Bijlage 2. Jaarverslag en jaarrekening 2024 PGZ - getekend
Tekst van het document
o
o
meer scholen voor Roken, Alcohol en Drugspreventie als thema. Er is een veel belangstelling van scholen die willen inzetten op het thema Relaties en Seksualiteit. Hiervoor is vanuit VWS extra subsidie beschikbaar. Deze extra subsidie is in 2024-2025 voor het laatst beschikbaar. In 2024 hebben 35 scholen hiervoor een aanvraag ingediend. Hiervan doen er 21 scholen mee. Er wordt nadrukkelijk verbinding gemaakt met het thema mentale gezondheid en lokale samenwerking. Aanvullend is er extra subsidie beschikbaar voor mbo-scholen (schooljaar 20242025). Ook deze subsidie is in 2024 voor het laatst beschikbaar. Deze subsidie is gericht op bewustwording van het belang van gezond en vitaal en veilig werknemerschap bij mbo-studenten, en duurzame inzetbaarheid. In onze regio hebben 12 mbo-scholen hun interesse voor dit thema kenbaar gemaakt. Hiervan
GEMEENSCHAPPELIJKE REGELING PUBLIEKE GEZONDHEID & ZORG | JAARVERSLAG & JAARREKENING 2024
43
gaan vijf mboGGD werkt vanuit dit programma samen met Arbo deskundigen in de begeleiding van de mbo-scholen. En wordt nauw samengewerkt met de Vitaliteitscampus. o De Gezonde School aanpak wordt verder door verschillende gemeenten opgenomen in het Lokale Preventie Akkoord en/of Sportakkoord. Vanuit de Gezonde School adviseurs is er specifiek aandacht voor het leggen van verbindingen en bundelen van bestaande, op zichzelf staande lokale en regionale gezondheidsactiviteiten, zodat deze duurzamer worden en geborgd. Ook is de samenwerking met het programma Jong Leren Eten voortgezet. De Gezonde School aanpak zien we ook terug in de Meerjaren Agenda en het is opgenomen in de Sociale Agenda van Nij Begun. GGD wordt daar waar nodig bij de uitvoering betrokken. Mondgezondheid GGD Groningen laat het thema mondgezondheid nadrukkelijk aansluiten op campagnes als Rookvrije generatie en het programma Kansrijke Start. Daarnaast wordt het thema meegenomen met het thema voeding bij de aanpak Gezonde School, JOGG (Holle Bolle Kies) en Jong Leren Eten. De GGD blijft net als voorgaande jaren betrokken bij het GigaGaaf! Onderzoek, dat als doel heeft om de mondgezondheid van jonge kinderen te bevorderen.
Daarnaast is de GGD aangesloten bij het ronde tafeloverleg mondzorg bij jeugdigen Zorginstituut Nederland, met als doel bestaande preventieve mondzorginterventies te integreren in lopende publieke gezondheidsprojecten. De gemeente Groningen heeft in september besloten om extra in te zetten op de mondzorg van inwoners die rond moeten komen van het sociale minimum. Er worden bij deze doelgroep veel mondgezondheidsproblemen gesignaleerd. De GGD en de gemeente Groningen zijn nu samen met de Hanzehogeschool en mensen uit deze doelgroep aan het inventariseren waar de meeste winst kan worden behaald als het gaat om mondgezondheid. Omgevingswet Gezondheidsbevordering binnen de leefomgeving is een steeds belangrijker thema geworden dat verschillende beleidsdomeinen raakt. Zo is de gezonde leefomgeving een belangrijk onderdeel van het GALA en IZA. Maar ook de invoering van de Omgevingswet op 1 januari 2024 geeft gemeenten, provincie en waterschappen de opdracht gezondheid en veiligheid mee te laten wegen in de inrichting van de fysieke leefomgeving. De GGD adviseert al jaren over een gezonde leefomgeving en kan steeds breder meekijken en adviseren. De GGD denkt mee en adviseert bij ruimtelijke planvorming die impact hebben op gezondheid, maar ook bij omgevingsvisies en omgevingsplannen en . De GGD heeft verder t.a.v.
de Omgevingswet de rol en taak toegewezen om het bevoegd gezag te adviseren. In totaal zijn 31 adviezen uitgebracht in het kader van de Omgevingswet. De integrale GGDadviezen worden gemaakt door een multidisciplinair team, vanuit een brede kijk op gezondheid en een gezonde leefomgeving. Kennis wordt gebundeld vanuit verschillende teams zoals Milieu en Gezondheid, Infectieziektebestrijding, JGZ, Gezondheidsbevordering, Epidemiologie, Beleid en Communicatie. De gezondheidsbevorderaar heeft hier een belangrijke coördinerende rol. Ieder integraal advies dat de GGD heeft gegeven wordt geëvalueerd om het proces te verbeteren en goed te laten aansluiten bij de wensen van bevoegd gezag. Voor deze taak wordt eveneens nauw samengewerkt met partners in de regio in het Regionaal Platform Omgevingswet Groningen. Landelijke werkt de GGD nauw samen met het RIVM, Pharos en GGD GHOR Nederland.
GEMEENSCHAPPELIJKE REGELING PUBLIEKE GEZONDHEID & ZORG | JAARVERSLAG & JAARREKENING 2024
44
Epidemiologie Onderzoek en monitoring De regionale resultaten van gezondheidsonderzoeken zijn gedeeld met de Groninger gemeenten en staan in opdracht van de gemeenten op de digitale dataportal die vrij toegankelijk is en informatie over de publieke gezondheid in Groningen weergeeft. De portal werd ook in 2024 actueel gehouden en doorontwikkeld (https://ggdgroningen.incijfers.nl). De volgende werkzaamheden stonden centraal in 2024: Uitvoering gezondheidsmonitor Volwassenen en Ouderen 2024 Eind september 2024 is de Gezondheidsmonitor Volwassenen en Ouderen 2024 van start gegaan. De Gezondheidsmonitor Volwassenen en Ouderen brengt de gezondheid, het welzijn en de leefstijl van Nederlanders van 18 jaar en ouder in kaart. Ruim 27.000 willekeurig gekozen personen van 18 jaar en ouder uit de provincie Groningen ontvingen een brief met de Statistiek (CBS), GGD GHOR Nederland en het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) voerden het onderzoek samen uit. Corona Gezondheidsmonitor Jongvolwassenen 2024 In de periode april tot juli 2024 vond de Gezondheidsmonitor Jongvolwassenen plaats. Dit is een groot onderzoek naar de (mentale) gezondheid, de leefstijl, het welzijn en digitale leefomgeving van jongvolwassenen tussen de 16 en 25 jaar.
Er zijn vanuit ZonMw (namens VWS) extra middelen beschikbaar gesteld om deze integrale brede monitor naar de fysieke samen met GGD GHOR Nederland, het RIVM, het Nivel en ARQ Nationaal Psychotrauma Centrum en het Netwerk GOR. Voor de Gezondheidsmonitor Jongvolwassenen 2024 zijn respondenten geworven via een online sociale mediacampagne. In totaal hebben 3977 jongvolwassenen uit provincie Groningen de vragenlijst ingevuld. De resultaten helpen bij de invulling en ontwikkeling van het gezondheidsbeleid. Gezondheidsmonitor Jeugd 2023 Eind mei 2024 zijn de resultaten van de Gezondheidsmonitor Jeugd 2023 gepubliceerd. De resultaten zijn tevens gepresenteerd in verschillende Groninger gemeenten. Informatie en datamanagement infectieziekten Epidemiologie ondersteunt de afdeling IZB bij de informatievoorziening en datamanagement rondom de bestrijding van infectieziekten. Informatie uit diverse interne en externe datasystemen wordt door de epidemiologen geanalyseerd en zowel intern als extern gerapporteerd. De beschreven trends en ontwikkelingen kunnen worden gebruikt bij het bepalen van het IZB-beleid.
GEMEENSCHAPPELIJKE REGELING PUBLIEKE GEZONDHEID & ZORG | JAARVERSLAG & JAARREKENING 2024
45
Wat heeft het gekost?
GEMEENSCHAPPELIJKE REGELING PUBLIEKE GEZONDHEID & ZORG | JAARVERSLAG & JAARREKENING 2024
46
2.5.
Deelprogramma Inspecteren en adviseren van locaties ter bevordering van kwaliteit, veiligheid en hygiëne
Wat houdt het deelprogramma in? Het deelprogramma Inspecteren en adviseren van locaties ter bevordering van de kwaliteit, veiligheid en hygiëne omvat de functie Toezicht en Advies. Als GGD voeren we in opdracht van gemeenten toezicht uit bij kinderopvanglocaties, gastouders en seksinrichtingen. Voor een aantal gemeenten voert de GGD sinds 2017 het toezicht op de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) uit. We zien toe op en bevorderen de kwaliteit van de maatschappelijke ondersteuning die gemeenten in het kader van de Wmo inkopen bij zorg- en welzijnsinstellingen. Het kwaliteitstoezicht spitst zich toe op cliënten, personeel en veiligheid. Daarnaast is het rechtmatigheidstoezicht en het toezicht bij calamiteiten bij een aantal gemeenten belegd bij de GGD. Het team Toezicht en Advies voert in opdracht van het ministerie van VWS hygiëne-inspecties uit bij tattoo- en piercingshops en in opdracht van de WHO op schepen in zeehavens (Eemsdelta en Het Hogeland). Wat hebben we bereikt? Toezicht kinderopvang De GGD houdt toezicht op kinderopvanglocaties en gastouders door middel van inspecties waarbij getoetst wordt of er wordt voldaan aan de wettelijk gestelde kwaliteitsvoorschriften.
De GGD maakt jaarlijks afspraken met gemeenten over de inspecties bij kinderopvanginstellingen op basis van het risicoprofiel en 100% van de kinderopvanglocaties (inclusief gastouderbureaus) wordt jaarlijks in elke gemeente geïnspecteerd. Daarnaast doen we bij alle gemeenten een steekproef van 50% bij de gastouders. In 2024 is in alle gemeenten de inspectienorm voor gastouders behaald. In de meeste gemeenten is de inspectienorm van 100% voor kinderopvanglocaties behaald. Toezicht WMO De Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) blijft in haar jaarrapport 2023 extra aandacht vragen van gemeenten voor de onafhankelijkheid en transparantie van het Wmo-toezicht en de samenwerking tussen gemeenten bij de organisatie van het Wmo-toezicht. De conclusies van het onderzoek 2023 zijn vergelijkbaar met de conclusies in de rapportage over 2022. De kwaliteit van het toezicht is in de meeste gemeenten nog te laag. Het stimuleringsprogramma om de kwaliteit van het Wmo-toezicht te verbeteren ging eind 2024 van start. In 2024 is het nieuwe model toetsingskader Wmo gepubliceerd, welke gemeenten bij nieuwe aanbestedingen kunnen gaan gebruiken. We voeren preventief regulier toezicht Wmo uit op de aanbieders van zorg in natura en de persoonsgebonden budgetten. In de gemeenten Het Hogeland en Eemsdelta voeren we sinds 2017 cliënten, personeel en veiligheid.
Ook wordt door de GGD in deze gemeenten het calamiteite Sinds september 2021 voeren we in de gemeente Oldambt kwaliteitstoezicht uit. Het contract met deze gemeente loopt tot 31-12-2025.
GEMEENSCHAPPELIJKE REGELING PUBLIEKE GEZONDHEID & ZORG | JAARVERSLAG & JAARREKENING 2024
47
Toezicht overige instellingen De nieuwe regels die vanaf 1 januari 2022 zijn ingevoerd voor de vergunningverlening van tattoo/piercing/PMU(een vergunning loopt 3 jaar). Over het algemeen voldoen de ondernemers uiteindelijk aan de nieuwe regels. Vaak moeten er voor vergunningverlening eerst aanpassingen worden gedaan in de ruimte, producten, protocollen of informatie voor klanten. De aanmeldingen voor toezicht zeeschepen zijn in het hele jaar doorgegaan. Ook is er het afgelopen jaar een groot aantal seksinrichtingen bezocht. Dit doen we voor de gemeente Midden-Groningen jaarlijks en voor de gemeente Groningen eens per 3 jaar. Wat hebben we gedaan? Toezicht kinderopvang Inspecties Omdat er meerdere signalen waren vroegen onderzoeken meer tijd dan vooraf was komen van ouders, beroepskrachten en andere volwassenen die zich zorgen maken. Dit varieert van lichte tot ernstige signalen. Er zijn met gemeenten afspraken gemaakt over het toe leiden van signalen naar de GGD. Signalen worden gewogen en meegenomen tijdens jaarlijkse onderzoeken of er worden incidentele (extra) onderzoeken gestart. Om de extra onderzoeken te kunnen uitvoeren hebben we voor de tweede helft van het jaar 2 gepensioneerde toezichthouders terug in dienst genomen. We hebben 1.293 inspecties kinderopvang afgerond in 2024. Dit zijn er 152 meer dan in 2023.
In bijgaand overzicht zijn de inspecties kinderopvang in de afgelopen drie jaar op een rij gezet. KDV (VVE) BSO GOB VGO Totaal 2022 439 (175) 313 30 330 1.112 2023 414 (157) 276 11 440 1141 2024 490 (174) 375 27 399 1291 GOB = gastouderbureau VGO = voorziening gastouderopvang
Samenwerking met de Groninger gemeenten blijft belangrijk. In 2024 hebben we zoals gebruikelijk twee keer een ambtelijk overleg Kinderopvang gehouden. Hierbij waren VNG en DUO aanwezig. In het voorjaar sloot de Inspectie van het Onderwijs aan en in het najaar GGD
handhaving te monitoren en verbeteren. De werkgroep is in december 2024 nog bij elkaar gekomen en heeft afspraken gemaakt voor 2025. In 2025 wil deze werkgroep 4x per jaar bijeenkomen. In het voor- en najaar zijn er weer nieuwsbrieven voor de houders van kinderopvang verzonden. Hiervan hebben de gemeenten ook een afschrift ontvangen. Daarnaast heeft er in oktober 2024 een bijeenkomst voor gastouderbureaus plaatsgevonden. Er is voor deze bijeenkomst input geleverd door de gastouderbureaus. De nieuwe wettelijke eisen voor gastouders zijn besproken.
GEMEENSCHAPPELIJKE REGELING PUBLIEKE GEZONDHEID & ZORG | JAARVERSLAG & JAARREKENING 2024
48
Toezicht WMO In de gemeenten Het Hogeland en Eemsdelta voeren we sinds 2017 zowel kwaliteitstoezicht en veiligheid. Ook wordt door de GGD in deze gemeenten het calamiteitenonderzoek Sinds september 2021 voeren we in de gemeente Oldambt kwaliteitstoezicht uit. Het contract met deze gemeente loopt tot 31-12-2025. In 2024 hebben we 35 onderzoeken uitgevoerd in de gemeenten Eemsdelta en Het Hogeland. In de gemeente Oldambt hebben we 9 onderzoeken uitgevoerd. De onderzoeken kostten het afgelopen jaar meer tijd. Dit heeft onder andere te maken met het uitvoeren van een nieuw type onderzoek en signalen over en medewerking van aanbieders. In bijgaand overzicht zijn de verschillende onderzoeken van de afgelopen drie jaar op een rij gezet. Wmo
2022 2023
2024
Calamiteiten
1
1
1
Rechtmatigheidsonderzoeken 0 17 Reguliere onderzoeken
0
1
31
18
Vervolgonderzoeken
20
23
19
Signalen
10
12
5
Totaal
48
67
44
Toezicht overige instellingen In 2024 hebben we 61 tattoo-/piercing-/permanente make-up-bedrijven geïnspecteerd (nieuwe vergunning en verlenging vergunning). Ook hebben we twee vrijstellingsaanvragen behandeld. Het gaat hierbij om een evenement waar één of meerdere tattoo-/pierceartiesten tatoeëren gedurende het evenement. Samen met de afdeling IZB hebben we vooroverleg over het evenement en indien nodig wordt het evenement bezocht. In 2024 zijn 168 schepen geïnspecteerd. Ten opzichte van 2023 zijn dit 16 inspecties meer. Er zijn in verband met pensionering en groei in het aantal inspecties 3 nieuwe scheepsinspecteurs in dienst gekomen. In 2024 zijn er 44 seksbedrijven geïnspecteerd. In onderstaande tabel wordt een overzicht gegeven van de overige inspecties die de afgelopen drie jaren hebben plaatsgevonden. Aantal overige inspecties
2022 2023
2024
Seksbedrijven
4
2
44
Tattoo & Piercingshops
54
63
61
Schepen
131
152
168
Bouwadviezen
1
4
4
Toelichting tabel: o Seksbedrijven - frequentie is afhankelijk van de vergunning van de gemeente. We komen variabel eens of eens per 3 jaar in een gemeente. o Tattoo & Piercing & PMU - eens per drie jaar en bij aanvraag nieuwe vergunning.
GEMEENSCHAPPELIJKE REGELING PUBLIEKE GEZONDHEID & ZORG | JAARVERSLAG & JAARREKENING 2024
49
o o
Schepen - afhankelijk van het aantal schepen dat binnenkomt in onze twee zeehavens (Eemsdelta en Het Hogeland). Bouwadviezen - op verzoek van houders van kinderopvang leggen we adviesbezoeken af voordat een aanvraag exploitatie kinderopvang wordt ingediend. Wij geven de houder een advies met betrekking tot geschiktheid van een locatie gerelateerd aan de eisen van de Wet kinderopvang.
Wat heeft het gekost?
GEMEENSCHAPPELIJKE REGELING PUBLIEKE GEZONDHEID & ZORG | JAARVERSLAG & JAARREKENING 2024
50
2.6.
Bedrijfsvoering
Huisvesting Het algemeen bestuur PG&Z heeft 19 juli 2024 ingestemd met gezamenlijke huisvesting Veiligheidsregio/GGD op de Arrivalocatie in de stad Groningen, nadat onderzoek is gedaan naar mogelijke alternatieven en synergievoordelen van gezamenlijk huisvesten met de VRG. Dit betekent dat GGD en VRG gezamenlijk de ontwerpfase ingaan en er tussen de VRG en de GGD een samenwerkingsovereenkomst gesloten wordt die geldt voor de periode van ontwerp tot realisatie van de nieuwbouw. De samenwerkingsovereenkomst zal vanaf inhuizing van de GGD overgaan in een huurovereenkomst. Besluitvorming over de samenwerkingsovereenkomst staat Q1 2025 gepland. De huurovereenkomst van de huidige locatie aan het Hanzeplein in Groningen loopt tot en met 2024. De nieuwe huurovereenkomst met het vastgoedbedrijf van de gemeente Groningen is ondertekend en heeft een looptijd van vijf jaar met de mogelijkheid tot optiejaren. De huurprijs is vanaf 1 januari 2025 kostendekkend. Ook de energielasten en het intern onderhoud worden voor de kostprijs in rekening gebracht. Met het vooruitzicht op een mogelijke gezamenlijke huisvesting VRG/GGD is GGD Groningen onder begeleiding van Heyday gestart met het in kaart brengen van een passend toekomstig werkplekconcept en de bijbehorende uitgangspunten.
De voorgenomen pilot op de eerste verdieping van het Hanzeplein is in verband met de financiële situatie van de GGD on hold gezet. Facilitair De SLA met de afdeling Facilitaire Services en Huisvesting (FSH) van de gemeente Groningen loopt eind 2024 af. De GGD is in gesprek met FSH over een nieuw DVO (voorheen SLA). De dienstverlening zal worden voortgezet, maar FSH hanteert een andere verrekeningssystematiek, waardoor de kosten voor de GGD hoger uit vallen. Voor 2025 worden de kosten verhoogd met het interne onderhoud. Vanaf 2026 zullen alle kosten aan de GGD worden doorbelast. De hoogte van de meerkosten is nog niet bekend.
De GGD heeft met de gemeente Groningen SLA's die eind 2024 verliepen. Ten aanzien van de : - Inkoopondersteuning - Specialistische HRM advies (arbeids-juridische vraagstukken, Arbo). - Juridische advisering (achtervang in nood) - Beheer verzekeringen - Post en archivering De SLA ICT loopt ook nog in 2025. In verband met de ontvlechting ICT zijn afwijkende afspraken gemaakt. Verbeteren managementinformatie De GGD zet in op het verbeteren van de managementinformatie en monitorgegevens voor gemeenten. De nieuwe gestandaardiseerde opzet van de DVO (dienstverleningsovereenkomst) met gemeenten is ingevoerd en jaarlijks zal geëvalueerd worden hoe we met elkaar kunnen optimaliseren. Dat geldt ook voor de kwantitatieve en kwalitatieve rapportages.
GEMEENSCHAPPELIJKE REGELING PUBLIEKE GEZONDHEID & ZORG | JAARVERSLAG & JAARREKENING 2024
51
Informatiemanagement De ICT-dienstverlening van de gemeente Groningen verloopt niet naar tevredenheid. Dit vraagt van informatiemanagement veel inzet voor het op orde krijgen van het accountbeheer, servicemanagement, contractmanagement, informatiebeveiliging en NEN-normering. De capaciteit binnen de GGD is hiervoor onvoldoende. Daarnaast is de capaciteit ook onvoldoende om in te kunnen spelen op wetgeving en op toekomstige noodzakelijke ontwikkelingen naar aanleiding van veel landelijke ontwikkelingen vanuit GGD GHOR Nederland. Tevens is er onvoldoende capaciteit om in te kunnen spelen op ontwikkelingen op het gebied van datagericht werken. In het kader van de mogelijke toekomstige gezamenlijke huisvesting VRG/GGD heeft de GGD met de VRG de intentie uitgesproken om op ICT-gebied samen te gaan werken en een gezamenlijke ICT regie-/beheerorganisatie op te zetten. Er wordt gewerkt aan een schets van een gezamenlijke ICT regie-/beheerorganisatie. De eerste gezamenlijke aanbesteding van hardware is afgesloten en ook de aanbesteding voor de werkplek is uitgevoerd. De aanbesteding voor de licenties is gestart. In 2025 starten de overige noodzakelijke aanbestedingen (netwerk, (mobiele) telefonie). Ten aanzien van de ontvlechting van de ICT uit de gemeente Groningen is een projectleider gestart, is de projectorganisatie ingericht en ligt er een plan van aanpak.
De opgave van de ontvlechting is zeer complex en heeft impact op iedere medewerker van de GGD. Het vraagt om een noodzakelijke de GGD ICT situatie, meer kansen tot gebruik van data en meer werkplezier bij de medewerkers. Digitaal Kind Dossier Er is gewerkt aan een nieuwe release van het digitaal kind dossier JGZ. In verband met de ontvlechting van de ICT uit de gemeente Groningen heeft dit onderwerp geen vervolg gekregen in 2024. Wel is er verder gewerkt aan de optimalisatie van het huidige digitaal kind dossier, zodat daarmee de eerste stappen tot het maken van een programma van eisen t.b.v. een aanbesteding worden vergemakkelijkt. Naar verwachting zal in 2025 opnieuw de aanschaf van een nieuw digitaal kind dossier afgewogen worden. Informatiebeveiliging De GGD moet gaan voldoen aan de norm NEN 7510 voor informatiebeveiliging in de zorg. In 2024 is een Security Officer geworven om de Informatiebeveiligingstaken uit te voeren voor de GGD. De in 2023 opgestarte voorlichting over informatiebeveiliging voor medewerkers is in 2024 voortgezet. Informatiebeheer De GGD maakt gebruik van de voorzieningen van de gemeente (archiefruimte, postkamer, archiefsysteem). GGD Groningen werkt al geruime tijd aan het op orde brengen van de informatiehuishouding en aan het voldoen aan de archiefwet.
Om dit te kunnen realiseren is in 2024 de huidige situatie en de gewenste toekomstige situatie in beeld gebracht. Voor GGD Groningen verdient het de aanbeveling om over te stappen op een eigen informatiebeheeroplossing. Aangezien dit aansluit op de nieuwe inrichting van de werkplek op ICT-gebied wordt er vanuit het project ontvlechting ICT met een applicatie een pilot binnen de GGD gedraaid. Wet open overheid Sinds 1 mei 2022 is de Wet open overheid (Woo) van kracht met uitzondering van actieve openbaarmaking. Sinds 1 november 2024 is de GGD verplicht om ook actief informatie te publiceren
GEMEENSCHAPPELIJKE REGELING PUBLIEKE GEZONDHEID & ZORG | JAARVERSLAG & JAARREKENING 2024
52
conform de tranches die het Rijk kenbaar maakt. De GGD laat zich in dit proces ondersteunen door externe deskundigheid. HRM Het personeelshandboek wordt in volle breedte geactualiseerd, waaronder ook het beleid op Plaatsen tijdonafhankelijk werken. De risico-inventarisatie en -evaluatie (RI&E) op het gebied van arbeidsomstandigheden is uitgevoerd aan het Hanzeplein. lopen nog. GGD Groningen is gestart met de Strategisch Personeelsplanning. Aan het thema vitaliteit is in september 2024 aandacht besteed met een vitaliteitsweek. Daarnaast is per 1 mei 2024 het fietsleaseplan gestart. Een nieuwe reiskostenregeling GGD Groningen is voorgelegd aan het Lokaal Overleg. Helaas is er is geen overeenstemming bereikt, waardoor de oude regeling van toepassing blijft. Kwaliteitszorg
in september 2024 . Er is een kwaliteitsmanagementsysteem (KMS) aangeschaft. Dit KMS wordt al ingezet voor klachten, VIM-meldingen, risico-meldingen en het documentbeheer is ingericht. In 2025 maakt men gebruik van de auditmodule. Communicatie Communicatie is betrokken bij de vele projecten en ontwikkelingen die er spelen.
Online communicatie In 2024 website en social mediakanalen verder versterkt als betrouwbare informatiebronnen voor de inwoners van de provincie Groningen. Door het gebruik van de newsroom en actieve online monitoring k trends, reacties en discussies rondom actuele gezondheidskwesties onmiddellijk volgen. Hierdoor kan GGD Groningen proactief
Het bezoekersaantal op de website van GGD Groningen is in 2024 met 12% gestegen naar 270.000 ten opzichte van 2023. De social mediakanalen speelden een belangrijke rol als laagdrempelige communicatiemiddelen, met 13.602 ontvangen berichten in 2024. De meest gestelde vragen via deze kanalen gingen over onderwerpen als de verzorging en ontwikkeling van jonge kinderen en vaccinaties. Pers Regionale, maar ook de landelijke pers wist GGD Groningen in 2024 te vinden. Er is in 2024 mediaaandacht geweest voor onder andere: GEMEENSCHAPPELIJKE REGELING PUBLIEKE GEZONDHEID & ZORG | JAARVERSLAG & JAARREKENING 2024
53
Infectieziektebestrijding: schurft, rabiës, parovirus, griep Najaarscampagne corona Leefomgeving: industrie in de provincie en gevolgen hiervan voor de gezondheid Vaccinatiegraad Zorg aan asielkinderen in de opvang.
Op het gebied van een robuuste infectieziektebestrijding en bestrijding is in 3Noord verband een professioneel deskundigheidsprofiel om bevoegd en bekwaam te blijven ontwikkeld. GGD Groningen had in 2024 50 plekken voor met name Hbo V studenten en coassistenten Sociale Geneeskunde en 10 opleidingsplekken voor artsen in opleiding tot specialist M+G. In 2024 heeft de tweejarige beleidscyclus succesvol doorlopen en
Wat heeft het gekost?
GEMEENSCHAPPELIJKE REGELING PUBLIEKE GEZONDHEID & ZORG | JAARVERSLAG & JAARREKENING 2024
54
DVO en gemeentelijke opbrengsten In de tabel op de volgende pagina zijn de bedragen per gemeente weergegeven die in 2024 in 29,5 miljoen gemeentelijke opbrengsten kunnen worden gesplitst in: Inwonersbijdrage (basistaken): Overige bijdragen (specifieke taken):
19,9 mln. 9,6 mln.
14,2 mln. aan overige opbrengsten gerealiseerd in 2024, bestaande uit: Opdrachten derden: Doeluitkeringen:
6,6 mln. 7,6 mln.
GEMEENSCHAPPELIJKE REGELING PUBLIEKE GEZONDHEID & ZORG | JAARVERSLAG & JAARREKENING 2024
55
3. JAARVERSLAG RIGG
3.1.
Programma RIGG
Wat houdt het deelprogramma in De RIGG heeft de opdracht om op het gebied van de Jeugdhulp voor de Groninger gemeenten de volgende taakgebieden in te richten en uit te voeren: 1. Inkoop en contractmanagement 2. Advies 3. Monitoring 4. Bijdrage aan de transformatie 5. Taken op het gebied van financiën, administratieve processen en ICT Wat hebben we bereikt en gedaan In 2024 vond voor de RIGG een aantal belangrijke ontwikkelingen plaats. Na bijna 10 jaar kwam er een einde aan de gemeenschappelijke regeling Publieke Gezondheid en Zorg. Deze regeling omvatte zowel de taken rondom publieke gezondheid, uitgevoerd door GGD Groningen, als de regionale jeugdhulptaken door de RIGG. De Groninger gemeenten hebben gezamenlijk besloten om de uitvoering van regionale jeugdhulptaken door de RIGG onder te brengen in een centrumregeling. Deze centrumregeling heeft de gemeente Groningen de centrumgemeente; de ingangsdatum is 1 januari 2025. Daarnaast is in 2024 het hybride inkoopmodel geëvalueerd en is met gemeenten gesproken over de lokale inkoop voor de komende jaren. De Groninger gemeenten staan voor het besluit over de aansluiting van de lokale inkoop op de specialistische en hoogspecialistische jeugdhulp. Dit proces leidde in het najaar tot een nieuw programma, genaamd het Langjarig perspectief transformatie jeugdhulp.
Dit programma loopt door in 2025, onder aansturing van het Strategisch OpdrachtgeversOverleg (SOO). En tenslotte kondigde Hemmala Sheerbahadoersing in november 2024 aan met ingang van 1 januari 2025 te stoppen als directeur van de RIGG. De RIGG was betrokken bij de werving en selectie van een nieuwe directeur; dit proces is vanuit het SOO aangestuurd.
De RIGG was in 2024 betrokken bij diverse landelijke en bovenregionale ontwikkelingen en werkten
a. Landelijke ontwikkelingen Hervormingsagenda Jeugd (HVA). zelfscan gedaan. Het resultaat van deze scan was dat onze regio is aangemerkt als een met de Groninger gemeenten de vervolgstappen heeft uitgewerkt. Toekomstscenario kind- en gezinsbescherming. Begin dit jaar is de programma- en bijpassende overlegstructuur ingericht. Hierna is het programmateam gestart met de voorbereidingen van de drie regionale proeftuinen. Deze zijn in juni gestart met als doel om GEMEENSCHAPPELIJKE REGELING PUBLIEKE GEZONDHEID & ZORG | JAARVERSLAG & JAARREKENING 2023
57
op een andere manier samen te werken rondom casuïstiek met (on)veiligheidsissues. Onze proeftuinen maakten geen onderdeel uit van de formele landelijke proeftuinen; de landelijke ontwikkelingen werden wel door het team op de voet gevolgd. Eind 2024 is voor de bekostiging van het vervolg op de proeftuinen een landelijke subsidieaanvraag ingediend. de Jeugdregio Groningen. De uitwerking van de Hervormingsagenda Jeugd heeft impact op de toegang van de Groninger gemeenten. Het is daarom direct gelinkt aan de lokale inkoop van jeugdhulp en de regionale inkoop van HSJ. Hierom stonden beide onderwerpen met regelmaat op de
b. Bovenregionale Samenwerking 3Noord Friesland en Drenthe. Dit leidde in het voorjaar 2024 tot een Uitvoeringsplan 3Noord, gericht op het in stand houden van essentiële schaarse voorzieningen en waar mogelijk gezamenlijke inkooptrajecten. Een van de belangrijke transformatiebewegingen in dit dossier is de afbouw van gesloten jeugdzorg en de opbouw van kleinschalige voorzieningen. Hiervoor is eind 2024 namens 3Noord een aanvraag ingediend voor een SPUK-regeling. Het onderliggende transformatieplan wordt in afstemming met Elker in 2025 nader uitgewerkt. Door diverse ontwikkelingen bij Jeugdhulp Friesland is sinds najaar 2024 Elker de enige aanbieder van gesloten jeugdzorg in 3Noord. c. Ontwikkelingen Hoogspecialistische Jeugdhulp (HSJ) Het programma HSJ richt zich op de transformatie van de hoogspecialistische jeugdhulp en de manier van werken binnen de keten. In 2024 bespraken we binnen mondelinge consultaties de beoogde werkwijze en netwerksamenwerking. Dit leidde tot een veranderstrategie die samen met gemeenten is opgesteld. Deze veranderstrategie bevat de voorgestelde koers en de stappen die noodzakelijk zijn om onze ambities en transformatie opgaven te bereiken. De bestuurlijke besluitvorming stond voor juni gepland maar is uitgesteld naar het najaar. Samen met gemeenten is namelijk geconstateerd dat HSJ niet op zichzelf staat maar onderdeel is van een breder plaatje.
Het raakt de lokale inkoop van jeugdhulp door gemeenten en het zogenoemde middensegment, inmiddels bekend als de aanvullende hulp voor jeugd en gezin. Het totaalplaatje
d. Evaluatie lokale inkoop (hybride inkoopmodel) De Groninger gemeenten onderzochten tot medio 2024 mogelijkheden om jeugdhulp effectiever en de bestuurlijke evaluatie vond plaats in het najaar. Afgesproken is om de vervolgstappen via de lijn van het SOO af te stemmen en op te nemen in het programma Langjarig perspectief transformatie jeugdhulp. e. Regionaal Bestuurlijk Platform (RBP) In de eerste helft van 2024 organiseerde de RIGG twee bijeenkomsten van het Regionaal Bestuurlijk Platform. Aan het RBP neemt een tiental strategische kernaanbieders deel en een bestuurlijke afvaardiging van de Groninger gemeenten. Belangrijke agendapunten waren in 2024 de arbeidsmarktproblematiek en werkwijzen om uithuisplaatsing te voorkomen. Eind november vond een regionale bijeenkomst met alle aanbieders, verwijzers en gemeenten plaats. De ruim 150 aanwezigen werden onder meer geïnformeerd over de ontwikkelingen binnen HSJ en het Langjarig perspectief transformatie jeugdhulp. GEMEENSCHAPPELIJKE REGELING PUBLIEKE GEZONDHEID & ZORG | JAARVERSLAG & JAARREKENING 2024
58
De RIGG organiseert voor de leden van het RBP en de wethouders en/of directeur sociaal domein van de Groninger gemeenten in januari 2025 een studiereis over de aansluiting onderwijs-jeugdhulp in Leuven (België). f. Spoed voor Jeugd (S4JG) Spoed voor Jeugd Groningen is het regionale meldpunt voor crises. In 2024 startten de uitvoerende partijen met een nieuw contract. De (doorlopende) ambitie is om de crisisaanpak te verbeteren en de samenwerking tussen S4JG, jeugdhulpaanbieders en gemeenten te versterken. De RIGG organiseert per kwartaal besprekingen met alle betrokken partijen; aan de hand van monitoringsgegevens wordt jaarlijks een rapportage opgesteld. g. Nieuwe Gemeenschappelijke Regeling Taken Regionale Jeugdhulp Governance PG&Z Het project om de huidige gemeenschappelijke regeling Publieke Gezondheid en Zorg te splitsen, kreeg in 2024 zijn beslag. De splitsing leverde een eigen gemeenschappelijke regeling op voor de GGD Groningen en een centrumregeling voor de taken op het gebied van jeugdhulp die bij de RIGG zijn belegd. De centrumgemeente is de gemeente Groningen. Om de positie en taken van de RIGG goed te borgen is besloten de RIGG als aparte directie binnen de gemeente Groningen onder te brengen. Het hele proces verliep volgens planning, met diverse afstemmingsmomenten en formele besluitvorming in het najaar van 2024.
De ingangsdatum van beide regelingen is 1 januari 2025. h. Werkbezoeken Jeugdregio Groningen In 2024 organiseerde de RIGG een viertal werkbezoeken voor wethouders en leden van het SOO. De jeugdhulpaanbieders die zijn bezocht, waren: Ambiq, het Leger des Heils, Zorgkracht12 en Lentis Jonx. De werkbezoeken aan jeugdhulpaanbieders werden goed bezocht en zijn door alle partijen positief ervaren. In 2025 vervolgt de RIGG met het organiseren van werkbezoeken voor wethouders Jeugd en directeuren sociaal domein van de Groninger gemeenten. i. Regionaal Expertteam Groningen Een nieuwe coördinator werd geworven voor het regionaal expertteam. Deze functie werd van november 2023 tot de zomer 2024 tijdelijk ingevuld. Sinds medio 2024 geeft de nieuwe coördinator samen met de inhoudelijke coördinator sturing aan de doorontwikkeling van het expertteam. Door de zorgadviseur wordt het expertteam ondersteund bij het vinden van een passende oplossing voor kinderen die tussen wal en schip dreigen te raken. Deze nieuwe rol voor onze regio wordt sinds december 2023 ingevuld.
GEMEENSCHAPPELIJKE REGELING PUBLIEKE GEZONDHEID & ZORG | JAARVERSLAG & JAARREKENING 2024
59
4. PARAGRAFEN Volgens het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) provincies en gemeenten kent de begroting een aantal verplichte paragrafen. In deze jaarrekening zijn de paragrafen Weerstandsvermogen en Risicobeheersing, Bedrijfsvoering en Financiering opgenomen. De overige verplichte paragrafen (Lokale heffingen, Onderhoud kapitaalgoederen, Verbonden partijen en Grondbeleid) zijn niet van toepassing en derhalve niet opgenomen.
4.1.
Paragraaf: Weerstandsvermogen en risicobeheersing
4.1.1 Weerstandsvermogen en risicobeheersing Het BBV schrijft voor dat we in de jaarrekening een beoordeling moeten geven van het weerstandsvermogen. Deze beoordeling geeft aan hoe robuust de begroting is. Een robuuste begroting houdt volgens de BBV-voorschriften in dat niet elke financiële tegenvaller in de begroting dwingt tot bezuinigen. De beoordeling van het weerstandsvermogen bestaat uit de volgende componenten: 1. 2. 3. 4.
een inventarisatie van de weerstandscapaciteit; de weerstandscapaciteit bestaat uit de middelen en mogelijkheden waarover de gemeenschappelijke regeling beschikt of kan beschikken om niet begrote kosten te dekken, de kengetallen ter ondersteuning van de beoordeling van de financiële positie.
4.1.2 Weerstandscapaciteit PG&Z-regeling De beschikbare weerstandscapaciteit van de GGD is gelijk aan de algemene reserve per 31 december 2024 van 615.000. De bestemmingsreserves dienen ter afdekking van incidentele uitgaven en zijn derhalve buiten de risico-afweging voor het weerstandsvermogen gehouden. In de begroting is de aard van de bestemmingsreserve beschreven. De beschikbare weerstandscapaciteit van de RIGG is gelijk aan de algemene reserve per 31 december 2024 1.075.000. De bestemmingsreserves dienen ter afdekking van incidentele uitgaven en zijn derhalve buiten de risico-afweging voor het weerstandsvermogen gehouden. De algemene reserve
In deze paragraaf wordt een uitgebreide toelichting gegeven op de risicoparagraaf van het programma Gezondheid.
GEMEENSCHAPPELIJKE REGELING PUBLIEKE GEZONDHEID & ZORG | JAARVERSLAG & JAARREKENING 2024
60
Programma Gezondheid GGD-taken in het kader van de P&Ccyclus. van deze
zijn geen middelen beschikbaar en dient de weerstandscapaciteit.
Nummer Financiële risico's 1 WW risico 2 Boventalligheid 3 Verminderen en uitname taken 4 Indexering 5 Landelijke ontwikkelingen 6 Medische Arrestantenzorg 7 Hogere kosten bedrijfsvoering 8 Ontvlechting ICT gemeente Groningen 9 Huisvesting Totaal financiële risico's 1.
Risico-inschatting Structureel Incidenteel 100.000 100.000 250.000 250.000 100.000 100.000 350.000 350.000 p.m. p.m. 125.000 200.000 200.000 200.000 200.000 p.m. p.m. p.m. 1.325.000
975.000
350.000
WW-risico
Risico De rekening van het UWV voor medewerkers die in de WW komen en een WW-uitkering ontvangen komt ten laste van de GGD. GGD Groningen werkt voor tijdelijke opdrachten in de regel met tijdelijke aanstellingen. Indien een aanstelling niet wordt verlengd door krimp van de vraag is er een potentieel WW-risico. Dit risico wordt t.o.v. vorige jaren verhoogd ingeschat op drie en een halve medewerker. In de -risico van één medewerker. Kans Het jaarlijkse WW140.000, waarbij we uitgaan van drie en een halve medewerkers per jaar. Derhalve resteert nog een claim op het weerstandsvermogen van 100.000. De verhoging volgt uit de ontwikkelingen die eerder in de nota zijn omschreven, waardoor er kans is dat de uitstroom van medewerkers verhoogt de komende jaren. Beheersmaatregelen De GGD zal tijdelijke opdrachten of de flexibele schil minder met tijdelijke contracten moeten invullen en meer met een constructie via pay roll of externe inhuur. 2.
Risico boventallige medewerkers
Risico Ervaring van de afgelopen jaren leert dat de situatie van boventalligheid of medewerkers die op een ander spoor komen door veranderende werkzaamheden, gemiddeld vier medewerkers op jaarbasis 2.500 per medewerker.
GEMEENSCHAPPELIJKE REGELING PUBLIEKE GEZONDHEID & ZORG | JAARVERSLAG & JAARREKENING 2024
61
Kans De claim op het weerstandsvermogen is 250.000. Hiermee kan het risico voor vier medewerkers voor een jaar worden opgevangen. Beheersmaatregelen Boventallige medewerkers worden zo snel mogelijk opgenomen in een herplaatsingstraject. Eens per kwartaal wordt de voortgang van het traject geëvalueerd. Als er sprake is van onvoldoende voortgang wordt binnen twee jaar een ontslagtraject ingezet. 3.
Risico taakuitname en verminderen contracten derden
Risico Dit risico houdt in dat gemeenten en/of derden contracten met de GGD opzeggen of verlagen. De GGD zal dan de capaciteit moeten verlagen of verschuiven en de overhead naar rato moeten verlagen. Ingewikkeld is dat de GGD niet zonder meer binnen het personeelsbestand kan schuiven. Ook heeft de overhead vooral een vast karakter. Gezien de opzeggingen en verlagingen van de laatste jaren is de GGD minder flexibel geworden om nieuwe taakuitnames op te vangen. Facultatieve taken deelnemende gemeenten en de GGD wordt met dienstverleningsovereenkomsten afgestemd en n. aan taken opgezegd. Voor 2022 en 2023 is de omvang van het aantal opgezegde taken relatief beperkt gebleven. Gezien 2/3 primair personeel en voor 1/3 overhead. De Frictieregeling is in 2019 bijgesteld om vooral de structurele teruggang in overhead tijdelijk op te kunnen vangen. Als dit tempo echter doorgaat komt er een punt dat de overhead structureel niet meer is terug te brengen of tijdelijk is op te vangen met de Frictieregeling. Kans Gezien de maatregelen ten aanzien van de facultatieve taken is de kans dat dit risico extra incidentele effecten heeft vooral aanwezig bij de overhead. De claim op het weerstandsvermogen is .000 aan opgezegde facultatieve taken. Beheersmaatregelen Het risico van taakuitname is vooral gelegen in de overhead en medewerkers primair proces, die één op één zijn verbonden aan de opdracht.
Indien dat laatste niet het geval is kan met natuurlijk verloop de afname voor een deel worden opgevangen. Ook wordt op het moment van taakuitname bekeken of medewerkers zo snel mogelijk ingezet kunnen worden op formatieplaatsen die nog niet bezet zijn of die vrijkomen. In het geval van herplaatsing worden medewerkers binnen twee weken in een herplaatsingstraject geplaatst. Bij grotere uitname van taken bestaat het risico dat de vaste overhead moet krimpen. Het gaat hierbij om onder andere de huisvesting en ICT. In de afspraken met de gemeente Groningen is vastgelegd dat een bezuiniging op de overhead ook effect heeft op de servicelevel agreements ( .
GEMEENSCHAPPELIJKE REGELING PUBLIEKE GEZONDHEID & ZORG | JAARVERSLAG & JAARREKENING 2024
62
4.
Risico indexering
Risico De reguliere loonindexering (4,0% voor 2026) en prijsindexering (2,0% voor 2026) wordt vooraf ingeschat. Achteraf blijkt vaak dat de indexering te laag is ingeschat. Dit wordt structureel een jaar later hersteld, maar niet met terugwerkende kracht. Incidenteel is er een nadeel in het jaar dat de indexering te laag bleek ingeschat. Het totaal effect van een verkeerde indexering wordt op 2,5% van de personele kosten, à 700.000 incidenteel ingeschat. Kans De kans dat het risico zich voordoet wordt op 50% geschat, waarmee de claim op het weerstandsvermogen bedraagt. Beheersmaatregel Jaarlijks voldoende aandacht voor toereikende indexeringsafspraken bij de ontwerpbegroting op basis van actuele (markt)ontwikkelingen. Bij onvoorziene verhogingen die niet binnen de reguliere P&C-cyclus kunnen worden opgevangen, wordt een voorstel tot compensatie ingediend bij de deelnemende gemeenten. 5.
Risico landelijke ontwikkelingen
Risico De ontwikkelingen die volgen uit het coalitie-akkoord van kabinet Schoof geven een significant risico op de begroting van GGD Groningen. Deze ontwikkelingen zijn uitgezet in de uitgangspuntennotitie begroting 2026. Kans De kans dat en in welke mate kan moeilijk worden gekwantificeerd gezien de onduidelijkheden. Daarom is het hier als p.m. post opgenomen. 6.
Risico medische arrestantenzorg
Risico GGD Groningen heeft een overeenkomst met de Politie Noord-Nederland om de medische arrestantenzorg (MAZ) uit te voeren. Dit vormt een wezenlijk deel van de werkzaamheden van de afdeling Forensische Geneeskunde, met een omzet van ca. 250.000. De Politie heeft in 2024 deze taak middels een Europese aanbesteding in de markt gezet. Hier heeft de GGD op insgeschreven. De gunning is meermaals uitgesteld, verwachting is nu voorjaar 2025. Het risico is dat de omzet vervalt bij het niet gegund krijgen van de opdracht. Kans Momenteel kan niet worden ingeschat hoe realistisch de kans is op gunning van de opdracht. Daarom wordt er voor 50% rekening gehouden in de weerstandscapaciteit met . Beheersmaatregelen Er zijn geen verdere maatregelen getroffen, de uitkomst van de aanbesteding is leidend.
GEMEENSCHAPPELIJKE REGELING PUBLIEKE GEZONDHEID & ZORG | JAARVERSLAG & JAARREKENING 2024
63
7.
Risico hogere kosten bedrijfsvoering
Risico Op diverse terreinen zal sprake zijn van hogere ICT kosten voor de GGD. Het is de verwachting dat er meer ICT-investeringen nodig zullen zijn in de nabije toekomst als gevolg van strengere regelgeving (privacy e.a.). Ook wordt de aanschaf van een nieuw digitaal kinddossier serieus van de GGD dat een stap hierin terug doen geen optie is. Deze uitbreiding kan niet gedekt worden uit de reguliere formatie van bedrijfsvoering. Daarnaast zal taakafname ook een direct gevolg hebben op de dekking van bedrijfsvoeringstaken, omdat het indirect ook de overhead raakt. Kans resulterend in een verwacht risico van 200.000. Beheersmaatregelen De Informatiemanager heeft het applicatie-landschap van de GGD in beeld gebracht. Hieruit is naar voren gekomen dat er investeringen nodig zijn op ICT-gebied. Dit beeld zien we ook terug bij geïnvesteerd wordt in extra ICT-personeel en op het gebied van social media. 8.
Risico ontvlechting ICT-gemeente Groningen
Risico De GGD Groningen werkt aan het project om de ICT-omgeving elders af te nemen dan bij de gemeente groningen en trekt hierin gezamenlijk op met de Veiligheidsregio Groningen. De verwachting is dat in 2025 het grootste deel van dit project is afgerond. In de begroting wordt rekening gehouden met de structurele kosten die volgen uit de SLA met de gemeente Groningen voor deze diensten. Echter, dit zijn oude prijsafspraken en de markt heeft zich verder ontwikkeld over de duur van het contract. Het is dus geen garantie dat uit volgende aanbestedingen dezelfde prijzen volgen als in de vorige situatie. Wat overigens ook geldt voor de nieuwe aanbestedingen die voor de gemeente Groningen zouden gaan gelden, als de situatie onveranderd zou blijven. Daarnaast kan er ook sprake zijn van overlap in de dienstverlening wanneer de systemen gemigreerd dienen te worden. Een voorlopige inschatting is dat dit zou kunnen oplopen tot
Kans De kans dat dit risico zich voordoet wordt op 66% geschat. De betekent een claim van 200.000 op het weerstandsvermogen. Beheersmaatregelen In het project en aanbesteding wordt de weging van de prijsfactor hoog meegenomen.
GEMEENSCHAPPELIJKE REGELING PUBLIEKE GEZONDHEID & ZORG | JAARVERSLAG & JAARREKENING 2024
64
9.
Risico huisvesting
Risico In juli 2024 heeft het AB besloten om de samenwerking met de Veiligheidsregio groningen aan te gaan om te komen tot een nieuwbouwlocatie op de voormalig Arrivalocatie in Groningen. Wanneer GGD Groningen besluit zich terug te trekken uit deze samenwerking, komen eventuele gemaakte kosten en verdere schade aan de VRG voor rekening van de GGD. De omvang van dit incidentele risico is afhankelijk van de fase waarin het project zich bevindt (p.m.). Kans De kans dat dit risico zich voordoet wordt niet hoog ingeschat. Bovendien worden zowel de VRG en de GGD door dezelfde deelnemers (gemeenten) gefinancierd. Beheersmaatregelen
4.1.4 Beoordeling toereikendheid weerstandsvermogen Voor het programma Gezondheid bedragen de vrije reserves die tot het weerstandsvermogen gerekend mogen worden per begin boekjaar 2024 615.000. De resultaatbestemming van 2024 die in de jaarrekening van 2024 wordt verwerkt leidt tot een afname van de algemene reserve naar 129.000. De reserve is hiermee niet toereikend om de structurele of incidentele dekken. Voor het programma RIGG bedragen de vrije reserves die tot het weerstandsvermogen gerekend mogen worden per ultimo boekjaar 2024 1.075.000. De resultaatbestemming van 2024 die in de jaarrekening van 2024 wordt verwerkt leidt tot een afname 916.000. Het weerstandsvermogen binnen het programma RIGG is gezien de benodigde weerstandscapaciteit toereikend. Mocht de keuze gemaakt worden voor een eigen gemeenschappelijke regeling voor de Jeugdhulp, dan dient de hoogte van het vereiste weerstandsvermogen geëvalueerd te worden.
4.1.5 Kengetallen ter ondersteuning van de beoordeling van de financiële positie Kengetallen zijn getallen die de verhouding uitdrukken tussen bepaalde onderdelen van de begroting of de balans en kunnen helpen bij de beoordeling van de financiële positie van de gemeenschappelijke regeling. Om dit te bereiken wordt vanuit het BBV voorgeschreven dat de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing minimaal de volgende kengetallen bevat: netto schuldquote, solvabiliteitsratio en structurele exploitatieruimte. Hieronder wordt per kengetal weergegeven welke verhouding wordt uitgedrukt: De netto schuldquote weerspiegelt het niveau van de schuldenlast van de gemeenschappelijke regeling ten opzichte van de eigen middelen en geeft een indicatie van de rentelasten en de aflossingen op de exploitatie. De solvabiliteitsratio geeft inzicht in de mate waarin de gemeenschappelijke regeling in staat is aan haar financiële verplichtingen te voldoen. Onder de solvabiliteitsratio wordt verstaan het eigen vermogen als percentage van het totale balanstotaal. Het eigen vermogen van de gemeenschappelijke regeling bestaat volgens artikel 42 van het BBV uit de reserves (zowel de GEMEENSCHAPPELIJKE REGELING PUBLIEKE GEZONDHEID & ZORG | JAARVERSLAG & JAARREKENING 2024
65
algemene reserve als de bestemmingsreserves) en het resultaat uit het overzicht van baten en lasten. De structurele exploitatieruimte vergelijkt de structurele baten en structurele lasten met de totale baten. Een positief percentage betekent dat de structurele baten toereikend zijn om de structurele lasten (waaronder rente en aflossing) te dekken. De structurele exploitatieruimte wordt bepaald door het saldo van de structurele baten en lasten en het saldo van de structurele onttrekkingen en toevoegingen aan reserves gedeeld door de totale baten (zie artikel 17, onderdeel c, van het BBV) en uitgedrukt in een percentage. Rekening 2024
Verloop van de kengetallen Rekening Begroting Rekening 2023 2024 2024 5% 6% -4% 5% 15% 4% 2% 0% 2%
Kengetallen: netto schuldquote solvabiliteitsratio structurele exploitatieruimte
4.2.
Paragraaf: Financiering
Renterisiconorm De PG&Z-regeling financiert haar investeringen in beginsel uit eigen middelen, verkregen uit bijdragen van deelnemende gemeenten. Wanneer de eigen middelen ontoereikend zijn kan voor investeringen aanvullende financiering worden aangetrokken. Om het risico van renteaanpassing en herfinanciering bij langlopende leningen (> 1 jaar) te beperken is de renterisiconorm ingesteld. Deze norm is bij ministeriële regeling bepaald en houdt in, dat de jaarlijks verplichte aflossingen en de renteherzieningen niet meer mogen bedragen dan 20% van het begrotingstotaal. Uit het volgende overzicht blijkt dat ruim binnen de renterisiconorm wordt gebleven. Berekening renterisiconorm (in mln.) 1. Rente herziening 2. Betaalde aflossing 3. Renterisico (1+2) 4. Begrotingstotaal 5. Vastgesteld percentage Renterisiconorm (4*5) Ruimte (+) c.q. overschrijding (-)
2024 0 0,0 0,0 36,2 0,2 7,2 7,2
GEMEENSCHAPPELIJKE REGELING PUBLIEKE GEZONDHEID & ZORG | JAARVERSLAG & JAARREKENING 2024
66
Renteresultaat Rijksschatkist aan te houden, hierover wordt rente gerekend. Dat maakt dat in 2024 er een positief renteresultaat is van ca. 225.000. Deze middelen zijn vrij besteedbaar en zijn verantwoord op de overhead.
4.3.
Paragraaf: Bedrijfsvoering
De huidige stand van zaken en beleidsvoornemens ten aanzien van de bedrijfsvoering zijn reeds uitgewerkt in paragraaf 2.6. Rechtmatigheidsverantwoording Ter onderbouwing van de rechtmatigheidsverantwoording zijn hier de bevindingen uit de controle op rechtmatigheid gedurende het jaar opgenomen. Begrotingscriterium Ten behoeve van het begrotingscriterium wordt een analyse gedaan op de resultaten per deelprogramma. Hierbij is er sprake van onrechtmatigheid als het saldo van baten en lasten de begroting overschrijdt. Immers, het algemeen bestuur heeft het budgetrecht en geeft het dagelijks bestuur de financiële kaders die gehanteerd moeten worden. Hierbij is een uitzetting van de begroting van zowel baten en lasten die past binnen het beleid geen onrechtmatigheid. Alleen als een overschrijdingen plaats vindt op de lasten van het programma, spreken we van een onrechtmatigheid. Onderstaand tabel geeft de resultaten per deelprogramma weer, inclusief reservemutaties, waarbij een negatief resultaat een onrechtmatigheid betekent:
Programma Gezondheid
Gerealiseerde Begrote overschrijding van overschrijding Resultaat t.b.v. lasten van lasten begrotings-criterium 903
442
476
Het totaal van overschrijding van de lasten op het programma Gezondheid 0,476 mln. Dit totaal is hoger dan de vastgestelde verantwoordingsgrens van 1% van 480.000. De verklaring voor de overschrijding is opgenomen in hoofdstuk 5.2 en 5.3. De totale overschrijding wordt in grote mate beïnvloed door een te herstellen fout uit de jaarrekening 2023. Daar was ten onrechte 85.000 opgenomen als opbrengst voor de afrekening van de consultatiebureaus. Dit is hersteld in 2023, met een nade 170.000. Deze overschrijdingen passen binnen de vastgestelde beleidskaders en worden met name veroorzaakt door een hoog ziekteverzuim. Dat maakt dat om de verwachte productie te leveren, vooral voor de JGZ, verhoogde personele lasten waren in 2024. Omdat de netto overschrijding past binnen het vastgestelde beleid en blijft onder de verantwoordingsgrens van 1% van de totale lasten en is derhalve rechtmatig. Het resultaat van programma RIGG is binnen de begroting gebleven en derhalve is er rechtmatig gehandeld binnen dit criterium. Om in de toekomst een soortgelijke overschrijding te voorkomen zijn er aanpassingen gemaakt in het model waarmee wordt gestuurd in de JGZ. Hierdoor heeft het een nauwere aansluiting bij de GEMEENSCHAPPELIJKE REGELING PUBLIEKE GEZONDHEID & ZORG | JAARVERSLAG & JAARREKENING 2024
67
financiën. Bovendien wordt er een plan opgesteld hoe er geprioriteerd wordt in de uit te voeren taken, wanneer de productiviteit niet voldoende is om aan alle taken te blijven voldoen binnen de financiële kaders. Voorwaardencriterium Ten behoeve van de controle op de rechtmatigheid van inkopen gedaan door de GGD Groningen zijn er gedurende het jaar drie inkoopscans op rechtmatigheid binnen de aanbestedingswet en twee steekproeven gedaan op inkoopfacturen. De resultaten hiervan leiden niet tot een onrechtmatigheid die opgenomen dient te worden in de rechtmatigheidsverantwoording. Inkoopscans gebied van beveiliging en het wagenpark zijn weggenomen door het Europees aanbesteden van deze diensten in 2024. Het volgende risico resteert: -
Kinddossier MLCAS wordt als digitaal kinddossier gebruikt. Daarvoor zijn er contracten met Netsourcing (hosting) en Allegro Sultum. Het originele contract dat is afgesloten bleef onder de Europese 221.000 per 4 jaar. Echter, over de jaren zijn er uitbreidingen en toevoegingen geweest op het pakket dat wordt afgenomen, waardoor het totaalbedrag 225.000 overschrijdt. H 460 501.000 per 4 jaar. De opbouw van het contract maakt het een onzekerheid wat betreft de aanbestedingsplicht. Er is nog niet besloten tot een aanbesteding voor een nieuw kinddossier.
Steekproeven Volgens de procedure zoals later vastgesteld in het Intern Controleplan van GGD Groningen zijn er gedurende het jaar vier steekproeven uitgevoerd, per kwartaal. De resultaten (cumulatief zijn als volgt): -
Afwijkingen die zijn geconstateerd op het gebied van juiste boeking (juiste manager akkoord, juiste programma, correcte BTW), zijn gedurende het jaar direct gecorrigeerd. Geconstateerd is dat er niet voor alle inkopen die gecontroleerd zijn in de steekproef een prestatielevering kan worden aangetoond. De afwijkingen zijn als volgt:
Q1
Q2
Q3
Q4
Totaal
Totaal steekproef Onzekerheden Fouten Gecorrigeerd Restant
Percentage van begrotingstotaal (44.000)
0,09%
RIGG GEMEENSCHAPPELIJKE REGELING PUBLIEKE GEZONDHEID & ZORG | JAARVERSLAG & JAARREKENING 2024
68
De RIGG heeft een dermate andere bedrijfsvoering voor zijn programma dan de GGD Groningen, dat er een apart intern controleplan is opgesteld. Uit de hierin beschreven controles zijn geen bijzonderheden naar voren gekomen. Er is dus rechtmatig gehandeld. Misbruik en oneigenlijk gebruik Er zijn geen onrechtmatigheden geconstateerd binnen dit criterium.
GEMEENSCHAPPELIJKE REGELING PUBLIEKE GEZONDHEID & ZORG | JAARVERSLAG & JAARREKENING 2024
69
5. JAARREKENING 2024
5.1.
Overzicht van baten en lasten
GEMEENSCHAPPELIJKE REGELING PUBLIEKE GEZONDHEID & ZORG | JAARVERSLAG & JAARREKENING 2024
70
5.2.
Toelichting overzicht van baten en lasten
903 wordt per programma het resultaat over 2024 toegelicht.
1.063.000 negatief. Het resultaat 159.000 negatief. Hieronder
Toelichting resultaat Programma Gezondheid Het resultaat van de GGD 903.000 waarbij er 417.000 netto in mindering wordt gebracht op de bestemmingsreserves. Het gerealiseerd resultaat 2024 486.000 negatief. De grootste oorzaak van het ontstane tekort binnen het programma gezondheid ligt in het deelprogramma Gezond en Veilig opgroeien. De afdeling heeft te maken gehad met een hoog ziekteverzuim en veel zwangerschapsverloven waardoor er een hogere bezetting van personeel benodigd was dan formatief beschikbaar was om aan alle basistaken te voldoen. 250.000 in 2024. Dit wordt voor een deel veroorzaakt door een overschrijding in de kosten bedrijfsvoering als gevolg van personele kosten en inhuur. De eisen die worden gesteld aan het informatiebeheer en ICT hebben als gevolg dat er extra inzet gevergd wordt van de GGD. Hier is enerzijds geen formatie voor beschikbaar en bovendien zijn de functies moeilijk te vervullen, wat als gevolg heeft dat er inhuur gepleegd dient te worden, wat kostenverhogend werkt. een hoge toename in opdrachten van derden, die door efficiënte inzet van het personeelsbestand ruim vervuld kunnen worden binnen de vergoeding. 417.000. De onttrekkingen 2024 aan de betreffende bestemmingsreserves, bestaat uit 293.000 aan uitgaven voor het project aardbevingen.
Daarnaast 115.000 onttrokken aan de bestemmingsreserve gezondheidsprofielen ter dekking van de GEMEENSCHAPPELIJKE REGELING PUBLIEKE GEZONDHEID & ZORG | JAARVERSLAG & JAARREKENING 2024
71
kosten van het een keer in de vier jaar uitvoeren van de gezondheidsmonitor. Verder wordt er 8.000 onttrokken uit de bestemmingsreserve organisatieontwikkeling GGD. De analyse van de resultaten 2024 per deelprogramma wordt toegelicht bij het betreffende deelprogramma. Toelichting resultaat programma RIGG Het financiële resultaat -/- 159.278 ligt in lijn met het begrote -/- 155.000. Er zijn wel enkele afwijkingen ten opzichte van de begroting. Het belangrijkste voordelige verschil betreft lagere personele kosten dan begroot. Daarentegen waren er extra kosten voor regionale projecten zoals de hervormingsagenda en de ontvlechting RIGG uit de GR PG&Z.
GEMEENSCHAPPELIJKE REGELING PUBLIEKE GEZONDHEID & ZORG | JAARVERSLAG & JAARREKENING 2024
72
5.3.
Toelichting deelprogramma Gezondheid (GGD)
Deelprogramma Gezond en veilig opgroeien
Toelichting De overschrijding -
-
903.000 heeft voornamelijk twee oorzaken:
De personele bezetting is hoger geweest dan er formatief beschikbaar was. De oorzaak hiervoor ligt met name in een verhoogd ziekteverzuim t.o.v. de berekende productiviteit en zwangerschapsverloven binnen de afdeling. Dat maakt dat er hogere personele lasten zijn geweest om tot dezelfde productiviteit te komen. Middels deze inzet heeft de afdeling aan alle basistaken kunnen blijven voldoen. In 2023 is bij de jaarrekening een fout gemaakt in de afrekening van de consultatiebureaus. Jaarlijks worden de werkelijke kosten voor de consultatiebureaus afgerekend met de gemeente waarin deze staan. Hierbij moet het uiteindelijk saldo nul zijn. In de afrekening van vorig jaar is ten onrechte uitgegaan van een nog te ontvangen bedrag van 85.000, waar dit een nog te betalen bedrag betrof. Dit is in 2024 gecorrigeerd met een nadeel van 170.000 als gevolg.
Deelprogramma Gezondheid beschermen en bevorderen
Toelichting In het deelprogramma Gezondheid beschermen en bevorderen zit onder meer het product Infectieziektebestrijding (IZB). De meerkosten als gevolg van COVID worden apart verantwoord als sub-product van IZB 2,9 miljoen. Daarnaast is er een SPUK toegekend ter versterking van de IZB à 1,3 in 2024. Dit verklaart de enorme stijging van lasten en baten van dit GEMEENSCHAPPELIJKE REGELING PUBLIEKE GEZONDHEID & ZORG | JAARVERSLAG & JAARREKENING 2024
73
deelprogramma ten opzichte van de begroting. Beide benoemde onderdelen van het programma zijn neutraal voor het resultaat. 460.000 positief ontstaat door meeropbrengsten op verscheidene producten als TBC, Seksuele gezondheid, OGGz en Medische Milieukunde. Deze afdelingen verkrijgen financieringen van derden, waarvoor ze de taak efficiënt kunnen uitvoeren naast huidige taken. Daarnaast is bij de jaarrekening 2023 een te hoog bedrag gereserveerd voor de afrekening bij vaststelling van ASG en Prep 100.000. Meerkostenregeling Corona beheersen van COVIDtaken en opdrachten van de minister van VWS gekregen. De meerkosten worden door het ministerie meerkostenregeling uitgewerkt. De vergoeding van de meerkosten is ook van toepassing voor 2024 voor nagekomen facturen uit de periode van de meerkostenregeling (t/m juni 2023). Vanaf juni 2023 zijn er SPUK waaruit de kosten voor COVID gedekt dienen te worden.
In totaal is over 2024 voor -46.323,86 aan meerkosten verantwoord. Per onderdeel wordt Overige personele kosten Dit betreft de nagekomen facturen voor medewerkers die via een uitzendbureau voor de COVIDcampagne inzet hebben gepleegd. Het saldo is negatief omdat er ten onrechte eindejaarsuitkering in rekening is gebracht in een periode van de meerkostenregeling, dit is gecrediteerd in 2024 à -80.380. Kosten locaties Dit betreft een nagekomen factuur voor de huur van een locatie in Appingedam. Deze was ten onrechte nog niet in rekening gebracht in 2021. Overige meerkosten Dit betreft de rekening van de accountant voor de controle van de meerkosten en kleine andere nagekomen facturen. GEMEENSCHAPPELIJKE REGELING PUBLIEKE GEZONDHEID & ZORG | JAARVERSLAG & JAARREKENING 2024
74
Deelprogramma Adviseren over gezonde wijken, dorpen en steden
Toelichting Het deelprogramma Adviseren over gezonde wijken, dorpen en steden heeft een positief resultaat 175.000 na reservemutaties. De verklaring voor het positieve resultaat is dat er grote meeropbrengsten zijn in 2024 t.o.v. de begroting. Veelal door verkregen subsidies. Op epidemiologie zijn extra projectgelden geworven voor het onderzoek dat wordt gedaan. Dit levert een voordeel van 140.000 op. Bovendien wordt hier de reserve aangesproken voor het dekken van de vierjaarlijkse gezondheidsmonitor. Reservemutaties Aardbevingen Het programma voor aardbevingen wordt volledig gedekt uit de reserve Aardbevingen. Het resultaat van 293 293.000 ont 60.000 resteert. Gezondheidsprofielen Aan de reserve gezondheidsprofielen wordt