Bestuurlijke reactie college
Tekst van het document
A 11 Ai 11 i iii i 111 i ii i i i
i
GEMEENTE
Stadskanaal Rekenkamercommissie Stadskanaal Mevrouw Goedhart y.goedhart-otten@stadskanaal.nl
uw kenmerk
Stadskanaal
uw brief van
Datum verzending
ons kenmerk bijlagen onderwerp
9 januari 2024 9 januari 2024
Z-23-125204/0/23/306084 1 Bestuurlijke reactie Rapport Rekenkameronderzoek Inkoop van Jeugdhulp in Stadskanaal
Geachte leden van de rekenkamercommissie, Wij willen u bedanken voor het rapport 'Rekenkameronderzoek Inkoop van Jeugdhulp in Stadskanaal' dat wij op 27 september 2023 van u hebben ontvangen. In deze brief geven wij de door u gevraagde bestuurlijke reactie op het rapport. Wij herkennen ons in veel zaken die in het rapport staan verwoord. In deze brief gaan we eerst in op de grote lijnen van het rapport. In de bijlage gaan we in op de afzonderlijke conclusies en aanbevelingen. Onze algemene indruk van het rapport is dat de constateringen van het proces rond regionale en lokale inkoop van de jeugdhulp goed zijn beschreven. We missen echter wel de aansluiting tussen de onderzoeksvraag en de conclusies. Ten aanzien van de conclusies voor de gemeente Stadskanaal zijn wij op een aantal punten een andere mening toegedaan: Data Eén van de conclusies van het rapport is dat de gemeente Stadskanaal onvoldoende inzicht heeft in de lokale vraag naar Jeugdhulp. Op casusniveau hebben wij echter wel degelijk inzicht in wat er speelt en hierop wordt ook passende hulp ingezet. Wij hebben dus wel inzicht in de lokale vraag; en door middel van een analyse kunnen we conclusies aan de data verbinden. Beleidsplan In het rapport geeft u ook aan dat de gemeente Stadskanaal niet beschikt over een actueel en concreet beleidsplan Jeugd.
Raadhuispleln 1, 9501 SZ Stadskanaal
(0599) 631 631
IRAN
NL38 BNGH 0285 0064 28
Postbus 140, 9500 AC Stadskanaal
gemeente@stadskanaal.nl
KvK
01169424
stadskanaal.nl
Bijlage: Reactie op afzonderlijke conclusies en aanbevelingen Conclusies A. De vrooq, het doel en de behoeften von de gemeenten 1. In welke mate heeft de gemeente inzicht in de lokale vraag naar Jeugdhulp? De gemeente Stadskanaal heeft nog onvoldoende inzicht in de lokale vraag naar Jeugdhulp, •
•
De gemeente zet in op het verkrijgen van inzicht in de vraag van de jeugd, In het actieplan van de Taksforce worden maatregelen benoemd die het zicht op de onderliggende vraag vergroot en in Oost Groninger verband maakt de gemeente momenteel een cijfermatige analyse gericht op de problemen onder de jeugd. In Stadskanaal maken in vergelijking met het landelijk gemiddelde relatief veel jeugdigen gebruik van Jeugdhulp.
Reactie: Er wordt aangegeven dat de gemeente Stadskanaal onvoldoende inzicht heeft in de lokale vraag naar Jeugdhulp. Wij kunnen ons niet vinden in deze opmerking. Wij hebben op casusniveau wel degelijk inzicht in wat er speelt en hierop wordt ook passende hulp ingezet. In het kader van het zogenaamde 'middendeel' van de jeugdhulp dat op termijn niet meer Groningen-breed wordt ingekocht, wordt in Oost Groninger verband een analyse gemaakt op basis van de data die we al hebben. Wij hebben dus wel inzicht in de lokale vraag; en door middel van een analyse kunnen we conclusies aan de data verbinden. Het klopt dat Stadskanaal in vergelijking met het landelijk gemiddelde relatief veel gebruik maakt van jeugdhulp. Dit is in lijn met onze eigen bevindingen, want we hebben inzicht in de totale achterstand op het Sociaal Domein van de regio. 2. Wat zijn de lokale bestuurlijke behoeften en beleidsdoelstellingen? En hoe heeft de gemeente de vraag, bestuurlijke behoefte beleidsdoelstellingen uitgewerkt in concreet lokaal beleid? De gemeente Stadskanaal beschikt niet over een actueel en concreet beleidsplan Jeugd. Wel is er binnen de gemeente veel aandacht voor de jeugd. Dit blijkt onder meer uit de aanwezigheid van een Taskforce Jeugdwet. •
•
Een van de opdrachten van de Taskforce is het opstellen van een beleidsplan Jeugd. Echter de uitvoering verloopt niet conform planning waardoor een nieuw beleidsplan nog op zich laat wachten. De belangrijkste taak van de Taskforce is het voorbereiden van de inkoop van de lichte en middelzware Jeugdhulp. Het is nog
stadskanaal.nl
onduidelijk hoe de gemeente Stadskanaal deze vormen van Jeugdhulp wil inkopen en organiseren.
Reactie: Een lokaal beleidsplan Jeugd heeft pas zin als de landelijke ontwikkelingen (Hervormingsagenda Jeugd en Toekomstscenario Kind- en Gezinsbescherming) zijn uitgekristalliseerd. Deze landelijke ontwikkelingen duurden langer dan gepland. Daarom is nu pas de vraag aan de orde op wat voor manier we dit in een beleidsplan gaan verwerken. Daarnaast is het huidige beleidsplan nog grotendeels actueel en hebben we de Regiovisie vastgesteld. 3. Hoe heeft de gemeente de vraag, bestuurlijke behoefte beleidsdoelstellingen uitgewerkt in concreet lokaal beleid? De gemeente Stadskanaal beschikt niet over een actueel en concreet beleidsplan Jeugd
Reactie: Zie het antwoord bij vraag 2.
4. op we►ke wijze hebben de samenwerkende gemeenten het lokale beleid vertaald naar een regionale opdracht aan de RIGG? De regionale opdracht aan de RIGG om een dekkend zorglandschap in te kopen middels het OpenHouse model sloot niet aan op behoefte van gemeenten aan meer regie en grip op de jeugdhulp. Daarom hebben de samenwerkende Groningse gemeenten gekozen voor de invoering van een hybride inkoopmodel Jeugdhulp. Met de invoering van een hybride inkoopmodel verwachten de gemeenten meer regie en grip te krijgen op de jeugdhulp. Of deze behoefte in de praktijk ook wordt gerealiseerd moet nog blijken.
Reactie: Met de invoering van het hybride inkoopmodel verwachten we inderdaad dat we als gemeente meer regie en grip krijgen op de jeugdhulp.
R. inkoop Jeugdhulp door de RIGG 5. Op welke wijze hebben de RIGG en de gemeenten de regionale opdracht uitgewerkt naar een aansluitende inkoopstrategie en — methode en hoe zijn de samenwerkende gemeenten hierbij betrokken? De RIGG en de gemeenten hebben bij de invoering en besluitvorming rondom het OpenHouse model in 2019 de regionale opdracht goed uitgewerkt naar een aansluitende inkoopstrategie en bijpassende inkoopmethodiek. •
De RIGG heeft op basis van een afwegingskader dat inzicht geeft in de financiële, beheersmatige, juridische en maatschappelijke effecten van het OpenHouse model de besluitvorming voorbereid.
stadskanaal.nl
•
De RIGG heeft in de voorbereiding op de besluitvorming de Groningse gemeenten via diverse werkgroepen en reguliere overleggen betrokken. Voorbereiding en besluitvorming rondom het hybride model door het dagelijks bestuur van PG&Z, hebben gemeenten zelf georganiseerd. De RIGG heeft, anders dan bij de besluitvorming rondom het OpenHouse model, bij het hybride model een adviserende rol gehad.
Reactie: Deze conclusie is overeenkomstig ons beeld. 6. Wat is het (verwachte) effect van de gekozen inkoopstrategie op de match tussen vraag en aanbod? Met het OpenHouse model sluit de RIGG aan op de opdracht om een dekkend zorglandschap te contracteren. •
Het open karakter van het model geeft ruimte om een groot en divers landschap aan jeugdhulpaanbieders en hulpverleningsvormen te contracteren. Echter de groeiende vraag naar jeugdhulp en personeelstekorten maken dat een dekkend zorglandschap niet altijd te garanderen is.
•
Het effect van de invoering van het hybride model op aansluiting tussen vraag en aanbod is nog onduidelijk. De invoering van het hybride model kan gepaard gaan met risico's voor het dekkend zorglandschap en dus ook de aansluiting tussen vraag en aanbod.
Reactie: Deze conclusie is overeenkomstig ons beeld_ 7. Welke uitvoeringsvoorwaarden (contract) zijn opgesteld en afgesloten met jeugdhulpaanbieders en wat is het effect hiervan op de match tussen vraag en aanbod? De RIGG heeft de inkoopstrategie vanuit het OpenHouse model goed door vertaald naar uitvoeringsvoorwaarden in de vorm van overeenkomsten met jeugdhulpaanbieders. • De RIGG heeft transformatie, continuiteit, samenwerking en kwaliteit van specialistische jeugdhulp geborgd in contractuele voorwaarden. De OpenHouse overeenkomst heeft tevens de mogelijkheid om deze voorwaarden jaarlijks aan te scherpen. •
•
Aan de invoering van het hybride model ligt geen inkoopstrategie ten grondslag maar een drietal onderzoeken uitgevoerd door externe bureaus. De uitvoeringsvoorwaarden hebben niet direct een effect op de match tussen vraag en aanbod. De uitvoeringsvoorwaarden binnen de regionale Openhouse zijn jaarlijks aan te passen en kunnen daarmee (binnen de juridische kaders) meebewegen met de wensen vanuit de regio en jeugdhulpaanbieders.
Met de invoering van het hybride model verwachten gemeenten de jeugdhulp beter te kunnen laten aansluiten op de lokale situatie en de
stadskanaal.nl
vraag van jeugdigen en gezinnen. Door een beperking van het aantal aanbieders die lichte voorzieningen leveren, verwachten de gemeenten tevens de samenwerking te kunnen verbeteren. •
De invoering van het hybride model kan gepaard gaan met risico's voor het dekkend zorglandschap. Gemeenten hebben met elkaar afgesproken de gevolgen van de invoering van het hybride model te monitoren. Concrete afspraken hierover ontbreken. Over de inkoop en organisatie van de middel voorzieningen bestaat onduidelijkheid. In de komende periode bepalen gemeenten hoe
•
dit wordt vormgegeven en op welk niveau (lokaal, regionaal of bovenregionaal).
Reactie: Er zijn wel degelijk concrete afspraken gemaakt over het monitoren van de gevolgen van de invoering van het hybride model. Deze afspraken zijn gemaakt op SOO-niveau. Daar wordt het ook regelmatig geagendeerd. Over de inkoop en organisatie van de middel voorzieningen bestaat geen onduidelijkheid. Je hebt hierin ruimte om het zelf te organiseren, Wij verwijzen u in dezen ook naar het rapport 'De Volgende Stap' van Robbe en Uenk waarin een risicoparagraaf met beheersmaatregelen is opgenomen. C. Net Zorglandschap
8. Hoe ziet het aanbod Jeugdhulp eruit dat de RIGG en gemeenten hebben ingekocht? Dit is een totaalaanbod waarbij de regionale Openhouse voldoende aanbod genereerd. Lokaal worden hier onderdelen van zelfstandig ingekocht. Het merendeel van de gemeenten geven hierbij aan de Openhouse als achtervang te willen houden wanneer het lokale aanbod onvoldoende aansluit op de hulpvraag. Er is in regio Groningen met name een tekort aan sluitend aanbod voor jeugdigen en/of gezinnen met LVB-problematiek.
Reactie: Deze conclusie is overeenkomstig ons beeld. 9. In welke mate sluit het aanbod jeugdhulp aan op het lokaal beleid inclusief de lokale vraag naar jeugdhulp? Het ingekochte aanbod binnen het Openhouse model sluit grotendeels aan op vraag van de gemeenten. Er is voldoende aanbod ingekocht en over het algemeen ook het juiste aanbod. Tegelijkertijd ervaren gemeenten dat de huidige inkoop via het Openhousemodel weinig heeft bijgedragen aan het efficiënter en effectiever maken van de jeugdhulp_ Binnen het huidige aanbod zijn er enkele aandachtspunten: •
In de Oostgroningse gemeenten is er een tekort aan aanbod voor jeugdigen met een licht verstandelijke beperking.
stadskanaal.nl
•
De geografische ligging van een gemeente is van invloed op de mate waarin aanbod in nabijheid beschikbaar is.
•
Verblijfsvormen zoals gezinshuizen, respijtzorg en verblijfsplekken zijn onvoldoende beschikbaar_
Reactie: Deze conclusie is overeenkomstig ons beeld.
D. Monitoren en Sturen 10. In hoeverre beschikken de gemeenten over de juiste informatie om te kunnen monitoren of het aanbod jeugdhulp aansluit op het eigen lokale beleid? De gemeente Stadskanaal beschikt in beperkte mate over informatie om te kunnen sturen op de aansluiting tussen vraag en aanbod. •
De gemeente heeft onvoldoende zicht op de vraag naar Jeugdhulp maar wel inzicht in het aanbod Jeugdhulp dat wordt ingezet in de gemeente en de kosten ervan. Informatie over aanbod en kosten haalt de gemeente met name uit de monitor van de RIGG.
•
De gemeente zet in op het verbeteren van de informatiepositie. De gemeente heeft de ambitie het bestaande dashboard door te ontwikkelen zodat deze gebruikt kan worden beleidsmatige keuzes te onderbouwen en meer inzicht te krijgen in de voortgang van het
•
De gemeente gebruikt nu de klanttevredenheid, informatie van zorgaanbieders en de mate waarin casuistiek wel/niet duurzaam wordt opgelost om de aansluiting tussen vraag en aanbod te
beleid.
beoordelen. Reactie: Er wordt aangegeven dat de gemeente Stadskanaal onvoldoende inzicht heeft in de lokale vraag naar Jeugdhulp. Wij kunnen ons niet vinden in deze opmerking. Wij hebben op casusniveau wel degelijk inzicht in wat er speelt en hierop wordt ook passende hulp ingezet. In het kader van het zogenaamde 'middendeel' van de jeugdhulp dat op termijn niet meer Groningen-breed wordt ingekocht, wordt in Oost Groninger verband een analyse gemaakt op basis van de data die we al hebben. Wij hebben dus wel inzicht in de lokale vraag; en door middel van een analyse kunnen we conclusies aan de data verbinden (zie antwoord bij vraag 1). 11. Op welke wijze sturen de gemeenten de RIGG aan op het realiseren van een aanbod jeugdhulp dat aansluit op het eigen lokale beleid? De gemeenten doen dit door binnen het hybride model aanbod te organiseren die dichter bij huis beschikbaar is, veelal verweven is met de lokale welzijnsinstanties, Veel gemeenten ervaren dat het regionale aanbod vanuit de Openhouse inkoop onvoldoende aansluit op het lokale beleid. Dit is dan ook veelal de grondslag voor het ontwikkelen van lokaal aanbod.
stadskanaal.nl
Reactie: De conclusie sluit niet direct aan bij de vraag. Het geschetste beeld komt overigens wel overeen met ons beeld. 12.Sluiten de transformatieopdrachten aan bij de vraag van de gemeenten en zijn deze uitvoerbaar onder de overeengekomen uitvoeringsvoorwaarden? De transformatie is in meerdere documenten beschreven maar deze zijn niet contractueel afdwingbaar binnen de regionale Openhouse inkoop. Er zijn namelijk geen voorwaarden opgenomen die bijdrage aan de transformatie afdwingen. Reactie: Deze conclusie is overeenkomstig ons beeld. Aanbevelingen 13.Op welke wijze is de aansluiting van de lokale vraag naar Jeugdhulp op het ingekochte aanbod door de RIGG en gemeenten te verbeteren? Regionaal 1. Maak als Groningse gemeenten concrete afspraken met elkaar over het monitoren van de risico's die gepaard gaan met de invoering van het hybride model. Maak duidelijk welke rol de RIGG hierin heeft. 0
0
Bepaal welke informatie noodzakelijk is om de risico's te monitoren. Verzamel en analyseer de informatie en zorg dat deze in periodieke rapportages wordt aangeleverd. Let daarbij in het bijzonder op de gevolgen voor het regionaal dekkend zorglandschap. Maak duidelijk wie verantwoordelijk is voor het verzamelen en analyseren van de gewenste informatie en het aanleveren van de rapportage. Maak van de risico's invoering hybride model een structureel agendapunt tijdens de vergaderingen van de adviescommissie Jeugd. Bespreek tijdens het agendapunt de rapportage met de risicomonitor.
2. Maak als Groningse gemeenten afspraken over de inkoop van de middel voorzieningen en blijf de hoog specialistische voorzieningen regionaal of zelfs op bovenregionaal niveau inkopen. Reactie: Er zijn concrete afspraken gemaakt over het monitoren van de gevolgen van de invoering van het hybride model_ Deze afspraken zijn gemaakt op SOOniveau. Daar wordt het ook regelmatig geagendeerd. Er zijn afspraken over de inkoop en organisatie van de middel voorzieningen. Je hebt hierin ruimte om het zelf te organiseren. Verder zijn de aanbevelingen overeenkomstig het ingezette beleid in de provincie.
stadskanaal.nl
Lokaal: Stadskanaal 3. Maak van het uitvoeren van het actieplan van de Taksforce Jeugdwet prioriteit en actualiseer het jeugdbeleid. Gebruik de actualisatie van het jeugdbeleid om een standpunt te bepalen over de inkoop van de lichte, middel en hoogspecialistische voorzieningen. 4.
Zet bij de doorontwikkeling van het dashboard in op het genereren en analyseren van data dat in ieder geval inzicht geeft in: o De vraag en problematiek van de jeugdigen en gezinnen in de gemeente Stadskanaal. Maak daarbij ook inzichtelijk wat o o
de trends en ontwikkelingen hierin zijn. De voortgang op de doelen die de raad heeft gesteld met het (nieuwe) beleidsplan Jeugd. Bespreek als raad met het college welke informatie u verder nog nodig heeft om de kaderstellende, controlerende en volksvertegenwoordigende rol uit te kunnen voeren. Maak met het college afspraken op welke momenten, hoe vaak en in welke vorm u deze informatie wilt ontvangen.
Reactie: Een lokaal beleidsplan Jeugd heeft pas zin als de landelijke ontwikkelingen (Hervormingsagenda Jeugd en Toekomstscenario Kind- en Gezinsbescherming) zijn uitgekristalliseerd. Deze landelijke ontwikkelingen duurden langer dan gepland. Daarom is nu pas de vraag aan de orde op wat voor manier we dit in een beleidsplan gaan verwerken. Daarnaast is het huidige beleidsplan nog grotendeels actueel en hebben we de Regiovisie vastgesteld. Er wordt aangegeven dat de gemeente Stadskanaal onvoldoende inzicht heeft in de lokale vraag naar Jeugdhulp. Wij kunnen ons niet vinden in deze opmerking. Wij hebben op casusniveau wel degelijk inzicht in wat er speelt en hierop wordt ook passende hulp ingezet. In het kader van het zogenaamde 'middendeel' van de jeugdhulp dat op termijn niet meer Groningen-breed wordt ingekocht, wordt in Oost Groninger verband een analyse gemaakt op basis van de data die we al hebben. Wij hebben dus wel inzicht in de lokale vraag; en door middel van een analyse kunnen we conclusies aan de data verbinden.
stadskanaal.nl
Een lokaal beleidsplan Jeugd heeft pas zin als de landelijke ontwikkelingen (Hervormingsagenda Jeugd en Toekomstscenario Kind- en Gezinsbescherming) zijn uitgekristalliseerd. Deze landelijke ontwikkelingen duurden langer dan gepland. Daarom is nu pas de vraag aan de orde op wat voor manier we dit in een beleidsplan gaan verwerken. Daarnaast is het huidige beleidsplan nog grotendeels actueel en hebben we de Regiovisie vastgesteld. Monitoring Tenslotte concludeert u dat wij in beperkte mate beschikken over informatie om te kunnen sturen op de aansluiting tussen vraag en aanbod. Er zijn echter wel degelijk concrete afspraken gemaakt over het monitoren van de gevolgen van de invoering van het hybride model. Deze afspraken zijn gemaakt in het Strategisch Opdrachtgeversoverleg waar de manager Maatschappelijke Zaken deel van uit maakt. Daar wordt het ook regelmatig geagendeerd. Mocht u vragen hebben over deze brief dan kunt u contact met ons opnemen. U kunt vragen naar de heer F. van Zwol, beleidsmedewerker van de gemeente Stadskanaal. Het telefoonnummer van de gemeente is: 0599-631631.
Met vriendelijke groet, burgemeest- - e , - thouders r
C_
de heep G.1. van de-r-Zanden secretaris
de heer K. Sloots burgemeester rf
stadskanaal.nl