CConstaterende datStadskanaal
Koppel je AI →
Document · PDF

Bijlage II. MER totaal Chw-bp

Raadscommissie 26 februari 2024, gemeente StadskanaalBij agendapunt: Omgevingsplan 1.0/Chw-bestemmingsplan: opiniërend34.119 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 4 van 5

Uitvoerbaar planalternatief Met het uitvoerbaar planalternatief worden ten aanzien van het agrarisch areaal geen wijzigingen voorzien in het aantal geurproducerende bedrijven. Op bedrijventerreinen is het wel mogelijk om geurproducerende bedrijven toe te staan, dit wordt met richtafstanden beoordeeld net zoals beschreven is bij het planvoornemen. Dit alternatief is daarmee vergelijkbaar met het planvoornemen.

72/113

Samenvattende effectbeoordeling In dit hoofdstuk is beoordeeld dat er bij het planvoornemen alleen theoretische kans bestaat op toename van geurhinder door cumulatie van individuele bronnen. Dit geldt ook voor het planvoornemen. Tabel 5-6 Effectbeoordeling geur

Thema Beoordelingscriteria/beschrijving effecten Geur

Kans op toename geurhinder

Planvoornemen 0

Maximale Uitvoerbaar planmogelijkheden planalternatief -/0

0

Er zijn geen maatregelen nodig, wel wordt aanbevolen om bij iedere nieuwe ontwikkeling de mogelijke cumulatie van verschillende geurbronnen (agrarisch of industrieel) mee te nemen in de beoordeling van effecten.

5.3

Luchtkwaliteit

Beoordelingskader Wet- en regelgeving Wet milieubeheer Het toetsingskader voor luchtkwaliteit wordt gevormd door hoofdstuk 5, titel 5.2 van de Wet milieubeheer. Dit onderdeel van de Wet milieubeheer (Wm) bevat grenswaarden voor zwaveldioxide, stikstofdioxide en stikstofoxiden, fijn stof, lood, koolmonoxide en benzeen. Hierbij zijn in de ruimtelijke ordeningspraktijk langs wegen vooral de grenswaarden voor stikstofdioxide (jaargemiddelde) en fijn stof (jaar- en daggemiddelde) van belang. De grenswaarden van de laatstgenoemde stoffen zijn in Tabel 5-7 weergegeven. Tabel 5-7 Grenswaarden maatgevende stoffen Wm

stof

toetsing van

grenswaarde

stikstofdioxide (NO2)

jaargemiddelde concentratie

40 µg/m³

fijn stof (PM10)

uurgemiddelde concentratie jaargemiddelde concentratie

max. 18 keer/jaar meer dan 200 µg/m³ 40 µg/m³

fijn stof (PM2,5)

24-uurgemiddelde concentratie jaargemiddelde concentratie

max. 35 keer/jaar meer dan 50 μg/m³ 25 µg/m³

Projecten en plannen kunnen worden uitgevoerd indien zij niet leiden tot een overschrijding van de grenswaarden, niet in betekenende mate bijdragen aan de concentratie in de buitenlucht of wordt genoemd of past binnen het omschreven Nationaal Samenwerkingsprogramma Luchtkwaliteit (NSL) of een vergelijkbaar programma dat gericht is op het bereiken van de grenswaarden. In een MER moet inzicht worden gegeven in de effecten op luchtkwaliteit, ook onder de wettelijke normen. Besluit niet in betekenende mate (Besluit NIBM) In dit Besluit is bepaald in welke gevallen een project vanwege de gevolgen voor de luchtkwaliteit niet aan de grenswaarden hoeft te worden getoetst. Hierbij worden twee situaties onderscheiden: ● een project heeft een effect van minder dan 3% van de jaargemiddelde grenswaarde NO2 en PM10; ● een project valt in een categorie die is vrijgesteld aan toetsing aan de grenswaarden (bijvoorbeeld woningbouw met niet meer dan 1.500 woningen bij één ontsluitingsweg). Besluit gevoelige bestemmingen In het Besluit gevoelige bestemmingen zijn beperkingen en voorwaarden opgenomen voor de vestiging van ‘gevoelige bestemmingen' (zoals scholen, kinderdagverblijven, en verzorgings-, verpleeg- en bejaardentehuizen) in de nabijheid van provinciale en rijkswegen. Het besluit is niet van toepassing op ontwikkelingen in de omgeving van veehouderijen.

73/113

WHO De Wereldgezondheidsorganisatie (World Health Organization, WHO) heeft advieswaarden vastgesteld die lager of gelijk zijn aan de huidige Nederlandse wetgeving. Op 22 september 2021 heeft de WHO haar advieswaarden sterk naar benden bijgesteld, de huidige waarden bedragen 10 μg/m³ voor NO2, 15 μg/m³ voor PM10 en 5 μg/m³ voor PM2,5. Onderzoeksmethodiek en beoordelingskader Op basis van vuistregels is bepaald wat de invloed kan zijn van de binnen het plan mogelijke ontwikkelingen. In de volgende tabel zijn de criteria opgenomen waarop het aspect luchtkwaliteit wordt beoordeeld. Tabel 5-8 Beoordelingscriterium luchtkwaliteit

Score + 0/+ 0 -/0 -

Beoordeling van het effect De luchtkwaliteit verbetert sterk of ‘in betekende mate’ met meer dan 3% van de grenswaarde en/of voldoet aan de advieswaarden van de WHO De luchtkwaliteit verbetert maar ‘niet in betekende mate’ tussen 1 en 3% van de grenswaarde en/of voldoet bijna overal aan de advieswaarden van de WHO Er is per saldo geen verandering in de luchtkwaliteit, de waarden veranderen minder dan 1% van de grenswaarde De luchtkwaliteit verslechtert enigszins, maar nog wel ‘niet in betekenende mate’ tussen 1 en 3% van de grenswaarde De luchtkwaliteit verslechtert sterk, er wordt ‘in betekenende mate’ bijgedragen met meer dan 3% van de grenswaarde

Referentiesituatie Veehouderijen In directe omgeving van veehouderijen kan sprake zijn van verhoogde concentraties luchtverontreinigende stoffen, in relatie tot de wettelijke normen zijn de concentraties fijn stof daarbij maatgevend. De concentraties luchtverontreinigende stoffen spelen uitsluitend een rol van betekenis bij de intensieve veehouderijen, en dan in het bijzonder pluimveehouderijen. Voor de referentiesituatie mag worden uitgegaan van de bestaande bedrijven en de vergunde bedrijfssituatie. Als onderbouwing wordt verwezen naar de Handreiking fijn stof en veehouderijen (InfoMil, mei 2010) waarin vuistregels zijn opgenomen om zonder verdere berekeningen vast te kunnen stellen of een project niet in betekenende mate (NIBM) bijdraagt. Met behulp van de emissiefactorenlijst kan de emissie van de uitbreiding van het aantal stuks vee in beeld worden gebracht en af worden gezet tegen de vuistregels. Tabel 5-9 geeft een overzicht van de emissie waarbij mogelijk sprake is van een 'in betekenende mate' toename van de concentraties fijn stof op een bepaalde afstand gemeten vanaf het dierverblijf. De betreffende emissies zijn worstcase, inclusief een veiligheidsmarge. Tabel 5-9 Vuistregel IBM conform Handreiking fijn stof en veehouderijen, benodigde afstand bij jaaremissies

afstand tot te toetsen plaats

70 m

80 m

90 m

100 m

120 m

140 m

160 m

totale emissie in g/jaar uitbreiding of oprichting

324.000

387.000

473.000

581.000

817.000

1.075.000

1.376.000

In het vorige hoofdstuk is voor de intensieve veehouderijen een geurcontour gemaakt op basis van de richtafstanden van de VNG (200 meter). In de huidige situatie zijn 113 woonbestemmingen aanwezig binnen deze contour. Op een afstand van 70 meter van deze intensieve veehouderijen (hoofdzakelijk pluimvee bedrijven) zijn in de huidige situatie 40 woonbestemmingen aanwezig. Een aantal pluimveehouderijen heeft een totale fijn stof emissie van maximaal 2.944.8000 g/jaar PM10. Hierbij is de emissie per dierplaats 22 à 65 gram per jaar gehanteerd.

74/113

Figuur 5-5 Voorbeeld-uitsnede afstand 70 meter tussen IV bedrijf en woning

Overige bronnen Niet alleen de veehouderijen leveren een bijdrage aan de concentraties luchtverontreinigende stoffen, maar ook de overige industrie en het wegverkeer. De monitoringstool 2020, die onderdeel is van het NSL, geeft inzicht in de concentraties luchtverontreinigende stoffen (stikstofdioxide en fijn stof) langs de belangrijkste wegen in de gemeente Stadskanaal. Figuur 5-6 geeft een overzicht van de concentraties stikstofdioxide en fijn stof langs het hoofdwegennet op de drukste delen.

Figuur 5-6 Concentraties 2020 NOx en PM10 (bron: Monitoringstool)

75/113

Binnen het plangebied zijn de concentraties luchtverontreinigende stoffen het hoogst op korte afstand van de N366, N365 en de N975. De concentraties luchtverontreinigende stoffen bedroegen in 2020: 9,0 tot 15,0 µg/m³ voor NO2, 14,0 tot 15,0 µg/m³ voor PM10 en 7,5 tot 8,9 voor PM2,5. In alle gevallen blijven de concentraties stikstofdioxide en fijn stof ruim onder 35 μg/m³. Hiermee wordt voldaan aan de geldende grenswaarde voor stikstof en fijn stof (beide 40 μg/m³). Ook voor PM2,5 wordt aan de grenswaarde voldaan. Er wordt (net) niet voldaan aan de nieuwe advieswaarden van de WHO voor NO2 en PM2,5. De bijdrage van de bestaande bedrijvigheid in en om Stadskanaal is terug te vinden in de achtergrondconcentraties, deze zijn weergegeven in Figuur 5-7 waarin de grootschalige basiskaarten van concentraties NOx en PM10 zijn opgenomen. Voor alle figuren zijn de waarden voor 2020 opgenomen, de prognoses zijn dat de luchtkwaliteit verbeterd door schoner worden van verkeer en industrie, dus de kaarten voor 2030 laten (nog) lagere waarden zien.

Figuur 5-7 Concentraties NOx en PM10 (bron: https://geodata.rivm.nl/gcn/)

76/113

Uit de figuren blijkt dat er geen knelpunten zijn ten aanzien van de luchtkwaliteit binnen Stadskanaal. Planvoornemen Het plan maakt niet meer of minder mogelijk dan nu is geregeld in de geldende bestemmingsplannen, beheersverordening en omgevingsvergunningen. Het planvoornemen zorgt niet voor een toename in het aantal stuks vee en agrarische bedrijven die niet meer actief zijn, worden weg/anders bestemd. Wel kunnen net als in de huidige situatie bedrijven worden toegevoegd op de nog lege kavels op de bedrijventerreinen, maar deze moeten aan strenge emissie-eisen voldoen. Ook zullen niet alle bedrijven processen hebben die een sterke emissie hebben via de schoorsteen. Cumulatie van emissies naar de lucht vanwege nieuwe bedrijven wordt daarom laag ingeschat. In combinatie met de al lage aanwezige concentratie, is het niet zinvol hier op voorhand onderzoek naar te doen; de bijdrage aan de luchtkwaliteit vanwege bedrijfsprocessen wordt laag ingeschat en zal steeds bij individuele vergunning verlening moeten worden beoordeeld. In dit stadium is de mogelijke gecumuleerde toename van verkeer naar de bedrijventerrein mogelijk wel relevant. In paragraaf 5.1 is aangegeven dat met name extra verkeersstromen van en naar de terreinen Dideldom en Stadskanaal worden verwacht, met name langs de provinciale wegen N366 en N374 die de bedrijventerreinen ontsluiten.

De verwachte maximale verkeerstoename is opgenomen in Tabel 5-2 De verdeling van het gegenereerde verkeer per wegvak naar vervoerswijze per weekdag. Dit is ingevoerd in NIBM-tool13 van Infomil. Hieruit blijkt dat de: ● Berekend voor 2020 én 2030 is de toename van PM10 overal lager dan de NIBM-grens van 3% van de norm. ● Op de N374 wordt voor NO2 in alle gevallen een significante toename berekend: 4,35 µg/m³ voor 2020 en 1,98 µg/m³ voor 2030, uitgaande van het schoner worden van het verkeer. ● Op de N366 wordt voor NO2 alleen voor 2020 een significante toename verwacht van 2,24 µg/m³. Dit betekent dat er een licht negatief effect te verwachten is vanwege het planvoornemen, maar dat de grenswaarden nergens worden overschreden. Alternatief maximale planmogelijkheden Bij de maximale planmogelijkheden gaat het met name om de omschakeling van akkerbouw naar veeteelt. De maximale planmogelijkheden bestaan dan uit de omschakeling van alle 97 akkerbouwbedrijven naar bijvoorbeeld melkveehouderijen met bouwvlak van 1 of 1,5 hectare. Dit kan betekenen dat er worst-case 24.250 stuks melkvee en 16.975 stuks jongvee worden toegevoegd binnen het plangebied. Dit zal ervoor zorgen dat er sprake is van een toename van emissies. Dit betekent ook dat de luchtkwaliteit verslechtert. Per saldo scoort dit alternatief daarom negatiever dan het planvoornemen.

In dit alternatief is er tevens sprake van de mogelijkheid dat bestaande bedrijven zouden vervangen kunnen worden door bedrijven met een hogere milieucategorie, maar dit leidt niet tot een toename in de verkeersgeneratie. Ook emissies vanuit de schoorsteen zullen slecht marginaal kunnen toenemen. Bij het oprichten van een nieuwe pluimveestal zal vanwege nieuwe eisen circa 16 - 60 gram emissie per dierplaats per jaar plaatsvinden, maar nieuwe intensieve veehouderijen worden niet toegestaan, dus de stofemissie rondom bestaande veehouderijen wijzigt niet. Uitvoerbaar planalternatief De maatregelen die vanuit de passende beoordeling worden voorgesteld om de stikstofemissies te beperken, hebben voornamelijk effect op de ontwikkelingsmogelijkheden van de veehouderijen. Het negatieve effect op de luchtkwaliteit van omschakeling van landbouw naar veeteelt, treedt dus niet op. Wel kunnen dezelfde effecten vanwege verkeer voor de bedrijventerrein optreden, zodat het effect van het uitvoerbaar planalternatief gelijk is aan dat van het planvoornemen.

13 https://www.infomil.nl/onderwerpen/lucht-water/luchtkwaliteit/slag/hulpmiddelen/nibm-tool/

77/113

Samenvattende effectbeoordeling De invulling van lege kavels op de bedrijventerreinen Dideldom en Stadskanaal kunnen plaatselijk leiden tot een significante bijdrage aan de concentraties luchtverontreinigende stoffen, maar de grenswaarden zullen niet worden overschreden. Indien (in alternatief maximale planmogelijkheden) dieren worden toegevoegd, kan dit leiden tot extra fijn stof. Tabel 5-10 Effectbeoordeling luchtkwaliteit

Thema

Beoordelingscriteria/beschrijving effecten

Luchtkwaliteit

Significante toename concentraties NOx, PM10

Planvoornemen Maximale Uitvoerbaar planmogelijkheden alternatief -/0 -/0

Mitigerende maatregelen Er zijn geen maatregelen nodig, maar het wordt wel geadviseerd de ontwikkeling van verkeer van en naar de bedrijventerreinen in de gaten te houden en indien dit wenselijk is vanwege een sterke groei van verkeer, onderzoek te doen naar de routes die zo min mogelijk effect hebben op luchtkwaliteit bij woningen.

5.4

Geluid

Beoordelingskader Wet- en regelgeving / beleid Wet geluidhinder Langs wegen, spoorwegen en industrieterreinen bevinden zich op grond van de Wet geluidhinder (Wgh) geluidszones waarbinnen de geluidhinder moet worden getoetst. Bij het mogelijk maken van nieuwe geluidgevoelige bestemmingen, dient de geluidbelasting ter plaatse te worden getoetst aan de normen uit de Wgh. De Wet geluidhinder biedt mogelijkheden om een geluidbelasting boven de wettelijke voorkeursgrenswaarde toe te staan, zolang de uiterste grenswaarde niet wordt overschreden. Wet Luchtvaart In de Wet luchtvaart is een geluidzoneringssystematiek opgenomen ter bescherming van geluidsgevoelige bestemmingen tegen luchtvaartlawaai. Ook wordt in een luchthavenbesluit een beperkingengebied van een luchthaven opgenomen, dit is de zone waar planologische beperkingen van kracht zijn, zoals ten aanzien van de maximale bouwhoogten in de aan- en uitvliegroutes. Bedrijven en milieuzonering In de VNG-brochure 'Bedrijven en milieuzonering' (2009) zijn richtafstanden opgenomen voor allerlei functies, waaronder agrarische bedrijven. De richtafstanden hebben betrekking op verschillende milieuaspecten, waaronder geluid. Een richtafstand wordt beschouwd als de afstand waarbij onaanvaardbare milieuhinder als gevolg van bedrijfsactiviteiten redelijkerwijs kan worden uitgesloten.

In geval van een gemengd gebied kan worden gewerkt met een verkleinde richtafstand. Onderzoeksmethode en criteria In het planMER wordt op hoofdlijnen ingegaan op de akoestische situatie binnen het plangebied en de mogelijke gevolgen van het Chw bestemmingsplan. Gedetailleerde toetsing vindt plaats op het moment dat sprake is van een concreet initiatief. Dit betekent dat de situatie wordt geanalyseerd op basis van openbare gegevens en kaartmateriaal, de ligging van geluidzones en vuistregels. De effecten van het planvoornemen en de alternatieven wordt kwalitatief beoordeeld, waar nodig ondersteund door het gebruik van vuistregels, voor zowel wegverkeerslawaai als industrielawaai en geluid van bedrijvigheid. Hierbij wordt uitgegaan van een verwachtte toe- of afname die pas hoorbaar is boven 1,5 dB. Dit komt overeen met de bepalingen zoals ze in de Wet geluidhinder zijn opgenomen bij bijvoorbeeld reconstructie.

78/113

Tabel 5-11 Beoordelingscriteria geluid Score

Beoordeling van het effect

+

Sterke verbetering van geluidkwaliteit door afname geluidbelasting > 3 dB Lichte (hoorbare) verbetering van geluidkwaliteit tussen 1,5 en 3 dB Geen significant effect op geluid (effect kleiner dan 1,5 B Lichte (hoorbare) verslechtering van geluidkwaliteit met meer dan 1,5 dB Sterkte verslechtering van geluidkwaliteit door toename van meer dan 3 dB

0/+ 0 -/0 -

Referentiesituatie Op de website www.atlasleefomgeving.nl zijn per geluidbron kaarten terug te vinden waarop het percentage ernstig gehinderden zijn aangegeven op basis van onderzoeksgegevens (enquêtes) van de GGD Groningen. Hieruit blijkt dat de grootste hinderbron binnen Stadskanaal burenlawaai is en dat geluidhinder van lokale wegen ook bij 4-6 % van de inwoners voor ernstige hinderbeleving zorgt. De andere geluidbronnen (industrie, vliegtuigen, doorgaande wegen) geven geen aanleiding tot ernstige hinder. Binnen de gemeente zijn geen windturbines aanwezig, maar direct ten (zuid)westen van de gemeente wel. Er is geen geluidhinder van deze windturbines in de buurtgemeente bekend. Langs de westgrens van de gemeente loopt een oude spoorlijn, deze is in eigendom van Museumspoorlijn STAR en wordt gebruikt als toeristische spoorlijn. In maart 2019 is een principeakkoord gesloten om in december 2024 een treinverbinding te starten tussen Groningen en Stadskanaal. Er is op dit moment geen sprake van spoorweglawaai. Industrielawaai Het bedrijvenpark Stadskanaal is een gezoneerd bedrijventerrein (Figuur 5-8 ), dit heeft te maken met de aanwezigheid van de grote lawaaimakers op het terrein, met name bedrijven in de milieucategorieën 3.2 tot en met 5. Deze bevinden zich vooral aan de zuidrand en meer oostelijk op het terrein.

Figuur 5-8 Geluidzone Bedrijvenpark Stadskanaal, Bron: Gemeente Stadskanaal

Ten zuiden van Musselkanaal is een geluidzone aanwezig van Bedrijvenpark Zuid-Groningen in de gemeente Westerwolde, die tot in het plangebied reikt (Figuur 5-9). Deze zone is recent ruimer vastgesteld.

79/113

Figuur 5-9 geluidzone Bedrijvenpark Zuid Groningen (bron: Ruimtelijke plannen

Ten noorden/noordoosten van de kern Vledderveen is een geluidzone aanwezig rondom het regionaal motorsportcentrum (Figuur 5-10).

Figuur 5-10 Geluidzone motorsportcentrum (bron: www.ruimtelijke plannen)

Verkeerslawaai Er zijn geen snelwegen of rijkswegen aanwezig in of nabij de gemeente. Wel wordt de gemeente doorkruist door verschillende Provinciale wegen, de N365, N366, N374, N378, en N975. Deze wegen en de lokale wegen veroorzaken voornamelijk in de kern Stadskanaal een geluidbelasting bij woningen, zie onderstaande figuren. Met name de N366 is maatgevend voor verkeerslawaai.

80/113

Figuur 5-11 Geluidsbelasting wegverkeerslawaai Lden gemeente Stadskanaal (bron: Atlas Leefomgeving)

Figuur 5-12 Geluidsbelasting wegverkeerslawaai Lnight gemeente Stadskanaal (bron: Atlas leefomgeving)

Op de website atlasleefomgeving is ook de gecumuleerde geluidbelasting Lcum van verkeerslawaai en industrieterreinen terug te vinden, zie Figuur 5-13 (de lichtgele achtergrond heeft geen betekenis). Hieruit blijkt dat met name de kernen Stadkanaal en Musselkanaal onderhevig zijn aan een hoge gecumuleerde geluidbelasting.

81/113

Figuur 5-13 Gecumuleerde geluidsbelasting Lcum gemeente Stadskanaal (bron: Atlas leefomgeving)

Luchthaven Aan de Aviaweg 1 te Vledderveen is een luchthaven gelegen. Het aantal vliegbeweging bedraagt per jaar maximaal 44.000. Van de luchthaven maken vliegtuigen gebruik met een maximaal startgewicht van 890 kg. Op dit vliegveld is een luchthavenbesluit van toepassing. Hierin zijn de contouren van de beperkingsgebieden op grond van geluid, externe veiligheid en vliegveiligheid opgenomen. De geluidzone is in Figuur 5-10 weergeven. Conclusie Binnen de gemeente zijn verschillende geluidbronnen aanwezig, met name verkeerslawaai speelt een rol. Er zijn geen knelpunten bekend, al is de gecumuleerde geluidbelasting nabij de industrieterreinen en ontsluitende wegen aan de hoge kant. Planvoornemen De bestaande bouwtitels voor circa 400 woningen zijn niet gelegen binnen de zones industrielawaai, waardoor alleen wegverkeerslawaai van toepassing is; bij de invulling van deze locaties is onderzoek naar de actuele geluidbelasting op de nieuwe gevels nodig. Daarnaast genereren deze nieuwe woningbouwlocaties ook extra verkeer. Dit kan invloed hebben op de geluidbelasting bij bestaande woningen; als de verkeerstoename vanwege nieuwe ontwikkelingen groter is dan 40%, kan de geluidbelasting met meer dan 1,5 dB14 toenemen, in dat geval is er sprake van een significante toename.

Omdat deze bouwtitels ook al in de vigerende plannen zijn opgenomen, is de verkeersgeneratie hiervan al opgenomen in de autonome ontwikkeling van het verkeer. Er is daarom geen sprake van een significant effect. Er worden geen nieuwe bedrijfslocaties of -terreinen mogelijk gemaakt. Wel kunnen de bestaande kavels binnen de huidige terrein ingevuld, uitgebreid of gewijzigd worden. Voor het geluidgezoneerde industrieterrein geldt dat nieuwe bedrijven of wijzigingen bij bedrijven altijd moeten aantonen dat ze passen binnen de geluidzone. Hierbij wordt het ontstaan van extra of nieuwe geluidoverlast buiten de zones voorkomen. Voor de niet-gezoneerde terreinen is vastgelegd welke milieucategorie hier gevestigd mag worden, dit is onder andere gebaseerd op een richtafstand om geluidoverlast te voorkomen. Daarnaast zullen nieuwe bedrijven en uitbreidingen bij bestaande woningen moeten voldoen aan standaard geluidgrenswaarden bij woningen. Dit betekent dat het voorkomen van geluidoverlast van nieuwe bedrijvigheid bij bestaande woningen al 14 1,5 dB komt overeen met het reconstructiecriterium uit de Wet geluidhinder, kleinere toenames zijn voor het menselijk oor niet hoorbaar.

82/113

voldoende is geborgd. Alleen de locaties waar nieuwe bouwtitels naast bestaande bedrijfslocaties worden mogelijk gemaakt, moet nader geanalyseerd worden. Op basis van Figuur 3-13 blijkt dat geen van deze locaties in de directe nabijheid van een bedrijf is gelegen of dichterbij dan een bestaande woning, zodat de nieuwe woningen nergens maatgevend worden voor de bedrijfsvoering van de bestaande bedrijven. De invulling van de lege bedrijfskavels zorgt echter ook voor extra verkeer, zie paragraaf 5.1.3 en Tabel 5.2. Verwacht wordt dat het verkeer zich verdeelt over de N374 en N366 en nergens leidt tot een toename met meer dan 40% van de bestaande, autonome verkeersintensiteit. De toename is het grootst op de N374 en bedraagt ongeveer 35%. Daarmee wordt wel een kleine toename van de geluidbelasting verwacht, maar deze zal nergens hoorbaar zijn of groter zijn dan de waarde van 1,5 dB (reconstructiecriterum). Alternatief maximale planmogelijkheden In de maximale plansituatie moet worden uitgegaan van maximale uitbreiding van de bestaande agrarische bedrijvigheid (uitbreiden en omschakelen). De geluidgrenswaarden voor de bestaande bedrijven blijven hierbij gelijk, dit zou betekenen dat uitbreiding of omschakeling alleen kan als hieraan wordt voldaan. Hiermee wordt nieuwe geluidhinder uitgesloten. Nieuwe agrarische bedrijvigheid wordt niet mogelijk gemaakt.

Dit betekent dat er geen nieuwe geluidshinder vanwege agrarische bedrijvigheid kan ontstaan. Het invullen van de beschikbare bedrijfskavels met bedrijven met de maximaal toegestane milieucategorie moet altijd passen binnen de reeds vastgestelde geluidzones, moet passen binnen de richtafstanden en moet voldoen aan de daarvoor nu reeds geldende geluidgrenswaarden. De mogelijkheden voor woningbouw zijn gelijk aan die binnen het planvoornemen. Hiermee is de beoordeling van geluid voor dit alternatief gelijk aan het planvoornemen. Uitvoerbaar planalternatief Aangezien zowel het planvoornemen als het alternatief maximale planmogelijkheden geen gevolgen hebben voor de geluidsbelasting binnen het plangebied, is er geen aanleiding extra opties of maatregelen te bepalen. Ook zijn er geen knelpunten in de huidige of referentiesituatie bekend. Samenvattende effectbeoordeling Bovenstaande leidt voor alle beoordeelde aspecten tot een neutrale beoordeling, zie onderstaande tabel. Tabel 5-12 Effectbeoordeling geluid

Thema

Beoordelingscriteria

Wegverkeerslawaai, in- effecten op geluidbelasting dustrielawaai en cumueffecten op aantal geluidbelaste woninlatie gen

83/113

Planvoornemen

Max. planmogelijkheden

Uitvoerbaar alternatief

0

0

0

0

0

0

5.5

Externe veiligheid

Beoordelingskader Wet- en regelgeving/beleid Bij ruimtelijke plannen wordt ten aanzien van externe veiligheid naar verschillende aspecten gekeken, waaronder: ● bedrijven waar opslag, gebruik en/of productie van gevaarlijke stoffen plaatsvindt; ● vervoer van gevaarlijke stoffen over wegen, spoor, water of leidingen. Risicovolle inrichtingen Het Besluit externe veiligheid inrichtingen (hierna: Bevi) geeft een wettelijke grondslag aan het externe veiligheidsbeleid rondom risicovolle inrichtingen. Op basis van het Bevi geldt voor het plaatsgebonden risico (PR) rondom een risicovolle inrichting een grenswaarde voor kwetsbare objecten en een richtwaarde voor beperkt kwetsbare objecten. Beide liggen op een niveau van 10-6 per jaar. Bij een ruimtelijke ontwikkeling moet aan deze normen worden voldaan. Het Bevi bevat geen grenswaarde voor het groepsrisico (GR), hiervoor geldt een verantwoordingsplicht voor ontwikkelingen binnen het invloedsgebied rondom de inrichting. De in het externe veiligheidsbeleid gehanteerde norm voor het GR geldt daarbij als oriëntatiewaarde. Vervoer van gevaarlijke stoffen Het Besluit externe veiligheid transportroutes (Bevt) bevat de wet- en regelgeving voor transportroutes, de concrete uitwerking is vastgelegd in het Basisnet.

Het Basisnet beoogt voor de lange termijn duidelijkheid te bieden over het maximale aantal transporten en de bijbehorende maximale risico’s die het transport van gevaarlijke stoffen mag veroorzaken. Het Basisnet is onderverdeeld in drie onderdelen: Basisnet Spoor, Basisnet Weg en Basisnet Water. Het Bevt en het bijbehorende Basisnet maakt bij het PR onderscheid in bestaande en nieuwe situaties. Voor bestaande situaties geldt een grenswaarde voor het PR van 10-5 per jaar ter plaatse van kwetsbare en beperkt kwetsbare objecten en een streefwaarde van 10-6 per jaar. Voor nieuwe situaties geldt de 10-6 waarde als grenswaarde voor kwetsbare objecten, en als richtwaarde bij beperkt kwetsbare objecten. In het Basisnet Weg en het Basisnet Water zijn veiligheidsafstanden (PR 10-6 contour) opgenomen vanaf het midden van de transportroute. Tevens worden in het Basisnet de plasbrandaandachtsgebieden benoemd voor transportroutes. Hiermee wordt geanticipeerd op de beperkingen voor ruimtelijke ontwikkelingen die samenhangen met deze plasbrandaandachtsgebieden. Besluit externe veiligheid buisleidingen In het Besluit externe veiligheid buisleidingen wordt aangesloten bij de risicobenadering uit het Besluit externe veiligheid inrichtingen (Bevi) zodat ook voor buisleidingen normen voor het PR en het GR gelden.

Op advies van de minister wordt bij de toetsing van externe veiligheidsrisico's van buisleidingen al enkele jaren rekening gehouden met deze risicobenadering. Wet Luchtvaart In de Wet luchtvaart zijn regels opgenomen voor een beschermingsniveau ten aanzien van externe veiligheid. Op grond van het Besluit burgerluchthavens geldt binnen de 10-6 PR-contour een nieuwbouwverbod, waarmee ook de vestiging van arbeidsintensieve bedrijvigheid wordt beperkt. Er is geen groepsrisiconorm voorgeschreven. Voor een vliegveld is een luchthavenbesluit genomen, waarin een beperkingengebied is uitgedrukt in plaatsgebonden risicocontouren. Binnen de plaatsgebonden risicocontouren 10-5/jr is nieuwbouw niet toegestaan. Onderzoeksmethode en criteria In deze paragraaf wordt op basis van de informatie die beschikbaar is via de provinciale Risicokaart (www.risicokaart.nl) inzicht gegeven in de risicobronnen in en rond het plangebied. Op hoofdlijnen wordt inzicht gegeven in het PR en GR. In de volgende tabel zijn de criteria opgenomen waarop het aspect externe veiligheid wordt beoordeeld.

84/113

Tabel 5-13 Beoordelingscores externe veiligheid

Score + 0/+ 0 -/0 -

Beoordeling van het effect Afname van PR en/of afname aanwezigheid beperkt kwetsbare objecten in PR-contour, afname GR met meer dan 10% van de oriëntatiewaarde Beperkte afname van PR en/of afname aanwezigheid beperkt kwetsbare objecten in PR-contour, afname GR tussen de 1% en 10% van de oriëntatiewaarde Geen verandering van PR, verandering GR minder dan 0,1 * de oriëntatiewaarde Geringe toename van PR, geen extra beperkt kwetsbare objecten binnen PR-contour, toename GR minder dan 10% (Grote) toename van PR, toename beperkt kwetsbare objecten in PR-contour, toename GR met meer dan 10% van de oriëntatiewaarde en/of GR overschrijdt 0,1 * de oriëntatiewaarde

Referentiesituatie Volgens de Risicokaart is binnen het plangebied een aantal risicovolle inrichtingen aanwezig. In Figuur 5-14 worden deze inrichtingen weergegeven met een letter. Het betreffen hoofdzakelijk LPG-stations en opslag van brandstoffen. Via de rode stippellijn wordt vervoer van gevaarlijke stoffen via buisleidingen aangegeven. Het basisnet waarover gevaarlijke stoffen worden vervoerd via de weg is niet opgenomen in de Risicokaart. Figuur 5-17 laat een uitsnede zien van de provinciale verordening waarop het basisnet en de bijbehorende veiligheidszone zijn weergegeven. Dit betreft de provinciale wegen N366, N375 en N974.

Figuur 5-14 Uitsnede Risicokaart

85/113

Inrichtingen Binnen het plangebied zijn 9 LPG-stations aanwezig. Voor de LPG-stations geldt op basis van de Regeling externe veiligheid inrichtingen dat de straal van het invloedsgebied 150 m bedraagt (300 m als maximale doorzet niet is vastgelegd). Ter plaatse van het vulpunt geldt een PR 10-6 contour van 25 tot 40 meter afhankelijk van de jaardoorzet. Naast de LPG-stations zijn er nog 16 locaties waar gevaarlijke stoffen worden opgeslagen. Dit betreft voornamelijk brandstoftanks bij agrarische bedrijven of de opslag van chloor voor zwembaden. Er zijn binnen de gemeentegrenzen geen Bevi- of BRZO-inrichtingen aanwezig. Tabel 5-14 Overzicht aanwezige LPG-stations

Jaardoorzet (m3)

PR 10-6-contour invloedsgebied

Inrichting

adres

LPG tankstation Niemeijer

Luringstraat 40, Onstwedde

500-1000

35 m

150 m

LPG tankstation Brakke

Veenhuizen 22, Onstwedde

>= 1.000

40 m

150 m

Firezone Stadskanaal

Gasselterstraat 29, Stadskanaal

>= 1.000

40 m

150 m

LPG tankstation Spakman

Atlantislaan 1, Stadskanaal

<500

25

150 m

LPG tankstation KAP

>= 1.000

40

150 m

LPG tankstation Middel

Verlengde Brugkade 10, Stadskanaal Steenhouwer 33, Stadskanaal

500-1000

35

150 m

LPG tankstation Overberg LPG station Sanders

Schoolstraat 146, Stadskanaal Open einde 7, Musselkanaal

>= 1.000 >= 1.000

40 40

150 m 150 m

Transport gevaarlijke stoffen Leidingen Binnen het plangebied vindt vervoer van gevaarlijke stoffen plaats door verschillende hogedrukaardgasleidingen. De gegevens van deze leidingen zijn in de volgende tabel opgenomen. Delen van het plangebied liggen binnen het invloedsgebied van de leidingen, zie Figuur 5-15. Gezien de personen-dichtheden rondom de leidingen wordt in de huidige situatie geen overschrijding van 0,1 maal de oriënterende waarde verwacht. Tabel 5-15 Transport van gevaarlijke stoffen door leidingen

werk- PR 10-6 contour invloedsgebied (m) (m)

gasleiding

uitwendige diame- maximale ter (inch) druk (bar)

N-523-77

12,76

40

0

140

Nee

N-523-76

6,61

40

0

70

Nee

N-523-70

4,49

40

0

45

Nee

N-523-78

8,62

40

0

95

Nee

N-523-50

6,62

40

0

70

Nee

N-523-64

4,49

40

0

45

Nee

86/113

overschrijding GR

Figuur 5-15 Buisleidingen (bron: Risicokaart)

Planologisch relevante kabels en leidingen Binnen het plangebied zijn bovengrondse hoogspanningslijnen aanwezig, het betreft een 110 kV en een combilijn, zie Figuur 5-16 (de rode lijn ten westen van Stadskanaal betreft de provinciegrens). De 110 kV lijn heeft een indicatieve zone van 45 meter aan weerzijden, binnen deze zone is woningbouw niet gewenst vanwege het aanwezige magneetveld. De indicatieve zone van de combilijn15 betreft 110 meter aan weerszijden.

Figuur 5-16 bovengrondse hoogspanning (bron: Netkaart RIVM)

15 Het combineren van twee of meer andere mastmodellen of netspanningen op één mastpositie. Bron: www.hoogspanningsnet.com

87/113

Vervoer gevaarlijke stoffen per weg, spoor en water In het plangebied vindt overeenkomstig met de Risicokaart, geen vervoer van gevaarlijke stoffen plaats over het water en het spoor. De N33 tussen afrit N366 (Veendam) - N34 (Gieten) maakt onderdeel uit van het Basisnet waarvoor een invloedsgebied van 880 meter geldt. De overige provinciale wegen hebben op basis van de provinciale verordeningen een invloedsgebied van 355 meter (zie Figuur 5-17). Voor de ten westen gelegen N374 geldt op basis van de provinciale verordening Drenthe een invloedsgebied van 355 meter vanwege vervoer met de stofcategorie GF3 (Figuur 5-18).

Figuur 5-17 Uitsnede basisnet (bron: Omgevingsverordening Provincie Groningen), roze: invloedsgebieden

Figuur 5-18 Basisnet Weg

88/113

Luchthaven Aan de Aviaweg 1 te Vledderveen is een luchthaven gelegen. Het aantal vliegbeweging bedraagt per jaar maximaal 44.000. Van de luchthaven maken vliegtuigen gebruik met een maximaal startgewicht van 890 kg. Op dit vliegveld is een luchthavenbesluit van toepassing. Hierin zijn de contouren van de beperkingsgebieden op grond van geluid, externe veiligheid en vliegveiligheid opgenomen. In Figuur 5-19 is de PR 10-6-contour opgenomen, de hoogtebeperkingen voor de vliegveiligheid zijn opgenomen in Figuur 5-20.

Figuur 5-19 PR 10-6 contour

Figuur 5-20 Kaart hoogtebeperkingen (bron: luchthavenbesluit)

89/113

Planvoornemen Inrichtingen Het Chw bestemmingsplan maakt geen nieuwe kwetsbare of beperkt kwetsbare objecten mogelijk binnen de PR 10-6-contouren van de risicovolle inrichtingen in het plangebied. Ook worden er geen ontwikkelingen mogelijk gemaakt die kunnen leiden tot een relevante toename van de personendichtheden in het gebied. Met dit plan zullen enkele woningen op agrarische percelen, die nu bestemd zijn als bedrijfswoningen, worden bestemd als burgerwoning. Aangezien er op dit moment al bedrijfswoningen op de agrarische percelen zijn, zal een herbestemming naar burgerwoningen geen gevolgen hebben voor de hoogte van het GR. Daarnaast kennen de neven- en vervolgfuncties een dermate beperkte omvang dat deze geen gevolgen hebben voor de hoogte van het GR. Ook voor de 400 bouwtitels wordt geen effecten verwacht op het groepsrisico. Een aantal woningbouwlocatie ligt in of direct grenzend aan de invloedsgebieden van gasleidingen. Doordat op deze locaties enkele woningen worden toegevoegd aan een relatief dun bevolkt gebied is er geen sprake van een significante toename op het groepsrisico. Voor het invullen van de lege kavels op de bedrijventerreinen zijn al beperkingen aanwezig: er komt geen nieuwe regeling waardoor bedrijven met een risicocontour buiten de inrichtingsgrenzen gevestigd kunnen worden nabij woningen.

Vanwege het opvullen van lege kavels is het wel mogelijk dat er personen worden toegevoegd binnen invloedsgebieden van risicobronnen zoals gasleidingen en LPG stations. Het toe te voegen aantal personen is dusdanig klein dat er geen sprake is van een significante toename van het groepsrisico. De effecten van het planvoornemen worden als neutraal beoordeeld. Alternatief maximale planmogelijkheden Bij de maximale planmogelijkheden gaat het om de omschakeling van akkerbouw naar veeteelt. De maximale planmogelijkheden bestaan dan uit de omschakeling van alle 97 akkerbouwbedrijven naar bijvoorbeeld melkveehouderijen met bouwvlak van 1 of 1,5 hectare. Voor externe veiligheid is de personendichtheid in het invloedsgebied van belang. Omdat het hierbij gaat om de toename in dieren, zal dit geen effecten hebben op het groepsrisico. Voor het opvullen van de lege kavels op bedrijventerreinen worden geen risicovolle inrichtingen mogelijk gemaakt. Aangezien bestaande bedrijven in de toekomst kunnen worden vervangen door bedrijven met een hogere milieucategorie, moet worden getoetst of dit kan leiden tot een hogere populatiedichtheid. Voor kentallen voor aanwezige personen kan gebruik worden gemaakt van de Handleiding Populatieservice (2018).

Hieruit blijkt dat voor een ‘industriefunctie uit milieucategorie 3.2 en hoger’ een lagere personendichtheid wordt aangehouden dan voor een ‘industriefunctie uit milieucategorie 3.1 of lager’. Deze mogelijke toekomstige ontwikkeling leidt dus niet tot de aanwezigheid van meer personen en heeft daarmee geen effect op het groepsrisico. Uitvoerbaar planalternatief Het uitvoerbaar planalternatief leidt niet tot andere effecten dan het planvoornemen of het alternatief maximale planmogelijkheden. Samenvattende effectbeoordeling Ondanks de aanwezigheid van verschillende risicobronnen, is beoordeeld dat er voldoende scheiding van risicovolle en kwetsbare functies wordt gerealiseerd: het effect van het planvoornemen of de alternatieven op de beoordeling van de risico-aspecten is neutraal. Tabel 5-16 Effectbeoordeling externe veiligheid

Thema

Beoordelingscriteria

Externe veiligheid

toename plaatsgebonden risico toename groepsrisico

90/113

Planvoornemen

Maximale planmogelijkheden

Uitvoerbaar alternatief

0

0

0

0

0

0

5.6

Gezondheid

Beoordelingskader Wet- en regelgeving/beleid In de afgelopen jaren is er sprake van een toenemende aandacht voor het onderwerp gezondheid in algemene zin en rondom veehouderijen in het bijzonder. Hoewel geen sprake is van een wettelijk toetsingskader, dient in het kader van een goede ruimtelijke ordening bij de besluitvorming over plannen met mogelijke gevolgen voor de gezondheid, wel aandacht te worden besteed aan de gezondheidsaspecten. In de nieuwe Omgevingswet krijgt gezondheid een prominente plek. Doel van de wet is onder meer het bereiken en in stand houden van een veilige en gezonde fysieke leefomgeving. Binnen de gemeente is lokaal gezondheidsbeleid in 2020 vastgesteld, waarin onder andere de wens is opgenomen om domeinoverstijgend integraal beleid te voeren rond gezondheid. Dit vraagt binnen de gemeente om afstemming tussen sociaal domein, team gezondheid, ruimtelijke ordening, vergunningen etc.. Ook is er in 2021 een Lokaal Preventieakkoord gereedgekomen in de gemeente. Hierin staan veelal leefstijlthema’s centraal, maar wordt ook het belang van een gezonde leefomgeving benoemd. Tevens is de gemeente aangesloten bij het Preventie Overleg Groningen (POG). Vanuit het POG wordt ingezet op zes thematische pijlers waaronder de pijler ‘Veilige en gezonde leefomgeving’.

Binnen deze pijler vindt momenteel onderzoek plaats naar de rookvrije leefomgeving, en de gezonde voedselomgeving. Onderzoeksmethodiek In de omgeving van veehouderijen kunnen gezondheidseffecten optreden. Uitbreiding van veehouderijen kan leiden tot een hogere dichtheid van dieren binnen het plangebied en daarmee tot een toename van de kans op verspreiding van dierziekten en/of besmetting van mensen via de lucht. Dat is echter mede afhankelijk van de bedrijfsvoering en de inrichting van de bedrijven. De onderzoeken en beleidsvorming op dit vlak richten zich met name op de intensieve veehouderij. Naast het verwerken van de resultaten uit voorgaande paragrafen, wordt ook de gezondheidsmonitor16 van de GGD Groningen betrokken bij de analyse. Beoordelingskader Gezondheid wordt in dit MER betrokken op meetbare aspecten zoals geluid, geur, luchtkwaliteit, veiligheid en bodem (gezondheidsbescherming), maar ook op de meer subjectieve aspecten als de aanwezigheid van groen, uitnodiging tot bewegen, nabijheid van voorzieningen (lopend of per fiets bereikbaar), sociale voorzieningen en welbevinden (gezondheidsbevordering). Tabel 5-17 Beoordelingscriterium gezondheid

Score + 0/+ 0 -/0

Beoordeling van het effect Significante verbetering gezondheidsbescherming, toename aspecten gezondheidsbevordering Lichte verbetering gezondheidsbescherming, mogelijke toename aspecten gezondheidsbevordering Geen wijziging gezondheidsbescherming of aspecten gezondheidsbevordering Lichte verslechtering gezondheidsbescherming, mogelijke afname aspecten gezondheidsbevordering

-

Afname gezondheidsbescherming, afname aspecten gezondheidsbevordering

Referentiesituatie Rond veehouderijen kan sprake zijn van geurbelasting. Een onaangename geur leidt tot (ernstige) hinder en daarnaast tot stress gerelateerde lichamelijke gezondheidseffecten (zoals hoofdpijn, benauwdheid en misselijkheid). Ook kan sprake zijn van verhoogde concentraties fijn stof. Uit onderzoeken blijkt dat fijn stof onder andere kan leiden tot klachten van de luchtwegen, neus, ogen, en verminderd welbevinden maar ook kan bijdragen aan het ontstaan van long- en hart- en vaatziekten. Negatieve effecten als gevolg van de blootstelling aan fijn stof kunnen ook optreden bij concentraties onder de 16 https://ggd.groningen.nl/gezondheid/gezondheidsenquete/rapporten-gezondheidsenquete/

91/113

wettelijke grenswaarden. Ook endotoxinen (ontstekingsbevorderende celwandresten bacteriën) zijn onderdeel van fijn stof. Tot slot zijn ook zoönose van belang, dit zijn infectieziekten die van dieren op mensen kunnen overgaan. Voor omwonenden zijn vooral de via de lucht overdraagbare aandoeningen van belang. De belangrijkste zijn Q-koorts (via geiten) en influenza (vogelgriep, varkensgriep). De concentraties van deze stoffen nemen af naar mate de afstand tot de veehouderij groter wordt. De GGD adviseert daarom om terughoudend te zijn met nieuwvestiging en uitbreiding van veehouderijen binnen 250 meter van gevoelige bestemmingen en met de bouw van nieuwe gevoelige bestemmingen binnen 250 meter van bestaande veehouderijen (2 km bij geitenhouderijen). Uit de voorgaande paragrafen in dit hoofdstuk blijkt dat de geurbelastingen en de concentraties fijn stof binnen het plangebied beperkt zijn. Hoewel gezondheidseffecten niet volledig kunnen worden uitgesloten, is door het ontbreken van grootschalige intensieve veehouderijen de milieugezondheidskwaliteit ten gevolge van de veehouderijsector binnen de gemeente Stadskanaal relatief goed. Naast de effecten van veehouderijen is ook de situatie ten aanzien van geluid, geur, luchtkwaliteit en veiligheid vanwege andere bronnen (industrie en verkeer) onderzocht in dit MER.

Hieruit is gebleken dat er weinig geurbronnen of risicosituaties zijn en dat luchtkwaliteit overal ruim onder de normen ligt, maar net niet voldoet aan de nieuwste advieswaarden van de WHO. Wat geluid betreft geven de kaarten in paragraaf 5.4 aan dat er, met name nabij de grotere bedrijventerreinen en langs de provinciale weg N366, plaatselijk sprake kan zijn van verhoogde geluidniveaus. Er is geen sprake van ernstige geluidhinder langs lokale wegen, zie Figuur 5-21. Daarnaast kan er nabij akkerbouwbedrijven sprake zijn van effecten op de gezondheid vanwege het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen. Binnen Stadskanaal is volop groen aanwezig, ook zijn er voldoende wandel- en fietsroutes aanwezig. Op Alteveer na beschikken alle dorpen over de basisvoorzieningen. Het voorzieningenniveau is wel een aandachtspunt, uitgaande van de voorziene krimp.

Figuur 5-21 Geluidhinder stedelijke wegen (bron: atlasleefomgeving.nl)

92/113

Planvoornemen Het plan maakt niet meer of minder mogelijk dan nu is geregeld in de geldende bestemmingsplannen, beheersverordening en omgevingsvergunningen. Het planvoornemen zorgt niet voor een toename in het aantal stuks vee en agrarische bedrijven die niet meer actief zijn, worden weg/anders bestemd. Wel kunnen net als in de huidige situatie bedrijven worden toegevoegd op de nog lege kavels op de bedrijventerreinen. De effecten op gezondheid zijn daarom beperkt. De gezondheidsaspecten vanwege veehouderijen blijven gelijk, ook in de aspecten die invloed hebben op gezondheidsbevordering worden geen effecten verwacht. Het enige effect is te verwachten als gevolg van het extra verkeer dat kan ontstaan als alle lege kavels op bedrijventerreinen worden toegevoegd: nabij de N374 en N366 kan er dan sprake zijn van een verslechtering van de luchtkwaliteit, maar de normen en de advieswaarden van de WHO worden niet overschreden. Ook is er mogelijke sprake van niet-significante toename van geluid nabij de weg. Deze effecten zijn echter relatief klein, zodat dit neutraal wordt beoordeeld. Alternatief maximale planmogelijkheden Indien meerdere landbouwbedrijven omvormen naar veehouderijen, neemt zowel het aantal dieren toe als de concentratie veehouderijen nabij woningen. Dit heeft een negatief effect op de gezondheidsrisico’s in de directe omgeving van deze bedrijven.

Voor de overige aspecten blijft de beoordeling van de gezondheidsaspecten gelijk aan die van het planvoornemen. Uitvoerbaar planalternatief De mogelijkheden tot omvormen of uitbreiden van agrarische bedrijven worden in dit alternatief beperkt, dat betekent dat de gezondheidsaspecten verglijkbaar zijn met het planvoornemen. Samenvattende effectbeoordeling Voorgaande analyse leidt tot de conclusie dat alleen in de situatie waarin extra dieren en/of veehouderijen kunnen worden toegevoegd, er sprake is van een (nadelig) effect op de gezondheid van omwonenden. Voor het overige worden er met het vaststellen van dit Chw bestemmingsplan geen positieve of negatieve invloed op de leefomgeving verwacht die invloed kan hebben op de gezondheid van de inwoners van Stadskanaal. Tabel 5-18 Effectbeoordeling gezondheid

Thema

Beoordelingscriteria

Gezondheid

Effecten op gezondheid

93/113

Planvoornemen Max. planmogelijkheden 0 -/0

Uitvoerbaar alternatief 0

6. OVERIGE MILIEUASPECTEN 6.1

Landschap, cultuurhistorie en archeologie

Beoordelingskader Landschap Voor landschap is geen wettelijk kader van toepassing, maar zijn er wel beleidskaders vastgelegd, zowel in de provinciale omgevingsvisie als in de gemeentelijke gebiedsvisie. Omgevingsvisie provincie Groningen De provinciale Omgevingsvisie bevat de integrale lange termijnvisie van de provincie op de fysieke leefomgeving. In deze Omgevingsvisie wordt ook aandacht besteed aan het beschermen en versterken van kenmerkende landschapsstructuren en cultuurhistorisch erfgoed. In de Omgevingsvisie en de Omgevingsverordening worden er kaders gesteld voor de bescherming, het beheer en de ontwikkeling van de landschapsstructuur en de inventarisatie en het onderhoud van het cultuurhistorisch erfgoed. Omgevingsverordening provincie Groningen De omgevingsverordening moet voldoen aan het provinciaal beleid en dus ook de regels uit de provinciale Omgevingsverordening Groningen 2016 (inclusief de actualisaties tot en met 2021). Vanuit deze provinciale Omgevingsverordening (POV) ligt in ieder geval een opgave om de bescherming van de ● hoofdvorm van de karakteristieke en beeldbepalende gebouwen in het buitengebied te borgen; en het ● juist verbeelden van het agrarisch bouwperceel. Landschapsontwikkelingsplan In 2006 is het Landschapsontwikkelingsplan Oldambt, Westerwolde en Veenkoloniën opgesteld.

Dit plan geeft een visie op de ontwikkeling van het landschap tot 2030 en geeft aan hoe bij nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen een landschappelijke meerwaarde kan worden bereikt. Ook de gemeente Stadskanaal participeert in dit project, waarbij onder andere voorstellen zijn gedaan voor de inplaatsing van melkveehouderijen in het westelijke deel van de gemeente. Cultuurhistorie De Erfgoedwet regelt de bescherming van archeologisch erfgoed in de bodem, de inpassing ervan in de ruimtelijke ontwikkeling en de financiering van opgravingen. Voor gebieden waar archeologische waarden voorkomen of waar reële verwachtingen bestaan dat ter plaatse archeologische waarden aanwezig zijn, dient door de initiatiefnemer voorafgaand aan bodemingrepen archeologisch onderzoek te worden uitgevoerd. De uitkomsten van het archeologisch onderzoek dienen vervolgens volwaardig in de belangenafweging te worden betrokken. Het belangrijkste doel is de bescherming van het archeologische in de bodem (in situ) omdat de bodem doorgaans de beste garantie biedt voor een goede conservering. Er wordt uitgegaan van het basisprincipe de 'verstoorder' betaalt voor het opgraven en het documenteren van de aangetroffen waarden als behoud in de bodem niet tot de mogelijkheden behoort.

Archeologie Met de Beleidsnota archeologie en cultuurhistorie en de bijbehorende waardekaarten (Waardekaart archeologie, Waardekaart historische geografie & cultuurlandschap en Waardekaart historische (steden)bouwkunde) creëert de gemeente Stadskanaal een kader voor de omgang met bekende en te verwachten archeologische en cultuurhistorische waarden binnen het gemeentelijk grondgebied. De beleidsnota geeft inzicht in de gemeentelijke verantwoordelijkheden en bevoegdheden ten aanzien van het erfgoed en formuleert op hoofdlijnen de beleidsuitgangspunten voor wat betreft bescherming en beheer van dit erfgoed. De waardekaarten kunnen worden opgenomen in de verbeelding van bestemmingsplannen of kunnen dienen als input voor een gemeentelijk omgevingsplan (vooruitlopend op de Omgevingswet).

94/113

Onderzoeksmethodiek en beoordelingskader Delen van het plangebied hebben grote landschappelijke en cultuurhistorische waarden, ook is er sprake van archeologische verwachtingswaarden. Het planMER beschrijft de aanwezige waarden, gebruikmakend van de informatie uit de provinciale en gemeentelijke beleidskaders. Vervolgens wordt ingegaan op de mogelijke gevolgen van de bouw- en gebruiksmogelijkheden die het bestemmingsplan biedt voor deze waarden. Ook wordt beschreven op welke wijze ongewenste landschappelijke effecten en aantasting van cultuurhistorische waarden kunnen worden voorkomen en nieuwe initiatieven een bijdrage kunnen leveren aan de landschappelijke kwaliteiten. In onderstaande tabel is aangegeven welke aspecten kwalitatief worden beoordeeld. Tabel 6-1 tabel beoordelingscriterium landschap, cultuurhistorie en archeologie

Score + 0/+ 0 -/0 -

Beoordeling van het effect Verbetering van landschapsstructuur, cultuurhistorische, archeologische waarden Lichte verbetering van landschapsstructuur, cultuurhistorische, archeologische waarden Geen significant effect op landschapsstructuur, cultuurhistorische, archeologische waarden Lichte verslechtering van landschapsstructuur, cultuurhistorische, archeologische waarden Verslechtering van landschapsstructuur, cultuurhistorische, archeologische waarden

Referentiesituatie Landschap Op basis van de Geconsolideerde omgevingsverordening provincie Groningen 2021 blijkt dat de gemeente Stadskanaal ligt binnen de deelgebieden Westerwolde en Veenkoloniën, zie Figuur 6-1.

Figuur 6-1 Te beschermen landschappelijke karakteristieken binnen de gemeente Stadskanaal (kaart 7 POV)

95/113

●

●

Het landschap van Westerwolde wordt gekenmerkt door meanderende, vrij diep ingesneden beekdalen binnen een smalle gordel van dekzandruggen en dekzandkoppen. Daarnaast liggen op de dekzandruggen enkele esdorpen en gehuchten. Het veenkoloniale gebied wordt gekenmerkt door strakke, lineaire ontginningspatronen, die ontstaan zijn als gevolg van het systematisch afgraven van het veen. Een stelsel van diepen, wijken en tussenliggende zwetsloten verdeelt het gebied in smalle veenkavels.

Archeologie en cultuurhistorie Op basis van de Beleidsnota archeologie en cultuurhistorie is een overzicht gegeven van de archeologische en cultuurhistorische waarden binnen het plangebied. In bijlage 1 van deze nota zijn de archeologische waarden binnen de gemeente weergegeven. Hieruit blijkt dat voor een groot deel van het buitengebied een hoge archeologische verwachting geldt. In Figuur 6-2 is de verwachting weergegeven.

Figuur 6-2 Archeologische verwachting gemeente Stadskanaal

Binnen de gemeente zijn rijksmonumenten, gemeentelijke monumenten en een beschermd dorpsgezicht aanwezig. Deze zijn weergegeven op de volgende afbeelding.

96/113

Figuur 6-3 Rijksmonumenten, gemeentelijke monumenten en beschermd dorpsgezicht

Planvoornemen en alternatieven De vigerende bestemmingsplannen worden geactualiseerd. Gronden en bouwwerken met archeologische en-/of cultuurhistorische waarden worden, net als in de vigerende bestemmingsplannen, voorzien met een dubbelbestemming die voorziet in de behoud en het herstel van archeologische en-/of cultuurhistorische waarden. Ten aanzien van karakteristieke panden zijn deze in de vigerende bestemmingsplannen onvoldoende beschermd. Op basis van het POV wordt verplicht gesteld dat voor karakteristieke panden in het buitengebied een beschermingsregeling wordt opgenomen die dient te voorkomen dat de karakteristieken en kenmerken van deze gebouwen door verbouw worden aangetast. In het Chw bestemmingsplan zijn de karakteristieke panden voorzien van de aanduiding ‘Overige zone - Karakteristiek’. Deze aanduiding voorziet in de bescherming van de karakteristieke panden waardoor voor dit aspect een licht positieve beoordeling wordt toegekend. Verder worden er geen bouwwerken en of grondroerende activiteiten bij recht mogelijk gemaakt. Door het ontbreken van landschappelijke, cultuurhistorische en archeologische waarden op de bedrijventerreinen, leiden ontwikkelingen op deze locaties niet tot aantasting van het aspect landschap, cultuurhistorie en archeologie.

Het planvoornemen, en de alternatieven leiden niet tot aantasting van de aanwezige landschappelijke, archeologische en cultuurhistorische waarden. Dit aspect wordt beoordeeld met neutraal. Samenvattende effectbeoordeling In onderstaande tabel is de effectbeoordeling voor zowel landschap, cultuurhistorie als archeologie opgenomen. Er zijn geen maateregelen, beperkingen of randvoorwaarden van toepassing.

97/113

Tabel 6-2 Effectbeoordeling landschap, cultuurhistorie en archeologie

Thema

Beoordelingscriteria

Landschappelijke waarden

Aantasting landschappelijke waarden

0

0

0

Cultuurhistorie

Aantasting culthistorische waarden

0/+

0/+

0/+

Archeologie

Kans op verstoring waarden

0

0

0

6.2

Planvoornemen Max. planmogelijkheden

Uitvoerbaar alternatief

Bodem

Beoordelingskader Wet- en regelgeving/beleid De overheid streeft naar duurzaam gebruik van de bodem, door het geschikt maken van ernstig verontreinigde grond (functiegericht saneren), het blijvend beheer van niet ernstig verontreinigde grond en door het voorkomen van nieuwe bodemverontreiniging. Deze algemene landelijke doelstellingen zijn vastgelegd in het vierde Nationaal Milieubeleidsplan en de Beleidsbrief Bodem. In diverse wet- en regelgeving zijn deze doelstellingen nader uitgewerkt, zoals de Wet bodembescherming en het Besluit bodemkwaliteit. Wet Bodembescherming De Wet Bodembescherming (Wbb) stelt regels om de milieuhygiënische kwaliteit van de bodem en haar fysieke eigenschappen te beschermen. Enerzijds heeft de wet een preventief doel en worden regels beschreven om te voorkomen dat een nieuwe verontreiniging van de bodem ontstaat. Anderzijds heeft de Wbb een curatief doel door voorwaarden te geven voor het beperken of ongedaan maken van reeds bestaande verontreinigingen. Besluit bodemkwaliteit Volgens het generieke (landelijke) kader van het Besluit bodemkwaliteit geldt bij het toepassen van grond en baggerspecie een zogenoemde 'dubbele toets': de toe te passen partij grond of baggerspecie moet passen bij zowel de kwaliteitsklasse als de bodemfunctieklasse van de ontvangende bodem (Landbouw/natuur, Wonen en Industrie).

De toe te passen partij moet daarbij voldoen aan de schoonste van de twee. Onderzoeksmethodiek en beoordelingskader In dit hoofdstuk wordt op basis van beschikbare basisgegevens en studies ingegaan op de bodemopbouw en bodemkwaliteit. De mogelijke effecten van het Chw bestemmingsplan en de alternatieven worden op hoofdlijnen beschreven. Tabel 6-3 Beoordelingscriterium Bodem

Score + 0/+ 0 -/0 -

98/113

Beoordeling van het effect Verbetering van grondwaterkwantiteit, kwaliteit en bodemkwaliteit door afname vermestende verontreinigde stoffen. Lichte verbetering van grondwaterkwantiteit, kwaliteit en bodemkwaliteit Geen significant effect op grondwaterkwantiteit, kwaliteit en bodemkwaliteit Lichte verslechtering van grondwaterkwantiteit, kwaliteit en bodemkwaliteit door toename van vermestende/ verontreinigde stoffen. Verslechtering van grondwaterkwantiteit, kwaliteit en bodemkwaliteit door toename van vermestende/ verontreinigde stoffen.

Referentiesituatie Bodemopbouw en grondwater Volgens de bodemkaart Nederland bestaat de bodem binnen het plangebied hoofdzakelijk uit zand en op enkele locaties is nog veen aanwezig. Het plangebied is niet gelegen in een grondwaterwingebied en of beschermingsgebied.

Figuur 6-4 Bodemkaart Nederland, bron: Waterschap Hunze en Aa’s

Bodemkwaliteit Binnen het plangebied bevinden zich diverse locaties die verdacht zijn van bodemverontreiniging. Deze 'verdachtmakingen' zijn gebaseerd op (bedrijfs)activiteiten uit het verleden of op beschikbare (beperkte) onderzoeksresultaten. Planvoornemen Hoewel het Chw bestemmingsplan ontwikkelingsmogelijkheden biedt (met name binnen en aansluitend aan de bouwvlakken), is het plan als het gaat om het agrarisch grondgebruik consoliderend van aard. In het Chw bestemmingsplan worden in beginsel geen functiewijzigingen bij recht mogelijk gemaakt. Bodemonderzoek is om deze reden in het kader van het bestemmingsplan en de m.e.r.-procedure niet noodzakelijk. Wanneer gebruik wordt gemaakt van de wijzigingsbevoegdheden voor functiewijzigingen (bijvoorbeeld wonen als vervolgfunctie bij een agrarisch bedrijf), dient op dat moment bodemonderzoek te worden uitgevoerd. Gevolgen voor de grondwaterkwantiteit kunnen ontstaan door toename van het verhard oppervlak, maar dit wordt al ondervangen doordat een toename in verhard oppervlak volgens de Keur van het waterschap moet worden gecompenseerd. Ten aanzien van (agrarische) bedrijven gelden voorschriften vanuit onder andere het Activiteitenbesluit en het Besluit mestbassins milieubeheer, zoals het toepassen van vloeistofdichte vloeren en dergelijke, om bodemverontreiniging te voorkomen. Het planvoornemen wordt daardoor neutraal beoordeeld.

Alternatief maximale planmogelijkheden Met de omschakelingsmogelijkheden van 97 akkerbouwbedrijven naar veeteelt worden licht negatieve effecten verwacht op de bodem en het grondwater. Vanwege de voorschriften uit onder andere het Activiteitenbesluit en het Besluit mestbassins zullen de effecten gering blijven, maar de toename van vee inclusief beweiding kan leiden tot een toename van ver-

99/113

mestende stoffen in de bodem en grondwater. Het alternatief maximale planmogelijkheden wordt daarom licht negatief beoordeeld. Uitvoerbaar planalternatief In het uitvoerbaar alternatief blijft de huidige situatie gehandhaafd ten aanzien van het agrarisch grondgebruik. De effecten op de bodem en grondwaterkwaliteit door vermestende stoffen blijft daarmee gelijk met de referentiesituatie. Voor de aspecten bodem en grondwaterstand wordt het uitvoerbaar alternatief daarom neutraal beoordeeld. Samenvattende effectbeoordeling Tabel 6-4 effectbeoordeling bodem en grondwater

Thema

Beoordelingscriteria

Grondwater Bodemkwaliteit

Effecten op grondwater Voorkomen van verontreiniging

6.3

Planvoornemen

Max. planmogelijkheden

Uitvoerbaar alternatief

0

-/0

0

0

0

0

Water

Beoordelingskader Wet- en regelgeving / beleid Diverse beleidsdocumenten op verschillende bestuursniveaus liggen ten grondslag aan de uitgangspunten op het gebied van duurzaam waterbeheer, waaronder op Europees niveau de Kaderrichtlijn Water (KRW) en op nationaal niveau het Nationaal Waterplan (NW), Waterbeleid voor de 21ste eeuw (WB21), het Nationaal Bestuursakkoord Water (NBW) en de Waterwet. De provincie en het waterschap hebben deze uitgangspunten verder door vertaald in regionaal beleid en uitvoeringsplannen. Wettelijke verankering van het waterbeleid vindt plaats in de Waterwet en onderliggende uitvoeringsregels. De regels die zijn vastgelegd in een verordening van de waterschappen, worden 'de Keur' genoemd. De Waterwet kent één watervergunning, de voormalige Keurvergunning is hierin opgenomen. Waterschapsbeleid Het beleid is vastgelegd in het Waterbeheerprogramma en de Notitie Stedelijk Waterbeheer van Waterschap Hunze en Aa’s. Het waterbeheerplan bevat de hoofdlijnen van het beleid voor de taken van het waterschap met betrekking tot de waterveiligheid, het oppervlaktewater- en grondwaterbeheer, het beheer van afvalwaterketen en emissies en het wegenbeheer. Het waterschap staat voor veilig, voldoende en schoon water.

Watertoets De watertoets is een proces waarmee in ruimtelijke plannen de mogelijke risico's en kansen van water vroegtijdig in beeld worden gebracht in overleg met de waterbeheerder, in dit geval het Waterschap Hunze en Aa’s. Het gaat daarbij om alle relevante waterhuishoudkundige aspecten, waaronder grondwater, waterberging en waterkwaliteit. De afweging en verantwoording daarvan krijgen de vorm van een waterparagraaf in de toelichting op het gemeentelijk bestemmingsplan. De watertoets is (wettelijk gezien) gekoppeld aan de totstandkoming van het bestemmingsplan en niet expliciet aan de totstandkoming van de milieueffectrapportage. Onderzoeksmethodiek en beoordelingskader In dit hoofdstuk wordt op basis van beschikbare basisgegevens en studies ingegaan op de bodemopbouw, bodemkwaliteit en waterhuishouding. De mogelijke effecten van het bestemmingsplan worden op hoofdlijnen beschreven.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Stadskanaal&id=5e5b4adb-a010-4184-98b4-d9f1ce20e4cb