Bijlage 2. ontwerp-omgevingsvisie Gemeente Stadskanaal
Tekst van het document
Er zijn een aantal (bekende) bronnen in de gemeente waar in meer of mindere mate sprake is van geurhinder. Dit zijn: • Een biovergister nabij de bebouwde kom aan de Van Boekerenweg. Deze biovergister is vanwege een warmteleiding naar het Refaja Ziekenhuis Stadskanaal op korte afstand gesitueerd van woonbebouwing. Hierdoor is een situatie ontstaan die aandacht behoeft voor wat betreft de geursituatie; • Op bedrijventerrein Dideldom is een grote broodfabriek gevestigd met een geuremissie. Door de aard van de geur worden er geen geurklachten ontvangen vanuit de omgeving; • Op het industrieterrein Vleddermond onderdeel van bedrijvenpark Stadskanaal is sinds jaren een composteringsbedrijf gevestigd. De geuremissie van dit bedrijf is vergund en daarbij getoetst in overeenstemming met de bijzondere regeling van de Nederlandse emissie Richtlijn (versie 2009); ,
,
50
•
Verder staat
er in Westerwolde op Bedrijventerrein Zuid-Groningen een grote aardappelzetmeel en aardappeleiwit geproduceerd wordt. De grote fabriek berekende geurcontouren blijken niet realistisch. Hetzelfde geldt voor Ten Kate Vetten een fabrikant van natuurlijke vetten en proteïnes. Er zijn geen gevallen van ernstige geurhinder bekend; Afvalverwerkers hierover zijn meermaals klachten binnengekomen met betrekking tot geuroverlast; In de gemeente Stadskanaal bevindt zich een aantal veehouderijen. Veehouderijen zijn mogelijke bronnen voor geurhinder en daarom gelden voor veehouderijen regels met betrekking tot aan te houden afstanden tot voor geurhinder gevoelige objecten zoals woningen. De gemeente Stadskanaal is gelegen binnen een nietconcentratiegebied zoals bedoeld in de wet geurhinder en veehouderij. Voor geurgevoelige objecten die onderdeel uitmaken van een andere veehouderij gelden niet de maximale geurbelastingen maar de minimale afstanden van 100 meter binnen de bebouwde kom en 50 meter buiten de bebouwde kom.
Daaronder vallen diverse onderwerpen zoals het terugdringen van gezondheidsachterstanden door het stimuleren van gezond gedrag het realiseren van een gezonde fysieke leefomgeving die uitdaagt tot een gezonde levensstijl en uitnodigt tot bewegen en ontmoeten. Ook het versterken van de sociale basis in alle wijken een goede samenwerking tussen professionele en informele zorg het versterken van de mentale weerbaarheid inzet op vitaal oud worden en op onderliggende determinanten van een slechte gezondheid zoals armoede en laaggeletterdheid behoren hiertoe. Voor al deze opgaven werken we samen met partijen uit diverse domeinen en in een regionale preventie-infrastructuur. ,
waar
,
,
• •
,
,
,
,
,
,
Sport en bewegen
,
Aangezien er geen structurele problemen ten aanzien van geurhinder zijn stellen we hiervoor geen gemeentelijk beleid op maar volgen landelijke en provinciale wet- en regelgeving. Wel gaan we verkennen welke maatregelen kunnen worden genomen om de geurhinder bij de biovergister terug te dringen. ,
,
,
Preventie en zorgvoorzieningen Als gemeente Stadskanaal werken we toe naar een gezonde generatie in 2040. Daarom zetten wij actief in op een lokale aanpak voor de gezondheid van onze inwoners. Ook maken wij ons sterk voor het openhouden van het Refaja Ziekenhuis een nadrukkelijke wens van onze inwoners. We sluiten hierbij aan op twee landelijke akkoorden: het Integraal Zorgakkoord (IZA) en het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA). Beide akkoorden vormen de basis voor onze lokale aanpak op het gebied van fysieke en mentale gezondheid preventie en een gezonde sport- beweeg- en leefomgeving. Tevens willen we dat de gezondheidszorg bereikbaar en toereikend is en blijft voor onze inwoners en voor de regio. 8. 3
,
,
,
Gezondheidspreventie In ons lokale aanpak zetten we in de eerste plaats in op preventie. We willen voorzien in een sterke basisinfrastructuur voor iedere inwoner om een gezond en gelukkig leven te kunnen leiden. Wij doen dit samen met onze inwoners maatschappelijke partners en zorginstellingen.
Wij willen onze inwoners een gezonde fysieke leefomgeving bieden die uitdaagt tot een gezonde levensstijl en uitnodigt tot bewegen en ontmoeten. Uit de enquête die we hebben gehouden onder onze inwoners blijkt ook dat zij dit een belangrijk thema vinden. Wij willen dit stimuleren door goede informatievoorziening over voeding en gezondheid en het faciliteren van sport en bewegen. Voldoende beweging verlaagt het risico op chronische ziekten als diabetes hart- en vaatziekten depressieve symptomen en bij voornamelijk ouderen botbreuken. In 2022 voldeed in Stadskanaal slechts 40% van de volwassenen aan de beweegrichtlijn en 16% van de jongeren. Als gemeente bieden we een breed sportaanbod en hebben speciale interventies om zoveel mogelijk mensen uit alle doelgroepen meer aan het bewegen te krijgen. In hoofdstuk 4 staat al dat we inzetten op een openbare ruimte die bewegen stimuleert: goede wandel- en fietspaden en beweegparken met rust- en watertappunten. Een beweegpark stimuleert diverse doelgroepen om te bewegen waarmee het meer bevat dan alleen een speelplaats of sportfaciliteiten. Het aantal beweegparken willen we uitbreiden van twee naar drie en bij elke herinrichting nemen we een beweegpark voor diverse doelgroepen in overweging. ,
,
,
“Tijdens het fietsen en wandelen zouden we graag pauzemogelijkheden hebben door middel van bijvoorbeeld bankjes om te kunnen rusten. Veel hiervan zijn verdwenen. ” meer
Door een respondent op de enquête 2023 ,
,
51
,
We zetten ons in het bijzonder in voor jongeren en ouderen. Kennismaken met verschillende sporten voldoende beweging goede motorische ontwikkeling en sociale interactie zijn belangrijk voor onze jongste inwoners. Dit begint al op jonge leeftijd terwijl sporten voor jongeren op latere leeftijd ook belangrijk is voor de sociale contacten. Bij ouderen richten we ons op vitaal oud zijn gecombineerd met een goed sociaal leven. Hierbij zetten we in op activiteiten die de zelfredzaamheid bevorderen ontmoeten en bewegen. Als gemeente faciliteren we sport- en beweeglocaties en sportverenigingen door te zorgen voor goede accommodaties en verstrekken we subsidies voor breedtesport en sport voor specifieke doelgroepen. ,
Sociale basis In de enquête kwam vanuit diverse doelgroepen naar voren dat sociale ontmoetingsplekken een belangrijk thema zijn voor onze inwoners. Inwoners van Stadskanaal hechten waarde aan het verenigingsleven en kijken naar elkaar om maar ervaren ook een terugloop in activiteiten en toenemende kwetsbaarheid en eenzaamheid. Als gemeente vinden wij dit noaberschap ook belangrijk en gaan daarom inzetten op een sterke sociale basis voor iedereen: sociale samenhang bij en met elkaar en laagdrempelige toegankelijke voorzieningen waar mensen op elkaar kunnen terugvallen en meedoen in de samenleving. Daarom willen wij als gemeente kijken hoe we samen met het verenigingsleven kunnen bijdragen aan een “huis van de wijk” passend bij wat de wijk nodig heeft een plek waar men elkaar kan ontmoeten ondersteunen en activiteiten kan ondernemen.
,
,
,
,
,
Gezonde voeding
,
,
Naast voldoende ruimte tot bewegen is gezonde voeding belangrijk om de kans op overgewicht en (chronische) ziekten te verminderen. In zowel de enquête onder onze inwoners als bij de basisschoolleerlingen kwam naar voren dat het aanbod van gezonde voeding belangrijk is. Met ketenpartners zetten we in op bewustwording en kennis van een gezonde leefstijl. Daarnaast willen we zorgen dat het aanbod van ongezonde voeding in de dagelijkse leefomgeving wordt verminderd. We zetten onder meer in op voorlichtingscampagnes over gezond leven aanbod van goed en gezond voedsel in openbare gelegenheden en op (of in de buurt van) kinderopvang scholen (sport)verenigingen en bij werkgevers en onze voedselbank.
,
,
Zorgaanbod
,
,
Mentale gezondheid Een goede mentale gezondheid geeft meer kansen op succesvolle participatie in de samenleving en op de arbeidsmarkt. Als gemeente bieden we laagdrempelige openbare voorzieningen voor inloop en dagbesteding zetten we in op voorlichting bieden we ontmoetingsplekken voor jongeren en voor ouders en verzorgers stimuleren we activiteiten om eenzaamheid tegen te gaan. Vanuit het sociale domein werken we samen met huisartsen om onderliggende problemen (schulden eenzaamheid ongeletterdheid armoede et cetera) aan te pakken.
We zetten ons in om eerstelijns zorg (huisarts apotheek wijkverpleging paramedici en eventueel sociale domein) zo veel als mogelijk te concentreren in multifunctionele gezondheidscentra op locaties die centraal gelegen zijn in het verzorgingsgebied van de huisartsen en goed bereikbaar zijn met het openbaar vervoer. Zo is deze zorg voor inwoners onder één dak en is de afstemming tussen zorgverleners beter en kan ook de samenwerking tussen het medisch en sociaal domein (de zogenaamde ketenafspraken) beter vorm krijgen. Daarnaast zetten we ons in voor het behoud van de bestaande ziekenhuiszorg in het Refaja Ziekenhuis Stadskanaal met een brede polikliniek voor voor- en nazorg door alle specialismes geplande laag risico-operaties een basisspoedpost en een specialistisch centrum voor oogheelkunde. ,
,
,
,
,
,
Ouderenzorg
,
,
,
,
In de gemeente Stadskanaal is het aantal thuiswonende ouderen ouder dan 65 jaar dat kwetsbaar is 22%. Landelijk ligt dit percentage lager: 17%. Als gevolg van de vergrijzing en het langer thuis wonen van ouderen zal het beroep op de eerste lijns-medische zorg (huisarts wijkverpleging) Welzijn Wmo en informele zorg verder toenemen. Dit vereist een goed samenspel tussen alle partijen. We zetten in op het bereikbaar houden van de zorg op het realiseren van zorgzame wijken het versterken van mantelzorgondersteuning en een toereikend aantal zorggeschikte woningen. ,
Roken en vapen (overmatig) alcohol- en drugsgebruik passen niet bij een gezonde leefstijl en verhogen de kans op tal van lichamelijke en geestelijke ziektes. We richten ons op het verminderen van de plaatsen waar alcohol wordt aangeboden. Openbare voorzieningen worden rookvrij en we kijken naar diverse locaties of hier maatregelen kunnen worden genomen om in eerste instantie jongeren weerbaar maken tegen de verleidingen. ,
,
,
,
,
,
52
,
8. 4
Ruimtelijke keuzes samengevat
Wat doen we wel In ons ruimtelijk instrumentarium houden we rekening met de aandachtsgebieden en gaan zorgvuldig om met eventueel nieuwe (kwetsbare) functies binnen de veiligheidscontouren Sociale veiligheid verbeteren door samenwerking en mogelijke maatregelen Nauw contact vanuit de gemeente met eigenaren het buitengebied om ondermijning tegen te gaan
van
(leegstaande) gebouwen in
Preventie en zorgvoorzieningen: realiseren van voldoende sport- en beweegaanbod zorgzame wijken voldoende ontmoetingsplekken en sociale en toegankelijke activiteiten voor iedereen
,
,
We maken ons sterk voor het openhouden
van
het Refaja Ziekenhuis Stadskanaal
Wat doen we niet Leegstand alleen overlaten aan huis- en grondeigenaren Roken en vapen toelaten in openbare ruimtes Eigen wet- en regelgeving
op
het gebied van geluidhinder
Toelaten van nieuwe bedrijven met een groot oppervlak en/of zwaardere industrie agrofood en voedselverwerking. Dit wordt bovenregionaal gefaciliteerd op Bedrijvenpark Zuid-Groningen ,
Opslag of verwerking van kernafval
53
Hoofdstuk 9 Totstandkoming omgevingsvisie
Het opstellen van deze omgevingsvisie is gebeurd na bestaande uit vijf verschillende fasen: 1. Voorbereiding en projectstart; 2. Kernkwaliteiten en opgaven richting 2040; 3. Ruimtelijke scenario’s; 4. Ruimtelijke dilemma’s; 5. Ruimtelijke keuzes en opstellen van de omgevingsvisie.
een
uitgebreid
traject
Per fase zijn verschillende activiteiten uitgevoerd die de basis hebben gevormd voor de daaropvolgende fase en uiteindelijk tot de omgevingsvisie , zoals die nu voorligt. De tabel in hoofdstuk 9. 1 geeft weer welke activiteiten hebben plaatsgevonden. In het participatieplan (bijlage 1) staat een uitgebreide beschrijving van het hele participatieproces. In paragraaf 9. 2 en 9. 3 kijken we door naar het vervolg en het werken met deze omgevingsvisie. 9. 4 beschrijft de beleidscyclus die we volgen om de visie periodiek aan te scherpen.
Afbeelding 33 Deelnemers leveren hun input tijdens het 1e Werkatelier in Theater Geert Teis (eigen foto , 2023)
55
9. 1
Activiteitenoverzicht
In elke projectfase hebben diverse activiteiten plaatsgevonden met het projectteam het college van B&W de gemeenteraad en professionele en maatschappelijke stakeholders. In onderstaand overzicht is per activiteit weergegeven wat de inhoud van iedere activiteit was welke betrokkenen hierbij aanwezig waren en welke rol zij vervulden en wanneer dit plaatsvond. ,
,
,
Activiteit
Inhoud
Betrokkenen
Projectstart: Projectteam gemeente en Royal HaskoningDHV
Kennismaking tussen beide projectteams het bespreken van het plan van aanpak de planning en de participatieactiviteiten.
•
Raadsavond (1): Plan van aanpak en participatieplan
Presentatie over en doorspreken van het plan van aanpak voor de omgevingsvisie en het bijbehorende participatieplan.
•
,
,
•
• •
Gastlessen (1): Ubbo Emmius
Gastlessen over de omgevingsvisie aan de leerlingen van de Ubbo Emmius Business School.
•
Enquête:
On- en offline vragenlijst voor alle inwoners en bezoekers over de huidige situatie en alle relevante thema’s voor de visie. Totaal aantal respondenten: ongeveer 1000.
•
Uitgebreide vragenlijst over alle relevante thema’s voor de omgevingsvisie
Datum
Projectteam Royal HaskoningDHV: voorbereiden presenteren en vastleggen input; Projectteam gemeente Stadskanaal: input leveren.
5 juli 2022
Projectteam Royal HaskoningDHV: voorbereiden presenteren en vastleggen input; Projectleiding gemeente Stadskanaal: ondersteuning projectteam; Gemeenteraad Stadskanaal: laten informeren input leveren.
14 november 2022
,
,
van
,
Projectteam gemeente Stadskanaal: voorbereiden en
8 februari 2023
presenteren.
•
Projectteam Royal HaskoningDHV: opstellen vragenlijst vastleggen input; Projectteam gemeente Stadskanaal: ondersteuning van projectteam input leveren voor en delen van de enquête; Inwoners en bezoekers gemeente Stadskanaal: input leveren over hoe zij de gemeente ervaren welke kansen en knelpunten zij zien en behoeften die zij hebben.
Februari en maart 2023
Projectteam Royal HaskoningDHV: voorbereiden presenteren en vastleggen input; Projectteam gemeente Stadskanaal: input leveren en
Februari en juni 2023
,
,
•
,
Gastlessen (2): Willibrordschool (Stadskanaal) Musselhorst (Musselkanaal)
Interne werksessie: Kenmerken en kernkwaliteiten
en
Gastlessen over de omgevingsvisie met leerlingen van de groepen 7 en 8 van beide basisscholen. Interactieve lessen om de visie en behoeften van leerlingen op te halen. In juni zijn praatplaten met daarop hun input gepresenteerd.
•
Gezamenlijk vaststellen van de belangrijkste thema’s kenmerkende aspecten van en in de gemeente en kernkwaliteiten van Stadskanaal voor de omgevingsvisie.
•
•
,
presenteren.
,
•
Projectteam Royal HaskoningDHV: voorbereiden presenteren en vastleggen input; Projectteam gemeente Stadskanaal: input leveren. ,
20 april 2023
56
Activiteit
Inhoud
Betrokkenen
Werkatelier I: Kernkwaliteiten
Samen met stakeholders behandelen wat kenmerkend is voor onze gemeente en over welke kernkwaliteiten we beschikken.
• •
Datum
Projectteam Royal HaskoningDHV: voorbereiden presenteren en vastleggen input; Projectleiding gemeente Stadskanaal: ondersteuning van projectteam input leveren; Professionele stakeholders (afvaardigingen van lokale en regionale overheden nuts bedrijven natuur en milieu woningcorporaties zorg en welzijn arbeidsmarkt onderwijs en gemeenteraad): input leveren door actieve deelname aan het werkatelier.
15 juni 2023
,
,
•
,
,
Werkatelier II: Ruimtelijke scenario’s dilemma’s en keuzes ,
Werkatelier III: Leven in Stadskanaal nu en ruimtelijke dilemma’s en keuzes
Vervolg op het werkatelier over de kernkwaliteiten. Aan de hand van de ruimtelijke scenario’s kijken naar welke ruimtelijke dilemma’s voortkomen uit de voorgelegde scenario’s en uitersten van de visie. Deze dilemma’s zijn voorgelegd en besproken om te komen tot goed onderbouwde ruimtelijke keuzes richting 2040.
•
Tot slot het derde werkatelier met maatschappelijke stakeholders als een vervolg op de dilemma’s en ruimtelijke keuzes. Het dagelijkse leven in Stadskanaal staat hierin centraal gevolgd door welke kansen zorgen en behoeften hieruit voortkomen.
•
,
•
,
,
,
,
,
Projectteam Royal HaskoningDHV: voorbereiden presenteren en vastleggen input; Projectleiding gemeente Stadskanaal: ondersteuning van projectteam input leveren; Professionele stakeholders (afvaardigingen van lokale en regionale overheden nuts bedrijven natuur en milieu woningcorporaties zorg en welzijn arbeidsmarkt onderwijs en gemeenteraad): input leveren door actieve deelname aan het werkatelier door te komen tot ruimtelijke keuzes op basis van de scenario’s en dilemma’s.
27 september 2023
Projectteam Royal HaskoningDHV: voorbereiden presenteren en vastleggen input; Projectleiding gemeente Stadskanaal: ondersteuning van projectteam input leveren; Maatschappelijke stakeholders (afvaardigingen van wijken kerkraden sportverenigingen cultuurorganisaties bewonersverenigingen gemeenteraad): input leveren door actieve deelname aan het werkatelier om te komen tot ruimtelijke keuzes op basis van de dilemma’s.
11 oktober 2023
Projectteam Royal HaskoningDHV: voorbereiden presenteren en vastleggen input; Projectleiding gemeente Stadskanaal: ondersteuning van projectteam input leveren; Gemeenteraad Stadskanaal: laten informeren actieve deelname aan ruimtelijke dilemma’s en keuzes input leveren.
7 november 2023
,
,
•
,
,
•
,
,
,
,
,
,
,
,
•
,
,
,
,
Raadsavond (2): Ruimtelijke dilemma’s
Het doornemen van de stand van zaken en het proces van de omgevingsvisie aanscherpen van de ruimtelijke keuzes die gemaakt zijn in Werkatelier III.
• •
,
,
•
,
,
57
Activiteit
Inhoud
Betrokkenen
Interne werksessie: Ruimtelijke keuzes
Verder aanscherpen van de ruimtelijke keuzes die gemaakt zijn in Werkatelier III en tijdens de Raadsavond (2) met beide projectteams.
•
Doornemen van de stand van zaken van de omgevingsvisie het doorlopen participatieproces en de planning tot afronding.
•
Presentatie aan college van B&W: Stand van zaken en ruimtelijke keuzes
•
,
•
Verder aanscherpen van de ruimtelijke keuzes die gemaakt zijn in Werkatelier III en bij Raadsavond (2).
• • •
Interne werksessies concept omgevingsvisie
Presentatie aan college van B&W: Eindversie omgevingsvisie
Projectteam Royal HaskoningDHV: voorbereiden presenteren en vastleggen input; Projectteam gemeente Stadskanaal: input leveren.
10 januari 2024
Projectteam Royal HaskoningDHV: voorbereiden presenteren en vastleggen input; Projectleiding gemeente Stadskanaal: ondersteuning van projectteam input leveren; College B&W: laten informeren input leveren.
30 januari 2024
Projectteam Royal HaskoningDHV: voorbereiden presenteren en vastleggen input; Projectleiding gemeente Stadskanaal: input leveren ondersteuning van projectteam; Gemeenteraad Stadskanaal: laten informeren actieve deelname aan het uitwerken van de ruimtelijke dilemma’s en aanscherping van keuzes.
12 februari 2024
Projectteam Royal HaskoningDHV: uitwerken van de omgevingsvisie en bijbehorende kaarten; Projectleiding gemeente Stadskanaal: input leveren voor de visie en reviewen van de gedeelde conceptteksten en -kaarten.
Maart tot en met november 2024
Projectteam Royal HaskoningDHV: voorbereiden presenteren en vastleggen input; Projectleiding gemeente Stadskanaal: ondersteuning van projectteam input leveren; College B&W: laten informeren input leveren.
17 december 2024
Projectteam Royal HaskoningDHV: voorbereiden beantwoording van vragen; Projectleiding gemeente Stadskanaal: voorbereiden beantwoording van vragen.
Q2 en Q3 2025
,
,
,
•
Raadsavond (3): Aanscherping ruimtelijke keuzes
Datum
Diverse werksessies waarin stap voor stap de visieteksten en kaarten worden opgesteld en doorgenomen. Per sessie worden diverse delen van de visie behandeld en aangescherpt.
•
Presentatie van de omgevingsvisie met ruimte voor vragen en de laatste aanpassingen vanuit de bestuurders.
•
•
•
,
,
,
,
,
•
Inloopavonden
Inloopavonden belangstellenden.
• •
,
,
,
58
9. 2
Omgevingseffectrapport (OER) Doorlopen stappen in de mer-procedure
Waarom een OER voor Stadskanaal? Deze omgevingsvisie beschrijft onze ambities richting 2040 met duidelijke ruimtelijke keuzes. De Omgevingswet schrijft voor in welke gevallen voor een plan of programma de procedure voor de milieueffectrapportage (mer) doorlopen moet worden.
•
,
Hiervoor gelden twee sporen: • Het plan of programma is kaderstellend; • Voor het plan of programma is een passende beoordeling nodig. De wet beschrijft wanneer
een
•
Opstellen beoordelingskader: het beoordelingskader vormt de basis voor de foto van de leefomgeving en de effectbeoordeling. De beoordelingsaspecten in het beoordelingskader zijn de belangrijkste graadmeters voor de kwaliteit van de gemeente Stadskanaal;
•
Foto
plan of programma kaderstellend is dit is het geval ,
wanneer: • Het plan
of programma voldoende gedetailleerde regels bevat over de inhoud voorbereiding en (praktische) uitvoering van projecten; • Het plan of programma regels bevat die handelen over ligging aard omvang en gebruiksvoorwaarden van projecten; die regels moeten van belang zijn voor mogelijk optredende milieugevolgen. Voor puur indicatieve plannen geldt dat deze niet als kaderstellend gezien wordt. Omdat deze omgevingsvisie kaderstellend is is voor Stadskanaal de mer-procedure doorlopen. Het eindproduct van deze procedure is in het geval van een omgevingsvisie ,
,
,
omgevingseffectrapportage (OER)
Significante negatieve effecten op instandhoudingsdoelen van Natura-2000-gebieden kunnen op voorhand niet worden uitgesloten en daarom is er een ‘passende beoordeling’ opgesteld en verwerkt in de OER. In het OER worden naast de traditionele milieuthema’s ook economische en sociale thema’s beoordeeld voor de beleidsuitspraken in de omgevingsvisie. Op basis van de effectbeoordeling van de beleidsuitspraken is de omgevingsvisie aangescherpt en zijn aanbevelingen gedaan voor vervolgbesluiten. Het OER (zie bijlage 2) wordt tegelijk met de Ontwerp Omgevingsvisie ter inzage gelegd. ,
,
van de leefomgeving: met behulp van het beoordelingskader is een ‘foto’ Stadskanaal gemaakt waarin de huidige situatie en autonome ontwikkelingen (vastgesteld) voor elk beoordelingsaspect in beeld zijn gebracht; van
•
Effectbeoordeling: de effectbeoordeling van de omgevingsvisie is gedaan op basis de beleidsuitspraken die in de visie staan. Voor elk beoordelingsaspect is aangegeven of er kansen zijn op positieve effecten of risico’s op negatieve effecten; van
,
en
Opstellen en delen kennisgeving voornemen: 6 het kennisgeving voornemen is opgesteld met daarin de stappen van een OER het onderzoek en relatie met de omgevingsvisie. Deze is gedeeld met meerdere stakeholders;
•
Passende beoordeling: dit is beschrijving van het effect van de beleidsuitspraken in de visie op de omliggende Natura 2000-gebieden;
•
Het OER: in het OER worden alle stappen die zijn gezet in het kader van de merprocedure bijeen gevoegd. Er is ook een analyse gedaan of alle plannen in de ruimte passen en of de beleidsuitspraken bijdragen aan het halen van de ambities in de omgevingsvisie.
Deze stappen hebben geholpen de visie aan te scherpen. De uitwerking hiervan staat in bijlage 2.
6 Normaliter vormt de Notitie Reikwijdte en Detailniveau (NRD) het officiële startpunt van de mer-procedure. Omdat de gemeente Stadskanaal al een eind op weg was met het uitwerken van de Omgevingsvisie toe het OER-proces begon , bleek het opstellen van de NRD achterhaald.
59
9. 3
Vooruitblik op het vervolg Onze omgevingsvisie legt de toekomstplannen voor 2040 van onze gemeente vast. De visie vertelt de hoofdlijnen van het beleid en de ontwikkelingen. De omgevingsvisie biedt houvast voor het koesteren van onze kernkwaliteiten en beschrijft hoe we omgaan met onze opgaven. De ontwikkelrichtingen uit de omgevingsvisie helpt ons om de balans te vinden tussen het gebruiken en beschermen van de leefomgeving. Omdat de omgevingsvisie een hoog schaalniveau heeft kunnen we de kernkwaliteiten opgaven en ambities goed met elkaar combineren. Maar als we de ambities uit de omgevingsvisie concreter gaan uitwerken dan kan het duidelijk worden op welke plekken het oplossen van opgaven met elkaar schuurt. Hierbij is het leidende principe dat nieuwe initiatieven en projecten niet ten kosten mogen gaan van onze huidige gemeentelijke kernkwaliteiten. Een kleine plaatselijke afname van een kernkwaliteit kan geoorloofd zijn als we hiermee bijdragen aan een zwaarwegend maatschappelijk belang. Deze afweging is in elke situatie anders en zullen we dus per geval beoordelen. ,
In het schema in afbeelding 34 benoemen we vier rollen die we als gemeente kunnen aannemen. In elke rol gaan we anders om met de wijze waarop we initiatieven sturen of ondersteunen. Wij kunnen de nadruk leggen op het behalen van resultaten of op het creëren van randvoorwaarden. Ook maken we onderscheid in de betrokkenheid van de samenleving en de ambities van de gemeente. ,
,
,
,
Het ontwikkelen van onze leefomgeving gaat dus verder dan deze omgevingsvisie. Het is daarom goed om te kijken hoe de omgevingsvisie straks doorwerkt in ander beleid. Hoe kan een initiatief straks tot stand komen? Wie waarborgt de kwaliteit? Hoe werken we aan onze ontwikkelrichtingen? De Omgevingswet biedt verschillende instrumenten om uitvoering aan de omgevingsvisie te geven. Voor de juiste inzet van de instrumenten is het van belang stil te staan bij de rol die we als gemeente hierin willen en kunnen vervullen dit noemen we de ‘rolverdeling’ of ‘sturingsfilosofie’. ,
Rolverdeling en sturingsfilosofie De sturingsfilosofie gaat over de rolverdeling tussen de gemeente en de samenleving. Deze is de afgelopen jaren veranderd. In onze complexe en snel veranderende samenleving zijn inwoners steeds vaker goed geïnformeerd en betrokken. Visies en plannen zijn niet langer een mededeling maar ook een uitnodiging om samen te werken en mee te denken. Als gemeente zoeken we naar de juiste balans tussen hoe we initiatieven kunnen ondersteunen en hoe we de kwaliteit van onze leefomgeving waarborgen. ,
Afbeelding 34 Schema met verschillende posities die de overheid kan aannemen (eigen bewerking Royal HaskoningDHV , 2020 naar Van der Steen e.a. , 2004)
60
Gemeente voert uit: Dit gaat bijvoorbeeld over de aanleg van fietspaden en het veilig inrichten van gemeentelijke wegen. Het realiseren van kwalitatief goed en voldoende openbaar groen en het nemen van klimaat adaptieve maatregelen in de openbare ruimte zijn ook voorbeelden van gemeente voert uit.
middellange termijn maken we omgevingsprogramma’s. Een omgevingsprogramma helpt bij het realiseren van de ontwikkelrichtingen uit de omgevingsvisie.
Wanneer maken we een omgevingsprogramma? Wij maken een omgevingsprogramma als dit wettelijk verplicht is of bij een meerjarige belangrijke en/of ingewikkelde opgave. Bijvoorbeeld wanneer er vanuit de politiek prioriteit wordt gegeven aan een bepaald onderwerp als er meerdere (type) maatregelen nodig zijn of als de opgave een grote invloed heeft op de samenleving of onze fysieke leefomgeving. ,
Gemeente leidt vanuit regels: Dit gaat om regels die worden opgenomen om bepaalde functies mogelijk te maken of te verbieden. Voorbeelden zijn op te stellen regels over geluid maar ook het aanwijzen van woningbouwlocaties en het beschermen van de groene long van Stadskanaal. Regels worden uitgewerkt in het Omgevingsplan en verordeningen. ,
Gemeente werkt samen: Op tal van terreinen werken we als gemeente samen met andere overheden bedrijven organisaties en individuele inwoners. Voor het landelijk gebied zijn wij bijvoorbeeld op bepaalde aspecten zoals grondwaterstanden en herinrichting een stakeholder. Ten aanzien van de ontwikkelingen rond station Stadskanaal en de campus werken we samen met tal van andere partijen om deze ontwikkelingen te realiseren. ,
,
Gemeente ondersteunt en faciliteert: Wij ondersteunen en faciliteren onze inwoners bijvoorbeeld bij het verduurzamen van hun woningen en tuinen. Dit kan met geld maar vaak ook met advies en ondersteuning bij subsidieaanvragen. Verder faciliteren we het toepassen van regels en denken mee om gewenste ontwikkelingen mogelijk te maken.
,
,
,
Uitgangspunten In aanvulling op de wettelijke vereisten worden gehanteerd voor nieuwe omgevingsprogramma’s: •
•
•
de volgende
uitgangspunten
De omgevingsprogramma’s moeten aansluiten bij de omgevingsvisie. Dat houdt in dat het programma inhoud geeft aan de opgaven of ontwikkelrichtingen uit de omgevingsvisie en rekening houdt met de kernkwaliteiten van de gemeente; De omgevingsprogramma’s maken de ontwikkelrichtingen uit de omgevingsvisie meer concreet door het stellen van (meetbare) doelen voor de korte- en middellange termijn. Door middel van monitoring van het programma controleren we of de doelen worden behaald; De omgevingsprogramma’s kunnen verdieping en detaillering aanbrengen op een bepaald thema of gebied maar moeten wel bijdragen aan de onderlinge afstemming met andere thema’s of gebieden; De omgevingsprogramma’s worden gemaakt met behulp van participatie. Dit betekent dat het omgevingsprogramma een kans biedt aan de samenleving andere overheden en marktpartijen om betrokken te zijn bij het maken van het programma en om vervolgens bij te dragen aan de doelenstellingen van het ,
9. 4
Instrumenten en omgevingsprogramma’s De Omgevingswet bestaat uit zes instrumenten: • Omgevingsvisie; • Omgevingsprogramma; • Omgevingsplan; • Algemene Rijksregels; • Omgevingsvergunningen; • Projectbesluit. Hieronder vertellen we meer over het omgevingsprogramma. Informatie andere instrumenten is te lezen op Informatiepunt Leefomgeving.
•
programma; •
De omgevingsprogramma’s beschrijven wat de rolverdeling (sturingsfilosofie) is en wie het programma vaststelt (het college van burgemeesters en wethouders of de
gemeenteraad). over
de
De omgevingsvisie omvat alle thema’s die te maken hebben met de fysieke leefomgeving en is gericht op de lange termijn. Voor de uitvoering op korte en 61
,
Omgevingsprogramma’s gemeente Stadskanaal De komende jaren werken aan programma’s waarbij we nu denken aan de volgende thema’s: Wonen Landschap en Erfgoed (recreatie) Gezondheid Warmteprogramma Leefbaarheid en voorzieningen Energie en duurzaamheid Economie en bedrijvigheid en op termijn programma (duurzame) mobiliteit. ,
,
,
,
,
,
3. Uitvoering: Wij passen concrete besluiten en regels toe. Dat doen wij niet alleen als gemeente Stadskanaal. Juist de uitvoering van activiteiten en projecten door initiatiefnemers staat in deze stap centraal. 4.
9. 5 Beleidscyclus en monitoring Beleidscyclus De Omgevingswet maakt het verplicht om beleid te monitoren en te evalueren. Hiermee wordt duidelijk of de uitwerking van het beleid ook daadwerkelijk bijdraagt aan het verbeteren van de kwaliteit van de leefomgeving. Hiervoor maken we gebruik van een beleidscyclus:
Terugkoppeling: Met behulp van monitoring en evaluatie reflecteren we op de behaalde resultaten. Uit de terugkoppeling blijkt of bijstelling van de beleidsdoelen of het anders inzetten van de instrumenten nodig is om de ambities te halen. Daarna gebruiken we de reflectie voor de volgende beleidscyclus.
Monitoring In stap 4 van de beleidscyclus (Terugkoppeling) gebruiken we monitoring. Wij letten op of de ambities en doelen uit de omgevingsvisie worden behaald dat noemen we monitoring. Dit helpt ons om goede en snelle besluiten te nemen. Monitoring doen we aan de hand van onze omgevingseffectrapportage(OER)en check op nieuw beleid. Ook de omgevingsprogramma’s helpen bij de monitoring. Een voorbeeld hiervan is een programma wonen. Hiermee monitoren we elk jaar hoeveel woningen en wat voor woningen er in elk dorp gerealiseerd zijn. Wij gebruiken zoveel mogelijk informatie die openbaar toegankelijk is. Een voorbeeld hiervan is de informatie die de GGD beschikbaar stelt. De GGD meet regelmatig de mening van inwoners op onderwerpen zoals gezondheid en veiligheid. ,
.
Actualisering van de omgevingsvisie De omgevingsvisie is gericht op de lange termijn met een stip op de horizon in 2040. Doordat de omgevingsvisie voornamelijk op hoofdlijnen een toekomstvisie schetst zal deze niet snel verouderen. Wel is het mogelijk dat de monitoring of nieuwe ontwikkelingen vragen om een aanpassing van de omgevingsvisie. ,
Omdat we nu nog niet weten hoe de situatie in onze leefomgeving er over een enkele jaren uit ziet kiezen we er als gemeente voor om onze omgevingsvisie zo actueel mogelijk te houden. Wij gaan uit van bijstelling van de omgevingsvisie eens per vier jaar gelijktijdig met de instelling van een nieuwe gemeenteraad. Het actualiseren van de omgevingsvisie kan door bijvoorbeeld het toevoegen van een nieuwe ambitie of door het geven van duidelijkere kaders op een bepaald onderwerp. Hieruit kan ook volgen dat een programma moet worden aangepast. Of dat een nieuw programma moet worden opgestart. ,
Afbeelding 35 Beleidscyclus
1. Beleidsontwikkeling: ronden we af met
,
Het het
opstellen van de vaststellen van de
Omgevingsvisie. Deze stap omgevingsvisie Stadskanaal.
Uitspraken uit de Omgevingsvisie maken we 2. Beleidsdoorwerking: concreet met de instrumenten van de Omgevingswet (in bijvoorbeeld een omgevingsprogramma of het omgevingsplan 2. 0 of een vervolg daarop).
,
,
62
LEGENDA Gemeentegrens Bestaande kern Uitbreiding dorpslint Inbreiding dorpslint Bedrijventerrein Zoekgebied zonne-energie Zoekgebied wonen , bedrijvigheid & zonne-energie Bestaand zonneveld Ecologische structuur Groen open overgangsgebied Regionale spoorzone ontwikkeling Recreatie fietsroutes en verbindingen Snelfietsroute/ Doorfietsroute Grootschalige recreatie Kettingwijk Natuurontwikkeling Pagediep Natuurontwikkeling Zandlandschap Eslandschap Herbebossingsgebied Beeklandschap Samenwerkende kernen
LEGENDA Wonen en bedrijvigheid Gemeentegrens Inbreidingslocaties en herontwikkeling Ruimte voor onderwijs / innovatie Stationsgebied Bestaande kern Uitbreiding dorpslint Inbreiding dorpslint Bedrijventerrein Zoekgebied zonne-energie Zoekgebied wonen , bedrijvigheid & zonne-energie Bestaand zonneveld Voorzieningen Groen open overgangsgebied Regionale spoorzone ontwikkeling Uitfasering zwaardere industrie
LEGENDA Bereikbaarheid en mobiliteit Gemeentegrens Provinciale weg Onderzoek optie verbinding N33 Fietsverbinding Busvervoer tussen hoofdkernen Spoorlijn Vaarverbinding Stationsgebied/OV Hub Wegen voor tractoren en logistiek
LEGENDA Landbouw en landschap Gemeentegrens Biologische agricultuur Grootschalige agricultuur Veenlandschap Zandlandschap Eslandschap Herbebossingsgebied Beeklandschap Groen open overgangsgebied Ecologische structuur Natuurontwikkeling
LEGENDA Natuur , groen en recreatie Gemeentegrens Recreatie in het eslandschap Vliegveld Waterrecreatie Smeerling (monument) Ecologische structuur Recreatie fietsroutes en verbindingen Snelfietsroute/ Doorfietsroute Grootschalige recreatie Kettingwijk Natuurontwikkeling Natuurontwikkeling Pagediep Zandlandschap Eslandschap Herbebossingsgebied Beeklandschap
LEGENDA Veiligheid en gezondheid Gemeentegrens Ziekenhuis / Gezondheidscentrum Complementaire maatschappelijke en zorgfuncties Sportvoorziening Lawaaisportcentrum !
30
Veiligheidscontour bedrijventerrein 30 km/u in de kernen Samenwerkende kernen
Blijham Oude Pekela
Veendam
Ommelanderwijk Nieuwe Pekela Wedde
Gieterveen
Buinerveen
Ter Apel
Legenda Gemeentelijk fietsnetwerk Missing links fietsnetwerk Recreatief fietsnetwerk
N
Basisnetwerk hoofdfietsroute provincie 0
2. 000
4. 000
6. 000