Bijlage 4. Participatieverslag omgevingsvisie
Tekst van het document
Rapport
Participatieverslag Omgevingsvisie Stadskanaal Klant:
Gemeente Stadskanaal
Referentie:
BI6497-RHD-ZZ-XX-RP-Z-0001
Status:
S0/P01. 01
Datum:
30 januari 2025 HASKONINGDHV NEDERLAND B. V.
Euvelgunnerweg 25A 9723 CV Groningen Mobility & Infrastructure Trade register number: 56515154 Telefoon: Email: Website:
Titel document: Sub titel: Referentie: Status: Datum:
Projectnaam: Projectnummer: Auteur(s):
Opgesteld
door:
Gecontroleerd door:
Datum:
Goedgekeurd
+31
88
348 53 00
info@rhdhv.com
royalhaskoningdhv.com
Participatieverslag Omgevingsvisie
Stadskanaal Bl6497-RHD-ZZ-XX-RP-Z-0001 P01.01/S0 30 januari 2025 Omgevingsvisie Stadskanaal
(geanonimiseerd) Click here to enter text.
(geanonimiseerd) | 30 januari 2025
door:
Datum:
Classificatie
Projectgerelateerd
Behoudens
andersluidende
afspraken
openbaar gemaakt of worden gebruikt
met de
Opdrachtgever,
voor een
HaskoningDHV Nederland B.V. aanvaardt geen anders dan jegens de Opdrachtgever.
ander doel dan enkele
mag niets uit dit document worden verveelvoudigd of waarvoor het document is vervaardigd.
verantwoordelijkheid of aansprakelijkheid
voor
dit document,
Let op: dit document bevat mogelijk persoonsgegevens van medewerkers van HaskoningDHV Nederland B.V. Voordat publicatie plaatsvindt (of anderszins openbaarmaking), dient dit document te worden geanonimiseerd of dient
toestemming te worden verkregen om dit document regelgeving anonimiseren niet toestaat. 30
januari
2025
PARTICIPATIEVERSLAG
met persoonsgegevens
te publiceren. Dit hoeft niet als wet- of
BI6497-RHD-ZZ-XX-RP-Z-0001
Inhoud
1
Inleiding
3
2
Totstandkoming omgevingsvisie
3
3
Stakeholdersanalyse
7
4
Participatie
9
4. 1 4. 2 4. 3 4. 4
(Mee)beslissen
9 12 17 18
Meedoen Meedenken Meeweten
Bijlagen Rapport 1
Bijlage 1. Stakeholdersanalyse
2
Bijlage 2: Presentatie Raadsavond 7-11-2023
3
Bijlage 3: uitwerking stellingen Raadsavond 7-11-2023
4
Bijlage 4: presentatie college 30-01-2024
5
Bijlage 5: uitkomsten werksessie projectgroep 20-04-2023
6
Bijlage 6: Uitkomsten enquête
1
Inleiding
Participatie en de bijbehorende communicatie was een belangrijk onderdeel van het proces om te komen tot de omgevingsvisie Stadskanaal. Participatie is ingezet als middel om de kwaliteit van de oplossingsrichtingen te vergroten door verschillende perspectieven kennis en creativiteit te betrekken. ,
,
In het participatietraject voor de Omgevingsvisie Stadskanaal hebben we gewerkt vanuit de gouden regels voor participatie (zie figuur 1). De werkwijze en de uit te voeren activiteiten zijn beschreven in het participatieplan dat door de projectgroep is opgesteld en ter informatie naar het college en de raad is gestuurd. In dit verslag staat welke activiteiten hiervoor zijn uitgevoerd en welke uitkomsten en resultaten dat heeft opgeleverd.
30 januari 2025
PARTICIPATIEVERSLAG
BI6497-RHD-ZZ-XX-RP-Z-0001
Figuur 1 Gouden regels voor succesvolle participatie
Doel participatie Hoewel participatie een verplicht onderdeel is van de Omgevingswet hebben we het participatietraject vooral gedaan omdat we het zelf echt belangrijk vinden. De omgevingsvisie geeft aan hoe we willen omgaan met de (fysieke) leefomgeving welke functies we waar wel en niet toestaan. En welke ambities we hebben voor de toekomst van de gemeente. Dit raakt direct aan de belangen van inwoners en andere stakeholders zoals bedrijven en maatschappelijke organisaties. We vinden het daarom belangrijk om meningen en ideeën te horen. Het is aan de gemeenteraad om uiteindelijk een brede belangenafweging te maken en de definitieve omgevingsvisie vast te stellen. Het doel van de participatie voor de omgevingsvisie was in het participatieplan als volgt geformuleerd: ,
,
Zoveel mogelijk inzichten en invalshoeken verzamelen om zo tot de ‘meest optimale’ en een zo breed mogelijk gedragen omgevingsvisie te komen.
30 januari 2025
PARTICIPATIEVERSLAG
BI6497-RHD-ZZ-XX-RP-Z-0001
2
2
Totstandkoming omgevingsvisie
Voor het opstellen van de omgevingsvisie hebben we vijf fasen doorlopen: 1. Voorbereiding en projectstart 2. Kernkwaliteiten en opgaven richting 2040 3. Ruimtelijke scenario’s 4. Ruimtelijke dilemma’s 5. Ruimtelijke keuzes en opstellen van de omgevingsvisie Per fase hebben we diverse activiteiten uitgevoerd die de basis hebben gevormd voor de vervolgstap en de uiteindelijke visie zoals die nu voorligt. Onderstaand geven we van elke processtap een fasebeschrijving en welk product daaruit voorgekomen is. ,
,
Fase 1: Voorbereiding en projectstart Het proces om te komen tot een omgevingsvisie voor onze gemeente is in juni 2022 gestart. De projectteams vanuit onze gemeente en Royal HaskoningDHV hebben de planning en de projectdoelen vastgesteld tijdens de startbijeenkomst. Ook hebben we tijdens de startbijeenkomst de vervolgstappen besproken zoals weergegeven in figuur 2. Hierna is begonnen met het ophalen van relevante informatie en een analyse van het bestaande beleid van de gemeente. Vanuit diverse gesprekken met beleidsambtenaren uit diverse domeinen hebben we gezamenlijk in beeld gebracht welk huidig beleid belangrijk is voor de omgevingsvisie. Welke ontwikkelingen zowel landelijk als regionaal spelen en welke beleidsdocumenten nuttig zijn voor de bureaustudie. Deze documenten zijn doorgenomen om de belangrijkste punten mee te kunnen nemen voor het vervolg. ,
Producten van deze fase: ▪ Plan van aanpak Participatieplan inclusief een presentatie aan de gemeenteraad ▪ ▪ Startnotitie met daarin de bureaustudie en een analyse van de relevante beleidsdocumenten. ,
Figuur 2 Schematisch overzicht van de stappen om te komen tot de omgevingsvisie (eigen bewerking , 2024)
30 januari 2025
PARTICIPATIEVERSLAG
BI6497-RHD-ZZ-XX-RP-Z-0001
3
Fase 2: Kernkwaliteiten en opgaven richting 2040 In fase 2 hebben we de kernkwaliteiten van onze gemeente vastgesteld. Hierbij hebben we gekeken naar kwaliteiten die kenmerkend zijn voor onze gemeente op ruimtelijk en sociaal vlak. En wat de belangrijkste thema’s en opgaven zijn richting 2040. Hiervoor hebben we gebruik gemaakt van de kennis en ervaringen van veel verschillende doelgroepen om een zo goed mogelijk beeld te krijgen van onze gemeente. In eerste instantie hebben we met het projectteam vanuit de gemeente Stadskanaal en Royal HaskoningDHV een interne werksessie gehouden om de belangrijkste thema’s vast te stellen en een aantal kernkwaliteiten uit te werken. Deze gegevens zijn gebruikt in een eerste Werkatelier (zie de foto in figuur 3). Met diverse professionele stakeholders zijn in die sessie de kernkwaliteiten aangescherpt. Daarna zijn de kernkwaliteiten verder aangevuld met de antwoorden op de enquête (online en op papier) onder onze inwoners. Respondenten kregen hierin de ruimte om hun positieve punten aan te dragen en suggesties te delen over verschillende onderwerpen die relevant zijn voor deze visie. Ook hebben we gastlessen gegeven in groep 7/8 van de Musselhorst in Musselkanaal en groep 8 van de Willibrordschool in Stadskanaal (zie
figuur 4). Producten van deze fase: Kaart met kernkwaliteiten van de gemeente Stadskanaal ▪ ▪ Resultaten enquête enquête (online en op papier) onder inwoners en bezoekers Praatplaten van de gastlessen op de Musselhorst en Willibrordschool. ▪ Kernkwaliteiten en relevante opgaven en ontwikkelingen richting 2024 in beeld en op kaart ▪ ,
Figuur 3 Deelnemers leveren hun bijdrage tijdens het 1e Werkatelier in Theater Geert Teis (eigen foto , juni 2023)
30 januari 2025
PARTICIPATIEVERSLAG
BI6497-RHD-ZZ-XX-RP-Z-0001
4
Fase 3: Ruimtelijke scenario’s Uit de kernkwaliteiten in fase 2 zijn een aantal bouwstenen omschreven. Deze bouwstenen hebben de basis gevormd voor de ruimtelijke scenario’s die tijdens het tweede Werkatelier zijn behandeld. Samen met professionele stakeholders hebben we getekend op kaart en gediscussieerd over welke kansen knelpunten ontwikkelingen en behoeften deze scenario’s zouden opleveren. Door het denken in drie scenario’s werden onderlinge afhankelijkheden van elke scenario in beeld gebracht. In ieder scenario lag het zwaartepunt van de focus op een paar bouwstenen waardoor bepaalde thema’s leidend waren en andere juist minder aan bod kwamen.
,
,
,
Producten van deze fase: ▪ Ruimtelijke dilemma’s ▪ Relevante kansen knelpunten ,
,
opgaven en ontwikkelingen in beeld en op kaart aangescherpt
Figuur 4 Leerlingen van groep 8 van de Willibrordschool in Stadskanaal denken mee over de omgevingsvisie (eigen foto , februari 2023)
Fase 4: Ruimtelijke dilemma’s In de vierde fase is gekeken naar vragen die gesteld werden als gevolg van de scenario’s: als we voor deze scenario gaan op deze locatie? Welke gevolgen heeft dat? En welke kansen en knelpunten brengt dit met zich mee? Deze vragen hebben we bewaard tot meerdere ‘dilemma op dinsdag’-sessies. Hierin hebben we voor diverse thema’s dilemma’s voorgelegd aan professionele stakeholders in het derde Werkatelier en voor de gemeenteraad. Met elkaar werd nagedacht over de keuzes per dilemma en wat goed is voor Stadskanaal. Het was daarbij niet relevant welke keuze er werd gemaakt. Het ging juist om de reden achter de keuze. Door middel van deze scenario’s de dilemma’s en uiteindelijk de onderbouwde keuzes hebben we de concept omgevingsvisie met bijbehorende kaarten uitgewerkt. ,
30 januari 2025
PARTICIPATIEVERSLAG
BI6497-RHD-ZZ-XX-RP-Z-0001
5
Producten van deze fase: ▪ Ruimtelijke keuzes ▪ Concept omgevingsvisie en visiekaarten Fase 5: Ruimtelijke keuzes en het opstellen en vaststellen van de omgevingsvisie De dilemma’s en de uiteindelijke keuzes en oplossingen hiervoor hebben de richting voor Stadskanaal in 2040 bepaald. De onderbouwing voor de ruimtelijke keuzes zijn in een vierde Werkatelier met maatschappelijke partners en daarna met de gemeenteraad verder aangescherpt. Hierin is gekeken naar het dagelijkse leven in het Stadskanaal van nu gevolgd door welke kansen zorgen en behoeften hieruit voortkomen. ,
,
Alle gegevens en inzichten uit de doorlopen projectfasen zijn samengevoegd tot één verhaal en samenhangend plan met onze ambities richting 2040 en daarna. Wij als gemeente team vanuit Royal HaskoningDHV en vooral onze inwoners en de professionele en maatschappelijke stakeholders hebben daaraan bijgedragen. De omgevingsvisie is uitgewerkt op basis van ruimtelijke keuzes verdeeld over vijf thema’s en onderbouwd met tekst en visiekaarten. Hiervoor hebben diverse interactieve werksessies plaatsgevonden met de projectteams van de gemeente Stadskanaal en Royal HaskoningDHV. Zo zijn de visieteksten en kaarten stap voor stap opgesteld doorgenomen en aangescherpt met deze Omgevingsvisie als eindresultaat. ,
,
,
,
30 januari 2025
PARTICIPATIEVERSLAG
BI6497-RHD-ZZ-XX-RP-Z-0001
6
Stakeholdersanalyse
3
Bij aanvang van het project Omgevingsvisie Stadskanaal is een stakeholdersanalyse gemaakt. In de analyse hebben we gebruik gemaakt van de aanpak strategisch omgevingsmanagement (SOM). Dit is erop gericht om in goede synergie met de verschillende stakeholders te komen tot een gedragen eindproduct. Niet iedere stakeholder hoeft op eenzelfde wijze te worden betrokken. We onderscheiden daarom verschillende participatieniveaus te weten meebeslissen meedoen meedenken en meeweten (zie Figuur ,
,
,
5).
Figuur 5 De participatieladder
Onderaan de participatieladder staat meeweten. Dit houdt in dat stakeholders van informatie worden voorzien over resultaten en daarover vragen kunnen stellen zonder actief bij te dragen aan het proces. Dit kan bijvoorbeeld via een inloopbijeenkomst of nieuwsbrief. Een trapje hoger in de participatieladder staat meedenken. Meedenkers krijgen de mogelijkheid om actief mee te denken vanuit hun ervaringen kennis ,
en kunde op gerichte momenten in het proces.
Meedoen betekent bijdragen aan de uitvoering van een project in dit specifieke geval de totstandkoming van de omgevingsvisie. Tot slot zijn de mensen die meebeslissen bevoegd om besluiten te nemen en financiële middelen vrij te maken voor de uitvoering. ,
Uitkomsten stakeholderanalyse Op basis van documenten en gesprekken met de projectgroep is breed geïnventariseerd welke stakeholders een belang (kunnen) hebben in de omgevingsvisie. Deze stakeholders zijn vervolgens ingedeeld in verschillende categorieën en kenmerken.
30 januari 2025
PARTICIPATIEVERSLAG
BI6497-RHD-ZZ-XX-RP-Z-0001
7
In figuur 6 staat een visuele weergave van de stakeholderanalyse. De volledige analyse is te vinden in de bijlage van dit rapport. De stakeholdersanalyse is tijdens het opstellen voorgelegd aan de projectgroep omgevingsvisie van de gemeente Stadskanaal. De door hun voorgestelde aanvullingen zijn verwerkt in de deze versie.
Figuur 6 Stakeholders en hun rol richting de omgevingsvisie Stadskanaal
30 januari 2025
PARTICIPATIEVERSLAG
BI6497-RHD-ZZ-XX-RP-Z-0001
8
4
Participatie
Dit hoofdstuk beschrijft de acties die vanuit het participatietraject zijn uitgevoerd. Daarbij zijn meteen de belangrijkste uitkomsten beschreven.
4. 1
(Mee)beslissen
Gemeenteraad en college van burgemeester en wethouders De raad en het college besluiten over de inhoud en ruimtelijke keuzes die in de definitieve omgevingsvisie staan uitgewerkt. De gemeenteraad stelt de Omgevingsvisie uiteindelijk vast.
Samen met college en raad hebben we doorlopend stappen gezet om de huidige situatie goed in beeld te brengen en de visie vorm te geven. Een belangrijk onderdeel daarvan was onder meer de dilemma’s die voorlagen: welke keuze maken we voor onze openbare ruimte? Met zowel college als raad hebben we hiervoor meermaals ‘over de lijn’ gedaan om hun keuzes en onderbouwing daartoe inzichtelijk te krijgen. Zo hebben we keuzes voorgelegd over de thema’s wonen (inbreiding of uitbreiding gemeentelijke sturing of marktwerking) bedrijvigheid (nieuwe bedrijventerreinen of uitbreiden bestaande terreinen) openbaar vervoer (grotere kernen goed of kleine kernen (bijna) niet bereikbaar) ruimte (natuurontwikkeling of een intensieve agrarische sector) voorzieningen (regionale voorzieningen geconcentreerd in Stadskanaal of elke kern met basisvoorzieningen) en gezondheid (verbeteren van gezondheid of beschermen van gezondheid). Hieruit kwamen diverse inzichten naar voren die een plek hebben gekregen in de visie zoals: ,
,
,
,
,
,
▪
Wonen: Kijk eerst naar inbreiding van bestaande wijken en kernen als het niet anders kan dan pas uitbreiden. En dan bij voorkeur aan de randen. Let op genoeg groen in woonwijken. Als gemeente kunnen we faciliteren en kaders stellen op basis van behoeften van onze inwoners maar de uitvoering ligt bij de markt. Bedrijvigheid: De Nedersaksenlijn biedt kansen kijk eerst naar bestaande bedrijventerreinen zoals Bedrijvenpark Stadskanaal en Zuid-Groningen voordat nieuwe worden aangelegd. Daarnaast: cluster waar mogelijk zwaardere bedrijven op bedrijventerrein Zuid-Groningen. Openbaar vervoer: De gemeente is hierin niet leidend maar wil zich er hard voor maken dat alle kernen goed bereikbaar blijven. Deelmobiliteit en belbussen kunnen alternatieve opties zijn. Ruimte: Kijk goed naar wat past per deelgebied en ondergrond. Voorbeelden zijn: biologisch en natuurinclusief op zandgronden en grootschalig op de veengronden. Meer grootschalige en/of intensieve agrarische bedrijfsvoering past niet. Voorzieningen: Elke kern moet beschikken over een aantal basisvoorzieningen (onderwijs huisarts) maar de gemeente kan niet alle dagelijkse voorzieningen overal in stand houden. Gezondheid: Het is al een basistaak om te handhaven dat bedrijven overlast beperken en schadelijke uitstoot vermijden. Daarnaast willen we als gemeente gezond leven en bewegen stimuleren en ,
,
▪
,
,
,
,
,
▪ ▪
▪ ▪
,
,
,
faciliteren. De verantwoordelijk wethouder en een afvaardiging van de raad was aanwezig bij de werkateliers.
9
Activiteit
Inhoud
Raadsavond (1): Plan van aanpak en participatieplan
Presentatie over en doorspreken van het plan van aanpak voor de omgevingsvisie en het bijbehorende participatieplan aan de gemeenteraad. Dit was een interactieve sessie , waarbij ruimte was voor discussie en om een bijdrage te leveren voor een gedragen onderbouwing. De verantwoordelijk wethouder heeft de presentatie geopend.
Betrokkenen
▪
▪ ▪
▪
Werkatelier I: Kernkwaliteiten
Samen met stakeholders behandelen wat kenmerkend is voor onze gemeente en over welke kernkwaliteiten we beschikken. De verantwoordelijk wethouder heeft het werkatelier geopend. Verder was een afvaardiging van de gemeenteraad aanwezig om deel te nemen aan de interactieve sessie.
Werkatelier II: Ruimtelijke scenario’s , dilemma’s en keuzes
Vervolg op het werkatelier over de kernkwaliteiten. Met de ruimtelijke scenario’s kijken naar welke ruimtelijke dilemma’s voortkomen uit de voorgelegde scenario’s en uitersten van de visie. Deze dilemma’s zijn voorgelegd en besproken om te komen tot goed onderbouwde ruimtelijke keuzes richting 2040. De verantwoordelijk wethouder heeft het werkatelier geopend. Verder was een afvaardiging van de gemeenteraad aanwezig om deel te nemen aan de interactieve sessie.
Werkatelier III: Leven in Stadskanaal nu en ruimtelijke dilemma’s en keuzes
Tot slot het derde werkatelier met maatschappelijke stakeholders als een vervolg op de dilemma’s en ruimtelijke keuzes. Het dagelijkse leven in Stadskanaal staat hierin centraal. Gevolgd door welke kansen , zorgen en behoeften hieruit voortkomen. De verantwoordelijk wethouder heeft het werkatelier geopend. Verder was een afvaardiging van de gemeenteraad aanwezig om deel te nemen aan de interactieve sessie.
▪
▪
▪
▪
▪
▪
▪
▪
Datum
Projectteam Royal HaskoningDHV: voorbereiden , presenteren en vastleggen bijdragen Projectleiding gemeente Stadskanaal: ondersteuning van projectteam Gemeenteraad Stadskanaal: laten informeren , input leveren
14 november 2022
Projectteam Royal HaskoningDHV: voorbereiden , presenteren en vastleggen bijdragen Projectleiding gemeente Stadskanaal: ondersteuning van projectteam , bijdrage leveren Professionele stakeholders (afvaardigingen van lokale en regionale overheden , nuts , bedrijven , natuur en milieu , woningcorporaties , zorg en welzijn , arbeidsmarkt , onderwijs en gemeenteraad): bijdrage leveren door actieve deelname aan het werkatelier
15 juni 2023
Projectteam Royal HaskoningDHV: voorbereiden , presenteren en vastleggen bijdragen Projectleiding gemeente Stadskanaal: ondersteuning van projectteam , bijdrage leveren Professionele stakeholders (afvaardigingen van lokale en regionale overheden , nuts , bedrijven , natuur en milieu , woningcorporaties , zorg en welzijn , arbeidsmarkt , onderwijs en gemeenteraad): bijdrage leveren door actieve deelname aan het werkatelier door te komen tot ruimtelijke keuzes op basis van de scenario’s en dilemma’s
27 september 2023
Projectteam Royal HaskoningDHV: voorbereiden , presenteren en vastleggen bijdragen Projectleiding gemeente Stadskanaal: ondersteuning van projectteam , bijdrage leveren Maatschappelijke stakeholders (afvaardigingen van wijk- en kerkraden , sportverenigingen , cultuurorganisaties , bewonersverenigingen , gemeenteraad): bijdrage leveren door actieve deelname aan het werkatelier om te komen tot ruimtelijke keuzes op basis van de dilemma’s
11 oktober 2023
10
Raadsavond (2): Ruimtelijke dilemma’s
Presentatie aan college van B&W: Stand van zaken en ruimtelijke keuzes
Het doornemen van de stand van zaken en het proces van de omgevingsvisie aanscherpen van de ruimtelijke keuzes die gemaakt zijn in Werkatelier III samen met de gemeenteraad. Dit was een interactieve sessie , waarbij ruimte was voor discussie en om een bijdrage te leveren voor een gedragen onderbouwing. De verantwoordelijk wethouder heeft de presentatie geopend. Doornemen van de stand van zaken van de omgevingsvisie , het doorlopen participatieproces en de planning tot afronding. Dit was een interactieve sessie waarbij ruimte was voor vragen en het leveren van bijdragen vanuit het college.
Raadsavond (3): Aanscherping ruimtelijke keuzes
Presentatie aan de raad over de huidige stand van zaken van de visie en ruimtelijke keuzes. Hierbij lag de focus op het verder aanscherpen van de ruimtelijke keuzes die gemaakt zijn in Werkatelier III en bij Raadsavond (2). Dit was een interactieve sessie , waarbij ruimte was voor discussie en om een bijdrage te leveren aan een gedragen onderbouwing. De verantwoordelijk wethouder heeft de presentatie geopend.
Presentatie aan college van B&W: Eindversie omgevingsvisie
Presentatie van de omgevingsvisie met ruimte voor vragen en de laatste aanpassingen vanuit de bestuurders. Alle ruimtelijke keuzes zijn doorgenomen , om de visie op hoofdlijnen , waar nodig , aan te kunnen scherpen.
▪
▪
▪
▪
▪
▪
▪
▪
▪
▪
▪
▪
▪
Raadsavond (4): Bespreken Ontwerp Omgevingsvisie
Presentatie aan de gemeenteraad , samen met de verantwoordelijk wethouder , om inzicht te geven in het gevolgde participatie- en schrijfproces , de ruimtelijke keuzes en de onderbouwing daarvan in de omgevingsvisie.
▪
▪
Projectteam Royal HaskoningDHV: voorbereiden , presenteren en vastleggen bijdragen Projectleiding gemeente Stadskanaal: ondersteuning van projectteam , bijdrage leveren Gemeenteraad Stadskanaal: laten informeren , actieve deelname aan ruimtelijke dilemma’s en keuzes , bijdrage leveren
7 november 2023
Projectteam Royal HaskoningDHV: voorbereiden , presenteren en vastleggen bijdragen Projectleiding gemeente Stadskanaal: ondersteuning van projectteam , bijdrage leveren College B&W: laten informeren , bijdrage leveren
30 januari 2024
Projectteam Royal HaskoningDHV: voorbereiden , presenteren en vastleggen bijdragen Projectleiding gemeente Stadskanaal: ondersteuning van projectteam , bijdrage leveren Gemeenteraad Stadskanaal: laten informeren , actieve deelname aan het uitwerken van de ruimtelijke dilemma’s en aanscherping van keuzes
12 februari 2024
Projectteam Royal HaskoningDHV: voorbereiden , presenteren en vastleggen bijdragen Projectleiding gemeente Stadskanaal: ondersteuning van projectteam , bijdrage leveren College B&W: laten informeren , bijdrage leveren voor aanpassingen aan de keuzes
17 december 2024
Projectteam Royal HaskoningDHV: voorbereiden , presenteren en vastleggen bijdragen Projectleiding gemeente Stadskanaal: voorbereiden , bijdrage leveren , ondersteuning van projectteam , presenteren Gemeenteraad Stadskanaal: laten informeren , actieve deelname aan de discussie over de inhoud van de visie en de uiteindelijke uitwerking van de ruimtelijke keuzes
17 maart 2025
11
4. 2
Meedoen
Projectgroep De projectgroep voor de omgevingsvisie bestond uit beleidsmedewerkers van gemeente Stadskanaal. De projectgroep heeft een actieve bijdrage gehad in het opstellen van tussenproducten en meedenken in het proces. Periodiek zijn voortgangsoverleggen gehouden. In een werksessie op 20 april 2023 (zie figuur 7) is met de werkgroep bepaald wat de belangrijkste thema’s zijn die moeten terugkomen in de enquête en uiteindelijke visie (zie bijlage 5). In het laatste stadium bij het schrijven van de Omgevingsvisie zijn alle hoofdstukken doorgenomen en aangescherpt door leden van de projectgroep. ,
,
Figuur 7 Intern werkatelier met de projecgroep: waar moet onze omgevingsvisie over gaan?
Werkateliers: ontwerpend onderzoek De inhoudelijke uitwerking van de thema’s van de omgevingsvisie is gedaan tijdens drie werkateliers. In deze ateliers zijn de resultaten van eerdere participatie en onze bureaustudie gekoppeld aan de inhoudelijke thema- en gebiedskennis van de stakeholders in de categorie meedoen. Tijdens deze sessies zijn alle thema’s op inhoud behandeld is het dagelijks leven in Stadskanaal in woord en beeld gevat en is gekeken naar ruimtelijke dilemma’s en uiteindelijke keuzes hierin richting 2040. ,
Met behulp van kaarten van de gemeente hebben we de huidige kernkwaliteiten van de gemeente in beeld gebracht. Deze kwaliteiten hebben geleid tot een drietal scenario’s. Door het denken in drie scenario’s werden onderlinge afhankelijkheden van elke scenario in beeld gebracht (zie figuur 8). In ieder scenario lag het zwaartepunt van de focus op een paar bouwstenen. Daardoor waren bepaalde thema’s leidend en kwamen andere juist minder aan bod. De drie scenario’s waarmee werd gewerkt waren: Agrarisch-landelijk gebied: ruimte aan agrarische activiteiten behoud van openheid en focus op ▪ inbreiding van centra kleinschalige bebouwing langs de linten en kernen met afzonderlijke voorzieningen. Natuur en recreatie: natuurlijke en ecologische verbindingen zijn leidend gezonde leefomgeving met ▪ ruimte voor recreatie en beweging in de natuur op en langs het water beperkte ruimte voor woningbouw en samenwerkende kernen. ▪ Verstedelijking: uitbreiding aan kernen levendige kernen en ontwikkelingen rondom het toekomstige station innovatie in het landelijk gebied en een robuust infra- en ov-netwerk tussen alle kernen. ,
,
,
,
,
,
,
12
Kanaalzone
Figuur 8 Uitwerking van de drie scenario's
Deze scenario’s en gesprekken daarover hebben geleid tot vragen en de ruimtelijke dilemma’s beschreven bij ‘(Mee)beslissen’.
,
zoals
Gastlessen groepen 7 en 8 Voor de groepen 7 en 8 van basisschool de Musselhorst in Musselkanaal en groep 8 van de Willibrordschool in Stadskanaal hebben we een Gastles Omgevingsvisie gegeven. Dit vonden we belangrijk omdat de visie bepalend is voor hoe hún leefomgeving eruit gaat zien over 15-20 jaar. Het doel was kinderen informeren over de omgevingsvisie en ideeën ophalen hoe kinderen aankijken tegen bijvoorbeeld het opwekken van duurzame energie in hun gemeente. Kinderen hebben doorgaans een hele andere kijk op de wereld als volwassenen. ,
De uitkomsten van de schoolworkshop zijn samengevat op een poster dat vervolgens aan de scholen is aangeboden (zie figuur 9). ,
13
Figuur 9 De posters voor beide basisscholen met uitkomsten van de gastlessen
14
Activiteit
Inhoud
Betrokkenen
Projectstart projectteam gemeente en Royal HaskoningDHV
Kennismaking tussen beide projectteams , het bespreken van het plan van aanpak , de planning en de participatieactiviteiten.
▪
Gastlessen (1) Ubbo Emmius Stadskanaal
Gastlessen over de omgevingsvisie aan de leerlingen van de Ubbo Emmius Business School te Stadskanaal
Gastlessen (2) Willibrordschool (Stadskanaal) en Musselhorst (Musselkanaal)
Gastlessen over de omgevingsvisie met leerlingen van de groepen 7 en 8 van beide basisscholen. Interactieve lessen om de visie en behoeften van leerlingen op te halen. In juni zijn praatplaten met daarop hun bijdrage gepresenteerd.
Interne werksessie Kenmerken en kernkwaliteiten
Voor de omgevingvisie gezamenlijk vaststellen van: ▪ De belangrijkste thema’s; ▪ Kenmerkende aspecten van en in de gemeente; ▪ Kernkwaliteiten van Stadskanaal.
Projectteam Royal HaskoningDHV: voorbereiden , presenteren en vastleggen bijdragen Projectteam gemeente Stadskanaal: bijdrage leveren
5 juli 2022
▪
Projectteam gemeente Stadskanaal: voorbereiden en presenteren
8 februari 2023
▪
Projectteam Royal HaskoningDHV: voorbereiden , presenteren en vastleggen bijdrage Projectteam gemeente Stadskanaal: bijdrage leveren en presenteren
Februari en juni 2023
Projectteam Royal HaskoningDHV: voorbereiden , presenteren en vastleggen bijdragen Projectteam gemeente Stadskanaal: bijdrage leveren
20 april 2023
Projectteam Royal HaskoningDHV: voorbereiden , presenteren en vastleggen bijdragen Projectleiding gemeente Stadskanaal: ondersteuning van projectteam , bijdrage leveren Professionele stakeholders (afvaardigingen van lokale en regionale overheden , nuts , bedrijven , natuur en milieu , woningcorporaties , zorg en welzijn , arbeidsmarkt , onderwijs en gemeenteraad): bijdrage leveren door actieve deelname aan het werkatelier
15 juni 2023
Projectteam Royal HaskoningDHV: voorbereiden , presenteren en vastleggen bijdragen Projectleiding gemeente Stadskanaal: ondersteuning van projectteam , bijdrage leveren Professionele stakeholders (afvaardigingen van lokale en regionale overheden , nuts , bedrijven , natuur en milieu , woningcorporaties , zorg en welzijn , arbeidsmarkt , onderwijs en gemeenteraad): bijdrage leveren door actieve deelname aan het werkatelier door te komen tot ruimtelijke keuzes op basis van de scenario’s en dilemma’s
27 september 2023
Projectteam Royal HaskoningDHV: voorbereiden , presenteren en vastleggen bijdragen
11 oktober 2023
▪
▪
▪
▪
▪
▪
Werkatelier I: Kernkwaliteiten
Samen met stakeholders behandelen wat kenmerkend is voor onze gemeente en over welke kernkwaliteiten we in Stadskanaal beschikken
▪
▪
Werkatelier II: Ruimtelijke scenario’s , dilemma’s en keuzes
Werkatelier III: Leven in Stadskanaal
Vervolg op het werkatelier over de kernkwaliteiten. Aan de hand van de ruimtelijke scenario’s kijken naar welke ruimtelijke dilemma’s voortkomen uit de voorgelegde scenario’s en uitersten van de visie. Deze dilemma’s zijn voorgelegd en besproken om te komen tot een goed onderbouwde ruimtelijke keuzes richting 2040
Met maatschappelijke stakeholders als een vervolg op de dilemma’s en ruimtelijke
Datum
▪
▪
▪
15
nu en ruimtelijke dilemma’s en keuzes
keuzes. Het dagelijkse leven in Stadskanaal staat hierin centraal. Gevolgd door welke kansen , zorgen en behoeften hieruit voortkomen
▪
▪
Interne werksessie: Ruimtelijke keuzes
Verder aanscherpen van de ruimtelijke keuzes die gemaakt zijn in Werkatelier III en tijdens de Raadsavond (2) met beide projectteams
Interne werksessies concept omgevingsvisie
Diverse werksessies waarin stap voor stap de visieteksten en kaarten worden opgesteld en doorgenomen. Per sessie worden diverse delen van de visie behandeld en aangescherpt.
Inloopavonden
Inloopavonden voor belangstellenden van de omgevingsvisie , waarbij ruimte is voor vragen.
▪
▪
▪
▪
• ▪
Projectleiding gemeente Stadskanaal: ondersteuning van projectteam , bijdrage leveren Maatschappelijke stakeholders (afvaardigingen van wijk- en kerkraden , sportverenigingen , cultuurorganisaties , bewonersverenigingen , gemeenteraad): bijdrage leveren door actieve deelname aan het werkatelier om te komen tot ruimtelijke keuzes op basis van de dilemma’s Projectteam Royal HaskoningDHV: voorbereiden , presenteren en vastleggen bijdragen Projectteam gemeente Stadskanaal: bijdrage leveren.
10 januari 2024
Projectteam Royal HaskoningDHV: uitwerken van de omgevingsvisie en bijbehorende kaarten Projectleiding gemeente Stadskanaal: bijdrage leveren voor de visie en beoordelen van de gedeelde conceptteksten en -kaarten.
Maart tot en met november 2024
Projectteam Royal HaskoningDHV: voorbereiden , beantwoording van vragen Projectleiding gemeente Stadskanaal: voorbereiden , beantwoording van vragen
Tweede en derde kwartaal 2025
16
4. 3
Meedenken
Enquête voor meedenken Om inwoners mee te laten denken over de omgevingsvisie hebben we een enquête uitgezet. Op twee manieren hebben we inwoners de kans geven om hun mening te geven voor de visie: ▪ Online: de enquête is via de website van de gemeente LinkedIn en Facebook online beschikbaar gesteld en aangekondigd via de huis-aan-huis krant. Daarnaast werd de enquête uitgezet via het burgerpanel van de gemeente. ▪ Op papier: we hebben een geprinte versie van de enquête achtergelaten bij ondernemers in Stadskanaal Musselkanaal Alteveer Mussel en Onstwedde en we hebben bij winkelcentra gestaan met de geprinte versie. Daarmee hebben we ook groepen die online niet gauw de enquête invullen de kans gegeven hun ideeën te delen. Deze zijn door de respondenten retour gezonden of afgegeven bij het gemeentehuis. ,
,
,
,
De enquête bestond uit 64 vragen verdeeld over tien categorieën met acht specifieke thema’s. Na een aantal algemene vragen kon men per thema aangeven of ze de vragen wilden beantwoorden. De acht ,
,
categorieën waren: 1. Leefbaarheid 2. Gezondheid 3. 4. 5. 6. 7. 8.
Wonen Ruimtelijke kwaliteit van de leefomgeving Bereikbaarheid en mobiliteit Duurzaamheid en klimaat Economie bedrijvigheid en landbouw Toerisme recreatie en cultuur ,
,
De enquête is door bijna 1. 000 mensen ingevuld. Dat is een resultaat waar we erg tevreden mee zijn. Deelnemers met diverse achtergronden hebben hun ideeën met ons kunnen delen. We hebben dit waar mogelijk meegenomen in de visie en ruimtelijke keuzes. In de visie staan diverse quotes vanuit de enquête. De belangrijkste uitkomsten zijn hieronder weergegeven en een totaaloverzicht is te vinden in de bijlage 6. ,
,
Deelnemers zijn (zeer) tevreden over: ▪ Het voorzieningenniveau in de gemeente ▪ De hoeveelheid groen ▪ De openheid rust en dorpse karakter in de gemeente ▪ Het aantal en de aanwezigheid van fiets- en wandelpaden ▪ De bereikbaarheid van de gemeente per fiets en auto ▪ Aantrekkelijkheid van de gemeente voor ouderen ,
Als verbeterpunten komen naar voren: ▪ Het openbaar vervoer van in en naar de gemeente ▪ Aantrekkelijkheid en kansen voor jongeren ,
Verder kwam naar voren dat: ▪ Werkgelegenheid en het aanbod van betaalbare (starters)woningen voor jongeren belangrijk zijn. ▪ Nabije zorg in de buurt en goede (levensloopbestendige) woningen voor ouderen punten van aandacht zijn. ▪ Bijna 40% genoeg woningen en betaalbaar wonen het belangrijkste thema vinden. ▪ De aanwezigheid van het Refaja Ziekenhuis Stadskanaal voor bijna de helft van de respondenten belangrijk is in de gemeente.
17
Een ruime meerderheid voorstander is van meer sociale woningen en/of andere woonvormen zoals tiny houses. Genoeg straatverlichting sterk bijdraagt aan het gevoel van veiligheid in je eigen woonomgeving. Ongeveer 75% van de respondenten nieuwe windmolen- en zonneparken niet zien zitten. Het open en landelijke karakter van de gemeente behouden moeten blijven. De locatie van centra van de kernen scholen en (vervolg)opleidingen vooral goed bereikbaar moeten zijn op verschillende manieren. Theater Geert Teis een belangrijke culturele functie heeft in de gemeente. De gemeente aantrekkelijker wordt voor recreatie en toerisme met het verbeteren van fiets- en wandelpaden toegankelijker maken van het groen en water (onder meer Pagedal) en meer activiteiten en/of horeca waar weg en water samenkomen.
▪
,
▪ ▪ ▪ ▪
,
▪ ▪
,
-
Activiteit
Inhoud
Betrokkenen ▪
Enquête: Uitgebreide vragenlijst over alle relevante thema’s voor de omgevingsvisie
4. 4
Vragenlijst (online en op papier) voor alle inwoners en bezoekers over alle relevante thema’s voor de visie. Totaal aantal respondenten: 1. 000 (afgerond)
▪
▪
Datum
Projectteam Royal HaskoningDHV: opstellen vragenlijst , vastleggen bijdragen Projectteam gemeente Stadskanaal: ondersteuning van projectteam , bijdrage leveren voor en delen van de enquête Inwoners en bezoekers gemeente Stadskanaal: bijdrage leveren over hoe zij de gemeente ervaren , welke kansen en knelpunten zij zien en behoeften die zij hebben
Februari en maart 2023
Meeweten
Fysieke inloopbijeenkomsten voor de brede omgeving Tijdens de ter inzagelegging organiseren we twee inloopbijeenkomsten om inwoners ondernemers en andere geïnteresseerden te informeren over het Ontwerp Omgevingsvisie. Hier is het mogelijk om eventuele vragen te beantwoorden. Deze inloopbijeenkomsten zijn gepland in het tweede en derde kwartaal 2025. ,
Activiteit
Inhoud
Inloopavonden
Inloopavonden belangstellenden
Betrokkenen ▪ ▪
Projectteam Royal HaskoningDHV: voorbereiden , beantwoording van vragen Projectleiding gemeente Stadskanaal: voorbereiden , beantwoording van vragen
Datum Tweede en derde kwartaal 2025
18
Bijlage
1
Bijlage 1. Stakeholdersanalyse
Zie apart Excelbestand
30 januari 2025
BIJLAGE
BI6497-RHD-ZZ-XX-RP-Z-0001
19
2
Bijlage 2: Presentatie Raadsavond 7-11-2023
30 januari 2025
BIJLAGE
BI6497-RHD-ZZ-XX-RP-Z-0001
A2
30 januari 2025
BIJLAGE
BI6497-RHD-ZZ-XX-RP-Z-0001
A3
30 januari 2025
BIJLAGE
BI6497-RHD-ZZ-XX-RP-Z-0001
A4
30 januari 2025
BIJLAGE
BI6497-RHD-ZZ-XX-RP-Z-0001
A5
3
Bijlage 3: uitwerking stellingen Raadsavond 7-11-2023
30 januari 2025
BIJLAGE
BI6497-RHD-ZZ-XX-RP-Z-0001
A6
30 januari 2025
BIJLAGE
BI6497-RHD-ZZ-XX-RP-Z-0001
A7
30 januari 2025
BIJLAGE
BI6497-RHD-ZZ-XX-RP-Z-0001
A8
30 januari 2025
BIJLAGE
BI6497-RHD-ZZ-XX-RP-Z-0001
A9
4
Bijlage 4: presentatie college 30-01-2024
30 januari 2025
BIJLAGE
BI6497-RHD-ZZ-XX-RP-Z-0001
A10
30 januari 2025
BIJLAGE
BI6497-RHD-ZZ-XX-RP-Z-0001
A11
30 januari 2025
BIJLAGE
BI6497-RHD-ZZ-XX-RP-Z-0001
A12
30 januari 2025
BIJLAGE
BI6497-RHD-ZZ-XX-RP-Z-0001
A13
30 januari 2025
BIJLAGE
BI6497-RHD-ZZ-XX-RP-Z-0001
A14
5
Bijlage 5: uitkomsten werksessie projectgroep 20-04-2023
30 januari 2025
BIJLAGE
BI6497-RHD-ZZ-XX-RP-Z-0001
A15
30 januari 2025
BIJLAGE
BI6497-RHD-ZZ-XX-RP-Z-0001
A16
6
Bijlage 6: Uitkomsten enquête
30 januari 2025
BIJLAGE
BI6497-RHD-ZZ-XX-RP-Z-0001
A1
30 januari 2025
BIJLAGE
BI6497-RHD-ZZ-XX-RP-Z-0001
A1
30 januari 2025
BIJLAGE
BI6497-RHD-ZZ-XX-RP-Z-0001
A2
30 januari 2025
BIJLAGE
BI6497-RHD-ZZ-XX-RP-Z-0001
A3
30 januari 2025
BIJLAGE
BI6497-RHD-ZZ-XX-RP-Z-0001
A4
30 januari 2025
BIJLAGE
BI6497-RHD-ZZ-XX-RP-Z-0001
A5
30 januari 2025
BIJLAGE
BI6497-RHD-ZZ-XX-RP-Z-0001
A6
30 januari 2025
BIJLAGE
BI6497-RHD-ZZ-XX-RP-Z-0001
A7
30 januari 2025
BIJLAGE
BI6497-RHD-ZZ-XX-RP-Z-0001
A8
30 januari 2025
BIJLAGE
BI6497-RHD-ZZ-XX-RP-Z-0001
A9
30 januari 2025
BIJLAGE
BI6497-RHD-ZZ-XX-RP-Z-0001
A10
30 januari 2025
BIJLAGE
BI6497-RHD-ZZ-XX-RP-Z-0001
A11
30 januari 2025
BIJLAGE
BI6497-RHD-ZZ-XX-RP-Z-0001
A12
30 januari 2025
BIJLAGE
BI6497-RHD-ZZ-XX-RP-Z-0001
A13
30 januari 2025
BIJLAGE
BI6497-RHD-ZZ-XX-RP-Z-0001
A14
30 januari 2025
BIJLAGE
BI6497-RHD-ZZ-XX-RP-Z-0001
A15
30 januari 2025
BIJLAGE
BI6497-RHD-ZZ-XX-RP-Z-0001
A16