CConstaterende datStadskanaal
Koppel je AI →
Document · PDF

Bijlage III - Toelichting.pdf

Raadsvergadering 13 december 2021, gemeente StadskanaalBij agendapunt: Facetbestemmingsplan Mussel-A-kanaal WZ, Hoogspanningsmast 18722.579 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 3

29 | 63

ACT TWB | 123728/ 21-016.220 | Definitief Gemeente Stadskanaal NL.IMRO.0037.BP2104-vs01

4.3.2

Resultaten

Ondergrondse hoog- en middenspanningsverbindingen en bovengrondse hoogspanningsverbindingen vallen niet onder de functies die milieuhinder veroorzaken en zijn daarom niet opgenomen in de handreiking. Daarnaast zijn hoog- en middenspanningsverbindingen niet milieuhindergevoelig. Eventueel in de omgeving aanwezig zijnde milieuhinder veroorzakende bedrijven of functies vormen enerzijds geen belemmering voor de realisatie van de benodigde verbindingen en de ontwikkeling van deze bedrijven of functies wordt anderzijds niet belemmerd door de benodigde verbindingen.

4.3.3

Conclusie

Vanuit het aspect bedrijven en milieuzonering zijn er geen belemmeringen ten aanzien van de voorgenomen ontwikkelingen in het plangebied.

4.4

Trillingen

4.4.1

Toetsingskader

Bij het opstellen van ruimtelijke plannen dient het aspect trillingen beoordeeld te worden. Trillingen bewegen zich door de bodem en gebouwconstructies. De effecten als gevolg van trillingen kunnen zijn: schade aan gebouwen en hinderbeleving. Naast hinder voor mensen kunnen de effecten van trillingen ook zijn schade of verstoring van trillingsgevoelige apparatuur. In tegenstelling tot de Wet geluidhinder bij geluid, bestaat in Nederland nog geen wettelijk kader voor trillingen. De beoordeling van trillingen vindt daarom zijn grondslag in artikel 3.1 Wet ruimtelijke ordening. Hierin is de zorg voor een goede ruimtelijke ordening voorgeschreven. Daarvoor is het nodig om mogelijke trillinghinder in kaart te brengen en deze te betrekken in de beoordeling. De Stichting Bouw Research (hierna: SBR) meet- en beoordelingsrichtlijn is in Nederland de meest gebruikte richtlijn voor het meten en beoordelen van trillingen.

4.4.2

Resultaten

De voorgenomen ontwikkeling produceert tijdens de gebruiksfase geen noemenswaardige trillingen. Tijdens de aanlegfase vinden echter aanlegwerkzaamheden plaats (onder andere tijdelijke heiwerkzaamheden) die trillingen in de bodem kunnen veroorzaken. De bodem in en rondom het projectgebied bestaat voornamelijk uit zandgronden. Dit zijn weinig trillingsgevoelige grondsoorten. In de regel wordt voor dit soort gronden nader onderzoek aanbevolen voor woningen of andere trillingsgevoelige objecten binnen 100 meter van de trillingsbron. Op meer dan 250 meter van de trillingsbron zijn voor zandgronden de effecten van trillingen verwaarloosbaar. Gezien de afstand van de werkterreinen en bouwwegen tot de dichtstbijzijnde woning (circa 300 meter) is de verwachting dat trillingen op deze afstand geen negatief effect hebben.

4.4.3

Conclusie

Het aspect trillingen vormt geen belemmering voor de uitvoering van de voorgenomen ontwikkelingen in het plangebied.

30 | 63

ACT TWB | 123728/ 21-016.220 | Definitief Gemeente Stadskanaal NL.IMRO.0037.BP2104-vs01

4.5

Luchtkwaliteit

In het kader van een goede ruimtelijke ordening wordt bij het opstellen van een ruimtelijk plan uit het oogpunt van de bescherming van de gezondheid van de mens rekening gehouden met de luchtkwaliteit. In de Wet milieubeheer (verder: Wm) zijn eisen opgenomen waaraan de luchtkwaliteit in de buitenlucht moet voldoen. Hierbij is onderscheid gemaakt in grenswaarden waaraan nu moet worden voldaan en grenswaarden waaraan in de toekomst moet worden voldaan. De meest kritieke stoffen zijn stikstofdioxide en fijnstof. Voor andere in de Wm genoemde stoffen, wordt in Nederland, behoudens bijzondere situaties, overal voldaan aan de vereisten.

4.5.1

Toetsingskader

Titel 5.2 van de Wet milieubeheer geeft aan wanneer een (luchtvervuilend) project toelaatbaar is. Het bevoegde bestuursorgaan moet dan aannemelijk maken, dat het project aan één of een combinatie van de volgende voorwaarden voldoet: - een project is opgenomen in, of past binnen, het Nationaal Samenwerkingsprogramma Luchtkwaliteit (NSL) of een regionaal programma van maatregelen; - een project draagt alleen ‘niet in betekenende mate’ (NIBM) bij aan de luchtverontreiniging; - een project leidt per saldo niet tot een verslechtering van de luchtkwaliteit; - er is geen sprake van een feitelijke of dreigende overschrijding van een grenswaarde. De Wet milieubeheer (Wm) geeft grenswaarden voor de concentraties van onder andere stikstofdioxide (NO2) en fijn stof (PM10 en PM2,5). Bij ruimtelijke ontwikkelingen dient getoetst te worden of de ontwikkeling ervoor zorgt dat grenswaarden worden overschreden. Deze grenswaarden liggen voor zowel NO 2 als PM10 op een jaargemiddelde van 40 microgram/m3. Om te kunnen beoordelen of de grenswaarden gesteld in de Wm worden overschreden, moeten de achtergrondconcentraties (wat zijn de concentraties zonder de ontwikkeling) en de verwachte bijdrage van het project (hoeveel komt er qua concentraties bij) worden onderzocht.

4.5.2

Resultaten

Het bestemmingsplan voorziet in een planologische regeling voor een opstijgpunt, ondergrondse 110kVkabelverbinding, toekomstige ondergrondse middenspanningskabels, alsmede voor de verbreding van een bovengrondse 380kV-kabelverbinding. In het plangebied liggen de huidige concentraties van NO2, PM10 en PM2,5 ruim onder de wettelijke grenswaarden. Er worden geen ontwikkelingen mogelijk gemaakt die leiden tot een substantiële toename van verkeer. De werkzaamheden ten behoeve van de aanleg genereren tijdelijk extra verkeer. In de gebruiksfase zijn bovengenoemde functies onbemand en vinden enkel beperkt verkeersbewegingen plaats voor toezicht en onderhoud. De verbindingen stoten zelf geen stoffen uit die de luchtkwaliteit negatief kunnen beïnvloeden. Het project beïnvloedt dan ook niet in betekenende mate de luchtkwaliteit in de zin van het besluit NIBM. Aan de wettelijke grenswaarden wordt voldaan. Op het aspect stikstof wordt in paragraaf 4.8 (natuur) nader ingegaan. Hieruit blijkt dat er vanuit dit aspect geen belemmeringen te verwachten zijn ten aanzien van de voorgenomen ontwikkelingen in het plangebied.

31 | 63

ACT TWB | 123728/ 21-016.220 | Definitief Gemeente Stadskanaal NL.IMRO.0037.BP2104-vs01

4.5.3

Conclusie

Het plan heeft geen wezenlijke blijvende verkeersaantrekkende werking. Daarnaast stoten de (verbrede) bovengrondse 380kV-lijnverbinding, de ondergrondse 110kV-kabelverbinding en de toekomstige middenspanningskabels geen vervuilende stoffen uit. Het plan draagt niet in een betekenende mate bij aan een verslechtering van de luchtkwaliteit. Het aspect luchtkwaliteit vormt geen belemmering voor de uitvoerbaarheid van het bestemmingsplan.

4.6

Externe veiligheid

Het transport, de opslag en productie van gevaarlijke stoffen brengen risico’s met zich mee door de mogelijkheid dat bij een ongeval gevaarlijke lading vrij kan komen. De discipline externe veiligheid houdt zich bezig met het beheersen van de hieraan verbonden risico’s voor mensen die zich in de nabijheid van gevaarlijke stoffen bevinden. Het Nederlandse externe veiligheidsbeleid is gericht op de bescherming van individuen die zich bevinden in beperkt kwetsbare en kwetsbare objecten1. Deze twee soorten (kwetsbare) objecten worden ook wel de risico-ontvangers genoemd. In het kader van het vaststellen van nieuwe ruimtelijke plannen zoals een bestemmingsplan moet worden getoetst of het realiseren van het plan een onacceptabel extern veiligheidsrisico oplevert. Bij de toetsing moet gekeken worden naar twee soorten risico’s, plaatsgebonden risico en groepsrisico. In deze paragraaf wordt eerst het toetsingskader beschreven met de daarbij behorende definities van het plaatsgebonden en groepsrisico. Daarna komen de risicobronnen die zich in het gebied bevinden aan de orde en is getoetst aan de geldende wet- en regelgeving.

4.6.1

Toetsingskader

Externe veiligheid betreft de beheersing van de risico's en gaat om het gebruik, de opslag, de productie en het transport van gevaarlijke stoffen. De gevaarlijke stoffen kennen twee verschillende bronnen: - stationaire bronnen, zoals een fabriek of een LPG-vulpunt; - mobiele bronnen, zoals transport van gevaarlijke stoffen over wegen en door leidingen. Het plaatsgebonden risico is de kans dat een persoon, die zich gedurende een jaar onafgebroken en onbeschermd op een bepaalde plaats bevindt, overlijdt als gevolg van een ongeval met gevaarlijke stoffen. Dit risico wordt per bedrijf vastgelegd in contouren. Er geldt een contour waarbinnen die kans 10-5 (één op 100.000) en een contour waarbinnen deze kans 10-6 (één op 1.000.000) bedraagt. Binnen deze contour mogen in ieder geval geen kwetsbare objecten (onder andere scholen, gebouwen waar zich veel mensen bevinden en gebouwen waar zich minder zelfredzame personen kunnen bevinden) aanwezig zijn of geprojecteerd worden. Het groepsrisico is de kans dat een groep personen binnen een bepaald gebied overlijdt ten gevolge van een ongeval met gevaarlijke stoffen. De oriëntatiewaarde geeft hierbij de indicatie van een aanvaardbaar groepsrisico. Voor de contour van het groepsrisico geldt in ieder geval dat het niet wenselijk is om hier kwetsbare bestemmingen toe te staan.

Het streven moet zijn om het aantal personen binnen het invloed gebied onder de oriëntatiewaarde en waar mogelijk zo laag mogelijk te houden.

1

In artikel 1 van het Besluit externe veiligheid inrichtingen is de definitie opgenomen van kwetsbare objecten en beperkt kwetsbare objecten.

32 | 63

ACT TWB | 123728/ 21-016.220 | Definitief Gemeente Stadskanaal NL.IMRO.0037.BP2104-vs01

4.6.2

Resultaten

De (verbrede) bovengrondse 380kV-lijnverbinding, de ondergrondse 110kV-kabelverbinding en de toekomstige ondergrondse middenspanningskabels vallen niet onder de werkingssfeer van wet- en regelgeving ten aanzien van externe veiligheid. Het betreffen geen risicovolle inrichtingen en geen (beperkt) kwetsbare objecten. De ontwikkelingen zorgen verder niet voor een toename van de kans op een incident bij risicobronnen (plaatsgebonden risico en groepsrisico) of een toename van de effecten van een mogelijk incident. Nader onderzoek is dan ook niet noodzakelijk.

4.6.3

Conclusie

Gezien het feit dat het bestemmingsplan geen externe veiligheidsrisico’s met zich meebrengt voor gevoelige functies in de nabijheid van het plangebied en het feit dat het bestemmingsplan niet voorziet in de mogelijkheid tot realisatie van nieuwe kwetsbare objecten in de nabijheid van risicovolle bronnen of transportroutes vormt het thema externe veiligheid geen belemmering voor de realisatie van de voorgenomen ontwikkelingen in het plangebied.

4.7

Magneetvelden

4.7.1

Toetsingskader

Overal waar stroom doorheen loopt ontstaat een magnetisch veld. Zo ook rond hoogspanningsverbindingen. Er is geen sprake van wettelijke limieten voor blootstelling aan deze magnetische velden, maar er is wel sprake van Europees en nationaal beleid. Ook is er uitgebreid wetenschappelijk onderzoek gedaan of er gezondheidseffecten bij mensen te verwachten zijn door blootstelling aan laagfrequente magneetvelden zoals die bij hoogspanningsverbindingen voorkomen. Op basis van dit wetenschappelijk onderzoek zijn in internationaal verband blootstellingslimieten aanbevolen voor magneetvelden. Deze houden in dat blootstelling aan een magneetveldsterkte van meer dan 100 microTesla (µT) wordt afgeraden (Europese Richtlijn 1999/519/EC). Deze waarde wordt ook in Nederland gehanteerd en in bestaande situaties nabij hoogspanningsinfrastructuur van TenneT op voor publiek toegankelijke plaatsen wordt deze nergens overschreden. De verzamelde wetenschappelijke gegevens wijzen op het bestaan van een zwakke, maar statistisch significante associatie tussen het voorkomen van leukemie bij kinderen tot 15 jaar en het wonen in de nabijheid van bovengrondse hoogspanningsverbinding. Bovengrondse hoogspanningsverbindingen Ondanks dat er geen aanwijzingen zijn gevonden voor een oorzakelijk verband heeft de Rijksoverheid, op advies van de Gezondheidsraad, in 2005 een beleidsadvies (Ministerie van VROM, d.d.

3 oktober 2005, verduidelijking d.d. 4 november 2008) uitgebracht voor bovengrondse hoogspannings-verbinding waarin wordt geadviseerd zoveel als redelijkerwijs mogelijk te voorkomen dat er nieuwe situaties ontstaan waarbij kinderen langdurig worden blootgesteld aan magnetische velden met een jaargemiddelde veldsterkte van meer dan 0,4 microTesla. Dit komt erop neer dat het advies is om bij nieuwe situaties gevoelige bestemmingen (woningen, scholen, crèches en kinderopvangplaatsen) zo veel als redelijkerwijs mogelijk buiten de magneetveldzone van 0,4 microTesla te plaatsen. Bovengenoemd beleidsadvies van de rijksoverheid ziet op langdurige blootstelling en is van toepassing op nieuwe situaties en bovengrondse hoogspanningsverbindingen. Voor alle hoogspanningsverbindingen geldt daarnaast te allen tijde de blootstellingslimiet van 100 microTesla conform de aanbeveling van de Europese Unie. Deze waarde wordt ook in Nederland gehanteerd. Op voor publiek toegankelijke plaatsen nabij hoogspanningsinfrastructuur van TenneT wordt deze limiet nergens overschreden.

33 | 63

ACT TWB | 123728/ 21-016.220 | Definitief Gemeente Stadskanaal NL.IMRO.0037.BP2104-vs01

Hoogspanningsstations en ondergrondse hoogspanningsverbindingen Bovenbeschreven beleidsadvies geldt alleen voor bovengrondse hoogspanningsverbindingen. Voor ondergrondse hoogspanningsverbindingen en hoogspanningsstations geldt een geadviseerde blootstellingslimiet van 100 microtesla conform Aanbeveling 1999/519/EG van de Europese Unie. De Nederlandse Rijksoverheid heeft deze geadviseerde blootstellingslimiet overgenomen. Op voor publiek toegankelijke plaatsen nabij hoogspanningsinfrastructuur van TenneT wordt deze blootstellingslimiet volgens het RIVM nergens overschreden (zie ook https://www.rivm.nl/hoogspanningslijnen/magneetvelden). In 2018 heeft de Gezondheidsraad een nieuw advies uitgebracht over mogelijke gezondheidseffecten van magneetvelden. Hierbij geeft de Gezondheidsraad de staatssecretaris van het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat (voorheen VROM) in overweging om het voorzorgsbeleid rondom bovengrondse hoogspanningslijnen uit te breiden naar ondergrondse elektriciteitskabels en andere bronnen die oorzaak kunnen zijn van langdurige blootstelling aan magnetische velden uit het hoogspanningsnet. Momenteel wordt door de minister verkend of er een verbreding van het voorzorgsbeleid naar andere bronnen in het hoogspanningsnet wenselijk is.

4.7.2

Resultaten

Bestaande en toekomstige bovengrondse 380/110kV-lijnverbinding Voor de bestaande bovengrondse 380/110kV-lijnverbinding geldt een indicatieve magneetveldzone van 2x110 meter aan weerszijden van het hart van de hoogspanningsverbinding (bron: https://geodata.rivm.nl/netkaart.html). Deze indicatieve magneetveldzone is bedoeld als eerste toets of er gevoelige bestemmingen zijn die dermate dicht bij de hoogspanningslijn zijn gelegen dat deze blootgesteld zouden kunnen worden aan een jaargemiddelde magneetveldsterkte hoger dan 0,4 µT. Dit zou het geval kunnen zijn als er gevoelige bestemmingen binnen de indicatieve magneetveldzone liggen. Voor de bestaande en straks ook de nieuwe situatie geldt dat de dichtstbijzijnde woning is gelegen op circa 260 meter van de (verbrede) hoogspanningsverbinding, ruim buiten de indicatieve magneetveldzone. Het is daarom uitgesloten dat woningen blootgesteld worden aan een jaargemiddelde magneetveldsterkte boven 0,4 µT. De advieswaarde van 0,4 µT uit het beleidsadvies wordt dus niet overschreden. Ondergrondse 110kV-kabelverbinding Om ongerustheid over magneetvelden bij bewoners te voorkomen heeft TenneT in het verleden bij diverse ondergrondse kabelverbindingen onderzoek uitgevoerd naar magneetvelden.

Daaruit volgt dat de contour van 0,4 microtesla (jaargemiddeld) voor ondergrondse kabelverbindingen op minder dan 25 meter uit het hart van de kabel ligt. Voor hoogspanningsstations geldt dat deze contour op minder dan 50 meter van het hek van een hoogspanningsstation ligt. Aangezien de dichtstbijzijnde woning op ca. 100 meter van de ondergrondse kabelverbinding is gelegen is ook ten aanzien van de ondergrondse kabelverbinding uitgesloten dat woningen worden blootgesteld aan magneetveldsterkten hoger dan 0,4 µT.

4.7.3

Conclusie

Op basis van bovenstaande analyse is het uitgesloten dat er als gevolg van de bestaande en toekomstige 380/110kV-lijnverbinding, het hoogspanningsstation en de ondergrondse 110kV-kabelverbinding gevoelige bestemmingen worden blootgesteld aan magneetveldsterkten hoger dan 0,4 µT. Hiermee wordt voldaan aan de aanbevelingen op Europees niveau en het voorzorgsbeleid zoals vastgelegd in het beleidsadvies van het ministerie van VROM uit 2005. Daarmee vormt het aspect magneetvelden geen belemmering voor de uitvoerbaarheid van de in dit bestemmingsplan voorgenomen ontwikkelingen.

34 | 63

ACT TWB | 123728/ 21-016.220 | Definitief Gemeente Stadskanaal NL.IMRO.0037.BP2104-vs01

4.8

Natuur

In de volgende paragrafen wordt ingegaan op de ruimtelijke aanvaardbaarheid van het ontwerp vanuit het oogpunt van natuur.

4.8.1

Toetsingskader

De Wet natuurbescherming regelt op hoofdlijnen drie zaken: 1 bescherming van planten- en diersoorten; 2 bescherming van de in het kader van Europees natuurbeleid aangewezen Natura 2000-gebieden; 3 bescherming van bos en houtopstanden. Soortenbescherming Ten aanzien van soortenbescherming maakt de Wet natuurbescherming onderscheid in drie categorieën: - vogels: dit zijn alle van nature in Nederland in het wild levende vogels zoals bedoeld in artikel 1 van de Vogelrichtlijn; - Habitatrichtlijnsoorten: dit zijn soorten uit Bijlage IV van de Habitatrichtlijn, Bijlage I en II van het Verdrag van Bern en Bijlage II van het Verdrag van Bonn; - andere soorten: dit zijn soorten die genoemd zijn in Bijlage A van de Wet natuurbescherming. Het gaat hier om een aantal zoogdieren, amfibieën, reptielen, vissen, dagvlinders, libellen, kevers en vaatplanten. Voortplantingsplaatsen en rustplaatsen (inclusief functionele leefomgeving zoals foerageergebieden of vliegroutes) van beschermde soorten uit de eerste en tweede categorie mogen niet (opzettelijk) verstoord of vernietigd worden. Daarnaast mag geen enkele beschermde soort (opzettelijk) worden gedood of verwond. Bij vogels zijn daarnaast de nesten van belang. Er zijn vijf categorieën broedvogels waarvan de nesten jaarrond beschermd zijn (categorie 1 - 4) of waarvan de nesten beschermd zijn als er onvoldoende alternatieven zijn (categorie 5).

De categorie ‘andere soorten’ gaat om soorten die niet onder de Habitatrichtlijn of Vogelrichtlijn vallen. Deze soorten worden beschermd vanwege de breed in de maatschappij levende overtuiging dat deze dieren beschermd moeten worden. De overige soorten uit deze bijlage worden om ecologische redenen beschermd. Hiermee wordt door Nederland uitvoering gegeven aan het Biodiversiteitsverdrag om de staat van instandhouding van dier- en plantsoorten te garanderen. Omdat onder de categorie ‘andere soorten’ ook veel algemene soorten vallen, kan de provincie een lijst opstellen waarin een aantal soorten wordt vrijgesteld. Deze lijst vormt een bijlage bij de ‘Verordening natuurbescherming Provincie Groningen’. Voor deze soorten hoeft geen ontheffing worden aangevraagd van de verbodsbepalingen in artikel 3.10 van de Wet natuurbescherming. Gebiedsbescherming Natura 2000 De Minister van Economische Zaken en Klimaat (EZK) wijst gebieden aan die deel uitmaken van het Europese netwerk van natuurgebieden: Natura 2000. Een dergelijk besluit bevat de instandhoudingsdoelstellingen voor de leefgebieden van vogelsoorten (Vogelrichtlijn) en de instandhoudingsdoelstellingen voor de natuurlijke habitats en habitats van soorten (Habitatrichtlijn). Ten aanzien van gebiedsbescherming geldt dat de Wet natuurbescherming de bescherming van Natura 2000-gebieden regelt.

Het beschermingsregime voor Natura 2000-gebieden blijft nagenoeg gelijk aan de bepalingen uit de voormalige Natuurbeschermingswet 1998.

35 | 63

ACT TWB | 123728/ 21-016.220 | Definitief Gemeente Stadskanaal NL.IMRO.0037.BP2104-vs01

Voor beschermde natuurmonumenten geldt echter dat de beschermingsstatus van deze gebieden in de nieuwe wet is komen te vervallen. Toetsing aan (oude doelen van) beschermde natuurmonumenten is derhalve vanaf het moment van inwerkingtreding van de Wet natuurbescherming niet meer noodzakelijk. Op 1 juli 2021 is de Wet stikstofreductie en natuurverbetering (Wsn) in werking getreden. Met het in werking treden van de Wsn vervalt de vergunningplicht voor het aspect stikstof voor bouw-, aanleg- en sloopactiviteiten waarvan de emissies tijdelijk zijn. Er is in de betreffende wet geen plafond opgenomen voor de hoogte en duur van de tijdelijke emissies. Natuurnetwerk Nederland Het Natuurnetwerk Nederland, de voormalige Ecologische Hoofdstructuur (EHS), zorgt voor een aaneengesloten netwerk van natuurgebieden en natuurontwikkelingsgebieden die met elkaar verbonden worden door ecologische verbindingszones.

4.8.2

Resultaten

Soortenbescherming Om de consequenties van de Wet natuurbescherming, onderdeel beschermde soorten, voor de voorgenomen ontwikkeling in beeld te brengen is een natuurtoets 1 uitgevoerd (zie bijlage II). Hierin wordt gesteld dat het voorkomen van enkele soorten aan de hand van de terreinkenmerken en het voorkomen van beschermde soorten in de omgeving niet op voorhand is uit te sluiten. Het gaat hierbij om de volgende soorten en functies: groeiplaats grote leeuwenklauw; vliegroutes vleermuizen; nesten van diverse broedvogels, tijdens en rond het broedseizoen; nesten en/of functionele leefomgeving jaarrond beschermde vogels (buizerd, slechtvalk, boomvalk, sperwer, ransuil, steenuil en kerkuil). In aanvulling op de natuurtoets is een ecologisch soortenonderzoek uitgevoerd 2 (zie bijlage III) om te bepalen of bovengenoemde soorten en functies aanwezig zijn in het plangebied. Hieruit blijkt dat een buizerdnest is aangetroffen (buiten het plangebied van voorliggend plan, in de gemeente Westerwolde), dat mogelijk niet meer kan functioneren door de voorgenomen ontwikkelingen in het kader van het project waarvan dit bestemmingsplan deel uitmaakt. Hierdoor is de beoogde ontwikkeling ontheffingsplichtig in het kader van de Wet natuurbescherming.

In de ontheffingsaanvraag dient een onderbouwing bijgevoegd te zijn, waar in wordt gegaan op de staat van instandhouding van de buizerd, een alternatievenonderbouwing, het wettelijk belang en de mitigerende en compenserende maatregelen. Voor de voorgenomen ontwikkeling zullen de benodigde mitigatie- en/of compensatiemaatregelen worden genomen om de werkzaamheden op een ecologisch verantwoorde wijze uit te kunnen voeren en het verlenen van een ontheffing in het kader van de Wet natuurbescherming mogelijk te maken Van de overige bovengenoemde soorten zijn geen beschermde functies aangetroffen. Negatieve effecten op deze soorten zijn daarmee uitgesloten. Gebiedsbescherming Natura 2000-gebied Binnen het plangebied zijn geen Natura 2000-gebieden aanwezig. Binnen de invloedssfeer van het tracé komen wel Natura 2000-gebieden voor (zie afbeelding 4.1). Het gaat hierbij om de volgende gebieden:

1

Tauw. (3 juni 2021). Natuurtoets Hoogspanningsstation Musselkanaal. Toetsing aan de Wet natuurbescherming, kenmerk R0041278932V8X-V02-evm-NL

2

Tauw. (28 oktober 2021). Ecologisch soortenonderzoek hoogspanningsstation Musselkanaal. Toetsing aan de Wet natuurbescherming, kenmerk R008-1278932VSX-V02-evm-NL

36 | 63

ACT TWB | 123728/ 21-016.220 | Definitief Gemeente Stadskanaal NL.IMRO.0037.BP2104-vs01

-

Lieftinghsbroek, op circa 9,2 kilometer afstand; Drouwenerzand, op circa 14,5 kilometer afstand.

Vanwege de afstand tot deze Natura 2000-gebieden leidt de voorgenomen ontwikkeling niet tot verstoring van deze gebieden. Wel kunnen de effecten van stikstofuitstoot tot in het Natura 2000-gebied reiken. Als onderdeel van de vormvrije m.e.r.-beoordeling en om te kijken of een passende beoordeling opgesteld moet worden is een ecologische voortoets opgesteld1. Deze voortoets heeft als doel een onderbouwing te geven waarom de stikstoftoename geen significant negatief effect heeft op de Natura 2000-gebieden. Het onderzoek is gebaseerd op stikstofdepositieberekeningen (AERIUS-berekeningen) (zie bijlage IV). Uit de voortoets blijkt dat de voorgenomen ontwikkeling leidt tot een kleine tijdelijke stikstofdepositie op de bovengenoemde Natura 2000-gebieden. De maximale depositietoename betreft 0,02 mol N/ha/jaar, over een aanlegperiode van één jaar. In de gebruiksfase is er geen sprake van stikstofdepositie op de omliggende Natura 2000-gebeiden. Gezien het project alleen een eenmalige tijdelijke toename van stikstofdepositie gedurende de aanlegfase tot gevolg heeft, kan in dit geval gebruik gemaakt worden van de vrijstelling zoals opgenomen in de Wsn. Zekerheidshalve zijn de effecten van de eenmalige depositie alsnog beschouwd.

Uit de algemene en gebiedsspecifieke effectbeoordelingen in de voortoets blijkt dat zeer tijdelijke effecten, kleiner dan 0,05 mol/ha/jaar als ecologisch verwaarloosbaar kunnen worden beschouwd. Aangezien voor het project geen vergunning ingevolge de Wet natuurbescherming voor het aspect stikstofdepositie benodigd is en effecten anders dan stikstofdepositie op voorhand zijn uitgesloten, zijn vervolgstappen zoals een passende beoordeling of vergunning ingevolge de Wnb daarom niet noodzakelijk.

Afbeelding 4.1 Voorgenomen ontwikkeling ten opzichte van Natura 2000-gebieden met globale aanduiding plangebied (rode contour)

1

Tauw. (25 februari 2021). Hoogspanningsstation ‘Musselkanaal’. Voortoets, kenmerk R003-1278932WLI-V02-evm-NL.

37 | 63

ACT TWB | 123728/ 21-016.220 | Definitief Gemeente Stadskanaal NL.IMRO.0037.BP2104-vs01

NNN-gebied Als de voorgenomen ontwikkeling binnen de grens van het NNN ligt dan is er mogelijk sprake van effecten op het NNN als gevolg van ruimtebeslag en/of verstoring. In dit geval ligt de voorgenomen ontwikkeling echter op circa 2,7 kilometer van NNN-gebied en derhalve worden geen negatieve effecten op NNNgebieden verwacht.

4.8.3

Conclusie

Uit de natuurtoets (zie bijlage II) blijkt dat het voorkomen van enkele beschermde soorten en functies in het plangebied niet op voorhand is uit te sluiten. Uit het uitgevoerde soortenonderzoek (zie bijlage III) blijkt dat een ontheffing in het kader van de Wet Natuurbescherming dient te worden aangevraagd voor het project waarvan voorliggend plan onderdeel uitmaakt vanwege het voorkomen van een buizerdnest (buiten het plangebied, in de gemeente Westerwolde). Van de overige beschermde soorten en functies die uit de natuurtoets naar voren zijn gekomen zijn geen beschermde functies aangetroffen. De realisatie van het voorliggende plan is daarmee uitvoerbaar als een ontheffing wordt aangevraagd in het kader van de Wet natuurbescherming. Uit de voortoets (zie bijlage IV) blijkt dat als gevolg van de voorgenomen ontwikkelingen tijdens de aanlegfase sprake is van een tijdelijke kleine stikstofdepositietoename op Natura 2000-gebieden Drouwenerzand en Lieftinghsbroek. Op 1 juli 2021 is de Wet stikstofreductie en natuurverbetering (Wsn) in werking getreden. Met het in werking treden van de Wsn vervalt de vergunningplicht voor het aspect stikstof voor bouw-, aanleg- en sloopactiviteiten waarvan de emissies tijdelijk zijn. Er is in de betreffende wet geen plafond opgenomen voor de hoogte en duur van de tijdelijke emissies.

Gezien het project een alleen een eenmalige tijdelijke toename van stikstofdepositie tijdens de aanlegfase tot gevolg heeft, kan in dit geval gebruik gemaakt worden van de vrijstelling zoals opgenomen in de Wsn. Daarnaast blijkt uit de algemene en gebiedsspecifieke effectbeoordelingen in de voortoets dat deze zeer tijdelijke kleine effecten als ecologisch verwaarloosbaar kunnen worden beschouwd. Daarmee is de realisatie van het voorliggende plan op het aspect stikstofdepositie uitvoerbaar. Vanwege de ruime afstand tot NNN-gebieden (circa 2,7 kilometer) en Natura 2000-gebieden (circa 9,2 kilometer) vindt geen verstoring van deze gebieden plaats. Het aspect natuur vormt daarom geen belemmering voor de uitvoerbaarheid van de in dit bestemmingsplan voorgenomen ontwikkelingen.

4.9

Water

De voorgenomen ontwikkeling kan effecten hebben op de waterhuishoudkundige situatie, zowel kwantitatief als kwalitatief. In Nederland is daarom de watertoets een verplicht onderdeel van elke ruimtelijke ontwikkeling. De watertoets is een procesinstrument waarbij de waterbeheerders in een vroegtijdig stadium worden betrokken bij de voorgenomen ontwikkeling, zodat verschillende aspecten van ‘water’ een goede plaats krijgen in de planvorming. In de waterparagraaf worden de effecten van het ontwerp op deze verschillende aspecten omschreven, zoals waterkwantiteit, waterkwaliteit, waterkeringen, beheer en onderhoud en het effect op grondwaterpeilen.

4.9.1

Toetsingskader

De watertoets is met ingang van 1 november 2003 wettelijk verplicht geworden voor bestemmingsplannen. Omdat het beleid van het waterschap niet rechtstreeks doorwerkt in het bestemmingsplan is in het Besluit ruimtelijke ordening (Bro) bepaald dat de gemeente vooroverleg met onder andere het waterschap moet voeren (art. 3.1.1 Bro). Daarnaast staat ook expliciet beschreven dat de toelichting op het bestemmingsplan een beschrijving moet bevatten van de wijze waarop in het bestemmingsplan rekening is gehouden met de waterhuishouding (art. 3.1.6 b Bro).

38 | 63

ACT TWB | 123728/ 21-016.220 | Definitief Gemeente Stadskanaal NL.IMRO.0037.BP2104-vs01

Op verschillende bestuursniveaus zijn de afgelopen jaren beleidsnota's verschenen aangaande de waterhuishouding, allen met als doel een duurzaam waterbeheer (kwalitatief en kwantitatief). Hieronder staat een overzicht van de voor het plangebied relevante wet- en regelgevingen en nota's. Europees beleid Kaderrichtlijn Water (KRW) De Kaderrichtlijn Water (KRW) is een Europese richtlijn die alle lidstaten verplicht te zorgen voor schoon grond- en oppervlaktewater. De KRW geeft bijvoorbeeld aan welke planten en vissen in het water behoren voor te komen, wat het zuurstofgehalte daarbij moet zijn en hoeveel voedingsstoffen een bepaald type water maximaal mag bevatten voor een gezond waterleven. De provincie legt de doelen voor het oppervlaktewater vast. Nationaal beleid Nationaal Waterplan (NWP2) Het 2e Nationaal Waterplan (NWP2) beschrijft de hoofdlijnen, principes en richting van het nationale waterbeleid in de periode 2016-2021, met een vooruitblik richting 2050. Dit plan is vastgesteld op 14 december 2015. Er wordt ingezet op het robuust en toekomstgericht inrichten van het Nederlandse watersysteem, gericht op een goede bescherming tegen overstromingen, het voorkomen van wateroverlast en droogte en het bereiken van een goede waterkwaliteit en een gezond ecosysteem als basis voor welzijn en welvaart.

Er wordt gestreefd naar een integrale benadering waarin wateropgaven zoveel mogelijk in samenhang met andere thema’s worden ontwikkeld. Het Nationaal Waterplan gaat uit van een sterke relatie tussen ruimtelijke ontwikkeling en ruimtelijke adaptatie. Water staat nooit los van de omgeving. Het raakt aan andere belangen. Er wordt gestreefd naar integrale combinaties, waarbij ruimtelijke inrichting een belangrijke rol speelt bij het oplossen van wateropgaven. Hiervoor wordt de strategie inpassing, rivierverruiming, meekoppelen, integrale uitwerking en slimme combinaties toegepast. Het kader van de watertoets is wettelijk verankerd in het Besluit ruimtelijke ordening (Bro). Waterwet Op 29 januari 2009 is de Waterwet vastgesteld. Deze wet regelt het beheer van oppervlaktewater en grondwater, en verbetert ook de samenhang tussen waterbeleid en ruimtelijke ordening. Daarnaast levert de Waterwet een flinke bijdrage aan kabinetsdoelstellingen zoals vermindering van regels, vergunningstelsels en administratieve lasten. Een belangrijk gevolg van de Waterwet is dat de huidige vergunningstelsels uit de afzonderlijke waterbeheerwetten worden gebundeld. Dit resulteert in één vergunning, de Watervergunning, die met een wettelijk vastgesteld aanvraagformulier kan worden aangevraagd.

Daarnaast kent de Waterwet voor projecten zoals dijkversterkingen het projectplan dat een beschrijving geeft van het werk en de wijze waarop het zal worden uitgevoerd. Bestuursakkoord Water Het Rijk, de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG), het Interprovinciaal Overleg (IPO), de Unie van Waterschappen (UvW) en de Vereniging van waterbedrijven in Nederland (Vewin) sloten in 2011 het Bestuursakkoord Water (BAW). Daarin is afgesproken om de doelmatigheid van het waterbeheer te vergroten. Minder bestuurlijke drukte, heldere verantwoordelijkheden, slim en kosteneffectief samenwerken staat centraal in deze afspraken, die lopen tot 2021. Op 31 oktober 2018 hebben de waterpartners aanvullende afspraken gemaakt op het Bestuursakkoord Water. Dit omdat nieuwe opgaven vragen om nieuwe afspraken. Het addendum bevat nieuwe en hernieuwde afspraken over de volgende onderwerpen. 1 de kansen van de informatiesamenleving; 2 de risico’s van digitale dreigingen; 3 het succes van regionale samenwerking tussen gemeenten, waterschappen en drinkwaterbedrijven; 4 implementatie van de Omgevingswet in de waterketen. Doel van het Bestuursakkoord Water is te blijven zorgen voor: 1 veiligheid tegen overstromingen; 2 een goede kwaliteit water; 3 voldoende zoet water.

39 | 63

ACT TWB | 123728/ 21-016.220 | Definitief Gemeente Stadskanaal NL.IMRO.0037.BP2104-vs01

Provinciaal beleid Omgevingsvisie Het regionaal waterplan van de provincie Groningen maakt onderdeel uit van de geconsolideerde omgevingsvisie van februari 2019 (en de actualisatie uit 2020). De omgevingsvisie is opgedeeld in elf provinciale belangen, onderverdeeld in vijf thema’s. Eén van deze thema’s is ‘Water’, bestaande uit de belangen ‘waterveiligheid’ en ‘schoon en voldoende water’. In de bijbehorende hoofdstukken zijn de langetermijnbeleidsdoelen van de provincie Groningen uitgewerkt met betrekking tot deze belangen. Omgevingsverordening In de omgevingsverordening van de provincie Groningen zijn regels van de provincie Groningen opgenomen voor de fysieke leefomgeving. Eén van de hoofdstukken in de omgevingsverordening heeft betrekking op het thema water. Hierin worden regels gesteld voor de waterveiligheid, waterkwantiteit en voor schoon en voldoende drinkwater. Waterschapsbeleid Hunze en Aa’s Het plangebied van het bestemmingsplan valt onder het beheer van het Waterschap Hunze en Aa’s. Binnen het beheergebied van Waterschap Hunze en Aa’s is sprake van zeven watersystemen. Voor het plangebied is het watersysteem Westerwolde van toepassing.

In de beheerplannen voor de periode 2016-2021 is door het waterschap op hoofdlijnen vastgelegd met welke ambities de ontwikkelingen en opgaven op het gebied van veiligheid, voldoende water en schoon en ecologisch gezond water worden opgepakt. Momenteel wordt het nieuwe waterbeheerprogramma 2022-2027 voorbereid.

4.9.2

Resultaten

Voor de voorgenomen ontwikkeling is op basis van de uitgangspuntennotitie van het waterschap (kenmerk IN21-Z27748) een watertoets1 opgesteld (zie bijlage V). Hieruit blijkt dat er in het plangebied sprake kan zijn van waterhuishoudkundige belangen. Het gaat hierbij om: een aantal hoofdwatergangen in het plangebied (zie afbeelding 4.2); kruisen Mussel-Aakanaal en de Mussel-Aa (KRW-lichaam) (zie afbeelding 4.3); kruisen beschermingszones waterkering (5m) rondom het Mussel-Aakanaal (zie afbeelding 4.4).

Afbeelding 4.2 Hoofdwatergangen in het plangebied

1

V.O.F. ACT TWB. (21 juni 2021). Watertoets station Musselkanaal, kenmerk 123728/21-009.612

40 | 63

ACT TWB | 123728/ 21-016.220 | Definitief Gemeente Stadskanaal NL.IMRO.0037.BP2104-vs01

Afbeelding 4.3 KRW-waterlichamen in het plangebied

Afbeelding 4.4 Beschermingszones waterkeringen in het plangebied

De voorgenomen ontwikkeling voorziet enkel in het kruisen van hoofdwatergangen (waaronder het MusselAakanaal). Voor het kruisen van de beschermingszones en waterkering rondom het Mussel-Aakanaal (door middel van een gestuurde boring) geldt dat afstemming met het waterschap noodzakelijk is inzake de impact van de gestuurde boring op de veiligheid van de waterkering. Daarnaast dient bij het kruisen van waterlichamen (zoals hoofdwatergangen) met de ondergrondse 110kV-kabelverbinding rekening te worden gehouden met de daarvoor geldende voorschriften van het waterschap.

4.9.3

Conclusie

Voor de voorgenomen ontwikkeling moeten een aantal watergangen, inclusief twee KRW-waterlichamen en een beschermingszone waterkering worden gekruist. Door hierover tijdig af te stemmen met het waterschap en te voldoen aan de hiervoor geldende regels vormt het thema water geen belemmering voor de uitvoerbaarheid van het bestemmingsplan.

41 | 63

ACT TWB | 123728/ 21-016.220 | Definitief Gemeente Stadskanaal NL.IMRO.0037.BP2104-vs01

4.10

Bodem

Op grond van het Besluit ruimtelijke ordening dient in verband met de uitvoerbaarheid van een plan rekening te worden gehouden met de bodemgesteldheid in het plangebied. Met andere woorden: is de milieuhygiënische kwaliteit van de bodem geschikt voor de beoogde bestemming(en)/functie(s)? Is er bodemverontreiniging is die de functiedoelen kan frustreren, levert dit gezondheidsrisico’s, ecologische risico’s of verspreidingsrisico’s op en kan er tijdig iets aan gedaan worden? Uitgangspunt is dat de bodemkwaliteit geen onaanvaardbaar risico oplevert voor de gebruikers van de bodem. Bovendien mag de bodemkwaliteit niet verslechteren door grondverzet (bijvoorbeeld graafwerkzaamheden). Dit is het zogenaamde stand still-beginsel.

4.10.1 Toetsingskader In de Wet bodembescherming (Wbb) is bepaald dat indien de desbetreffende bodemkwaliteit niet voldoet aan de norm voor de beoogde functie, de grond zodanig dient te worden gesaneerd dat zij kan worden gebruikt door de desbetreffende functie (functiegericht saneren). Nieuwe bestemmingen dienen bij voorkeur op schone grond te worden gerealiseerd. De wet is van toepassing op bestemmingsplannen die nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen mogelijk maken, zoals stedelijke uitleggebieden, stedelijke herstructurering of herontwikkelingsopgaven, waarbij het gebruikelijk is om in de toelichting nader in te gaan op eventuele verontreinigingssituaties op basis van een bodemonderzoek. In beginsel dient een bestemmingsplan minimaal vergezeld te worden van een verkennend bodemonderzoek, conform de NEN 5740, dat niet ouder is dan vijf jaar.

4.10.2 Resultaten Historisch vooronderzoek In het kader van de voorgenomen ontwikkeling is een historisch vooronderzoek conform de NEN 5725 en de NEN 57172 uitgevoerd om inzicht te verkrijgen in de mogelijke aanwezigheid van verontreinigingen in het plangebied (zie bijlage VI)1. Dit historisch vooronderzoek is uitgevoerd voor zowel de land- als waterbodem. Op basis van dit onderzoek zijn een aantal locaties binnen het plangebied als verdacht aangemerkt. Zo zijn onder andere een aantal asbestverdachte gebieden aangemerkt waarvoor nader onderzoek gedaan wordt, en zijn gebieden aangemerkt als verdacht op PFAS in de toplaag waarnaar nader onderzoek moet worden gedaan. In dit onderzoek wordt advies gegeven over de benodigde onderzoeksstrategieën voor een verkennend (water)bodemonderzoek. Dit onderzoek moet verder inzicht geven in de aanwezige verontreiniging. Op basis van dit onderzoek worden in overleg met bevoegd gezag passende maatregelen genomen conform wet- en regelgeving om met eventuele verontreiniging om te gaan. Verkennend bodemonderzoek Als vervolg op het historisch vooronderzoek is een verkennend bodemonderzoek (bijlage VII)2 uitgevoerd voor de voorgenomen ontwikkeling. Ter hoogte van de Grensweg, langs de grens met gemeente Westerwolde is mogelijk een geval van ernstige bodemverontreiniging met asbest aanwezig.

Een nader asbestonderzoek wordt uitgevoerd om het exacte gehalte aan asbest te bepalen. Op basis hiervan worden passende maatregelen genomen. Verder bevat het plangebied PFAS-houdende grond. Vrijkomende grond kan op basis van het verkennend bodemonderzoek worden afgevoerd naar een erkend verwerker. Voor toepassing van de grond elders gelden het Besluit bodemkwaliteit en het aangepast Tijdelijk Handelingskader voor hergebruik van PFAS-houdende grond en baggerspecie.

1

Tauw. (25 februari 2021). Historisch vooronderzoek NNON Locatie Musselkanaal, kenmerk R001-1278932DKI-V02-evm-NL.

2

Tauw. (17 juni 2021). Verkennend (water)bodemonderzoek inclusief asbest NNON locatie Musselkanaal, kenmerk R0051278932DKI-V02-evm-NL.

42 | 63

ACT TWB | 123728/ 21-016.220 | Definitief Gemeente Stadskanaal NL.IMRO.0037.BP2104-vs01

Aanvullend historisch vooronderzoek en verkennend (water)bodemonderzoek inclusief asbest Er is een aanvullend historisch vooronderzoek en verkennend (water)bodemonderzoek, inclusief asbest1 uitgevoerd (bijlage VIII). Voor een aantal deelgebieden zijn verhoogde gehalten verdachte stoffen (waaronder asbest) gemeten. In het plangebied is daarnaast sprake van een zogeheten ‘asbestweg’. Waar nodig worden passende maatregelen genomen conform de aanbevelingen in het aanvullende onderzoek. Grondroerende werkzaamheden ter plaatse van de waterbodems dienen te worden uitgevoerd onder het minimale niveau van risicobeheersing (basishygiëne maatregelen).

4.10.3 Conclusie Op basis van de historische vooronderzoeken zijn een aantal locaties als verdacht aangemerkt. Deze locaties zijn verder onderzocht in een verkennend (water)bodemonderzoek en een aanvullend verkennend (water)bodemonderzoek, inclusief asbest. Uit deze onderzoeken blijkt dat voor een aantal gebieden verhoogde gehalten verdachte stoffen (waaronder asbest) gemeten zijn. Waar nodig worden passende maatregelen genomen conform de aanbevelingen in de verkennende (water)bodemonderzoeken. Daarnaast bevat het plangebied PFAS-houdende grond. Eventuele vrijkomende grond kan worden afgevoerd naar een erkend verwerker of volgens de daarvoor geldende regels worden hergebruikt. Dit staat de uitvoerbaarheid van de voorgenomen ontwikkelingen op grond van dit bestemmingsplan niet in de weg.

4.11

Archeologie

Voorafgaand aan het vaststellen van het bestemmingsplan dient inzicht te zijn verkregen in bekende en te verwachten archeologische waarden in het plangebied en omgeving, en wat de aard en omvang van de voorgenomen werkzaamheden zijn en of deze een bedreiging vormen voor het bodemarchief. Indien dit het geval is, wordt geadviseerd op welke wijze hiermee in het vervolgtraject van de plannen rekening dient te worden gehouden.

4.11.1 Toetsingskader De bescherming van archeologisch en cultureel erfgoed in Nederland is vastgelegd in de Erfgoedwet, die op 1 juli 2016 in werking is getreden. De Erfgoedwet is in de plaats gekomen van zes wetten en regelingen op het gebied van cultureel erfgoed, waaronder de Monumentenwet 1988. Onderdelen van de Erfgoedwet, die van toepassing waren op de fysieke leefomgeving gaan naar de Omgevingswet, die naar verwachting in 2022 van kracht wordt. Voor deze onderdelen is daartoe in de Erfgoedwet voor de periode 2016-2022 een overgangsregeling opgenomen. De Erfgoedwet regelt onder andere de bescherming van archeologisch erfgoed in de bodem. Bij ingrepen waarbij de ondergrond wordt geroerd, dient te worden aangetoond dat de eventueel aanwezige archeologische waarden niet worden aangetast. Archeologisch onderzoek zal moeten worden uitgevoerd als er sprake is van een hoge trefkans of als het plangebied niet is gekarteerd. Beleidsnota archeologie en cultuurhistorie (Gemeente Stadskanaal) Voor de gemeente Stadskanaal is de beleidsnota archeologie en cultuurhistorie in voorbereiding, waarin de archeologie en cultuurhistorie in de gemeente wordt beschreven, archeologische en cultuurhistorische waarden in kaart worden gebracht en gemeentelijk beleid voor archeologie en cultuurhistorie wordt beschreven.

1

Tauw. (28 oktober 2021). Historisch vooronderzoek en verkennend (water)bodemonderzoek inclusief asbest NNON locatie Musselkanaal; Deellocaties AVEBE en Uitbreiding onderzoeksgebied, kenmerk R010-1278932DKI-V02-evm-NL

43 | 63

ACT TWB | 123728/ 21-016.220 | Definitief Gemeente Stadskanaal NL.IMRO.0037.BP2104-vs01

4.11.2 Resultaten Vooronderzoek Voor het plangebied is een archeologisch vooronderzoek uitgevoerd (bijlage IX) om een gespecificeerde archeologische verwachting op te stellen en adviezen te geven hoe met de verwachte archeologische waarden dient te worden omgegaan1. Voor een deel van het onderzoeksgebied is eerder een bureauonderzoek uitgevoerd. Archeologisch veldonderzoek heeft hier echter in het verleden nog nooit plaatsgevonden. De gemeente heeft voor het onderzoeksgebied nog geen vastgestelde archeologische verwachtings- of beleidskaart. Bij de beleidsnota archeologie en cultuurhistorie in voorbereiding zit echter wel een archeologische waardenkaart. Op deze kaart is te zien dat het plangebied in gebied met een lage archeologische verwachtingswaarde ligt. Binnen dit gebied kan ter hoogte van beekdalen echter wel sprake zijn van een hoge archeologische verwachtingswaarde. Het plangebied overlapt gedeeltelijk met een beekdal. Hoewel voor beekdalen in gebieden met een lage archeologische verwachtingswaarde geen archeologische onderzoeksplicht geldt, wordt hier in het archeologisch vooronderzoek verder aandacht aan besteed. Ook op provinciaal niveau zijn voor het onderzoeksgebied geen archeologisch waardevolle gebieden aangewezen en op de geldende bestemmingsplannen is geen dubbelbestemming archeologie opgenomen in het plangebied.

Afbeelding 4.5 laat de gespecificeerde archeologische verwachting voor het plangebied zien. In het archeologisch vooronderzoek wordt gesteld dat met name voor de hoger gelegen delen een hoge verwachting voor nederzettingen geldt, met een zeer hoge verwachting voor de dekzandkoppen en de flanken daarvan. In de lager gelegen delen worden geen nederzettingen verwacht, maar kunnen wel beekdalspecifieke vindplaatsen aanwezig zijn. Van de aanlegactiviteiten worden graafwerkzaamheden als bedreigend gezien voor eventueel aanwezige archeologische waarden. Met uitzondering van de verstoorde of reeds onderzochte delen van het plangebied is een archeologisch vervolgonderzoek uitgevoerd voor de locaties waar graafwerkzaamheden gepland zijn. Voor de delen van het plangebied waar geen graafwerkzaamheden gepland zijn, is geen archeologisch vervolgonderzoek noodzakelijk.

1

RAAP. (3 maart 2021). Netversterking Noord-Oost Nederland (NNON), locatie Musselkanaal, gemeenten Westerwolde en Stadskanaal; archeologisch vooronderzoek: een bureauonderzoek. Kenmerk 4944.

44 | 63

ACT TWB | 123728/ 21-016.220 | Definitief Gemeente Stadskanaal NL.IMRO.0037.BP2104-vs01

Afbeelding 4.5 Gespecificeerde archeologische verwachtingen

45 | 63

ACT TWB | 123728/ 21-016.220 | Definitief Gemeente Stadskanaal NL.IMRO.0037.BP2104-vs01

Inventariserend veldonderzoek Voor het plangebied zijn een inventariserend archeologisch veldonderzoek1 en een aanvullend inventariserend archeologisch veldonderzoek uitgevoerd2 (zie bijlagen X en XI). De oppervlaktekartering in dit onderzoek heeft geen archeologische vondsten opgeleverd. De kans op vindplaatsen in het plangebied is daarom naar laag bijgesteld ten opzichte van het archeologisch vooronderzoek. De kans dat waardevolle archeologische resten worden aangetast met de planontwikkeling is dan ook klein. Het plangebied is voldoende onderzocht met het inventariserend archeologisch veldonderzoek en kan worden vrijgegeven voor de voorgenomen ontwikkeling. Het is nooit volledig uit te sluiten dat archeologische resten worden aangetroffen. Eventueel archeologische vondsten worden gemeld bij de bevoegde overheid, zoals aangegeven in artikel 5.10 en 5.11 van de Erfgoedwet.

4.11.3 Conclusie Op basis van het archeologisch vooronderzoek zijn gebieden bepaald met een (hoge) archeologische waarde. Voor graafwerkzaamheden in deze gebieden zijn daarom archeologische vervolgonderzoeken uitgevoerd om een advies te kunnen vormen over de omgang met eventueel aanwezige archeologische waarden. Op basis van dit onderzoek is de kans op archeologische vindplaatsen als laag ingeschat en de voorgenomen ontwikkeling kan daarmee uitgevoerd worden zonder verdere maatregelen. Het aspect archeologie vormt daarmee geen belemmering voor de uitvoerbaarheid van de voorgenomen ontwikkelingen in het plangebied.

4.12

Landschap en cultuurhistorie

Op grond van het Besluit ruimtelijke ordening is het verplicht om in een bestemmingsplan een beschrijving op te nemen van de manier waarop er rekening is gehouden met de in het gebied aanwezige cultuurhistorische waarden (gebouwd erfgoed, cultuurlandschap en archeologie). Hierbij gaat het om zowel beschermde objecten en structuren, als niet beschermde objecten als structuren. Daarnaast dient in het kader van een goede ruimtelijke ordening in de planvorming rekening te worden gehouden met het aspect landschap. Hierbij gaat het om kenmerkende ruimtelijke patronen/structuren, karakteristieke beplantingsvormen en gebruikte soorten, de ruimtelijke opbouw van bebouwing in een gebied en natuurwaarden in de omgeving.

4.12.1 Toetsingskader De bescherming van archeologisch en cultureel erfgoed in Nederland is vastgelegd in de Erfgoedwet, die op 1 juli 2016 in werking is getreden. De Erfgoedwet is in de plaats gekomen van zes wetten en regelingen op het gebied van cultureel erfgoed, waaronder de Monumentenwet 1988. Onderdelen van de Monumentenwet, die van toepassing waren op de fysieke leefomgeving gaan naar de Omgevingswet, die naar verwachting in 2022 van kracht wordt. Voor deze onderdelen is daartoe in de Erfgoedwet voor de periode 2016-2022 een overgangsregeling opgenomen. Het uitgangspunt bij ruimtelijke ontwikkelingen is om het binnen een plangebied aanwezige cultuurhistorische erfgoed te behouden. Dit houdt in dat bescherming moet worden geboden aan de aanwezige Rijksmonumenten, provinciale en gemeentelijke monumenten. Met als doel cultuurhistorische 1

ADC ArcheoProjecten. (15 april 2021). Netversterking Noord-Oost Nederland (NNON), locatie Musselkanaal, gemeenten Westerwolde en Stadskanaal; Een inventariserend veldonderzoek in de vorm van een verkennend booronderzoek en oppervlaktekartering. Kenmerk 5445.

2

ADC ArcheoProjecten. (28 oktober 2021). Musselkanaal, gemeenten Westerwolde en Stadskanaal, Netversterking Noord-Oost Nederland (NNON); Een inventariserend veldonderzoek in de vorm van een verkennend booronderzoek en oppervlaktekartering. Kenmerk 5445.

46 | 63

ACT TWB | 123728/ 21-016.220 | Definitief Gemeente Stadskanaal NL.IMRO.0037.BP2104-vs01

belangen te laten meewegen in de ruimtelijke ordening is per 1 januari 2012 het Besluit ruimtelijke ordening gewijzigd. Daarmee zijn gemeenten verplicht in een bestemmingsplan een beschrijving op te nemen van de wijze waarop met de in het gebied aanwezige cultuurhistorische waarden rekening is gehouden. Dat betekent dat een analyse moet worden verricht naar de cultuurhistorische waarden in een bestemmingsplangebied en dat daar conclusies aan moeten worden verbonden die in een bestemmingsplan verankerd worden. Kwaliteitsgids Groningen Voor de provincie Groningen is de kwaliteitsgids Groningen opgesteld. Hierin worden de landschappelijke, cultuurhistorische en ruimtelijke kwaliteiten van (de verschillende deelgebieden in) de provincie Groningen beschreven. De kwaliteitsgids is gebaseerd op eerdere beleidsstukken met betrekking tot landschap, zoals het landschapsontwikkelingsplan Oldambt, Westerwolde en Veenkoloniën (2006) en de Beleidsnotitie Landschap (2014). Het planvoornemen ligt in deelgebied Westerwolde.

Karakteristiek voor dit deelgebied is: - kleinschalige beslotenheid met afwisselend esgehuchten, esdorpen, essen op dekzandkoppen met akkercomplexen, hooilanden in de beekdalen, kleine bosjes en houtwallen; - esdorpen markeren de randen van het beekdal; - wegen en paden hebben een meanderend beloop; - contrast tussen het kleinschalig besloten esdorpenlandschap en het rationele, open heideontginningslandschap; - rationeel verkaveld jong heideontginningslandschap met verspreid liggende agrarische bebouwing. Voor het behoud en de verdere versterking van de ruimtelijke kwaliteit van Westerwolde verdient bij nieuwe ontwikkeling de aansluiting op de volgende kenmerken de aandacht: - de samenhang van de kenmerkende structuren van met afwisselend de kleinschalige beslotenheid van esdorpen en -gehuchten met kleine bosjes en houtwallen op de hoger gelegen delen, open essen op dekzandkoppen met akkercomplexen, en open hooilanden in het nattere beekdal; - de schaal en het karakter van de historisch gegroeide dorpsstructuur; - het contrast tussen het kleinschalig besloten esdorpenlandschap met meer organische vormen en het rationele, open heideontginningslandschap; - de duidelijke randen van Esdorpen die de overgang naar de essen markeren, en geen geleidelijke overgangen te creëren; - de clusters van verspreide boerderijen, 'hoeves' bij de esdorpen; - de verspreide bebouwing in esgehuchten

met Westerwoldse boerderijen; - de onregelmatig organisch gegroeide, dun bebouwde en groene linten met ontginningsboerderijen met komvorming op kruispunten in het heideontginningslandschap; - het relatief groene en bosrijke karakter van de esdorpen op de hoger gelegen delen, door streekeigen beplanting hier te concentreren. Daarnaast is op de kaarten in de kwaliteitsgids een aantal landschapstypen, waardevolle (cultuurhistorische) landschapselementen en erfgoed onderscheiden.

4.12.2 Resultaten In het plangebied liggen geen Rijks-, provinciale of gemeentelijke monumenten, is geen sprake van beschermde stads- of dorpsgezichten en komen geen gebieden van aardkundige waarde voor. Ook gelden er in het plangebied geen dubbelbestemmingen voor cultuurhistorische of landschappelijke waarden. In de kwaliteitsgids Groningen staat het plangebied aangeduid als landschapstype ‘heide-ontginningenlandschap’ (zie afbeelding 4.6). De hoofdstructuur van dit landschap bestaat uit rechte heideontginningswegen met verspreide bebouwing en plaatselijk bos. De essentiële elementen en kenmerken in dit landschap zijn grootschalige openheid en vestingen, ondersteund door (bebost) stuifzandreliëf en heidevelden. Het plangebied raakt aan een karakteristieke waterloop, maar voorziet niet in wijziging van deze waterloop. In de beleidsnota archeologie en cultuurhistorie in voorbereiding zijn de beek de ‘Mussel-Aa’, het MusselAa-kanaal en de Grensweg aangeduid als historische lijnelementen. Zowel het Mussel-Aa-kanaal als de

47 | 63

ACT TWB | 123728/ 21-016.220 | Definitief Gemeente Stadskanaal NL.IMRO.0037.BP2104-vs01

Grensweg worden door middel van een boring gekruist waardoor geen effecten op deze lijnelementen optreden. Naast de beek de ‘Mussel-Aa’ vinden werkzaamheden plaats, maar deze zullen niet leiden tot aantasting van de Mussel-Aa.

Afbeelding 4.6 Basiskwaliteitskaart landschap en cultuurhistorie uit de kwaliteitsgids Groningen met globale aanduiding plangebied (rode contour)

Het plan voorziet enkel in een minimale verbreding van de bestaande bovengrondse 380kV-lijnverbinding Meeden-Zwolle in de gemeente Stadskanaal en het realiseren van een opstijgpunt ter hoogte van deze verbinding. Omdat de bestaande bovengrondse lijnverbinding al onderdeel van het landschap is, zijn de landschappelijke effecten van de voorgenomen ontwikkeling verwaarloosbaar. Het voornemen waarvoor dit bestemmingsplan is opgesteld heeft ook betrekking op een hoogspanningsstation in de gemeente Westerwolde. Voor de landschappelijke inpassing van dit hoogspanningsstation is een landschapsplan opgesteld waarbij tevens inwoners van de gemeente Stadskanaal betrokken waren. Het landschapsplan is onderdeel van het bestemmingsplan dat gelijktijdig wordt opgesteld voor de gemeente Westerwolde.

4.12.3 Conclusie Het plan voorziet niet in de wijziging of aantasting van beeldbepalende of belangrijke (cultuurhistorische) landschapselementen. De aspecten landschap en cultuurhistorie vormen geen belemmering voor dit plan.

4.13

Kabels en leidingen

De ongestoorde ligging van planologisch relevante leidingen en hoogspanningsverbindingen dient te worden gewaarborgd. Tevens dient rond dergelijke leidingen en verbindingen rekening te worden gehouden met zones waarbinnen mogelijke beperkingen gelden.

48 | 63

ACT TWB | 123728/ 21-016.220 | Definitief Gemeente Stadskanaal NL.IMRO.0037.BP2104-vs01

4.13.1 Toetsingskader De leidingen en verbindingen zijn te verdelen in drie typen: 1 buisleidingen met een externe veiligheidszone; 2 bovengrondse hoogspanningslijnen; 3 overige leidingen. De eerste twee type leidingen zijn in ieder geval planologisch relevant. Voor de overige leidingen bepalen bevoegd gezag en leidingbeheerders of deze planologisch relevant zijn. Voorbeelden van planologisch relevante leidingen zijn leidingen waarin de navolgende producten worden vervoerd: - gas, olie, olieproducten, chemische producten, vaste stoffen en goederen; - aardgas met een diameter groter of gelijk aan 18 inch; - defensiebrandstoffen; - warmte en afvalwater, ruwwater of halffabricaat voor de drink- en industriewatervoorziening met een diameter groter of gelijk aan 18 inch. TenneT en Enexis, initiatiefnemers van het voornemen waarvoor dit bestemmingsplan wordt opgesteld, beschouwen haar ondergrondse kabels als planologisch relevant. Gezien het groot maatschappelijk belang van de kabels en omdat er grote problemen ontstaan als de kabels niet meer werken of niet gerealiseerd kunnen worden, is het wenselijk/noodzakelijk deze in het bestemmingsplan op te nemen.

4.13.2 Resultaten TenneT en Enexis dragen er zorg voor dat voor de realisatie van het hoogspanningsstation, de ondergrondse 110kV-kabelverbinding, de toekomstige middenspanningskabels alsmede de verbreding van de bovengrondse 380kV-lijnverbinding tijdig met relevante kabel- en leidingbeheerders wordt afgestemd over de uit te voeren werkzaamheden in het plangebied. De bestaande kabels en leidingen onder en nabij het plangebied worden daarbij tijdig geïnventariseerd. Ten behoeve van het project wordt (indien nodig) hierover tijdig afgestemd met de verantwoordelijke netbeheerders. De kabels en leidingen worden waar mogelijk gekruist door middel van een open ontgraving en waar nodig door middel van een persing of gestuurde boring. Alvorens de aanleg plaatsvindt wordt een KLIC-melding gedaan. In het plangebied ligt een planologisch vastgelegde aardgastransportleiding. Aangezien voorliggend bestemmingsplan komt te gelden in aanvulling op de onderliggende bestemmingsplannen is het niet noodzakelijk om bestaande planologisch relevante kabels en leidingen op te nemen in voorliggend bestemmingsplan. De ondergrondse 110kV-kabelverbinding, de toekomstige ondergrondse middenspanningskabels en de verbreding van de 380kV-verbinding gelden in aanvulling op de onderliggende bestemmingsplannen.

Daarbij blijft de huidige planologische regeling van deze kabels en leidingen behouden, met als aanvulling dat de aanleg, het beheer en het onderhoud van de hoog- of middenspanningsverbindingen die onderdeel uitmaken van dit plan zonder omgevingsvergunning voor het uitvoeren van een werk, geen bouwwerk zijnde, of van werkzaamheden wordt mogelijk gemaakt. Daarnaast vinden er ten behoeve van de voorgenomen ontwikkeling werkzaamheden en/of kruisingen plaats ter hoogte van de bestaande planologisch beschermde bovengrondse hoogspanningsverbindingen Meeden-Zwolle (de delen die buiten voorliggend plan vallen) en de aftakking naar onderstation Dobbestroom. TenneT TSO B.V. is zowel beheerder van deze verbindingen als mede-initiatiefnemer van voorliggend bestemmingsplan en draagt zorg voor tijdelijke passende maatregelen ten behoeve van het functioneren van de verbindingen tijdens de aanlegfase. Op deze manier worden effecten op het functioneren van deze verbindingen voorkomen.

49 | 63

ACT TWB | 123728/ 21-016.220 | Definitief Gemeente Stadskanaal NL.IMRO.0037.BP2104-vs01

4.13.3 Conclusie De voorgenomen ontwikkeling kruist meerdere kabels en leidingen. Eén hoogspanningsverbinding is planologisch vastgelegd. TenneT en Enexis dragen zorg voor tijdige afstemming met relevante kabel- en leidingbeheerders. TenneT neemt daarnaast passende tijdelijke maatregelen ten behoeve van het functioneren van de eigen verbindingen tijdens de aanlegfase. Het aspect kabels en leidingen vormt daarmee geen belemmering voor de realisatie van het plan. Daarnaast worden door middel van voorliggend plan zowel de nieuwe ondergrondse 110kV-verbindingen van TenneT als de nieuwe ondergrondse middenspanningsverbindingen van Enexis planologisch beschermd.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Stadskanaal&id=a8626cd5-b986-4921-9676-e592809413f2