Bijlage 6. Nota zienswijzen ontwerp o-OVisie 6-10-2025 (anoniem)
Tekst van het document
Er is nu geen mogelijkheid voor een extra woning. Dat is ook de reden dat men vraagt om een extra woning te mogen bouwen. Zoals gesteld is de paars gearceerde aanduiding niet bedoeld voor de weg Vledderkanaal. Bovendien is het Vledderkanaal geen bebouwingslint als bedoeld in de provinciale omgevingsvisie. Het gaat om een te laag aantal woningen die ook te ver uit elkaar liggen om lintbebouwing te vormen; en ook stedenbouwkundig is hier geen sprake van een lint, maar van solitair gelegen bebouwing. Dit is ook goed te zien in onderstaande luchtfoto van het betreffende gebied.
24
Afbeelding 6: Uitsnede luchtfoto nabij Vledderkanaal 1
De provinciale omgevingsverordening (in het vervolg: POV) spreekt in artikel 3.25 lid 1 sub a van de mogelijkheid om een open plek binnen een bestaand bebouwingslint op te vullen met een nieuwe woning. In dat verband is de definitie van bebouwingslint: ‘een lijnvormige verzameling van gebouwen, gesitueerd op meerdere bouwpercelen, langs een weg of vaart in het buitengebied met kleine afstanden tussen de bouwkavels’. In dit geval gaat het niet om lijnvormige verzameling van gebouwen (voor wonen) met kleine afstanden tussen de bouwkavels, maar om solitair liggende woningen aan dit deel van het Vledderkanaal (2 woningen aan deze zijde van de weg). Het kan dus ook niet betreffen het in sub b bedoelde afronden van een bestaand bebouwingslint, nu er geen sprake is van een bebouwingslint. In de POV is een bebouwingscluster als volgt aangegeven: een ruimtelijk samenhangende concentratie van meer dan 10 hoofdgebouwen met overwegend een woonfunctie gesitueerd op verschillende aangrenzende bouwpercelen in het buitengebied. Ook is er hier geen sprake van een bebouwingscluster, want een cluster omvat minstens 10 woningen. In zoverre kan de omgevingsvisie geen ruimte bieden voor inbreiding op deze plek, omdat de gemeentelijke visie altijd ook aan de POV moet voldoen.
Ook is het beleid van de gemeente om de woningen juist in een lint zoals 3e Oomsberg of Waterschapsweg te realiseren, niet aan de Vledderkanaal. Hierover zijn ook gesprekken met indiener van de zienswijze geweest bij de inloopavonden voor de omgevingsvisie.
25
Conclusie De zienswijze geeft wel aanleiding de ontwerp-omgevingsvisie te wijzigen: We wijzigen de kaart ‘Wonen en Bedrijvigheid’ door de arcering van dit inbreidingslint Waterschapsweg/3e Oomsberg minder diep te maken, zodat duidelijker is dat bedoeld wordt dat de weg Vledderkanaal niet valt onder uitbreiding dorpslint, maar wel de beide zijden van de Waterschapsweg/3e Oomsberg.
10. VRG (Veiligheidsregio Groningen) Zienswijze Ten aanzien van de tekst van de Ontwerp-omgevingsvisie vinden we dat beter invulling gegeven kan worden aan het Waarborgen van veiligheid door concreter in te gaan op het onderwerp en hoofdkeuze op te nemen in de visie. Daarnaast vinden we het belangrijk dat voor het Waarborgen van veiligheid niet alleen ingegaan wordt op externe veiligheid, maar ook invulling gegeven wordt aan het bredere domein van veiligheid, waaronder de risico’s van bijvoorbeeld het vervoer of de opslag van gevaarlijke stoffen (externe veiligheid), maar ook energietransitie activiteiten, hoog water, extreme neerslag en grote branden met veel rookoverlast voor onze inwoners en onze vitale en kwetsbare infrastructuur. Ter inspiratie geven we in de bijlage een voorbeeld van een tekstuitwerking. Bijlage Tekstvoorstel voor Omgevingsvisie 1 Voorwoord en samenvatting Advies: Toevoeging 3 woorden “veilige en gezonde” aan bestaande tekst 1) Voldoende en kwalitatief goed woningaanbod voor iedere doelgroep in een groene en gezonde leef- omgeving: Vanuit onder meer Nij Begun en de Regiodeal Oost-Groningen willen het Rijk, provincie en de gemeente investeren om de regio toekomstbestendig te maken. Wij willen voor alle doelgroepen een aantrekkelijke, veilige en gezonde woongemeente zijn, ook voor hen die meer aandacht nodig hebben.
Reactie gemeente: We nemen dit tekstvoorstel over. We voegen de woorden ‘veilige en gezonde’ toe in de tekst onder sub 1. Van de samenvatting. De nieuwe tekst na de zin ‘toekomstbestendig te maken’ wordt dan: Wij willen voor alle doelgroepen een aantrekkelijke, veilige en gezonde woongemeente zijn, ook voor hen die meer aandacht nodig hebben.’ 9.1 Inleiding Advies: herschreven onderstaande tekst opnemen. Daarbij Waarborgen van veiligheid en Sociale veiligheid elk een eigen paragraaf geven. In onze gemeente gaan we in eerste instantie uit van het voorzorgsbeginsel. Dit betekent dat we activiteiten voorkomen waarvan we verwachten dat ze negatief zijn voor het milieu of onze inwoners. Verder houden we rekening met het beginsel van preventief handelen, het beginsel dat milieuaantastingen bij voorrang aan de bron dienen te worden bestreden en het beginsel dat de vervuiler betaalt. In paragraaf 9.2 beschrijft hoe we als gemeente invulling geven aan onze rol ten 26
aanzien van het waarborgen van veiligheid en in paragraaf 9.3 doen we dat voor sociale veiligheid. In paragraaf 9.4 behandelen we de (milieu)aspecten voor een gezonde leefomgeving. In 9.5 beschrijven wij wat we de komende jaren preventief gaan doen om gezondheidsproblemen te verminderen en mensen te ondersteunen om zoveel mogelijk jaren in goede gezondheid te leven. Voor gezondheid is ons streven: beter voorkomen, dan genezen. Ten aanzien van zowel fysieke als mentale gezondheid hebben we een opgave, omdat de gezondheidscijfers in Stadskanaal ver onder het landelijk gemiddelde scoren. Reactie gemeente: We nemen het tekstvoorstel gedeeltelijk over. We voegen na de eerste zin op blz. 47 onder de inleiding van H8 de volgende tekst toe: ‘In onze gemeente gaan we in eerste instantie uit van het voorzorgsbeginsel. Dit betekent dat we activiteiten voorkomen waarvan we verwachten dat ze negatief zijn voor het milieu of onze inwoners.
Verder houden we rekening met het beginsel van preventief handelen, het beginsel dat milieuaantastingen bij voorrang aan de bron dienen te worden bestreden en het beginsel dat de vervuiler betaalt voor zover het hier Diftar betreft.’ 9.2 Waarborgen van veiligheid Het waarborgen van veiligheid gaat over risico’s van bijvoorbeeld het vervoer of de opslag van gevaarlijke stoffen (externe veiligheid), maar ook energietransitie activiteiten, hoog water, extreme neerslag en grote branden met veel rookoverlast brengen veiligheidsrisico’s met zich mee voor onze inwoners en onze vitale en kwetsbare infrastructuur. Voor inwoners is het bijna niet mogelijk om zichzelf tegen deze risico’s te beschermen en daarom is dit een belangrijke overheidstaak. We blijven in elk geval voldoen aan de minumumeisen, maar we zetten in op een beter niveau o.a. door, voor veiligheid in brede zin, kaderstellend regels in het omgevingsplan op te nemen én door veiligheid in een vroeg stadium te betrekken bij ontwikkelingen.
Daarbij gaan we uit van een trap van ontwerpprincipes voor veiligheid, waarbij we inzetten op veiligheidswinst op een zo vroeg mogelijke trede: a) Voorkomen of beperking van risico’s, b) Afstand tot de risico’s vergroot de veiligheid c) Bouwwerken en omgeving bieden bescherming d) Bouwwerken en gebieden zijn snel en veilig te verlaten e) De omgeving maakt snel en effectief optreden van de hulpdiensten mogelijk f) Mensen krijgen bij crisis passende medische zorg g) Mensen zijn bekend met risico's en weten hoe te handelen. Voor Seveso -inrichtingen is geen plaats op onze bedrijventerreinen. Bedrijventerrein Groningen-Zuid is daarvoor de geschikte locatie. Overige nieuwe en uitbreiding van bestaande vergunningplichtige risicovolle bedrijfsactiviteiten staan we in principe alleen toe op Bedrijvenpark Stadskanaal, waarbij we de risico’s afwegen tegen het belang van een veilige leefomgeving. We zijn zeer terughoudend in het toestaan van nieuwe gebruiksfuncties van verminderd zelfredzame personen en van grote(re) evenementen en andere buitenactiviteiten binnen gevarenzones (de aandachtsgebieden). Andere ruimtelijke ontwikkelingen worden in gevarenzones altijd afgewogen, waarbij de
27
risico’s en mogelijke mitigerende maatregelen worden afgewogen tegen het belang van een veilige leefomgeving. Daarbij kiezen we binnen de gevarenzone van de gasleidingen en propaantanks kleiner dan 13 m3 niet voor het aanzetten van de voorschriftengebieden. Voor een optimaal veilige inrichting van het Stationsgebied Stadskanaal volgen we de mogelijkheid of gevaarlijke stoffen over deze spoorlijn vervoerd gaan worden en laten dit zo nodig meewegen in de ontwikkeling van dit gebied. Als gemeente willen we geen opslag of verwerking van kernafval binnen onze gemeentegrenzen. Reactie gemeente: We nemen het tekstvoorstel over. We voegen in paragraaf 8.1 onder ‘veiligheid, omgevingsveiligheid’ toe de volgende tekst: ‘Het waarborgen van veiligheid gaat over risico’s van bijvoorbeeld het vervoer of de opslag van gevaarlijke stoffen (externe veiligheid), maar ook energietransitie activiteiten, hoog water, extreme neerslag en grote branden met veel rookoverlast brengen veiligheidsrisico’s met zich mee voor onze inwoners en onze vitale en kwetsbare infrastructuur. Voor inwoners is het bijna niet mogelijk om zichzelf tegen deze risico’s te beschermen en daarom is dit een belangrijke overheidstaak.
We blijven in elk geval voldoen aan de minimumeisen, maar we zetten in op een beter niveau onder andere door, voor veiligheid in brede zin, kaderstellend regels in het omgevingsplan op te nemen én door veiligheid in een vroeg stadium te betrekken bij ontwikkelingen. Daarbij gaan we uit van een trap van ontwerpprincipes voor veiligheid, waarbij we inzetten op veiligheidswinst op een zo vroeg mogelijke trede: a) Voorkomen of beperking van risico’s vergroot de veiligheid; b) Afstand tot de risico’s vergroot de veiligheid; c) Bouwwerken en omgeving bieden bescherming; d) Bouwwerken en gebieden zijn snel en veilig te verlaten; e) De omgeving maakt snel en effectief optreden van de hulpdiensten mogelijk; f) Mensen krijgen bij crisis passende medische zorg; g) Mensen zijn bekend met risico's en weten hoe te handelen. Voor Seveso-inrichtingen is geen plaats op onze bedrijventerreinen. Bedrijventerrein Groningen-Zuid is daarvoor de geschikte locatie. Overige nieuwe en uitbreiding van bestaande vergunningplichtige risicovolle bedrijfsactiviteiten staan we in principe alleen toe op Bedrijvenpark Stadskanaal, waarbij we de risico’s afwegen tegen het belang van een veilige leefomgeving.
We zijn zeer terughoudend in het toestaan van nieuwe gebruiksfuncties van verminderd zelfredzame personen en van grote(re) evenementen en andere buitenactiviteiten binnen gevarenzones (de aandachtsgebieden). Andere ruimtelijke ontwikkelingen worden in gevarenzones altijd afgewogen, waarbij de risico’s en mogelijke mitigerende maatregelen worden afgewogen tegen het belang van een veilige leefomgeving, zoals in en nabij het toekomstige stationsgebied. Daarbij kiezen we binnen de gevarenzone van de gasleidingen en propaantanks kleiner dan 13 m3 niet voor het aanzetten van de voorschriftengebieden. Als gemeente willen we geen opslag of verwerking van kernafval binnen onze gemeentegrenzen.’ 28
Reactie op zienswijze De reactie is hierboven per onderdeel van de zienswijze gegeven. Conclusie De zienswijze geeft wel aanleiding de ontwerp-omgevingsvisie te wijzigen. - We voegen de woorden ‘veilige en gezonde’ toe in de tekst onder sub 1. van de samenvatting. De nieuwe tekst na de zin ‘toekomstbestendig te maken’ wordt dan: Wij willen voor alle doelgroepen een aantrekkelijke, veilige en gezonde woongemeente zijn, ook voor hen die meer aandacht nodig hebben.’ - We voegen na de eerste zin op blz. 47 onder de inleiding van H8 de volgende tekst toe: ‘In onze gemeente gaan we in eerste instantie uit van het voorzorgsbeginsel. Dit betekent dat we activiteiten voorkomen waarvan we verwachten dat ze negatief zijn voor het milieu of onze inwoners.
Verder houden we rekening met het beginsel van preventief handelen, het beginsel dat milieuaantastingen bij voorrang aan de bron dienen te worden bestreden en het beginsel dat de vervuiler betaalt voor zover het hier Diftar betreft.’ - We voegen in paragraaf 8.1 onder ‘veiligheid, omgevingsveiligheid’ toe de volgende tekst: ‘Het waarborgen van veiligheid gaat over risico’s van bijvoorbeeld het vervoer of de opslag van gevaarlijke stoffen (externe veiligheid), maar ook energietransitie activiteiten, hoog water, extreme neerslag en grote branden met veel rookoverlast brengen veiligheidsrisico’s met zich mee voor onze inwoners en onze vitale en kwetsbare infrastructuur. Voor inwoners is het bijna niet mogelijk om zichzelf tegen deze risico’s te beschermen en daarom is dit een belangrijke overheidstaak. We blijven in elk geval voldoen aan de minimumeisen, maar we zetten in op een beter niveau onder andere door, voor veiligheid in brede zin, kaderstellend regels in het omgevingsplan op te nemen én door veiligheid in een vroeg stadium te betrekken bij ontwikkelingen.
Daarbij gaan we uit van een trap van ontwerpprincipes voor veiligheid, waarbij we inzetten op veiligheidswinst op een zo vroeg mogelijke trede: a) Voorkomen of beperking van risico’s vergroot de veiligheid; b) Afstand tot de risico’s vergroot de veiligheid; c) Bouwwerken en omgeving bieden bescherming; d) Bouwwerken en gebieden zijn snel en veilig te verlaten; e) De omgeving maakt snel en effectief optreden van de hulpdiensten mogelijk; f) Mensen krijgen bij crisis passende medische zorg; g) Mensen zijn bekend met risico's en weten hoe te handelen. Voor Seveso-inrichtingen is geen plaats op onze bedrijventerreinen. Bedrijventerrein Groningen-Zuid is daarvoor de geschikte locatie. Overige nieuwe en uitbreiding van bestaande vergunningplichtige risicovolle bedrijfsactiviteiten staan we in principe alleen toe op Bedrijvenpark Stadskanaal, waarbij we de risico’s afwegen tegen het belang van een veilige leefomgeving. We zijn zeer terughoudend in het toestaan van nieuwe gebruiksfuncties van verminderd zelfredzame personen en van grote(re) evenementen en andere buitenactiviteiten binnen gevarenzones (de aandachtsgebieden). Andere ruimtelijke ontwikkelingen worden in gevarenzones altijd 29
afgewogen, waarbij de risico’s en mogelijke mitigerende maatregelen worden afgewogen tegen het belang van een veilige leefomgeving, zoals in en nabij het toekomstige stationsgebied. Daarbij kiezen we binnen de gevarenzone van de gasleidingen en propaantanks kleiner dan 13 m3 niet voor het aanzetten van de voorschriftengebieden. Als gemeente willen we geen opslag of verwerking van kernafval binnen onze gemeentegrenzen.’
11. Stichting Ocrea Zienswijze U kent Stichting Ocrea als dé belangenbehartiger van de inwoners van het mooie dorp Onstwedde. Voor de volledigheid toch nog het volgende: Wij zetten ons in voor het bevorderen van het woon- en leefklimaat in en rond Onstwedde. Onze visie is het creëren en behouden van een leefbaar dorp voor zowel jong als oud. Een dorp waar men met plezier woont en werkt en kan beschikken over belangrijke voorzieningen, zoals woningen, openbaar vervoer, winkels, onderwijs, gezondheidszorg en over voldoende mogelijkheden voor sport, recreatie en ontspanning. Wij hebben de gepresenteerde ontwerp-omgevingsvisie, hierna te noemen visie, van de gemeente Stadskanaal besproken en wij hebben besloten de volgende zienswijze in te dienen. Zienswijze Onstwedde is, na Stadskanaal en Musselkanaal, de derde kern in de gemeente qua inwonertal en voorzieningen. Vooral op het voorzieningenniveau zijn wij erg trots. Om dat niveau te handhaven zijn voldoende, met name ook jongere inwoners een absolute voorwaarde. In de visie staan bij de zes kernen van de gemeente de gebieden voor woningbouw globaal aangegeven. Wij vinden het heel bijzonder, dat de bouwmogelijkheden bij Onstwedde minimaal zijn ten opzichte van die in de veel kleinere kernen Vledderveen, Alteveer en Mussel. Dat is voor ons echt onaanvaardbaar. Onstwedde kent een relatief oude bevolking.
Wij ervaren continu dat jongeren in ons dorp willen (blijven) wonen. Maar dan moet er wel ruimte zijn voor het bouwen van nieuwe woningen, voor zowel senioren als junioren. En die jongeren zijn zonder meer nodig om de vele voorzieningen en verenigingen die ons dorp nu heeft, te behouden of zelfs uitte breiden. Wij noemen als voorzieningen: De Bast, waarin peuter-, basis- en voortgezet onderwijs en sportza(al)en hun onderkomen vinden, De Bolster, waarin bibliotheek, Welstad, fysiotherapie, steunstee gehuisvest zijn, jeugdsoos De Boerderij, vakantiespelweek, huisartsen, meerdere middenstandszaken, zwembad 't Vlasmeer, sportpark De Boskamp, tennispark Uneswido, manege, ijsbaan, kerken, Het Landhuis, Zorghuis Samen en het evenemententerrein. Aan veel van deze voorzieningen zijn verenigingen en clubs verbonden en die maken er gebruik van.
30
De gemeente Stadskanaal heeft een forse opgave om nieuwe woningen te bouwen. Daarvan kan Onstwedde een belangrijk aandeel leveren. Wat ons betreft, kiezen we niet voor een nieuw uitbreidingsplan. Er zijn voldoende inbreidingsmogelijkheden en die passen naar onze mening beter bij het karakter van ons dorp. Mogelijke locaties zijn: Olde Hof (tegenover de Zonnehof) extra ten opzichte van het reeds gepresenteerde plan, Landlaan, Luringstraat, Verlengde Luringstraat, Duinweg (twee locaties), Kerklaan, Havenstraat en Holte. Van de locaties zoals hierboven opgesomd, geven wij geen voorkeursvolgorde aan. Dat laten we graag afhangen van de ontwikkelingsmogelijkheden die zich voordoen. Wij hebben enkel gekeken naar de mogelijkheden en waar ruimte is. Wij pleiten ervoor de bouw van verschillende soorten nieuwe woningen toe te staan. De locaties lenen zich daar prima voor. Wij denken ook aan levensloopbestendige woningen die nu geschikt zijn voor senioren die graag naar een kleinere woning willen, maar waarin daarna ook gezinnen kunnen wonen. Wij noemen als voorbeeld de huidige woningen van Lefier aan de westzijde van de Tuinlaan en die staan ook aan de oostzijde van de Boslaan. Wij dringen er op aan om op voorhand niet allerlei juridische en/of ruimtelijke belemmeringen van gemeente- of provinciewege op te werpen.
Dat frustreert ons als dé belangenbehartiger van ons dorp en nog meer de kandidaat-bouwers c.q. -ontwikkelaars. Wij rekenen erop dat u onze zienswijze volop betrekt bij het maken van de definitieve omgevingsvisie. Uiteraard zijn wij graag bereid onze zienswijze mondeling toe te lichten. Reactie op zienswijze De zienswijze geeft aan dat men graag inbreiding ziet in Onstwedde, meer concreet aan de Olde Hof (tegenover de Zonnehof) extra ten opzichte van het reeds gepresenteerde plan, Landlaan, Luringstraat, Verlengde Luringstraat, Duinweg (twee locaties), Kerklaan, Havenstraat en Holte. In de omgevingsvisie hebben we op de kaarten aangegeven waar we in/uitbreiding van linten zien. Zo ook het lint nabij Tange in Onstwedde (zie onderstaande afbeelding).
31
Afbeelding 7: uitsnede visiekaart ontwerp-omgevingsvisie (Onstwedde en omgeving)
In de teksten gaat de omgevingsvisie niet over de exacte locaties van nieuwbouw van woningen, meer over algemene doelstellingen zoals aantallen en typen woningen. Omdat genoemde inbreidingslocaties vallen binnen het oranje gekleurde deel van de kaart. Deze oranje kleur verwijst naar bestaand stedelijk gebied. Hier zijn op zich mogelijkheden voor inbreiding en hoeven niet apart benoemd te worden op de kaart. In de tekst is de ladder voor woningbouw opgenomen. In de omgevingsvisie is op hoofdlijnen beschreven wat de doelstellingen zijn voor het bouwen van woningen. Om het open karakter van het landschap te behouden, bouwen wij zo min mogelijk in het buitengebied. Binnen stedelijk gebied worden alle potentiële inbreidingslocaties verkend voordat wordt gezocht naar uitbreidingslocaties in het buitengebied. Daarnaast hebben we in veel bestaande kernen en wijken een openbare ruimte met veel groen en die willen we niet volbouwen. Voor woningbouw hanteren we daarom de ladder voor woningbouw zoals opgenomen in de woonvisie. Deze ladder geeft aan welke voorkeursvolgorde we hanteren met betrekking tot de locatie van woningbouw. In Alteveer, Mussel en Onstwedde willen we de komende jaren vooral kleinschalige woningbouw realiseren passend naar de aard en karakter van het dorp en het gebied. Deze nieuwbouw staan we toe binnen de eerste vier treden van de woningbouwladder.
Als een bouwplan in Onstwedde voldoet aan de ladder kan initiatiefnemer in overleg met de gemeente gaan over ideeën. Feitelijk wordt dit ook al gedaan voor enkele locaties in Onstwedde. In die zin is er geen noodzaak de tekst van de omgevingsvisie aan te passen. Ook in de woonvisie die momenteel geactualiseerd wordt en die we verwerken bij een volgende actualisatie van de omgevingsvisie, willen we een goede balans tussen de beoogde woningtypen aanhouden. In de woonvisie en bijbehorend programma wonen, wordt dit verder uitgewerkt, waarbij starters en jonge huishoudens door het woningtekort een belangrijke groep op de woningmarkt zijn. In onze nieuwe woonvisie besteden we hier expliciet aandacht aan. 32
Conclusie De zienswijze geeft geen aanleiding de ontwerp-omgevingsvisie te wijzigen.
12. Stichting Boermarke Essen en AA’s, (Anoniem) Zienswijze Zienswijze: Graag vragen we vanuit de Stichting Boermarke Essen en AA's in de omgevingsvisie van de Gemeente Stadskanaal aandacht te besteden aan het gebied aan de noord kant van de gemeente wat tegen de Gemeente Westerwolde aan ligt. We denken hierbij aan het herstel van een zijtak van de Eems die in vroeger tijden door dit gebied liep. Een kaart met de loop van de Eems ( blauw ) en het dal van de Eems ( lichtgeel )is bijgevoegd.
Afbeelding 8: afbeelding uit zienswijze
33
Verder denken we hierbij aan de stimulering van het herstel van archeologische aspecten van dit gebied om het historisch bewustzijn te vergroten. In het gebied zijn grafheuvels en urnenvelden gevonden. Vroeger bestond het gebied uit zandlanen waaraan kleine akkers lagen. Dit gaf het landschap een bijzondere uitstraling. Stimulering van kleinschalige boerenbedrijven past hierbij. Een kaart is bijgevoegd met daarop een historisch veld en een stuk herstel van de lanenstructuur.
Afbeelding 9: afbeelding uit zienswijze
Reactie op zienswijze De omgevingsvisie voorziet grotendeels reeds in wat in de zienswijze wordt genoemd. Wel zullen wij nog een kleine wijziging aanbrengen zodat het genoemde duidelijker naar voren komt. We vullen de tekst in paragraaf 6.4 ‘Landschap, behouden en versterken’ aan met de hieronder in vet opgenomen 34
tekst, waarbij de nieuwe versie als volgt wordt verwoord: Onze historie is nog zichtbaar in het landschap. Dit willen we nog beter laten zien en benadrukken in onze gemeente. Oude landschappelijke en cultuurhistorische erfgoedstructuren, archeologische aspecten en monumenten willen we behouden, beschermen en waar mogelijk in ere herstellen. Voorbeelden hiervan zijn de lintstructuren in de Veenkoloniën, historische waterstructuren die soms zelfs nog zichtbaar zijn, de natuur rond het beschermd dorpsgezicht Smeerling en de bossen en essen rondom Onstwedde. Conclusie De zienswijze geeft wel aanleiding de ontwerp-omgevingsvisie te wijzigen. We vullen de tekst in paragraaf 6.4 ‘Landschap, behouden en versterken’ aan met de hieronder in vet opgenomen tekst, waarbij de nieuwe versie als volgt wordt verwoord: Onze historie is nog zichtbaar in het landschap. Dit willen we nog beter laten zien en benadrukken in onze gemeente. Oude landschappelijke en cultuurhistorische erfgoedstructuren, archeologische aspecten en monumenten willen we behouden, beschermen en waar mogelijk in ere herstellen. Voorbeelden hiervan zijn de lintstructuren in de Veenkoloniën, historische waterstructuren die soms zelfs nog zichtbaar zijn, de natuur rond het beschermd dorpsgezicht Smeerling en de bossen en essen rondom Onstwedde.
13. GGD Groningen Zienswijze Inleiding Op 14 mei is de conceptversie van de Omgevingsvisie van uw gemeente verschenen. De GGD is betrokken geweest bij het voortraject. De bijeenkomsten hebben een mooie visie opgeleverd waar gezondheid goed in meegenomen wordt. Op het gebied van gezondheid is jullie streven: beter voorkomen, dan genezen. Dit ook omdat de gezondheidscijfers in Stadskanaal ver onder het landelijk gemiddelde scoren. De GGD juicht dit streven toe! Verschillende experts binnen de GGD hebben nog naar deze visie gekeken en bijgedragen aan onderstaand advies. Om gezondheid breed mee te nemen zoals omschreven in de bijlage willen we graag nog enkele aandachtspunten naar voren brengen. a. Gezondheidsbescherming - Energietransitie In het kader van de energietransitie en de noodzaak tot verzwaring van het elektriciteitsnet adviseert de GGD om voldoende afstand te bewaren tot gevoelige bestemmingen bij de bouw van nieuwe onderdelen van het elektriciteitsnet. Toelichting: De doelstelling van Stadskanaal is om energieneutraal te zijn in 2050, waarbij gekeken wordt naar de haalbaarheid qua duurzame opwek met zon en wind. Voor zon zijn zoekgebieden aangewezen en wat betreft windenergie wordt er met name gekeken naar kleinschalige erfmolens. Voor grote windmolens is ingevolge de afspraken in de Regionale Energiestrategie (RES) geen ruimte.
De acceptatie van een zonnepark wordt vergroot wanneer omwonenden hiervan ook profiteren in financiële zin en niet te veel inbreuk heeft op het landschap. Bij de aanleg van een park voor zonne-energie is ecologische inpassing belangrijk, met natuur om het park heen, hoger geplaatste panelen - zodat er licht onder komt - en ingezaaide kruidenmengsels.
35
Vanwege stijgend elektriciteitsverbruik moet het elektriciteitsnet verzwaard worden, hetgeen te merken is in de leefomgeving. Dat betekent o.a. dat er drie grotere schakelstations gebouwd zullen worden1. Vanwege magneetvelden worden uit voorzorg schakelstations, hoogspanningsleidingen, transformatorhuisjes en ondergrondse kabels op enige afstand van woningen geplaatst. De GGD adviseert dan ook uit voorzorg aan gemeenten om hier rekening mee te houden bij de bouw van nieuwe woningen of nieuwe onderdelen van het elektriciteitsnet. Uit onderzoek blijkt dat er alleen een risico is voor mensen die dicht bij een hoogspanningslijn wonen. Het gaat om het gebied waarin het magneetveld gemiddeld over een jaar sterker is dan 0,4 microtesla. Daarom adviseert de GGD uit voorzorg die grens aan te houden, óók bij ondergrondse kabels en elektriciteitsstations23. Reactie gemeente: In deze omgevingsvisie nemen we de lange termijn visie op, en dit onderdeel van de zienswijze is meer een aandachtspunt bij concrete plannen. Bij het ontwikkelen van of uitbreiding van het elektriciteitsnet moeten wij rekening houden met landelijke regels rondom veiligheid en gezondheid. Bij een aanvraag omgevingsvergunning of een verzoek tot het wijzigen van het omgevingsplan maken we een afweging van deze belangen.
Daarbij maken wij ook indien nodig gebruik van bijvoorbeeld het Kennisplatform Elektromagnetische Velden. Op dit moment zien wij geen aanleiding om de omgevingsvisie aan te vullen met informatie of regels over het beperken van mogelijke hinder van magneetvelden. Het omgevingsplan is hiervoor meer geschikt omdat dat een juridisch afwegingskader is voor omgevingsvergunningen. Wij zullen waar mogelijk bij de verdere ontwikkeling van de genoemde ontwikkelingen vroegtijdig met Tennet overleg voeren om hun belangen te kunnen inbrengen. b. Klimaatadaptatie De GGD juicht toe dat Stadskanaal aandacht heeft voor vergroening en het vergroten van de ecologie en biodiversiteit en de verbinding tussen groen en blauw. De GGD adviseert een slag ambitieuzer te zijn dan in de visie omschreven en adviseert naast vergroenen bij herstructurering of herinrichting ook actief te vergroenen in bewoonde gebieden waar geen herstructurering of herinrichting plaatsvindt. Wij adviseren bij het vergroenen aandacht voor allergeenarme beplanting. Toelichting: In jullie visie geven jullie aan dat jullie inzetten op kwalitatieve inrichting van de openbare ruimte met groen en voldoende aandacht voor biodiversiteit, hittestress en wateropslag. Daarmee wordt de openbare ruimte klimaatadaptief ingericht.
Wij juichen dit toe en ondersteunen het belang van deze klimaat adaptieve maatregelen vanwege het gunstige effect op de volksgezondheid. Groen draagt bij aan een betere fysieke en mentale gezondheid. Omdat een groene omgeving uitnodigt om te bewegen en ontspannen, speelt groen een rol bij de vermindering van overgewicht, diabetes type 2, hart- en vaatziekten. Ook blijkt uit onderzoek een gunstig effect tussen groen en hoe lang mensen leven, hoe zwaar baby's bij hun geboorte zijn en de werking van het immuunsysteem. Groen lijkt te zorgen voor een verbeterde nachtrust. Concentratie, geheugen en leerprestaties verbeteren bij contact met groen, met name bij kinderen. Daarnaast zorgt vergroening voor vermindering van hittestress. Hitte kan een serieuze bedreiging vormen voor de gezondheid, vooral voor kwetsbare groepen zoals ouderen, jonge kinderen en mensen met bestaande aandoeningen. Hittestress is de belangrijkste oorzaak van weer gerelateerde sterfgevallen en kan onderliggende ziekten, zoals hart- en vaatziekten, diabetes, psychische aandoeningen en astma, verergeren en het risico op ongevallen en de overdracht van bepaalde infectieziekten verhogen. Een hitteberoerte is een medisch noodgeval met een hoog sterftecijfer4.
36
Goed dat jullie in jullie visie aandacht besteden aan het verminderen van hittestress. De GGD kan de gemeente adviseren bij het opstellen van een lokaal hitteplan. De GGD juicht toe dat Stadskanaal een actieve bijdrage wil leveren aan het vergroten van de ecologie en biodiversiteit en de verbinding tussen groen en blauw. De gemeente erkent dat een gezond bodem- en watersysteem bijdraagt aan een aantrekkelijke natuur voor mensen, planten en dieren en nuttig is om water te bergen. Ook draagt dat bij aan de weerbaarheid van extreme droogte of neerslag, hetgeen ook ten goede komt aan de gezondheid. Wel vraagt de GGD aandacht voor allergeenarme beplanting en het bomenkompas. Gezien de grote gezondheidsvoordelen van vergroening, mag de visie wat ons betreft een slag ambitieuzer zijn en adviseren wij niet alleen verder verstenen in bewoonde gebieden tegengaan en alleen te vergroenen bij herstructurering, herinrichting en reconstructies van de openbare ruimte (zoals in jullie visie wordt aangegeven), maar ook actief te vergroenen in bewoonde gebieden waar geen herstructurering of herinrichting plaatsvindt. Reactie gemeente: Wij begrijpen dat de GGD ook graag ziet dat er in bewoonde gebieden waar geen herstructurering of herinrichting plaatsvindt actief wordt vergroend. Het vergroenen is sterk afhankelijk van de financiële middelen.
Vooralsnog ligt de aandacht bij herstructurering of herinrichting. Bij het vergroenen hebben wij aandacht voor allergene beplanting en/of boomsoorten. c. Landbouw en gezondheid Met betrekking tot veehouderijen adviseert de GGD uit voorzorg terughoudend te zijn met uitbreiding van veehouderijen binnen 250 meter van gevoelige bestemmingen. Toelichting: In Stadskanaal vindt vooral akkerbouw en in mindere mate veeteelt plaats. Voor akkerbouw - zeker op langere termijn - is een vitale bodem essentieel. Dit bepaalt of er gewassen verbouwd kunnen worden die minder veeleisend zijn voor de bodem, minder/geen kunstmest en pesticiden nodig hebben, welke negatieve gezondheidseffecten kunnen hebben. In jullie visie geven jullie aan groei van de (intensieve) veehouderij in de gemeente maatschappelijk en landschappelijk niet wenselijk te vinden, vanwege het potentiële effect op milieu, gezondheid en ook natuurdoelen en woonfuncties en staan jullie in het open landschap buiten de bestaande agrarische bebouwing geen uitbreiding van schuren van in totaal groter dan 2 hectare toe. Wel is uitbreiding van stallen toegestaan om meer leefruimte voor dieren te realiseren. Onderzoeken in Nederland leggen verbanden tussen gezondheidseffecten en de dichtheid van veehouderijen rond woningen en afstanden tot veehouderijen. Ook is bekend dat de luchtkwaliteit slechter is rondom veehouderijen.
Daarnaast kunnen veehouderijen overlast geven, zoals geluid- en geuroverlast. We adviseren daarom om uit voorzorg terughoudend te zijn met uitbreiding van veehouderijen binnen 250 meter van gevoelige bestemmingen. Reactie gemeente: Vanuit de Omgevingswet zijn diverse natuur- en milieuregels opgesteld die voldoende waarborgen bieden om een gezonde leefomgeving in de nabijheid van veehouderijen te borgen. Bij uitbreiding van veehouderijen wordt aan deze wettelijke regels getoetst. Er is op dit moment geen directe aanleiding voor het maken van gemeentelijk beleid aanvullend op de landelijke wet- en regelgeving. Nieuwvestiging van of uitbreiding van intensieve veehouderijen is nu en in de toekomst niet mogelijk, tenzij het gaat om uitbreiding zonder toename van dieren vanwege dierenwelzijnseisen. Bij stoppende bedrijven kunnen we overwegen om planologisch de intensieve functie te laten vervallen.
37
d. Luchtkwaliteit Wij adviseren met betrekking tot luchtkwaliteit op zijn minst de gezondheidskundige advieswaarden na te streven en niet uit te gaan van het 'stand still’principe en slechts in te grijpen wanneer er sprake is van verslechtering. Toelichting: De luchtkwaliteit voldoet overal aan de wettelijke grenswaarden. Deze grenswaarden zijn echter niet gelijk aan de gezondheidskundige normen van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO). De WHO heeft richtlijnen voor luchtkwaliteit opgesteld om de volksgezondheid te beschermen. Deze richtlijnen zijn strenger dan de wettelijke grenswaarden in de EU. De WHO-richtlijnen voor fijn stof (PM10 en PM2.5) zijn in 2021 verder aangescherpt, waarbij de nadruk ligt op het minimaliseren van de gezondheidseffecten, zélfs bij lage concentraties. Elke verbetering van de luchtkwaliteit betekent gezondheidswinst. Het is daarom altijd goed om luchtvervuiling te verminderen, ook op plekken waar de luchtkwaliteit aan de normen voldoet. De bebouwde kern van Stadskanaal voldoet niet aan de WHO-grenswaarde ten aanzien van fijnstof. Op en direct langs de N366 is de hoeveelheid stikstofdioxide boven de grenswaarde van de WHO. Dit komt door de uitstoot van het verkeer op de weg.
Jullie geven aan toe te zien op de geldende weten regelgeving, de luchtkwaliteit te monitoren en te onderzoeken bij achteruitgang van de luchtkwaliteit welke maatregelen effectief zijn om de luchtkwaliteit (op specifieke plaatsen) te verbeteren. Dit mag onzes inziens ambitieuzer. Wij adviseren op zijn minst de gezondheidskundige advieswaarden na te streven en niet uit te gaan van het 'stand still’-principe en slechts in te grijpen wanneer er sprake is van verslechtering. Reactie gemeente: De gevolgen van het hanteren van deze gezondheidskundige advieswaarden zijn nu nog onduidelijk. Daarom volgt de gemeente landelijke wet- en regelgeving. e. Geluidshinder Geluid in de leefomgeving heeft invloed op de gezondheid. Wij adviseren de gezondheidskundige advieswaarden voor geluid na te streven. Toelichting: Zo kan blootstelling aan geluid leiden tot hinder, verstoring van de slaap, verstoring van de dagelijkse activiteiten en stressreacties. Langdurige blootstelling aan te veel geluid kan aanleiding geven tot chronische effecten zoals verhoogde bloeddruk en verhoogde niveaus van het stresshormoon cortisol, waardoor het risico op hart- en vaatziekten en psychische aandoeningen wordt verhoogd. Ook kan geluid een negatieve invloed hebben op de leerprestaties van kinderen.
Het is daarom van belang, zoals ook mooi in jullie visie wordt beschreven, deze gezondheidseffecten zoveel mogelijk te voorkomen. Wij adviseren de gezondheidskundige advieswaarden voor geluid na te streven. Lawaai van spoor wordt actueel nu Stadskanaal een dagelijkse spoorverbinding krijgt met Groningen en later ook Emmen. Bij railverkeer moet niet alleen gedacht worden aan geluidoverlast maar ook hinder door trillingen. Er zijn geen wettelijke normen voor trillingen, maar ons advies is dat hinder door trillingen zoveel mogelijk moet worden beperkt. In jullie visie stellen jullie tevens dat voor het lawaaisportcentrum en vliegveld Stadskanaal geen aanvullend regels nodig zijn. Het is goed om te beseffen dat bij het voldoen aan de gezondheidskundige normen er altijd nog een percentage omwonenden ernstige hinder zal ervaren. Zonder blootstelling, geen gezondheidseffect. Beperken van de blootstelling zal dus altijd het eerste doel zijn. Reactie gemeente: De gevolgen van het hanteren van deze gezondheidskundige advieswaarden zijn nu nog onduidelijk. Daarom volgt de gemeente landelijke wet- en regelgeving.
38
f. Geurhinder Zoals jullie in jullie visie noemen zijn er een aantal bronnen (o.a. biovergister, afvalverwerkers, bedrijven- en industrieterrein en veehouderijen) in de gemeente waar in meer of mindere mate sprake is van geurhinder. De GGD adviseert geurhinder zoveel mogelijk te beperken. Toelichting: Geur kan verschillende effecten oproepen bij de mens die als nadelig voor de gezondheid worden beschouwd. Het gaat hierbij om (ernstige) hinder, verstoring van gedrag of activiteiten en stressgerelateerde gezondheidseffecten. Bepalen of de geursituatie of de mate van hinder aanvaardbaar is, is niet eenvoudig. Het ontbreekt aan gezondheidskundige grenswaarden. Het zal duidelijk zijn dat een situatie gezondheidskundig gezien goed is, als er geen hinder en geen ernstige hinder is. Zoals jullie in jullie visie noemen zijn er een aantal bronnen (o.a. biovergister, afvalverwerkers, bedrijven- en industrieterrein en veehouderijen) in de gemeente waar in meer of mindere mate sprake is van geurhinder. De GGD adviseert geurhinder zoveel mogelijk te beperken. (Zie ook hoofdstuk Landbouw en gezondheid van deze zienswijze). Reactie gemeente: Wij streven ook naar een zo laag mogelijke toename van geurhinder van bedrijfsmatige activiteiten. De genoemde bronnen van geurhinder betreffen allen bestaande bedrijven die eventuele geur verspreiden. Deze bestaande activiteiten worden gerespecteerd.
Het beperken van geurhinder wordt vooral geregeld via de Omgevingswet en bijbehorende regelingen zoals het Bal en aanverwante wetgeving. Als in de toekomst strengere eisen nodig zouden zijn om geurhinder te voorkomen zullen we bij het opstellen van beleid de GGD betrekken. g. Gezondheidsbevordering Het stimuleren van bewegen, sociale cohesie, gezonde voeding, terugdringen van roken en drugs komt goed terug in jullie visie. Hieronder nog enkele aanvullingen. Toelichting: GALA. In het GALA (gezond en actief leven akkoord) van Stadskanaal staat het volgende: • 'De gezondheid en leefbaarheid van onze inwoners staat onder druk. We zien het percentage jongeren dat onvoldoende weerbaar is toenemen, we zien een verdubbeling van het percentage volwassenen met een hoog risico op een angst-of depressie, zien we sinds 2020 een stijgende lijn in het aantal inwoners dat rookt, heeft meer dan helft van onze volwassenen overgewicht en voelt de helft van de volwassenen zich matig tot zeer ernstig eenzaam.' • We zien gezond gedrag (voldoende bewegen, gezonde voeding, etc.), elkaar kunnen ontmoeten en netwerken in de buurt als basis voor het terugdringen van gezondheidsachterstanden. • Boven op deze basis willen we overal in onze gemeente extra inzetten op mentale gezondheid, gezonde jeugd en vitaal ouder worden.
Om gezond te kunnen opgroeien en vitaal te blijven is in onze gemeente de aanpak van armoede en laaggeletterdheid en het realiseren van een gezonde leefomgeving ook een speerpunt. • In onze gemeente willen we wat betreft gezondheidsachterstanden duurzaam inzetten op (en zelfs intensivering van) activiteiten die hebben bewezen dat ze bijdragen aan deze thema's. Hetzij door krachtige initiatieven in de wijken of dorpen te ondersteunen (denk aan wijkbedrijven, bewonersorganisaties, accommodaties en beweeg- en leefstijlcommunities), hetzij door de krachten van afzonderlijke partners te bundelen.' Gezien het belang van een integrale aanpak zouden bovengenoemde ambities terug te zien moeten zijn in deze visie. Jeugdgezondheidszorg professionals werkzaam in het gebied onderschrijven dat overgewicht onder kinderen en jongeren een groot probleem is. Gelukkig wordt ervaren dat kinderen in de regio 39
ook graag buitenspelen en dat daar de ruimte voor is, bijvoorbeeld op schoolpleinen. Buitenspelen is erg goed voor meerdere ontwikkelingsgebieden zowel voor de motoriek, voor ontwikkeling van de ogen en ook sociale vaardigheden worden hierdoor versterkt. Bovendien voorkomt het overgewicht. Een punt van aandacht is nog wel het ontmoedigen van kinderen met de auto naar school brengen. Een collega jeugdarts vindt het namelijk erg opvallend dat in de regio veel kinderen met de auto naar school worden gebracht. Ons advies is om te stimuleren dat kinderen lopend/ fietsend met (of zonder) ouders naar school komen. Reactie gemeente: We constateren dat er op het gebied van gezondheid uitdagingen liggen. Deze zijn ook op diverse plekken in de omgevingsvisie genoemd, zoals Hoofdstuk 8, maar ook in andere paragrafen, zowel in het fysieke aspect als in het mentale aspect van gezondheid. Het streven om kinderen en ouders te stimuleren lopend of fietsend naar school te komen ondersteunen wij op zich, echter de echte beïnvloeders hiervan zijn de ouders zelf. Dit is geen directe taak van de gemeente. h. Gezond oud In de introductie stellen jullie als doel 'In 2024 iedereen zicht thuis voelt en oud kan worden'. Wij adviseren hier ‘gezond oud worden’ van te maken. Dit geeft de ambitie van het gezondheidsbeleid beter weer.
In de visie staat dat sociale cohesie een kenmerkende belangrijke waarde is die moet worden behouden. Daarom is het belangrijk in te zetten op ontmoeting, dit kan nog nadrukkelijker opgenomen in de visie. Omdat bewegen en groen ook belangrijke waardes zijn valt dit goed te combineren. Dit geldt voor alle doelgroepen. Voeding Bij de uitdagingen worden toegankelijke voorzieningen genoemd. Hier zou ook aandacht kunnen komen voor het weren van ongezond voedsel en het stimuleren van gezond voedsel bij de vergunningverlening met name in specifieke wijken. Participatie Het is goed dat deze visie tot stand is gekomen met de participatie van inwoners, ondernemers, maatschappelijke organisaties en andere belanghebbenden. Dit verhoogt het draagvlak van deze visie. Neem ook in de visie op dat deze partijen ook in de toekomst betrokken worden bij wijzigingen in de fysieke leefomgeving. En dan met name de bewoners, kinderen, jongeren, ouderen, doelgroepen die het aangaat. Bewegen in de openbare ruimte In het hoofdstuk wonen worden beweeg en speelparken en wandel- en fietspaden genoemd. Zoals eerder aangegeven kan dit goed gecombineerd worden met het vergroenen van de omgeving. Er zijn steeds meer mogelijkheden om bewegen in de openbare ruimte te stimuleren. Niet alleen via goede en aangename wandel- en fietspaden.
Denk ook aan bewegen in de openbare ruimte zoals Calisthenics, dit is een vorm van krachttraining die gebruik maakt van het eigen lichaamsgewicht, waardoor het een toegankelijke en kosteneffectieve manier is om buiten te bewegen. Maar ook sporttrainingen en bootcamps in de buitenlucht zijn een goede aanvulling op een ronde hardlopen of wandeling en zijn daarmee laagdrempelig toegankelijk. Hiermee kan gelijk gewerkt worden aan de behoefte van de jeugd om elkaar te ontmoeten. Wandel- en fietspaden Dit is een focus thema, en dit is ook belangrijk voor de gezondheid, het milieu, de recreatie, de mobiliteit en vrijheid. Voor de veiligheid kijken jullie naar 30 km zones. Dit zal de veiligheid ten goede komen. Maar hiermee werk je ook aan veilige woonwijken waar kinderen buiten kunnen spelen en bewegen op straat. Overweeg om buiten de doorgaande wegen om, zoveel mogelijke 30 km/uur zones in te voeren. Reactie gemeente: Wij nemen het tekstvoorstel gedeeltelijk over. Wij zullen de tekst op blz. 1 onder de Samenvatting waar staat ‘oud kan worden’ wijzigen in ‘gezond oud kan worden’. Daarnaast geldt dat de onderdelen die u noemt wellicht niet in zijn geheel en gedetailleerd in de omgevingsvisie terugkomen, maar zeker onderwerpen zijn waar wij als gemeenten op inzetten. Enkele voorbeelden: Via het project “Tijd voor Toekomst” wordt er via scholen actief ingezet op 40
jeugd en het stimuleren van gezondheid (vaardigheden) via positieve gezondheid. Daarbij wordt er in onze gemeente via een JOGG-regisseur ingezet op een gezonde leefomgeving voor jeugdigen. Er zijn nog meer initiatieven en ontwikkelingen, maar dit zijn er twee op dit onderdeel. Qua bewegen stimuleren wij via Welstad het bewegen en sporten voor alle leeftijden in onze gemeente. Dit verloopt via “pop-up momenten” maar ook structureler aanbod via beweeggroepen, wandelgroepen, zwemgroepen etc. Zie ook de website Stadskanaal beweegt. Momenteel wordt er binnen onze gemeente o.a. gericht ingezet op ouderen gekoppeld aan Valpreventie en het project Sociaal Vitaal. Ook hier dus enkele voorbeelden, maar er gebeurt veel meer. Daarbij loopt er momenteel een proces waarbij het speelplaatsbeleid wordt geactualiseerd, ook evt. in combinatie met beweegfaciliteiten, ook dit heeft aandacht en nemen we op in de actualisatie van het speelplaatsbeleid. i. Natuur groen Overweeg om ook schoolpleinen mee te nemen in de behoefte aan recreëren en bewegen in de natuur. Door deze toegankelijk te maken ook buiten schooltijden kan veel ruimte worden gemaakt voor veilig spelen in het groen. Gezondheid In het hoofdstuk gezondheid woorden vooral gezondheidsbeschermende factoren genoemd. Het is belangrijk om hier ook te kijken naar gezondheidsbevorderende factoren.
Hierbij kan verwezen worden naar de vorige hoofdstukken waar deze in mee worden genomen. Denk aan de 10 kernwaarden voor een gezonde leefomgeving: Kernwaarden voor een gezonde leefomgeving - GGD GHOR Nederland Rookvrij. Voor de jeugd is het belangrijk dat rookvrij meegenomen wordt voor alle ontmoetingsplekken. Het thema roken sneeuwt nu wat onder bij het kopje mentale gezondheid. We adviseren hier een apart hoofdstuk van te maken. Hierin kan dan ook middelen gebruik en alcohol mee worden genomen. Reactie gemeente: We werken mee aan de Rookvrije Generatie door middel van een lokaal preventieakkoord en het faciliteren van initiatieven, wat het doel heeft kinderen te beschermen tegen tabaksgebruik. Dit beleid omvat het betrekken van 40 organisaties in 2024 en het actief ondersteunen van stoppen-met-rokenprogramma's. De provincie Groningen brengt ook rookvrije zones aan bij bushaltes langs de provinciale weg bij Stadskanaal. In Hoofdstuk 8 zijn diverse onderwerpen overigens benoemd. Reactie op zienswijze De reactie is hierboven per onderdeel van de zienswijze gegeven. Conclusie De zienswijze geeft wel aanleiding de ontwerp-omgevingsvisie te wijzigen. Wij wijzigen de tekst op blz. 1 onder de Samenvatting waar staat ‘oud kan worden’ in: ‘gezond oud kan worden’.
14. (Anoniem) Zienswijze Betreft hoofdstuk 6.1 : Ik heb bezwaar tegen het verbieden van bloembollenteelt. Wij doen dit al meer als 20 jaar met een minimum aan chemie (minder dan gangbare akkerbouw teelten). En gedeeltelijk biologisch. Het geeft geen pas om de bloembollenteelt onder 1 noemer als een gewas te bestempelen 41
waar in veel chemie wordt gebruikt. Op hoeveel actieve stof per hectare is deze uitspraak gebaseerd? Ik verzoek u met klem, deze alinea te verwijderen uit het omgevingsplan, aangezien ook de gangbare teelten in het gebied, door deze uitspraak, c.q. zienswijze in gevaar kunnen komen. Mocht de gemeente van mening zijn, om de bloembollen teelt te gaan verbieden in de gemeente Stadskanaal, dan zullen wij de gemeente aansprakelijk stellen voor eventueel gederfde inkomsten (ook toekomstige inkomsten). Uiteraard hopen wij dat het niet zover komt. Daarnaast zijn wij uiteraard bereid om 1 en ander mondeling toe te lichten en in een persoonlijk gesprek met de gemeente een zienswijze op te stellen, waarin zowel de agrarisch belangen als de burgerbelangen c.q de algemene belangen geborgd worden. Graag wil ik opmerken dat deze informatie ons pas afgelopen zondag via via heeft bereikt. Op welke manieren heeft de gemeente deze informatie naar buiten gebracht? Ik wil er bij opmerken dat wij het laatst half jaar de huis aan huis bladen zoals "De Kanaalstreek" en de "Nieuwsbode” niet hebben ontvangen.
Reactie op zienswijze In de omgevingsvisie staat nu in paragraaf 6.1 de volgende tekst opgenomen: ‘de teelt van gewassen met een grote negatieve invloed op bodem- en waterkwaliteit en/of volksgezondheid willen we tegengaan, zoals bollen- en lelieteelt waar veel gewasbeschermingsmiddelen bij worden gebruikt. Daarom staan we als gemeente onder meer bollenteelt waar veel gewasbeschermingsmiddelen bij worden gebruikt niet toe. Dit wordt nader uitgewerkt in plannen en regels.’ Deze tekst kan helaas tot verwarring leiden. Het gaat zoals indieners stelt inderdaad niet om het verbieden van de bollenteelt of specifieke gewassen maar om het gebruik van grote hoeveelheden gewasbeschermingsmiddelen. Regels hiervoor moeten nog nader worden uitgewerkt, maar in deze Omgevingsvisie geven we als gemeente wel aan hier regels voor op te willen stellen. De tekst in de visie leidt mogelijk tot onduidelijkheid en daarom zal de tekst worden aangepast. We wijzigen de tekst in paragraaf 6.1 over bollenteelt en nemen de volgende nieuwe tekst op: ‘Het gebruik van grote hoeveelheid gewasbeschermingsmiddelen willen we tegengaan. Dit kan grote negatieve invloed hebben op onze bodem- en waterkwaliteit en/of volksgezondheid. We werken, vanuit de werkregio Groningen-Noord-Drenthe, nauw samen met provincie Groningen en waterschap Hunze en Aa’s.
Hierbij wordt zoveel mogelijk aansluiting gezocht bij de provinciale doelen voor genoemde thema’s.’ Wat betreft de bekendmaking van de informatie over het ontwerp-omgevingsvisie kan gesteld worden dat wij op meerdere momenten en op meerdere verschillende manieren over het ter inzage leggen van de ontwerp-omgevingsvisie gecommuniceerd hebben. Het is op onze gemeentelijke website, op de landelijke website (omgevingsloket) en in de lokale krant gepubliceerd en bekend gemaakt. Ook zijn de diverse socialmedia kanalen van de gemeente hiervoor benut. Wij hebben dan ook het beeld dat er op een juiste en tijdige manier aandacht is gegeven aan de visie. Het niet ontvangen van De Kanaalstreek en De Nieuwsbode is op te vangen door deze kranten elders, zoals op het gemeentehuis of een supermarkt, zelf op te halen en is niet de verantwoordelijkheid van de gemeente. Conclusie De zienswijze geeft wel aanleiding de ontwerp-omgevingsvisie te wijzigen. We wijzigen de tekst in paragraaf 6.1 over bollenteelt en nemen de volgende nieuwe tekst op: ‘Het gebruik van grote hoeveelheid gewasbeschermingsmiddelen willen we tegengaan. Dit kan grote negatieve invloed hebben op onze bodem- en waterkwaliteit en/of volksgezondheid. We werken, vanuit de werkregio Groningen-Noord-Drenthe, nauw samen met provincie Groningen en waterschap Hunze en Aa’s.
Hierbij wordt zoveel mogelijk aansluiting gezocht bij de provinciale doelen voor genoemde thema’s. 42
15. Lidl, Stadskanaal Zienswijze Lidl Nederland GmbH heeft kennisgenomen van de ontwerp-omgevingsvisie Stadskanaal die van 15 mei tot en met 25 juni 2025 ter inzage ligt. Lidl onderschrijft de geformuleerde ambities die ervoor zorgen dat Stadskanaal een aantrekkelijke, duurzame en leefbare gemeente blijft. In deze zienswijze brengt Lidl nog enkele overwegingen met betrekking tot ons filiaal aan de Hoofdstraat 103 in Stadskanaal onder de aandacht. In uw visie onderkent u het belang van goed bereikbare en toekomstbestendige basisvoorzieningen, waaronder supermarkten (zie o.a. Hoofdstuk 4, pag. 22). Een goed voorzieningenniveau is essentieel voor leefbaarheid, zelfstandigheid van inwoners en aantrekkelijkheid van kernen. Uit de ontwerpvisie blijkt de ambitie van behoud en versterking van de regionale centrumfunctie voor toekomstbestendige detailhandel (par. 4.2). Lidl draagt daar graag aan bij. Het Lidl filiaal aan de Hoofdstraat 103 in Stadskanaal draagt al jarenlang bij aan het lokale dagelijkse voorzieningenniveau én aan de functie van Stadskanaal als regionaal centrum. Voor een toekomstbestendige supermarkt met bovenlokale trekkracht is het echter noodzakelijk het bestaande filiaal uit te breiden. Bijvoorbeeld voor extra opslagruimte en ruimere gangpaden welke bijdraagt aan een optimale klantervaring.
Deze beoogde uitbreiding draagt ook bij aan verschillende andere ambities uit de ontwerpvisie, zoals betere spreiding van bezoekersstromen (verkeer, parkeren), maar ook de duurzaamheidsambities. Lidl staat bekend om haar energiezuinige winkels, ambitieuze duurzaamheidsdoelstellingen in assortiment en toeleveringsketen en circulariteit (o.a. recycling). Bovendien is bewuste voeding en een gezonde leefstijl een onderdeel van het duurzaamheidsbeleid van Lidl, zodat zij haar bescheiden steentje bijdraagt aan een vitaal Stadskanaal. Lidl constateert dat de ontwerpvisie voldoende ruimte biedt om die uitbreiding verder mogelijk te maken, onder meer omdat uit de visiekaart ‘Wonen en bedrijvigheid’ volgt dat het bestaande filiaal onderdeel uitmaakt van het bij benadering weergegeven gebied voor ‘Voorzieningen’. De eerste stappen voor een uitbreiding heeft Lidl dan ook al gezet, bijvoorbeeld door verwerving van de naastgelegen detailhandelsmeters. Met de beoogde uitbreiding én deze zienswijze beoogt Lidl een constructieve en positieve bijdrage te leveren aan een toekomstbestendig Stadskanaal. Wij staan uiteraard graag open voor overleg en samenwerking hierin. Reactie op zienswijze De omgevingsvisie is een document op hoofdlijnen met de strategische uitgangspunten voor de komende 15 jaar.
De zienswijze gaat over een specifiek perceel van indiener en vraagt om mogelijkheden tot uitbreiding van die locatie. Zo’n verzoek past meer bij een procedure voor een omgevingsplan of een omgevingsvergunning. De gemeente zal wanneer indiener daar op termijn behoefte aan heeft graag in gesprek gaan met de indiener van de zienswijze over uitbreidingsplannen. Conclusie De zienswijze geeft geen aanleiding de ontwerp-omgevingsvisie te wijzigen.
43
16. Provincie Groningen Zienswijze De omgevingsvisie geeft ons aanleiding om het volgende op te merken1. a. Wonen In de regionale woondeal zijn per gemeente afspraken gemaakt over de woningbouw tot en met 2030. Voor de gemeente Stadskanaal is daar een bruto nieuwbouwambitie afgesproken van 433 woningen en een netto uitbreiding van 297 woningen. In de omgevingsvisie wordt gesproken over het realiseren van ongeveer 800 woningen tot en met 2030. Dit komt niet overeen met wat er in de regionale woondeal afgesproken is. Wij verzoeken u de aantallen tot en met 2030 in lijn te brengen met deze regionale woondeal. Deze afgesproken aantallen lopen tot en met 2030, na 2030 zijn nog geen afspraken gemaakt. Uit de omgevingsvisie volgt niet waar het aantal van ongeveer 800 woningen op is gebaseerd. Wij kunnen ons voorstellen dat er in de periode na 2030, met de komst van de Nedersaksenlijn, meer behoefte is aan woningbouw. Het is goed om te lezen dat de gemeente wil gaan sturen op woningbouw als het gaat om type en prijsklasse om te voorzien in een toereikend aanbod voor de inwoners. Dit heeft natuurlijk een sterke relatie met de nieuwe (komende) wet Versterking Regie op de Volkshuisvesting. We zijn ons ervan bewust dat deze wet nog niet is vastgesteld, maar adviseren u om alvast aandacht te besteden aan deze wet.
Hoe het er nu uitziet geeft de wet kaders mee over bovengenoemde prijsklassen. Daarnaast geeft deze nieuwe wet ook aan dat de woonvisies vervallen en dat er volkshuisvestingsprogramma’s (zowel gemeentelijk als provinciaal) moeten worden gemaakt. Door het vervallen van de woonvisie zal het ‘visie-deel’ voor wonen moeten landen in de gemeentelijke omgevingsvisie. We adviseren u om alvast kijken welke onderwerpen uit de woonvisie een plek kunnen krijgen in de omgevingsvisie. Reactie gemeente: Ten aanzien van de woningbouwcijfers begrijpen wij uw aandacht voor de aansluiting bij de regionale woondeal. In de woondeal zijn voor onze gemeente afspraken gemaakt over een bruto nieuwbouwambitie van 433 woningen en een netto uitbreiding van 297 woningen tot en met 2030. Echter de gemeente Stadskanaal heeft ten tijde van het sluiten van de woondeal een bod gedaan van 807 woningen. Dit aantal is ook verwerkt in de woondeal. Wij realiseren ons dat dit verschil vragen oproept. Het hogere aantal in de omgevingsvisie is gebaseerd op het bod op de woondeal uit 2022. Het gedane bod is vorig jaar onderbouwd met actuele inzichten die volgen uit het MIRT-onderzoek Nedersaksenlijn. Voor de gemeente Stadskanaal komt daaruit een verwachte woningbehoefte van ruim 2.000 woningen tot en met 2040.
Het realiseren van circa 800 woningen tot en met 2030 zien wij dan ook als een noodzakelijke eerste stap om op langere termijn aan deze vraag tegemoet te kunnen komen. We realiseren ons dat het niet waarschijnlijk is dat we de 800 woningen tot 2030 daadwerkelijk realiseren. Een deel zal na 2030 gerealiseerd worden. Aanvullend hierop is de gemeente Stadskanaal haar woonbeleid aan het actualiseren. Als startpunt wordt hiervoor een woningmarktonderzoek uitgevoerd. Hierbij wordt nogmaals grondig gekeken naar de woningaantallen, behoefte, typologie en prijsklasse. Juist vanwege de oplopende woningbehoefte, 44
ruimtelijke belemmeringen uit het verleden (zoals de ligging van zonneparken rond onze kern) en de lange doorlooptijd van woningbouwprojecten (vaak meer dan 10 jaar), is dit het moment om alvast de piketpalen voor de toekomst uit te zetten. Daarom zetten wij in op een mix van inbreiding en uitbreiding. Alleen met inbreiding kunnen wij de toekomstige behoefte niet realiseren. We kijken dus nadrukkelijk verder dan de huidige woondeal en we bereiden ons voor op de periode na 2030. Dit neemt niet weg dat de gemeente de vraag, behoefte en marktdruk blijft monitoren. De gemeente wil te allen tijde voorkomen dat er in de toekomst door overschotten problemen op de woningmarkt ontstaan. Wat betreft uw zienswijze over de nieuwe wet Versterking Regie op de Volkshuisvesting. Het is goed dat u onderstreept dat de omgevingsvisie straks ook het ‘visie-deel’ voor wonen moet bevatten. Wij besteden hier in de verdere uitwerking van de omgevingsvisie en het op te stellen programma wonen expliciet aandacht aan. Op dit moment actualiseren we ons woonbeleid. Het woonbeleid brengen we vervolgens onder in de omgevingsvisie. Over de actualisatie van ons woonbeleid voeren we ook gesprekken met u. b. Spoorlijn - Nedersaksenlijn U refereert op verschillende plekken in de omgevingsvisie aan de komst van de spoorlijn uit Groningen en in een later stadium de Nedersaksenlijn.
In de omgevingsvisie geeft u aan dat u de realisering van deze spoorlijn als een gegeven ziet en dat de verwachting is dat de Nedersaksenlijn de welvaart en het welzijn in de gemeente Stadskanaal verbetert. Bovendien maakt deze lijn Stadskanaal beter bereikbaar met het openbaar vervoer en daarmee aantrekkelijker als woongemeente. Wij onderschrijven dat de Nedersaksenlijn een positieve uitwerking heeft op Stadskanaal en omgeving. In dat kader hebben wij in de concept-Ontwerp Omgevingsvisie 'Dit wordt Groningen' ook opgenomen dat voor de Nedersaksenlijn, samen met de regio, een ontwikkelperspectief wordt opgesteld. Het doel van dit ontwikkelperspectief is om de Nedersaksenlijn van een zo groot mogelijke meerwaarde te laten zijn voor de inwoners van het gebied. Wij gaan in het kader van dit ontwikkelperspectief graag het gesprek met u aan over de meerwaarde van de Nedersaksenlijn. Met het besluit bij de Voorjaarnota 2025 van het Kabinet om middelen te reserveren voor de Nedersaksenlijn kan de MIRT-Verkenning gestart worden en is de realisatie een stap dichterbij gekomen. In deze verkenning wordt ook integraal gekeken naar het stuk Veendam-Stadskanaal (1e fase van de Nedersaksenlijn). U lijkt in de omgevingsvisie op een aantal punten al vooruit te lopen op de uitkomst van deze MIRT-verkenning. Dat is naar onze mening ongewenst, omdat dit tot premature conclusies leidt.