbindingen

C15.1

Kolom 1

Kolom 2

Kolom 3

Kolom 4

activiteiten

gevallen

plannen

besluiten

de infiltratie van water in de

in gevallen waarin

de structuurvisie,

het besluit, bedoeld in de

bodem of onttrekking van

de activiteit

bedoeld in de artikelen

artikelen 6.4 of 6.5, aanhef en

grondwater aan de bodem

betrekking heeft op

2.1, 2.2 en 2.3 van de

onderdeel b, van de Waterwet,

alsmede de wijziging of

een hoeveelheid

Wet ruimtelijke

dan wel het besluit tot

uitbreiding van bestaande

water van 10

ordening, en het plan,

vergunningverlening bedoeld

infiltraties en onttrekkingen

miljoen m³ of meer

bedoeld in de artikelen

in een verordening van een

per jaar

3.1, eerste lid, 3.6,

waterschap

eerste lid, onderdelen a en b, van die wet en het plan, bedoeld in de artikelen 4.1 en 4.4 van de Waterwet D24.1

de aanleg, wijziging of uitbreiding van een bovengrondse hoogspanningsleiding

D24.2

de aanleg, wijziging of uitbreiding van een ondergrondse hoogspanningsleiding

8 | 29

in gevallen waarin de activiteit betrekking heeft op een leiding met: 1 een spanning van 150 kV of meer; en 2 een lengte van 5 km of meer in een gevoelig gebied

de structuurvisie,

het plan, bedoeld in artikel 3.6,

bedoeld in de artikelen

eerste lid, onderdelen a en b,

2.1, 2.2 en 2.3 van de

van de Wet ruimtelijke

Wet ruimtelijke

ordening dan wel bij het

ordening, en het plan,

ontbreken daarvan van het

bedoeld in de artikelen

plan, bedoeld in artikel 3.1,

3.1, eerste lid, 3.6,

eerste lid, van die wet

in gevallen waarin de activiteit betrekking heeft op een leiding met: 1 een spanning van 150 kV of meer; en 2 een lengte van 5 kilometer of meer in een gevoelig gebied als bedoeld onder a, b of d van punt 1 van onderdeel A van deze bijlage

de structuurvisie,

het plan, bedoeld in artikel 3.6,

bedoeld in de artikelen

eerste lid, onderdelen a en b,

2.1, 2.2 en 2.3 van de

van de Wet ruimtelijke

Wet ruimtelijke

ordening dan wel bij het

ordening, en de

ontbreken daarvan van het

plannen, bedoeld in de

plan, bedoeld in artikel 3.1,

artikelen 3.1, eerste lid,

eerste lid, van die wet of het

3.6, eerste lid,

besluit, bedoeld in artikel 6.5,

onderdelen a en b, van

onderdeel c, van de Waterwet

ACT TWB | 123728/21-006.542 | Definitief

eerste lid, onderdelen a en b, van die wet

die wet

De bovengrondse hoogspanningsverbinding uit het voornemen blijft onder de drempelwaarden voor categorie D24.1 omdat de lengte van de verbinding circa 2 km bedraagt en niet door gevoelig gebied komt. De ondergrondse hoogspanningsverbinding uit het voornemen blijft onder de drempelwaarden voor categorie D24.2 omdat de spanning lager is dan 150kV en de kabel niet door gevoelig gebied komt. De precieze hoeveelheid te onttrekken grondwater is nog niet bekend, maar gezien de doorlatendheid van het type ondergrond (‘fijn zand’) wordt geschat dat deze hoeveelheid op ruim minder dan 10 % van de drempelwaarde zit. Dit is ruim onder de drempelwaarden voor categorie C15.1. Grondwateronttrekking maakt geen onderdeel uit van de D-lijst. Omdat (onderdelen van) het initiatief in de C- en D-lijst genoemd worden, maar op geen van beide lijsten boven de drempelwaarden uitkomen, geldt voor het initiatief een vormvrije m.e.r. beoordelingsplicht.

1.3

Initiatiefnemer en bevoegd gezag

TenneT TSO B.V. en Enexis Netbeheer B.V. zijn de initiatiefnemers van de voorgenomen activiteit en van de daarvoor benodigde bestemmingsplanherziening. ACT-TWB treedt hierbij als adviseur op van TenneT voor de te doorlopen bestemmingsplanprocedure en de benodigde onderzoeken. Tussen TenneT, ACT-TWB en Enexis is afgesproken dat de voorgenomen ontwikkelingen van Enexis tevens onderdeel zijn van de scope van het op te stellen bestemmingsplan, de benodigde onderzoeken en voorliggende notitie waarbij ACTTWB optreedt als adviseur. Het bevoegd gezag bestaat uit de gemeenten Stadskanaal en Westerwolde. De voorgenomen activiteit past niet in de geldende bestemmingsplannen binnen de gemeenten Westerwolde en Stadskanaal. Om de voorgenomen activiteit mogelijk te maken worden voor beide gemeenten nieuwe bestemmingsplannen opgesteld. Deze vormvrije m.e.r.-beoordeling wordt ingediend ter voorbereiding op en als bijlage bij de nieuwe bestemmingsplannen. De Colleges van B&W van de gemeenten Westerwolde en Stadskanaal nemen op basis van de ingediende notitie een besluit over de m.e.r.-plicht van de voorgenomen activiteiten in het kader van de op te stellen bestemmingsplannen. Hierbij wordt geoordeeld of er sprake is van ‘belangrijke nadelige gevolgen voor het milieu’ die een m.e.r.-procedure noodzakelijk maken.

De vormvrije m.e.r.-beoordeling vindt plaats op basis van informatie, die door de initiatiefnemer bij het bevoegd gezag wordt ingediend. Deze informatie is verzameld in voorliggende notitie. Hoofdstuk 4 geeft een samenvatting van de potentiële milieu- en omgevingseffecten van de voorgenomen ontwikkeling, alsmede een toelichting op de kenmerken van deze effecten.

1.4

Werkwijze

In deze vormvrije m.e.r.-beoordeling is gewerkt op basis van de richtlijnen zoals die zijn uiteengezet in bijlage III van de EU-m.e.r.-richtlijn. Hierin zijn de criteria vastgelegd met betrekking tot de kenmerken van het project, (de eigenschappen van) de plaats van het project en de kenmerken van de mogelijke effecten. Door deze in onderlinge samenhang te beschouwen kan worden bepaald of een MER of m.e.r.-beoordeling opgesteld moet worden. Het uitgangspunt bij een vormvrije m.e.r.-beoordeling is het nee-tenzij principe: het doorlopen van een m.e.r-beoordeling of MER is niet nodig tenzij de aard van de te verwachten effecten daar wel om vragen. Het is uiteindelijk aan het bevoegd gezag om te beoordelen of een m.e.r.-beoordeling of MER doorlopen moet worden.

9 | 29

ACT TWB | 123728/21-006.542 | Definitief

1.5

Leeswijzer

In dit rapport komen achtereenvolgens aan de orde: - plaats en kenmerken van het project (hoofdstuk 2); - beschrijving van de milieu- en omgevingseffecten (hoofdstuk 3); - samenvattende conclusie (kenmerken van de milieu- en omgevingseffecten) (hoofdstuk 4).

10 | 29

ACT TWB | 123728/21-006.542 | Definitief

2 PLAATS EN KENMERKEN VAN HET PROJECT 2.1

Plaats van het project

2.1.1

Locatie van het project

Het project ligt in de gemeenten Westerwolde en Stadskanaal in het zuidoosten van de provincie Groningen. Het hoogspanningsstation en middenspanningsstation zijn voorzien op bedrijventerrein Zuid Groningen in de gemeente Westerwolde. Het hoogspanningsstation is voorzien aan weerszijden van de bestaande 380/110kV-verbinding Zwolle-Meeden, ter hoogte van mast 185 (zie afbeelding 2.1). De benodigde verbindingen lopen vanaf het hoogspanningsstation richting mast 184 in het zuiden en mast 187 in het noorden. De verbindingen richting mast 187 liggen grotendeels in de gemeente Stadskanaal. Het middenspanningsstation wordt net ten zuiden van het hoogspanningsstation gerealiseerd.

Afbeelding 2.1 Overzichtskaart projectgebied

11 | 29

ACT TWB | 123728/21-006.542 | Definitief

2.1.2

Huidig grondgebruik

Het huidige grondgebruik ter hoogte van het plangebied is overwegend agrarisch. Een aantal van de verbindingen richting het zuiden komt tevens door gebied in gebruik als bedrijventerrein. De verbindingen richting het noorden kruisen een aantal wegen en watergangen. Hoewel het huidige gebruik van de stationslocatie agrarisch is, zijn de vigerende bestemmingen overwegend ‘Bedrijfsdoeleinden’, ‘Wegverkeer’ en ‘Water’ en staat het gebied bekend als het bedrijventerrein Zuid Groningen. In de omgeving van het projectgebied bevinden zich op dit moment al enkele bedrijven, waaronder AVEBE. Op grond van de provinciale omgevingsvisie is het bedrijventerrein Zuid Groningen aangewezen als regionaal bedrijventerrein. De provincie wil dat bedrijven uit de hogere milieucategorieën en/of met een aanzienlijk ruimtebeslag zich op deze regionale bedrijventerreinen vestigen en concentreren.

De concentratie van bedrijvigheid op regionale bedrijventerreinen in de stedelijke gebieden wordt gestimuleerd, omdat: - clusters van bedrijvigheid van belang zijn voor het behoud van bedrijvigheid en mogelijk nieuwe bedrijvigheid en inwoners aantrekken (agglomeratie-effect); - samenwerking tussen en door bedrijven meer oplevert dan de opgetelde effecten van de afzonderlijke bedrijven (synergie-effect) en de kansen voor een circulaire economie en industriële symbiose bevordert; - de provincie daarmee versnippering tegengaat en de ruimtelijke kwaliteit versterkt.

2.1.3

Kwetsbaarheid van het milieu

Het plangebied heeft geen bijzondere rijkdom aan natuurlijke hulpbronnen die gebruikt of uitgeput worden door de voorgenomen ontwikkeling. Daarnaast zal het aanwezige groen in de eindsituatie (op het terrein van het hoogspanningsstation na) grotendeels overeenkomen met de huidige situatie. In de directe omgeving van het plangebied is geen sprake van wetlands, kust- of berggebieden, reservaten, natuurparken, Natuurnetwerk Nederland of Natura 2000-gebieden (zie afbeelding 2.2). Ten noordwesten van de locatie ligt een stuk bos met de bestemming Natuur (buiten het NNN). Het planvoornemen voorziet niet in aantasting van dit bosgebied, omdat hier geen aanlegactiviteiten uitgevoerd worden. Het dichtstbijzijnde Natura 2000gebied (Lieftinghsbroek) ligt op circa 9,2 km. De effecten op dit gebied worden in paragraaf 3.1.8 verder toegelicht. Het planvoornemen doorkruist geen dichtbevolkt gebied of landschappen van bijzonder historisch of cultureel belang. In het gebied kunnen mogelijk archeologisch resten worden aangetroffen. De milieu- en omgevingseffecten zijn verder uitgewerkt in hoofdstuk 3.

12 | 29

ACT TWB | 123728/21-006.542 | Definitief

Afbeelding 2.2 Kwetsbare gebieden in Zuidoost Groningen en Noordoost Drenthe

13 | 29

ACT TWB | 123728/21-006.542 | Definitief

2.2

Kenmerken van het project

Tabel 2.1 beschrijft de kenmerken van het project.

Tabel 2.1 Kenmerken van het project Kenmerken

Toelichting

omvang van het project

Paragraaf 1.1 omschrijft de verschillende onderdelen van het project. Hiermee is de omvang van het project afgebakend. De omvang van het project blijft onder de drempelwaarden uit de D-lijst van het Besluit m.e.r.. Daarmee geeft het project alleen aanleiding tot een vormvrije m.e.r.-beoordeling (zie paragraaf 1.2).

cumulatie met andere projecten

Om te kijken of er sprake is van mogelijke cumulatie van milieu- en omgevingseffecten van het voornemen met andere projecten is gekeken of er andere ontwikkelingen in de omgeving zijn. Hierbij is alleen gekeken naar projecten waarover reeds besluitvorming heeft plaatsgevonden (bijvoorbeeld een bestemmingsplanwijziging, vergunningverlening of vergunningsaanvragen) of waarvan anderszins met grote zekerheid gesteld kan worden of en wanneer deze projecten gerealiseerd worden. Voor overige projecten kan namelijk niet geconcludeerd worden of en op welke manier sprake kan zijn van cumulatie. Met uitzondering van het aspect ‘stiktstofdepositie’ zijn de effecten lokaal van aard. In de voortoets (paragraaf 3.1.3 ‘Natuur’) is geconcludeerd dat de beoogde ontwikkeling, ook in combinatie met andere plannen en projecten, niet tot significante ecologische gevolgen zal leiden. Er zijn geen concrete andere projecten in de directe omgeving van het voornemen die in combinatie met het project kunnen leiden tot extra effecten.

gebruik van natuurlijke hulpbronnen

Voor het project worden geen relevante natuurlijke hulpbronnen uit de omgeving gebruikt. Er worden bouwmaterialen gebruikt, zoals staal, hout, steenachtige materialen en koperen of aluminium kabels. Dit betreft een eenmalige gebruikelijke verrichting en deze materialen worden niet onttrokken uit de directe omgeving van het project.

productie van afvalstoffen

Bij de aanleg van het project komt afval vrij (o.a. mogelijk verontreinigde grond en (niet verontreinigde) boorvloeistof). Op basis van nader bodemonderzoek wordt bepaald hoe wordt omgegaan met eventuele verontreinigde grond (zie paragraaf 3.1.4). Daarnaast komen bij het amoveren van de bovengrondse 110kV-lijnverbinding tussen onderstation Dobbestroom en mast 185 gebruikte bouwmaterialen vrij. In de gebruiksfase betreft het vrijkomende afval o.a. huishoudelijk afval. Eventueel gevaarlijk afval (zoals afgewerkte olie of SF6) wordt direct met het onderhoud van de inrichting verwijderd door de aannemer, conform vigerende wet- en regelgeving, en afgevoerd naar erkende inzamelaars. Derhalve is er geen sprake van nadelige milieugevolgen als gevolg van de productie van (gevaarlijke) afvalstoffen. (Bouw)afval wordt conform geldende wet- en regelgeving afgevoerd. Boorvloeistof wordt zoveel mogelijk hergebruikt.

verontreiniging en hinder

Verontreiniging: bij de aanlegwerkzaamheden kan plaatselijk verontreinigde grond vrijkomen. Op basis van nader bodemonderzoek wordt bepaald hoe hiermee om te gaan (zie paragraaf 3.1.4). In de gebruiksfase is er voor de voorgenomen ontwikkeling sprake van een verwaarloosbaar bodemrisico (zie paragraaf 3.1.4 ‘bodem’). Als gevolg van emissies vanwege het bouwverkeer en de werkzaamheden kan tijdens de aanleg een beperkte en lokale verslechtering van de luchtkwaliteit optreden. Het project leidt verder niet tot andere vormen van verontreiniging. Hinder: als gevolg van het bouwverkeer en de werkzaamheden kan tijdens de aanlegfase lokaal een beperkte geluids-, trillings- en verkeershinder optreden. In de gebruiksfase produceren de transformatoren geluid wat in de directe omgeving beperkte hinder kan opleveren (zie paragraaf 3.1.1). Extra verkeersbewegingen in de gebruiksfase beperken zich tot periodiek onderhoud en eventuele reparaties en leiden niet tot extra verkeershinder.

risico voor ongevallen

14 | 29

Er wordt geen toename van het risico op ongevallen verwacht omdat het voornemen geen risicovolle inrichting of een (beperkt) kwetsbaar object mogelijk maakt zoals opgenomen in het Bevi.

ACT TWB | 123728/21-006.542 | Definitief

3 BESCHRIJVING EN BEOORDELING VAN DE MILIEU- EN OMGEVINGSEFFECTEN 3.1

Milieu- en omgevingseffecten per thema

In dit hoofdstuk worden de mogelijke milieu- en omgevingseffecten per thema beschouwd en beoordeeld. De beschouwde thema’s zijn als volgt: - geluid; - magneetvelden; - natuur; - bodem; - water; - archeologie, landschap en cultuurhistorie; - (externe) veiligheid; - niet-gesprongen explosieven (NGE); - luchtkwaliteit; - trillingen; - verkeershinder.

3.1.1

Geluid

In de aanlegfase voor zowel de verbindingen als het hoogspanningsstation kan sprake zijn van tijdelijke overlast door bouwlawaai. Het gaat hierbij om tijdelijk geluid veroorzaakt door onder andere vrachtverkeer, graven en boren. Omdat het dichtstbijzijnde geluidsgevoelige object (een woning) op circa 300 meter afstand ligt zijn deze effecten beperkt. Tijdens de uitvoering houdt de te selecteren aannemer zich aan de geldende normen (incl. ontheffingsmogelijkheden) uit het Bouwbesluit met betrekking tot toegestane geluidshinder. In de gebruiksfase is er een aantal onderdelen van het hoogspanningsstation dat geluid produceert en mogelijk overlast voor de omgeving kan veroorzaken: - vijf transformatoren van 77/90 MVA; - zes transformatoren van 370 MVA; - noodstroomaggregaat (NSA) in het centraal dienstgebouw; - 36 vermogensschakelaars. Voor de locatie waarop het hoogspanningsstation gevestigd wordt is om overlast op omwonenden te beperken de geluidszonering Bedrijvenpark Zuid Groningen van kracht. Om te bepalen of het hoogspanningsstation binnen deze geluidszonering past is een geluidsonderzoek uitgevoerd door Peutz1 (zie bijlage I). Uit dit onderzoek blijkt dat de bijdrage van het hoogspanningsstation aan de totale langtijdgemiddelde geluidsbelasting op zowel de zonegrens als nabije woningen zeer gering tot verwaarloosbaar is. Dit geldt voor zowel de dag-, nacht- als avondperiode.

1 Lassche, G.W. (2021). Onderzoek naar de geluidniveaus in de omgeving ten gevolge van het geprojecteerde 380/110/20 kV station

Musselkanaal (MSK380). FA 21733-RA. Peutz, Groningen.

15 | 29

ACT TWB | 123728/21-006.542 | Definitief

Binnen de geluidszonering is ook een maximum aantal dB/m 2 langtijdgemiddelde geluidsbelasting vastgesteld voor nieuwbouwkavels (de zogenaamde kavelimmissie). Door middel van een omgevingsvergunning kan het bevoegd gezag een extra geluidsruimte van maximaal 1,5 dB toekennen (de ‘afwijkingsruimte’). Uit het geluidsonderzoek blijkt dat in de dag- en avondperiode in alle gevallen de berekende langtijdgemiddelde beoordelingsniveaus lager zijn dan de kavelimmissie. Voor de nachtperiode geldt voor meerdere punten binnen de geluidszone een overschrijding van de kavelimmissie van 0,2 tot 1,4 dB. Voor het project dient dus gebruik te worden gemaakt van de afwijkingsruimte. In het onderzoek wordt ook gesteld dat ten gevolge van het project binnen woningen niet of nauwelijks sprake zal zijn van laagfrequent geluid. Ook de maximale geluidsniveaus bij de woningen voldoen aan de grenswaarden. Conclusie Voorgenomen ontwikkeling leidt niet tot grote nadelige gevolgen met betrekking tot geluid. Voor de aanlegfase kan tijdelijk sprake zijn van overlast door bouwlawaai. Bij de voorbereiding van de uitvoering door de te selecteren aannemer zal aandacht zijn voor de maximaal toegestane geluidsbelasting, waardoor geen onevenredige geluidsoverlast zal optreden.

Voor de gebruiksfase geldt alleen voor de nachtperiode een kleine overschrijding van de kavelimmissie voor langtijdgemiddelde geluidsniveaus die is vastgelegd in de geluidszonering. Dit is toegestaan, mits gebruik wordt gemaakt van de afwijkingsruimte binnen de geluidszonering. Hiervoor moet door bevoegd gezag een omgevingsvergunning verleend worden. Hiermee wordt het hoogspanningsstation inpasbaar geacht binnen de geluidszonering. In de woningen is niet of nauwelijks sprake van laagfrequent geluid en maximale geluidsniveaus voldoen aan de grenswaarden.

3.1.2

Magneetvelden

Als er elektrische stroom door een geleider loopt, ontstaat een magneetveld. Zo ook rond hoogspanningsverbindingen en -stations. Mensen in de nabijheid van hoogspanningsinfrastructuur maken zich soms zorgen over magneetvelden. Daarom wordt hier in deze vormvrije m.e.r.-beoordeling aandacht aan besteed. Bovengrondse hoogspanningsverbindingen Met betrekking tot magneetvelden bij bovengrondse hoogspanningslijnen is in 2005 door de Rijksoverheid een beleidsadvies1 uitgebracht. Daarin wordt geadviseerd om bij bovengrondse hoogspanningslijnen zoveel als redelijkerwijs mogelijk te voorkomen dat er nieuwe situaties ontstaan waarbij kinderen langdurig worden blootgesteld aan magnetische velden met een jaargemiddelde veldsterkte van meer dan 0,4 microtesla (µT). Dit komt erop neer dat het advies is om bij nieuwe situaties gevoelige bestemmingen (woningen, scholen, crèches en kinderopvangplaatsen) zo veel als redelijkerwijs mogelijk buiten de magneetveldzone van 0,4 µT te houden. Bestaande en toekomstige 380/110kV-hoogspanningsverbinding Voor de bestaande bovengrondse 380/110kV-hoogspanningsverbinding geldt een indicatieve magneetveldzone van 2x110 meter aan weerszijden van het hart van de hoogspanningsverbinding (bron: https://geodata.rivm.nl/netkaart.html).

Deze indicatieve magneetveldzone is bedoeld als eerste toets of er gevoelige bestemmingen zijn die dermate dicht bij de hoogspanningslijn zijn gelegen dat deze blootgesteld zouden kunnen worden aan een jaargemiddelde magneetveldsterkte hoger dan 0,4 µT. Dit zou het geval kunnen zijn als er gevoelige bestemmingen binnen de indicatieve magneetveldzone liggen. Voor de bestaande en straks ook de nieuwe situatie geldt dat de dichtstbijzijnde woning is gelegen op circa 260 meter van de hoogspanningsverbinding, ruim buiten de indicatieve magneetveldzone. Het is daarom

1 Advies met betrekking tot hoogspanningslijnen, Ministerie van VROM, 3 oktober 2005 / Verduidelijking van het advies met

betrekking tot hoogspanningslijnen, Ministerie van VROM, 4 november 2008.

16 | 29

ACT TWB | 123728/21-006.542 | Definitief

uitgesloten dat woningen blootgesteld worden aan een jaargemiddelde magneetveldsterkte boven 0,4 µT. De advieswaarde van 0,4 µT uit het beleidsadvies wordt dus niet overschreden. Tijdelijke 380kV-hoogspanningsverbinding Voor de tijdelijke omleiding van de 380kV-hoogspanningsverbinding zal de magneetveldzone niet breder zijn dan 2x200 meter. Aangezien de dichtstbijzijnde woning is gelegen op een afstand van circa 290 meter is bij de tijdelijke bovengrondse verbinding ook geen sprake van een overschrijding van de advieswaarde van 0,4 µT uit het beleidsadvies. Hoogspanningsstations en ondergrondse hoogspanningsverbindingen Het hiervoor beschreven beleidsadvies geldt alleen voor bovengrondse hoogspanningsverbindingen. Voor ondergrondse hoogspanningsverbindingen en hoogspanningsstations geldt een geadviseerde blootstellingslimiet van 100 µT conform aanbeveling 1999/519/EG van de Europese Unie. De Nederlandse Rijksoverheid heeft deze geadviseerde blootstellingslimiet overgenomen. Op voor publiek toegankelijke plaatsen nabij hoogspanningsinfrastructuur van TenneT wordt deze blootstellingslimiet volgens het RIVM nergens overschreden (zie ook https://www.rivm.nl/hoogspanningslijnen/magneetvelden).

Om ongerustheid over magneetvelden bij bewoners te voorkomen heeft TenneT in het verleden bij diverse hoogspanningsstations en ondergrondse kabelverbindingen onderzoek uitgevoerd naar magneetvelden. Daaruit volgt dat de contour van 0,4 µT (jaargemiddeld) voor hoogspanningsstations op minder dan 50 meter van het hek van een hoogspanningsstation is gelegen. Voor ondergrondse kabelverbindingen geldt dat deze contour op minder dan 25 meter uit het hart van de kabel ligt. Aangezien de dichtstbijzijnde woning op circa 100 meter van het station en de ondergrondse kabelverbinding ligt, is ook ten aanzien van het station en de ondergrondse kabelverbinding uitgesloten dat woningen worden blootgesteld aan magneetveldsterkten hoger dan 0,4 µT. Conclusie Voorgenomen ontwikkeling leidt niet tot nadelige gevolgen met betrekking tot het aspect magneetvelden aangezien de dichtstbijzijnde potentiële gevoelige bestemming met betrekking tot magneetvelden (een woning) zich op ruime afstand van de hoogspanningsinfrastructuur bevindt.

3.1.3

Natuur

Het project is voornamelijk gelegen in open land, momenteel in agrarisch gebruik, zonder bijzondere natuurwaarde. De gronden ter hoogte van het hoogspanningsstation in de gemeente Westerwolde hebben een bedrijfsbestemming. Het project ligt niet in de directe nabijheid van natuurgebieden met een bijzondere beschermde waarde (zoals NNN of Natura 2000), waardoor door de realisatie van de voorgenomen ontwikkeling geen verstoring van deze gebieden optreedt. Ten noordwesten van de locatie ligt een stuk bos met de bestemming Natuur (buiten de NNN). Het planvoornemen voorziet niet in aantasting van dit bosgebied. Door stikstofemissies kan het project tevens effecten hebben op verderaf gelegen Natura 2000-gebieden. In de omgeving van het projectgebied zijn twee Natura 2000-gebieden aanwezig, waarvoor door middel van een voortoets1 (bijlage II) de effecten van het project door stikstofemissie zijn beschouwd (zie Afbeelding 3.1): - Lieftinghsbroek; op 9,2 km afstand ten noordoosten van de projectlocatie; - Drouwenerzand; op 14,5 km afstand ten westen van de projectlocatie.

1 Liefting, W. (2021). Hoogspanningsstation ‘Musselkanaal’ Voortoets. R001-1279122WLI-V01-evm. TAUW Group bv, Deventer.

17 | 29

ACT TWB | 123728/21-006.542 | Definitief

Afbeelding 3.1 Natura 2000-gebieden rondom de projectlocatie

Uit de voortoets blijkt dat de voorgenomen ontwikkeling leidt tot een kleine tijdelijke stikstofdepositie op de bovengenoemde Natura 2000-gebieden. De maximale depositietoename betreft 0,02 mol N/ha/jaar, over een aanlegperiode van één jaar. In de gebruiksfase is er geen sprake van stikstofdepositie op de omliggende Natura 2000-gebeiden. Uit de algemene en gebiedsspecifieke effectbeoordelingen in de voortoets blijkt dat zeer tijdelijke effecten, kleiner dan 0,05 mol/ha/jaar als ecologisch verwaarloosbaar kunnen worden beschouwd. Daarnaast is een dergelijk projecteffect in beginsel niet vergunningsplichtig op basis van de inzichten van BIJ12 en de bevoegde gezagen voor de vergunningverlening. Vervolgstappen zoals een passende beoordeling of vergunning ingevolge de Wet natuurbescherming zijn daarom niet noodzakelijk. In de voortoets wordt tevens gesteld dat beoogde ontwikkeling ook in combinatie met andere plannen en projecten niet tot significante ecologische gevolgen leidt voor Natura 2000-gebieden en dat een cumulatietoets derhalve achterwege kan blijven.

Conclusie Voorgenomen ontwikkeling leidt niet tot grote nadelige gevolgen met betrekking tot het aspect natuur omdat: - de gronden ter hoogte van het projectgebied geen bijzondere natuurwaarde kennen; - de gronden met bestemming ‘natuur’ (buiten NNN) ten noordwesten van de locatie niet worden aangetast; - er zich geen natuurgebieden met een beschermde waarde direct rondom de projectlocatie bevinden; - de uitgevoerde voortoets onderbouwt dat er slechts sprake is van kleine eenmalige stikstofdeposities op Natura 2000-gebieden Lieftinghsbroek en Drouwenerzand. Hoewel het hier om een klein negatief effect op deze Natura 2000-gebieden gaat, blijkt uit de effectbeoordeling in de voortoets dat deze effecten als ecologisch verwaarloosbaar kunnen worden beschouwd. Derhalve is er geen sprake van grote nadelige effecten op Natura 2000-gebieden.

18 | 29

ACT TWB | 123728/21-006.542 | Definitief

3.1.4

Bodem

Voor het aspect bodem is een Historisch Vooronderzoek1 uitgevoerd (zie bijlage III) met als doel om zicht te verkrijgen in de mogelijke aanwezigheid van verontreinigingen op de onderzoekslocatie voor zowel de landals waterbodem. Op basis van dit vooronderzoek kan een advies worden gevormd over de benodigde onderzoeksstrategieën voor een verkennend (water)bodemonderzoek. Zo is onder andere een aantal asbestverdachte gebieden aangemerkt waarvoor nader onderzoek gedaan wordt, en zijn gebieden aangemerkt als verdacht op PFAS in de toplaag waarnaar nader onderzoek moet worden gedaan. Tevens zijn er veel gedempte watergangen in het plangebied waarvan de bodemkwaliteit onbekend is die nader onderzocht worden. Daarnaast wordt de bodemkwaliteit in wegbermen nader onderzocht en is ten gevolge van bedrijfsactiviteiten op het bedrijventerrein Zuid Groningen een aantal gebieden aangemerkt die nader onderzocht moeten worden. Dit uit te voeren verkennend (water)bodemonderzoek moet verder inzicht geven in de daadwerkelijk aanwezige verontreiniging. Op basis van dit onderzoek zullen passende maatregelen worden genomen om te gaan met de verontreiniging. Bij eventuele sanering van verontreinigde gronden zal het effect op de bodemkwaliteit positief zijn. In de gebruiksfase wordt olie gebruikt voor koeling en isolatie van de transformatoren.

Als deze olie weglekt in de bodem vindt bodemverontreiniging plaats. Om dit te voorkomen wordt onder de transformatoren een opvangbak gerealiseerd, waar eventueel gelekte olie in weg kan lopen. De olieopvangbak is afgedekt door een betonvloer met roosters. De transformatoren vormen een gesloten voorziening. Normaliter wordt er vanuit de put enkel hemelwater afgevoerd. Lozing vanuit de put geschiedt via een olie-waterafscheider. Overgebleven olie wordt afgevoerd door een daarvoor gekwalificeerd bedrijf. Hierdoor is er binnen de inrichting in de gebruiksfase slechts sprake van een verwaarloosbaar bodemrisico conform de Nederlandse Richtlijn Bodembescherming (NRB). Verlaging van het grondwater kan in algemene zin leiden tot zetting van de bodem, met name in zettingsgevoelige gronden zoals veen en klei. Zandgronden zijn daarentegen weinig zettingsgevoelige gronden. Op basis van boorstaten uit het DINOloket (Data en Informatie van de Nederlandse Ondergrond) valt op te maken dat de bodem van het projectgebied bestaat uit een grote zandlaag, met kleine veenlagen. De kleine veenlagen die aanwezig zijn, bevinden zich boven de grondwaterstand in het gebied. Een verlaging van de grondwaterstand heeft daarmee geen effect op deze veenlagen en zorgt dus niet voor versnelde zetting. In het nog op te stellen bemalingsadvies wordt tevens rekening gehouden met mogelijke zettingen.

Indien nodig kunnen mitigerende maatregelen worden genomen zoal het beperken van het bemalingsdebiet door verkleinen van het onttrekkingsdebiet om zettingseffecten te verminderen. Conclusie De voorgenomen ontwikkeling leidt niet tot grote nadelige gevolgen met betrekking tot het aspect bodem om de volgende redenen: - er wordt onderzoek gedaan naar mogelijke verontreiniging op basis waarvan passende maatregelen kunnen worden genomen. Bij sanering van verontreinigde gronden zal een positief effect optreden op de bodemkwaliteit; - in de gebruiksfase is sprake van een verwaarloosbaar bodemrisico conform de NRB; - geen versnelde zetting door ligging op voornamelijk zandgrond en kleine veenlagen boven de grondwaterstand.

3.1.5

Water

Het project is niet gelegen ter plaatse van grondwaterbeschermingsgebieden, waterwingebieden of waterbergingsgebieden. De ondergrondse en (tijdelijke) bovengrondse verbinding kruisen in de gemeente

1 Kroeze - van Veen, D. (2021). Historisch vooronderzoek NNON Locatie Groningen-Zuid. R001-1278932DKI-V01-kst. TAUW Group

bv, Deventer.

19 | 29

ACT TWB | 123728/21-006.542 | Definitief

Stadskanaal het Mussel-Aa-kanaal. Waar mogelijk worden ondergrondse kabelverbindingen aangelegd door middel van een open ontgraving. Ter plaatse van de kruising met het Mussel-Aa-kanaal wordt gebruik gemaakt van een horizontale gestuurde boring (zie tekstkader), waardoor geen effecten op de watergang optreden. De exacte lengte en diepte van de boring zijn op dit moment nog niet bekend. Hiervoor moet eerst inzicht verkregen worden in de grondwaterstand. Hiervoor wordt nader veldonderzoek uitgevoerd. Bij de aanleg wordt er rekening mee gehouden dat er voldoende dekkingsruimte ten aanzien van het kanaal is. Hierbij wordt voldaan aan de geldende normen en richtlijnen, bijvoorbeeld van Waterschap Hunze en Aa’s (beheerder watergang). Voor de boring wordt een boorplan opgesteld conform NEN3650/3651. Dit boorplan wordt ruim voor de aanvang van de werkzaamheden aan het waterschap overlegd. De aanleg en boringen worden uitgevoerd door een nader te bepalen aannemer. De bovengrondse verbinding passeert op geruime hoogte het kanaal, vergelijkbaar met de huidige situatie, waardoor geen extra negatieve effecten op de watergang optreden. Er liggen geen waterkeringen in het gebied. Horizontaal gestuurde boringen (HDD’s) Een horizontaal gestuurd boring of horizontal directional drilling (HDD) is een sleufloze techniek voor de aanleg van ondergrondse infrastructuur.

Een boring kent drie fasen, te weten: - pilotboring: hierbij wordt een boorkop of spuitjet voorop de pilotbuis geplaatst. De boorkop wordt aangedreven door een mengsel van water en bentoniet. De boorspoeling wordt via de pilotbuis naar de boorkop getransporteerd en wordt samen met de losgewoelde grond langs de buitenzijde van de pilotbuis door het boorgat afgevoerd. De boring gaat onder een nader te bepalen hoek de grond in, maakt een boog onder het obstakel door en komt aan de andere kant weer boven; - verruiming: hierbij wordt het boorgat op de gewenste diameter gemaakt. Om de diameter van het boorgat groter te maken wordt op het einde van de boorstang een ruimer gemonteerd. De ruimer wordt teruggetrokken naar het intredepunt; - kabel trekken: de kabel wordt hierbij vanaf het uittredepunt door het boorgat getrokken. De overlast van een gestuurde boring voor de omgeving is beperkt. Voor de gestuurde boring moet bij het intredepunt een werkterrein worden ingericht voor het benodigde materieel (o.a. de boorinstallatie). Daarnaast wordt er bij het intredepunt een gat gegraven voor de boorkop. Het terrein bij het intredepunt wordt tijdens de aanlegfase afgezet met hekwerk. Bij het uittredepunt wordt eveneens een gat gegraven en is een werkterrein aanwezig voor het benodigde materieel.

Het hoogspanningsstation in de gemeente Westerwolde ligt ter hoogte van een hoofdwatergang (Afbeelding 3.2). Deze hoofdwatergang zal moeten worden gewijzigd om het project te kunnen realiseren. Voor het project wordt een watertoets opgesteld waarin onder andere de effecten op deze hoofdwatergang en mogelijke watercompensatie worden beschouwd. Binnen het ontwerp voor het hoogspanningsstation wordt tevens rekening gehouden met ruimte voor watercompensatie. Voor de aanlegwerkzaamheden is het noodzakelijk om de grondwaterstand tijdelijk te verlagen. De verwachtte hoeveelheid te onttrekken grondwater is afhankelijk van de doorlatendheid van de bodem. Dit verschilt per bodemtype. Omdat er geen doorlaatbaarheidsberekeningen zijn uitgevoerd is een inschatting gemaakt van de hoeveelheid te onttrekken grondwater op basis van het voorkomende bodemtype volgens het DINOloket. Ter plaatse van het projectgebied is er sprake van het bodemtype ‘fijn zand’. De precieze hoeveelheid te onttrekken grondwater kan nog niet worden vastgesteld, maar de onttrekking kan een tijdelijk effect hebben op de waterhuishouding in de directe omgeving. Er is sprake van een tijdelijk effect en de waterhuishouding zal zich naar verwachting binnen een maand na het beëindigen van de grondwateronttrekking herstellen (afhankelijk van de precieze doorlaatbaarheid ter plaatse).

Eventuele zettingseffecten worden besproken in hoofdstuk 3.1.4 (bodem).

20 | 29

ACT TWB | 123728/21-006.542 | Definitief

Afbeelding 3.2 Ligging hoog- en middenspanningsstation (inclusief tijdelijke voorzieningen) ten opzichte van hoofdwatergangen

Bij de aanleg van hoogspanningsstations vindt TenneT het belangrijk dat het hoogspanningsstation zo min mogelijk effect heeft op de omgeving; dus ook op de waterhuishouding. Daarom worden er allerlei middelen toegepast om effecten hierop zo veel mogelijk te beperken. Binnen het hoogspanningsstation wordt riolering aangebracht, onder meer ten behoeve van het afvoeren van het afvalwater vanuit het CDG (centraal dienstengebouw) afkomstig van het toilet met wastafel, de uitstortgootsteen en een pantry. Elke transformator wordt op een olie-waterscheider aangesloten. Het scheidingsprincipe van de oliewaterscheider werkt op het verschil in dichtheid en heeft een eigen opslagput. Het schone, afgescheiden water uit deze put wordt leeggepompt naar open water.

Conclusie De voorgenomen ontwikkeling leidt niet tot grote nadelige gevolgen met betrekking tot het aspect water om de volgende redenen: - het project ligt niet binnen grondwaterbeschermings-, waterwin-, of waterbergingsgebieden; - kruising van het Mussel-Aa-Kanaal (gemeente Stadskanaal) gebeurt per horizontaal gestuurde boring; - effecten en mogelijke compensatie op de hoofdwatergang ter hoogte van het hoogspanningsstation in de gemeente Westerwolde worden beschouwd in de watertoets; - effecten op grondwater zijn beperkt en van tijdelijke aard; - op het hoog- en middenspanningsstation worden maatregelen getroffen met betrekking tot de waterhuishouding.

3.1.6

Archeologie, landschap en cultuurhistorie

Archeologie Op provinciaal en gemeentelijk niveau zijn voor het projectgebied geen archeologisch waardevolle gebieden aangewezen. In het projectgebied is ook in de vigerende bestemmingsplannen geen dubbelbestemming

21 | 29

ACT TWB | 123728/21-006.542 | Definitief

archeologie opgenomen. Voor het projectgebied is een bureauonderzoek archeologie1 uitgevoerd (zie bijlage IV). Hieruit blijkt dat in delen van het projectgebied behoudenswaardige archeologische resten aanwezig kunnen zijn, die bedreigd worden door de voorgenomen bodemingrepen. Voor deze gebieden wordt een verdiepend veldonderzoek uitgevoerd op basis van het proces van de Archeologische Monumentenzorg (AMZ) om de archeologische verwachting te toetsen. Op basis hiervan kan een goed onderbouwd advies worden gegeven over de omgang met eventueel aanwezig archeologische waarden. Waar nodig kunnen op basis van dit onderzoek mitigerende maatregelen of maatregelen ter behoud van de archeologische resten worden genomen. Conclusie Voorgenomen ontwikkeling leidt niet tot nadelige gevolgen met betrekking tot het aspect archeologie, omdat voorafgaand aan de werkzaamheden archeologisch onderzoek plaatsvindt op basis waarvan eventueel mitigerende maatregelen of maatregelen ter behoud van de archeologische resten kunnen worden genomen. Landschap en cultuurhistorie Het project is niet gelegen in een gebied van een bijzondere landschappelijke, cultuurhistorische of aardkundige waarde. Het project ligt in de buurt van enkele dekzandruggen (Afbeelding 3.3), maar tast de aardkundige waarde van deze ruggen niet aan omdat het hier niet mee overlapt.

De boven- en ondergrondse verbindingen in de gemeente Stadskanaal lopen tot aan de beek de Mussel-Aa die van landschappelijke en cultuurhistorische waarde is (Afbeelding 3.3). In de eindsituatie loopt de 110kVverbinding ondergronds en de 380kV-verbinding over hetzelfde tracé als de huidige situatie, waardoor hiervan geen effecten te verwachten zijn op deze beek door de verbindingen. Ter plaatse van de huidige mast 187 zal tevens een opstijgpunt gerealiseerd worden. Vanwege de beperkte omvang van dit opstijgpunt ten opzichte van de reeds aanwezige mast worden geen onevenredige effecten verwacht.

1 Van Hoof, B.I. (2021). Netversterking Noord-Oost Nederland (NNON), locatie Zuid Groningen, Gemeenten Westerwolde en

Stadskanaal, Archeologisch vooronderzoek: een bureauonderzoek. RAAP-rapport 4944. RAAP Archeologisch Adviesbureau B.V., Weesp.

22 | 29

ACT TWB | 123728/21-006.542 | Definitief

Afbeelding 3.3 Ligging Mussel-Aa (blauw) en dekzandruggen (geel) ten opzichte van stationslocatie (rood kruis) (geconsolideerde omgevingsverordening 20191)

De zuidelijke verbindingen en het hoogspanningsstation in de gemeente Westerwolde zijn gelegen op het bedrijventerrein Zuid-Groningen en sluiten aan bij het industriële karakter van dit gebied. Derhalve worden geen grote nadelige effecten verwacht op landschap, cultuurhistorie of aardkunde op deze locatie. Om eventuele landschappelijke effecten toch zoveel mogelijk te beperken wordt het hoogspanningsstation landschappelijk ingepast. Hiervoor wordt een ‘werkgroep landschappelijke inpassing’ opgericht, waarin door inwoners uit de kernen Mussel en Musselkanaal (gemeente Stadskanaal), Ter Apelkanaal (gemeente Westerwolde), vertegenwoordigers van TenneT en Enexis en specialisten van het advies- en

1 Afkomstig uit vooronderzoek archeologie:

Van Hoof, B.I. (2021). Netversterking Noord-Oost Nederland (NNON), locatie Zuid Groningen, Gemeenten Westerwolde en Stadskanaal, Archeologisch vooronderzoek: een bureauonderzoek. RAAP-rapport 4944. RAAP Archeologisch Adviesbureau B.V., Weesp.

23 | 29

ACT TWB | 123728/21-006.542 | Definitief

ingenieursbureau Movares een landschapsplan wordt samengesteld. In dit landschapsplan wordt een selectie gemaakt van passende, duurzame en gedragen maatregelen die het hoogspanningsstation gewenste inpassing geven in het landschap. Hiermee wordt ervoor gezorgd dat de voorgenomen ontwikkeling aansluit bij de structuur, elementen en kenmerken van het landschap en deze waar mogelijk versterkt. Als onderdeel van dit project wordt in de aanlegfase ook een tijdelijke bovengrondse 380kV-verbinding aangelegd, parallel aan de bestaande bovengrondse verbinding. Vanwege de tijdelijke aard van deze ontwikkeling en de ligging parallel aan de huidige verbinding worden geen onevenredige effecten verwacht op landschap, cultuurhistorie of aardkunde door deze ontwikkeling. Conclusie Voorgenomen ontwikkeling leidt niet tot grote nadelige gevolgen voor het aspect landschap, cultuurhistorie en aardkunde. Het project is niet gelegen in gebieden met een beschermde landschappelijke, cultuurhistorische of aardkundige waarde. De aard van de locatie, de vergelijkbare ligging van bovengrondse verbindingen in de eindsituatie en de tijdelijke aard van de additionele bovengrondse verbinding maken dat de verwachte effecten op landschap, cultuurhistorie en aardkunde niet onevenredig zijn.

Daarnaast wordt voor de inpassing van het hoogspanningsstation een landschapsplan opgesteld om te zorgen dat de ontwikkeling aansluit bij de structuur, elementen en kenmerken van het landschap en deze waar mogelijk versterkt.

3.1.7

(Externe) veiligheid

Hoogspanningsstations en -verbindingen zijn geen kwetsbaar of beperkt kwetsbare objecten in de zin van het Besluit externe veiligheid inrichtingen. Hoogspanningsstations en -verbindingen vallen daarnaast ook niet onder de categorie ‘risicovolle inrichtingen’. Op het terrein vindt geen opslag van gevaarlijke stoffen plaats. Derhalve is het aspect externe veiligheid geen belemmering voor de uitvoering van de plannen. Daarnaast hanteert TenneT standaarden (Programma’s van Eisen) waaraan haar assets moeten voldoen. Hiermee wordt onder andere de veiligheid van (personeel op) assets geborgd, evenals het voldoen aan relevante wet- en regelgeving. Zo wordt bij realisatie van assets in beginsel 800 meter afstand gehouden tot locaties waar een gebruik is toegestaan wat in de Wet milieubeheer wordt omschreven als ‘(overige) gevaarlijk gebruik/stoffen’ en/of een milieucategorie hoger dan 3.1. Daarnaast borgen de PvE’s bijvoorbeeld dat wordt voldaan aan relevante wet- en regelgeving op het gebied van brandveiligheid, zoals het Bouwbesluit (zie tekstkader). Brandveiligheid TenneT hanteert standaarden (Programma's van eisen) waaraan haar assets moeten voldoen. Deze standaarden borgen tevens dat voldaan wordt aan geldende wet- en regelgeving waaronder het Bouwbesluit.

Ten aanzien van 'Weerstand brand doorslag brand overslag (WBDBO)’ hanteert TenneT de volgende voor het CDG (centraal dienstengebouw) de volgende relevante eisen: - de WBDBO van scheidende bouwkundige elementen van de ruimte met vitale installaties naar een naastliggende ruimte of installatie is 120 minuten; - voor deuren geldt dat bij een WBDBO van meer of gelijk aan 60 minuten er deurdrangers worden toegepast (deuren zijn zelfsluitend). Ten aanzien van verlichting en vluchtrouteaanduiding geldt conform de TenneT-eisen dat technische ruimten zijn voorzien van vluchtdeuren met een Anti-paniekslot en een Anti-paniekbalk. Alle omsloten ruimten zijn voorzien van noodverlichting (LED) en vluchtwegverlichting (LED) die bij stroomuitval automatisch overschakelen op de noodstroom-/hulpstroomvoorziening van het schakelstation (accubatterij van het schakelstation). De vluchtwegverlichting (pictogram) is tevens voorzien van een accu ingeval van het wegvallen van de noodstroom-/hulpstroomvoorziening van het hoogspanningsstation.

24 | 29

ACT TWB | 123728/21-006.542 | Definitief

Ten aanzien van de bestrijding van brand geldt dat het CDG wordt voorzien van een brandmeldinstallatie conform de hierop betrekking hebbende eisen. Alle verblijfs-, verkeers- en technische ruimten zijn voorzien van brandblussers. Alle toegepaste brandblussers moeten CO2 brandblussers van 5 kg zijn. Het blussen met water of poeder (zouten) in technische ruimten is niet toegestaan. Het toepassen van een vaste blusinstallatie is eveneens niet toegestaan. In het CDG staan alleen de secundaire installaties; de daadwerkelijk hoogspanningsinstallaties bevinden zich buiten het CDG. Conclusie Voorgenomen ontwikkeling leidt niet tot grote nadelige gevolgen met betrekking tot het aspect externe veiligheid, omdat het project niet voorziet in het realiseren van een of meerdere (beperkt) kwetsbare objecten of risicovolle inrichtingen. Daarnaast worden geen gevaarlijke stoffen opgeslagen op het hoog- en middenspanningsstation. De veiligheid van en op de hoogspanningsstationslocatie (bijvoorbeeld met betrekking tot brandveiligheid) wordt geborgd door het vastgelegde beleid van TenneT.

3.1.8

Niet-gesprongen explosieven (NGE)

Voor het aspect niet-gesprongen explosieven is een VOCE1 (vooronderzoek conventionele explosieven) uitgevoerd door adviesbureau voor explosievenopsporing ‘Bombs Away’ (zie bijlage V). De conclusie van het vooronderzoek is dat de locatie niet verdacht is op conventionele explosieven (CE). Daarom kunnen de voorgenomen werkzaamheden op reguliere wijze plaatsvinden zonder dat vervolgstappen noodzakelijk zijn voor CE-opsporing. Indien tijdens werkzaamheden toch een CE of verdacht voorwerp wordt aangetroffen zullen de reguliere procedures worden gevolgd voor het melden van een CE of verdacht voorwerp. Conclusie Voorgenomen ontwikkeling leidt niet tot significante gevolgen met betrekking tot het aspect NGE, omdat vooronderzoek heeft uitgewezen dat het projectgebied niet verdacht is op CE.

3.1.9

Luchtkwaliteit

Als gevolg van de bouwwerkzaamheden kan in de aanlegfase een verslechtering van de luchtkwaliteit optreden. Deze verslechtering is lokaal en tijdelijk van aard. Emissies in de gebruiksfase zijn verwaarloosbaar. Het hoogspanningsstation wordt elektrisch verwarmd en heeft bij regulier gebruik geen stookinstallaties of productieprocessen waarbij emissies vrijkomen. Het hoogspanningsstation bevat wel een diesel noodstroomaggregaat (NSA). Dit NSA wordt periodiek getest en ingezet bij calamiteiten. Vanwege de aard en omvang van het NSA gaat het hierbij slechts om een tijdelijke en geringe verslechtering van de luchtkwaliteit. De ontwikkeling leidt ook niet tot een significante toename van verkeer (enkel periodiek onderhoud en reparaties). In het plangebied liggen de huidige concentraties van NO2, PM10 en PM2,5 ruim onder de wettelijke grenswaarden zoals vastgesteld in de Wet milieubeheer. Het project beïnvloedt niet in betekenende mate de luchtkwaliteit omdat de uitstoot in zowel de aanleg- als de gebruiksfase gering en tijdelijk is en de huidige achtergrondwaarden in het projectgebied ruim onder de grenswaarden liggen. In de gebruiksfase kan mogelijk een geringe hoeveelheid SF 6 (broeikasgas gebruikt als isolatiegas en blusmiddel in vermogensschakelaars, zie tekstkader) vrijkomen. Hierbij wordt voldaan aan het wettelijk maximum van 0,5 % per jaar.

1 Van Donselaar, M.A. (2021). Vooronderzoek Ontplofbare Oorlogsresten (Conventionele Explosieven) Netversterking Noordoost

Nederland, Locatie Zuid-Groningen, Gemeente Westerwolde en Stadskanaal. 20P258. Bombs Away, Utrecht.

25 | 29

ACT TWB | 123728/21-006.542 | Definitief

Zwavelhexafluoride (SF6) Binnen het hoogspanningsstation wordt SF6 gebruikt als isolatiemiddel. SF6 is een broeikasgas dat wordt gebruikt als isolatiegas en blusmedium in vermogensschakelaars. Het SF6 wordt toegepast in de vermogensschakelaars (onderdeel van de transformatorvelden om de verbindingen in en uit te kunnen schakelen). Momenteel is er geen technisch betrouwbaar alternatief voor het gebruik van SF 6 als vlamdovend medium in circuitonderbrekers, welke geschikt zijn voor spanningen van 220 kV en hoger. Voor stroomonderbrekers geschikt voor spanningen van 110/150kV zijn andere brandblusmiddelen zoals olie en lucht technisch mogelijk, deze worden echter vanwege hun relatieve dure ontwerp- en onderhoudsbehoeften, niet langer aangeboden door de belangrijkste fabrikanten. Verschillende fabrikanten zijn begonnen met het ontwikkelen van 110/150kV stroomonderbrekerbasis op vacuümonderbrekingtechnologie. De ontwikkelingen dekken echter nog niet de specificaties die vereist zijn voor algemeen gebruik in het elektriciteitsnet van TenneT. Er moet nog worden geconcludeerd of TenneT het gebruik van SF6 in stroomonderbrekers niet kan weglaten op de middellange termijn.

Waar schakelinstallaties met SF6 worden toegepast zal altijd sprake zijn van enige SF6 lekkage naar de buitenlucht, bijvoorbeeld als gevolg van installeren, uitvoeren van onderhoudswerkzaamheden, fabricagefouten of veroudering van de installatie. Vanzelfsprekend tracht men om SF 6-verlies tijdens het gebruik van de installaties zo laag mogelijk te houden (richtlijn is 0,5 % per jaar). Op Europees niveau is besloten dat de elektriciteitssector nog wel (zij het onder aangescherpte regels) gebruik kan maken van SF6. Voor een aantal andere sectoren is het gebruik inmiddels verboden. In Nederland wordt de toepassing van SF6 strikt gemonitord, zodat de overheid kan nagaan of de markt zich daadwerkelijk inspant om de toepassing van SF 6 zoveel mogelijk te beperken. In het kader van maatschappelijk verantwoord ondernemen streeft TenneT naar minimalisatie van de SF6 lekkage. Conclusie Voorgenomen ontwikkeling leidt niet tot grote nadelige gevolgen met betrekking tot luchtkwaliteit omdat de uitstoot in zowel de aanleg- als de gebruiksfase gering en tijdelijk is en de huidige achtergrondwaarden in het projectgebied ruim onder de grenswaarden liggen. Mogelijk komen er geringe hoeveelheden SF6 vrij in de gebruiksfase. Hierbij wordt voldaan aan het wettelijk maximum van 0,5 % per jaar. Eventuele verslechtering van de luchtkwaliteit is lokaal en van tijdelijke aard.

3.1.10 Trillingen Voor dit project vinden tijdelijke heiwerkzaamheden plaats die trillingen in de bodem kunnen veroorzaken. De bodem in en rondom het projectgebied bestaat voornamelijk uit zandgronden. Dit zijn weinig trillingsgevoelige grondsoorten. In de regel worden voor dit soort gronden nader onderzoek aanbevolen binnen 100 meter van de trillingsbron. Op meer dan 250 meter van de trillingsbron zijn voor zandgronden de effecten van trillingen verwaarloosbaar. Aangezien de dichtstbijzijnde woning op circa 300 meter van de trillingsbron ligt is er geen sprake van noemenswaardige effecten met betrekking tot trillingen. Conclusie Voorgenomen ontwikkeling leidt niet tot grote nadelige gevolgen met betrekking tot trillingen doordat waar nodig maatregelen worden genomen.

3.1.11 Verkeershinder Tijdens de aanlegfase kan verkeershinder ten gevolge van het benodigde bouwverkeer niet geheel worden uitgesloten. In alle gevallen zal worden voorkomen dat woningen of bedrijven onbereikbaar zijn. Door goede communicatie zullen belanghebbenden tijdig in de gelegenheid worden gesteld om kennis te nemen van de plannen, waardoor overlast tot een minimum beperkt zal blijven. Op het nabijgelegen bedrijventerrein ZuidGroningen is een aantal transportbedrijven gevestigd. De combinatie van bouw- en transportverkeer kan, indien niet goed begeleid, mogelijk leiden tot gevaarlijke situaties. Indien nodig worden derhalve door de

26 | 29

ACT TWB | 123728/21-006.542 | Definitief

aannemer tijdelijke verkeersmaatregelen getroffen, zoals verkeersregelaars, tijdelijke verkeersborden of tijdelijke verkeerslichten. De te selecteren aannemer dient zich te allen tijde te houden aan geldende wet- en regelgeving met betrekking tot de verkeersveiligheid. In de gebruiksfase zorgt het project niet voor een wezenlijke verkeersaantrekkende werking, waardoor omliggende woningen of bedrijvigheid hinder zouden kunnen ondervinden. Extra verkeersbewegingen in de gebruiksfase beperken zich tot periodiek onderhoud en eventuele reparaties en leiden niet tot extra verkeershinder. Conclusie Voorgenomen ontwikkeling leidt niet tot grote nadelige gevolgen met betrekking tot verkeershinder doordat eventuele verkeershinder zicht beperkt tot de aanlegfase en beperkt van aard is. Indien nodig worden maatregelen genomen om onveilige situaties te voorkomen.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Stadskanaal&id=c0b3d7fa-993f-427d-bdad-6e314c9a353b