Beantwoording technische vragen voorjaarsnota 2026
Tekst van het document
TECHNISCHE VRAGEN VOORJAARSNOTA 2026 Inleiding Wij hebben de leden van de raad de gelegenheid gegeven technische vragen te stellen over de Voorjaarsnota 2026. Een zevental fracties heeft gebruik gemaakt van die mogelijkheid. In dit document zijn de vragen en antwoorden opgenomen.
Lokaal Betrokken 1. Wat is de reden dat het budget voor leerlingenvervoer structureel is verhoogd? Antwoord De bedragen waar in de begroting 2026 rekening mee zijn gehouden, zijn lager dan de verwachte uitgaven voor 2026. Door de structurele verhoging kan dit meerjarig worden doorgevoerd. 2. Wat zijn de overige ontwikkelingen? (blz. 27) Graag ontvangen wij daar een specificatie van. Antwoord Het gaat daarbij om kleine aanpassingen, herwaardering van functies en een tijdelijke uitbreiding in 2026. 3. Wat is de reden dat de voor- en vroegschoolse educatie €417.000 hoger is uitgevallen dan het beschikbare budget? Graag ontvangen wij een specificatie van deze kosten. Antwoord 1. De uitvoeringskosten voor het onderwijsachterstandenbeleid zijn de afgelopen jaren gestegen door loon- en prijsontwikkelingen. Het gaat daarbij met name om hogere personeelskosten en algemene inflatie. Zo stijgen in de kinderopvangsector de loonkosten onder meer als gevolg van de Cao Kinderopvang 2025–2026, waaronder de salarisstijging per 1 juli 2025 en de verhoging van de eindejaarsuitkering per 1 januari 2026. Daarnaast bedroeg de gemiddelde inflatie in 2025 3,3%. Deze ontwikkelingen werken door in de subsidieaanvragen van de aanbieders. 2. Tegelijkertijd valt de rijksbijdrage lager uit.
Het Rijk past vanaf 2026 een korting van 10% toe op de specifieke uitkering voor het gemeentelijk onderwijsachterstandenbeleid. Hierdoor nemen de beschikbare middelen af, terwijl de kosten van de uitvoering stijgen. Het verschil tussen de beschikbare middelen en de kosten van het huidige uitvoeringsniveau wordt daardoor groter.
3. De geraamde kosten voor 2026 zijn als volgt opgebouwd:
Onderdeel / aanbieder
Bedrag 2026
Stichting Peuterwerk - reguliere VE/VVE-uitvoering
€ 1.237.023
Stichting Peuterwerk - VVE+ / Kanjergroep
€ 105.175
Primenius Kinderopvang
€ 26.064
Kids First COP Kinderopvang
€ 98.392
Kinderdagverblijf De Boerderij
€ 156.384
Stichting Biblionet - aanvullende OAB-inzet
€ 65.000
Totaal geraamde kosten
€ 1.688.038
Beschikbaar budget
€ 1.271.038
Verschil
€ 417.000
4. Wat is de reden dat het sociaal werk op school €235.000 hoger is uitgevallen dan begroot? Graag ontvangen wij een specificatie van deze kosten. Antwoord Zie het antwoord op vraag 46. 5. Welke taken verricht de GKB nog voor de gemeente? Graag ontvangen wij een specificatie van het begrootte bedrag en van de structurele verhoging. Antwoord De taakverdeling is in hoofdzaak gebaseerd op de vraag of sprake is van problematische schulden. De gemeente behandelt in beginsel de niet-problematische schulden en voert preventie, vroegsignalering, budgetcoaching en het inloopspreekuur uit. De GKB blijft de specialistische schuldhulpverlening uitvoeren wanneer schulden niet binnen een redelijke termijn kunnen worden afgelost. Hieronder vallen in ieder geval de voorbereiding en uitvoering van schuldregelingen en de bijbehorende specialistische werkzaamheden. Budgetbeheer kan, afhankelijk van de situatie en de gemaakte afspraken, door de gemeente of de GKB worden uitgevoerd.
Financieel onderdeel
Bedrag
Dienstenbegroting GKB 2026, exclusief btw
€ 450.520
Afgerond opgenomen bedrag
€ 451.000
Huidig beschikbaar budget na eerdere verlaging
€ 414.000
Benodigde verhoging
€ 37.000
CDA 6. Het begrotingstekort loopt op naar € 7,687 miljoen in 2026. Kan het tekort uitgesplitst worden naar incidentele en structurele oorzaken, inclusief een doorkijk naar 2027–2029? (pag. 1) Antwoord In de tabellen die opgenomen zijn in de programma’s leest u een onderscheid tussen incidenteel en structureel. Wanneer een ontwikkeling structurele kosten met zich meebrengt is in alle jaarschijven een bedrag genoemd. 7. Welke beleidsvelden dragen het meest bij aan de kostenstijgingen binnen het bestaande beleid en in hoeverre zijn hier nog beleidsmatige keuzes mogelijk? (pag. 1) Antwoord Zie hiervoor het overzicht op pagina 3 en 4 waarin op programmaniveau een specificatie is gemaakt van het nadeel. De specificatie van deze kostenontwikkeling vindt u terug in de tabellen die zijn opgenomen in de programma’s. De inzet van de reserve (pag.3) heeft voornamelijk betrekking op het dekken van lasten binnen programma 3. 8. Welke alternatieve inkomstenbronnen zijn onderzocht en waarom zijn deze onvoldoende of niet haalbaar bevonden naast de OZB? (pag. 1) Antwoord Het nieuwe college gaat op basis van een lijst met mogelijke ombuigingsmaatregelen aan uw raad enkele opties aan u voorleggen. 9. Waarom zijn op meerdere onderdelen verruimingsmaatregelen nog als ‘p.m.’ opgenomen en wanneer worden deze te geconcretiseerd? (pag. 5) Antwoord De verschillende p.m.
posten zijn nog in onderzoek of nog niet uitgewerkt. Het nieuwe college gaat in de lijst met mogelijke ombuigingsmaatregelen deze maatregelen opnieuw overwegen. 10. Wat is de potentiële bandbreedte van de financiële impact van deze p.m.-posten op de meerjarenraming? (pag. 5) Antwoord Dat is niet bekend omdat de maatregelen nog in onderzoek zijn of niet verder uitgewerkt zijn. 11. Welke financiële risico’s zijn er voor de begroting vanaf 2027 bij tegenvallende middelen vanuit het Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord (AZWA)? (pag. 7) Antwoord Op dit moment is er nog geen definitief beeld van de omvang, verdeling en bestedingsvoorwaarden van de AZWA-middelen. De meest recente prognose geeft wel een indicatie (circa € 560.000,00 voor 2027 voor Stadskanaal), maar deze is nog niet vastgesteld. Daardoor kan op dit moment nog geen concreet financieel risico voor de gemeentelijke begroting worden benoemd of gekwantificeerd. Wat wel geldt, is dat gemeenten momenteel deels met incidentele middelen (IZA/GALA) investeren in interventies en samenwerking in het sociaal en medisch domein. Het AZWA is bedoeld om deze beweging (deels) voort te zetten en structureler te organiseren, maar het is nu nog onduidelijk in welke mate dit ook gepaard gaat met structurele financiering en hoe vrij gemeenten deze middelen kunnen inzetten.
Dit wordt de komende periode, in afstemming met de Groninger gemeenten, verder uitgewerkt binnen het provinciale netwerk Gezond Groningen.
12. Op basis van welke volume- en kostenontwikkelingen wordt de uitbreiding van toezicht op Wmo en Jeugdwet geraamd en wordt dit structureel is? (pag. 9) Antwoord De gemeente heeft een externe toezichthouder die enkel signaal gestuurd (reactief) toezicht uitvoert. De gemeente kiest er nu voor om een eigen toezichthouder in dienst te nemen waardoor er zowel preventief als reactief toezicht kan worden uitgevoerd. De verhoging heeft te maken met de kosten hiervoor. Dit wordt structureel. 13. Leidt de verhoging van het budget voor toezicht op Wmo en Jeugdwet van €16.000 naar €76.000 aantoonbaar tot betere resultaten of effectievere controle? (pag. 9) Antwoord Met de verhoging creëert de gemeente de mogelijkheid om zowel in te zetten op preventief toezicht als op reactief/signaal gestuurd toezicht. Hierdoor hebben we zelf meer regie op de kwaliteit van de dienstverlening van de zorgaanbieders. 14. Is onderzocht of efficiencymaatregelen mogelijk zijn binnen Stichting Welstad voordat de subsidie wordt verhoogd vanwege cao-ontwikkelingen? (pag. 10) Antwoord Welstad heeft in 2024 een efficiencymaatregel van € 100.000,00 doorgevoerd (overhead). Dit betrof de 1e tranche van de 3 tranches van verruimingsmaatregelen. Zoals bekend zijn de verruimingsmaatregelen 2 en 3 van elk € 110.000,00 door de raad teruggedraaid/geschrapt.
Cao-ontwikkelingen (qua indexatie) niet 100% compenseren geeft per saldo effect op de personele inzet van Welstad. 15. Wanneer wordt de overgang naar de nieuwe netwerksamenwerking rond gezinscoaches afgerond en welke financiële effecten worden daarvan verwacht? (pag. 10) Antwoord De overgang rond gezinscoaches wordt stapsgewijs vormgegeven. De huidige inzet van gezinscoaching via Welstad stopt per 31 december 2026. Voor 2026 is hiervoor nog een budget van € 345.829 beschikbaar gesteld. In de overgangsperiode wordt ingezet op het zoveel mogelijk afronden van lopende casussen vóór deze einddatum. Wanneer afronding niet mogelijk blijkt, worden dossiers zorgvuldig overgedragen aan het Centrum voor Jeugd en Gezin (CJGV), zodat continuïteit van ondersteuning geborgd blijft. Daarnaast is vanuit onderwijs gevraagd om de inzet van Sociaal Werk op School (SWoS) gedurende 1,5 schooljaar te continueren. Hiermee wordt voor jeugdigen aanvullend een laagdrempelig aanbod georganiseerd. Parallel aan deze overgang loopt de regionale inkoop van Basishulp en Aanvullend aanbod. De aanbesteding voor het integraal aanbod Jeugd en Gezin (regionaal aangeduid als basishulp jeugd en gezin) wordt volgens de huidige planning begin november 2026 gepubliceerd. De overeenkomst die hieruit voortkomt gaat naar verwachting in op 1 juli 2027. De verwachte effecten zijn op dit moment vooral inhoudelijk van aard.
Er wordt ingezet op een meer integraal aanbod, meer inzet van gedragsdeskundige expertise aan de voorkant en een sterkere samenwerking tussen jeugdhulpaanbieders, welzijn en onderwijs. Door eerder een juiste analyse te maken en passende ondersteuning te bieden, wordt beoogd escalatie van problematiek te voorkomen en de instroom naar zwaardere vormen van jeugdhulp te verminderen. De financiële effecten zijn op dit moment nog niet concreet te benoemen, omdat het regionale kostprijsonderzoek voor de basishulp jeugd en gezin nog loopt.
16. Welke voorzieningen veroorzaken de overschrijding van €150.000 binnen de Wmo en is sprake van een structurele trend? (pag. 11) Antwoord De uitgaven op het onderdeel huishoudelijke hulp neemt het grootste deel van de overschrijding voor haar rekening. In absolute bedragen is dit fors maar uitgedrukt in een percentage van de in de begroting opgenomen bedrag is het minder dan 2%. De verwachting is dat de kosten stijgen. Dit heeft alleen al te maken met indexeringen die contractueel doorgevoerd moeten worden. In de komende jaren zijn er echter ook een aantal onzekerheden. Het invoeren van de inkomens- en vermogensafhankelijk eigen bijdrage, maar ook de plannen van het Rijk met betrekking tot huishoudelijke hulp. Dit zijn ontwikkelingen die wel van belang zijn. 17. Hoe wordt de effectiviteit van sociaal werk op school gemeten en hoe verhoudt deze inzet zich tot de samenwerking met Welstad? (pag. 14) Antwoord De effectiviteit van Sociaal Werk op School wordt op meerdere manieren inzichtelijk gemaakt. Enerzijds gebeurt dit via kwantitatieve monitoring, zoals het aantal gesprekken, bereikte leerlingen en ouders, en het aantal doorverwijzingen. Zo blijkt bijvoorbeeld dat in meer dan 97% van de gevallen geen zwaardere (externe) hulp nodig is, wat wijst op tijdige en passende ondersteuning binnen de schoolcontext.
Anderzijds wordt de effectiviteit zichtbaar in kwalitatieve opbrengsten, zoals: • vroegtijdige signalering van problematiek; • versterking van leerlingen en ouders; • verbeterde samenwerking tussen school en partners; • positieve ervaringen van betrokkenen (leerlingen, ouders en professionals). De impact komt daarmee niet alleen tot uitdrukking in cijfers, maar juist ook in de praktijkervaringen en de bredere preventieve werking binnen scholen. 18. Kan er een toelichting worden gegeven hoe de samenwerking met Welstad concreet is vormgegeven binnen sociaal werk op school? (pag. 14) Antwoord De inzet van Sociaal Werk op School is bovendien nauw verweven met de samenwerking met Welstad. Sociaal werkers opereren niet op zichzelf, maar maken onderdeel uit van het bredere netwerk van Welstad en het sociale domein. Dit maakt het mogelijk om: • snel te schakelen en af te stemmen met andere vormen van ondersteuning; • waar nodig laagdrempelig op- of af te schalen; • intern (bijvoorbeeld naar gezinscoaching) of extern door te verwijzen; • integrale ondersteuning rondom het kind en het gezin te organiseren. Deze samenwerking versterkt de effectiviteit, omdat ondersteuning niet versnipperd raakt maar in samenhang wordt aangeboden.
Het relatief lage aantal externe doorverwijzingen laat zien dat deze integraliteit goed functioneert en dat binnen het netwerk van Welstad vaak al passende ondersteuning kan worden geboden. Sociaal Werk op School (SWOS) is geen extra laag, maar een cruciale schakel in de preventieve keten die voorkomt dat lichte problematiek escaleert naar dure jeugdzorg. Zonder deze schakel nemen juist de kosten en druk op specialistische zorg meer toe. Het beeld dat meer preventie automatisch direct minder kosten oplevert, is te simplistisch. Preventie zorgt ervoor dat: problemen eerder en lichter worden opgepakt en escalatie naar zware, langdurige trajecten wordt voorkomen.
19. Welke scenario’s worden onderzocht om het tekort van €323.000 binnen VVE structureel op te lossen? (pag. 14) Antwoord Voor de periode vanaf 2027 worden vijf scenario’s onderzocht. De scenario’s worden beoordeeld op kwaliteit en wettelijke borging, bereik en toegankelijkheid, financiële beheersbaarheid, rechtsgelijkheid, uitvoerbaarheid en toekomstbestendigheid. Scenario
Kern van het scenario
1. Huidig beleid voortzetten
Het bestaande aanbod en de huidige bekostiging blijven in stand. De structureel hogere kosten worden aan het budget toegevoegd.
2. Budgetplafond leidend
De beschikbare middelen bepalen de omvang van het aanbod. Kostenstijgingen worden niet automatisch gecompenseerd.
3. Uniforme bekostiging per kind of plaats
Alle aanbieders worden zoveel mogelijk volgens dezelfde kind- of plaatsgerichte systematiek bekostigd.
4. Hybride bekostigingsmodel
Een beperkte basisvergoeding wordt gecombineerd met een bedrag per doelgroepkind of VE-plaats en aparte taak- en kwaliteitscomponenten, binnen een vastgesteld financieel kader.
5. Herprioritering van lokale plusambities
De wettelijke kern blijft behouden, maar aanvullende of bovenwettelijke onderdelen worden beperkt, anders georganiseerd of alleen voortgezet wanneer dekking beschikbaar is.
20. Vallen de extra kosten voor ventilatie en lekkages bij IKC Acaciahof onder garantie of kunnen deze op derden worden verhaald? (pag. 15) Antwoord Nee, de kosten in verband met de klachten kunnen niet worden verhaald. De ontstaande lekkages hebben geen relatie met het oplossen van de klachten, maar zijn het gevolg van een constructiefout. De kosten van het herstel daarvan komen voor rekening van de gemeente. 21. Welk structureel effect heeft het jaarlijks investeren van €80.000 in Theater Geert Teis op onderhoud, exploitatie en toekomstbestendigheid van het gebouw? (pag. 16) Antwoord Deze investering is nodig om het theater conform het 5-jarig scenario functioneel en veilig in gebruik te houden. Deze kosten komen boven op de huidige kosten. Het recent aanpakken van isolatie en het aanleggen van zonnepanelen heeft wel een positief effect op de energielasten van het theater. De nog geplande aanpak van de theaterverlichting draagt hier straks ook aan bij.
22. Welk deel van de meerkosten van KC Maarsveld is toe te rekenen aan gewijzigde leerlingprognoses en welk deel aan prijsontwikkelingen? (pag. 16) Antwoord Van de bouwkosten is 3% toe te rekenen aan prijsstijgingen. De bouwkosten maken voor circa 85% onderdeel uit van de totale stichtingskosten. De overige meerkosten zijn toe te rekenen aan de stijging van de leerlingenaantallen. 23. Hoe actueel zijn de leerlingprognoses voor KC Maarsveld en welk risico bestaat op verdere kredietaanvragen? (pag. 16) Antwoord De prognoses zijn actueel en opgesteld begin 2026. 24. Is het bedrag van €200.000 voor herstel van vorstschade gebaseerd op een volledige inventarisatie of wordt nog meer schade verwacht? (pag. 18) Antwoord Dit bedrag is een inschatting op basis van een inspectieronde van eigen medewerker (wegbeheerder), maar met dit bedrag verwachten we de noodzakelijke schades aan te kunnen pakken. 25. Welke onderzoeken worden uitgevoerd voor de renovatie van de Stationsbrug en wat is de planning richting uitvoering in 2027? (pag. 18) Antwoord Voor de renovatie van de Stationsbrug willen we in beeld hebben in hoeverre de huidige constructie hersteld kan worden en welke mechanische onderdelen vervangen moeten worden. Deze onderzoeken leiden tot een renovatiebestek welke zal worden aanbesteed. Helder is dat het dek (de val) compleet gerenoveerd dient te worden.
Uitvoering is op dit moment gepland in de periode najaar 2027 – winter 2028 (buiten vaarseizoen). 26. Wat is de totale omvang van de baggeropgave en wat zijn de uiteindelijke verwachte kosten? (pag. 18) Antwoord Om de baggeropgave in beeld te krijgen is een verkennend kwalitatief en kwantitatief waterbodemonderzoek uitgevoerd voor de watergangen waar de gemeente verantwoordelijk voor is. Uit dit onderzoek komen twee specifieke locaties naar voren. De kosten voor de baggerwerkzaamheden worden geschat onder de € 100.000,00. Dit betekent dat dit ruim kan worden uitgevoerd binnen het beschikbare budget. Definitieve kosten zijn pas bekent na het offertetraject. 27. Is er een integraal meerjarig plan voor de aanpak van alle fietspaden binnen de gemeente en hoe verhoudt de aanpak van Dr. Kinglaan/Amerikalaan zich daartoe? (pag. 18) Antwoord Voor de aanpak van de fietspaden wordt al sinds 2023 gewerkt conform een interne planning. Voor de benodigde financiële middelen wordt aangesloten bij de P&C-cyclus. Voor de gefaseerde aanpak zijn de volgende locaties in beeld of reeds aangepakt: Afgelopen twee jaar zijn de volgende fietspaden aangepakt: - fase 1 Stadskanaal-noord, ca. € 750.000,00 - Atlantislaan gedeelte tussen Onstwedderweg en Nautiluslaan, ca. € 250.000,00
Via de Voorjaarsnota zijn opgevoerd: - Dr. Kinglaan/Amerikalaan, € 120.000,00. Uitvoering reeds gestart. - Fase 2 Handelsstraat/Poststraat, reeds beschikbaar € 1.072.000,00 krediet in verband met de recente raming met € 126.000,00 verhoogd. Plan is klaar en zodra ook de kapvergunning voor de leibomen rond is, kan worden gestart met de uitvoering. Verder zijn de volgende locaties in beeld: - 2027: Oosterstraat, € 985.000,00 voorbereiding kan starten zodra Poststraat-Hoofdstraat in uitvoering is; - 2028: Ceresstraat-Schoolstraat, € 2.500.000,00 voorbereiding kan starten zodra Oosterstraat in uitvoering is; - 2029: Marktstraat – Sluisstraat, € 3.000.000,00 voorbereiding kan starten zodra Ceresstraat-Schoolstraat in uitvoering is. Deze projecten vergen voor de impact de nodige voorbereidingstijd en moeten gefaseerd uitgevoerd worden om niet te veel overlast/hinder te veroorzaken. Vandaar de aansluitende fases. Gelijktijdig wordt eveneens ingezet op aanpak van de fietspaden (prioriteit 2): - 2029: Maarsbroek, € 50.000,00 aanbrengen wortelscherm en opknappen gaten; - 2029: Onstwedderweg: € 150.000,00 aanbrengen wortelscherm en opknappen gaten. De uitvoering van bovenstaande planning is al erg ambitieus en zal de nodige inzet vragen. Bovendien zijn dit de meest noodzakelijke locaties waarover ook de meeste meldingen/klachten binnenkomen. 28.
Hoe is de uitvoering van de subsidieregeling woningverbetering volkshuisvestingsfonds ingericht en waarom zijn eerdere middelen niet volledig besteed? (pag. 19) Antwoord In 2023 heeft de gemeenteraad besloten garant te staan voor de cofinanciering voor het Volkshuisvestingsfonds (VHF). Het Volkshuisvestingsfonds betrof een regionale subsidieaanvraag bij het Rijk met als doel het verbeteren van de kwaliteit van de particuliere woningvoorraad in die wijken waar ondersteuning het meest noodzakelijk is. Naast middelen om de kwaliteit van de woningvoorraad te verbeteren zijn er in het Volkshuisvestingsfonds ook middelen opgenomen om bewoners te ontzorgen. Om tot een aanvraag te kunnen komen was garantstelling voor de cofinanciering noodzakelijk. Hier heeft uw raad in 2023 over besloten. Deze middelen zijn destijds verwerkt in de begroting onder de post "strategische reserve". Halverwege 2024 heeft het Rijk ingestemd met alle uit Oost-Groningen ingediende subsidieaanvragen bij het Rijk waarmee de regionale uitwerking kon starten. Het volkshuisvestingsfonds kent een regionale component waardoor de uitrol van de subsidieregeling regionaal opgepakt diende te worden. De afgelopen periode is er op regionaal niveau gewerkt aan een kapstok-subsidieregeling voor het verbeteren van de bouwkundige kwaliteit van de woningen vanuit Volkshuisvestingsfonds.
Deze regeling is begin 2026 vastgesteld door het college van de gemeente Stadskanaal. De komende periode wordt deze regeling uitgebreid met onder andere een regeling voor het vergroten van de levensloopgeschiktheid van de woningvoorraad. Om de subsidieaanvragen van particulieren te begeleiden wordt ingezet op het inzetten van een ontzorger en bouwkundige en een subsidiebeoordelaar. Vanuit het VHF worden deze ontzorger, bouwkundige en subsidiebeoordelaar betaald, zij begeleiden de eigenaar-bewoners tot het komen tot een aanvraag en doen de uiteindelijke beoordeling van de aanvraag. Om de uiteindelijke subsidieaanvragen in behandeling te kunnen nemen en uit te kunnen betalen, is het ook noodzakelijk toegang te hebben tot de middelen.
Om die reden wordt de raad verzocht de middelen beschikbaar te stellen. De looptijd van het Volkshuisvestingsfonds bedraagt 10 jaar, subsidies kunnen nog tot en met 2032, zolang er voldoende budget is, uitgegeven worden. 29. Waarom is het budget voor onderzoek naar gemeentehuis en Theater Geert Teis niet tijdig overgeheveld en nu opnieuw nodig? (pag. 19) Antwoord Dit budget is abusievelijk niet eerder overgeheveld vanuit 2025. 30. Is het hoge aantal WOZ-bezwaren een lokaal probleem of sluit dit aan bij landelijke ontwikkelingen en is het proces van afhandeling efficiënt ingericht? (pag. 23) Antwoord Het hoge aantal WOZ-bezwaren sluit aan bij het landelijke beeld. Het proces van afhandelen van de bezwaren is efficiënt ingericht, hiervoor is extra capaciteit ingezet zodat de reguliere werkzaamheden doorgang kunnen vinden. 31. Welke verplichtingen zijn verbonden aan de extra middelen uit het gemeentefonds van €1,118 miljoen en zijn deze structureel of incidenteel? (pag. 23) Antwoord Tegenover deze hogere uitkering staat een lagere inkomst van € 638.000,00 in verband met een specifieke uitkering in het kader van klimaat- en energiebeleid. Dit is toegelicht op pagina 19. De overige € 480.000,00 hogere uitkering is voornamelijk gebaseerd op de ontwikkeling van de onderliggende uitkeringsgegevens en incidenteel als voordeel verwerkt in de begroting 2026.
Bij de berekening van de algemene uitkering op basis van de Meicirculaire 2026 zijn de uitkeringsgegevens opnieuw geactualiseerd en wordt het structurele effect voor de Begroting 2027 en volgende jaren bepaald. 32. Kunnen de belangrijkste financiële risico’s voor de periode 2027–2029 worden gerangschikt naar impact en kans? (pag. 23) Antwoord De verwijzing naar pagina 23 is niet juist en ook verder in de Voorjaarsnota is geen melding gemaakt van financiële risico’s. De duiding van deze vraag is daarmee niet duidelijk. 33. Hoe is de waardebepaling tot stand gekomen bij de aankoop van STAR-vastgoed ter waarde van €405.000? (pag. 24) Antwoord De waardebepaling is tot stand gekomen in onderhandelingen met de hypotheekverstrekker. Het verworven STAR-vastgoed is getaxeerd op circa € 200.000,00. Op dit vastgoed rustte echter een hypotheek van circa € 950.000,00. Vanwege de kloof tussen de getaxeerde waarde en de hoogte van de hypotheek wilde de hypotheekverstrekker in de onderhandelingen niet akkoord gaan met een bod ter hoogte van de getaxeerde waarde. Uiteindelijk zijn beide partijen akkoord gegaan met een bedrag van € 400.000,00 voor finale kwijting van de openstaande hypotheekschuld en overdracht van het STAR-vastgoed. De resterende € 5.000,00 zijn voor de afwikkeling van de notariskosten.
34. Welke financiële risico’s loopt de gemeente indien de Nedersaksenlijn niet wordt gerealiseerd? (pag. 24) Antwoord Er zijn hierbij twee gevolgen in te schatten; de directe financiële gevolgen en indirecte/meerjaren gevolgen op het moment dat de Nedersaksenlijn geen doorgang vindt. De directe gevolgen zijn dat de kosten die de gemeente momenteel maakt voor het voorbereiden van de komst van de Nedersaksenlijn ‘verloren’ kosten zijn. Hierbij valt te denken aan de investering voor het aanstellen van een projectleider Nedersaksenlijn en kleinschalige onderzoeken zoals het onderzoek naar de potentiële stationslocatie op Dideldom. Deze kosten moeten echter gemaakt worden om het project verder te brengen, wetende dat het risico bestaat dat het Rijk de stekker uit het project trekt. De langjarige en indirecte gevolgen voor de gemeente zijn lastig te voorspellen zonder te vervallen in speculatie. Hierbij valt te denken aan de effecten op de brede welvaart. De Nedersaksenlijn is mede bedoeld als een katalysator die de brede welvaart in Oost-Groningen een nodige impuls geeft. Een groei aan potentiële werkvoorziening, woningbouw en leefkwaliteit in de vorm van een robuust OV. Hier zit geen tastbaar financieel risico aan in de vorm van een geldbedrag. Maar het betekent dat de groei waar onze gemeente nu op koerst vermoedelijk terugkeert naar de huidige status quo.
Het financiële risico op langere termijn zit dus vooral in het wegvallen van de economische impuls van de Nedersaksenlijn. Dit is te omschrijven als het risico van ongerealiseerde potentie, maar leidt qua financiën niet tot een daadwerkelijke kostenpost op de balans. 35. Welke concrete resultaten en prestaties moeten worden bereikt met de uitbreiding van de personeelsformatie en hoe wordt hierover gerapporteerd aan de raad? (pag. 25) Antwoord Het gaat om uitbreiding van formatie voor 14 gemeentelijke taken waarvan 8 nu incidenteel in de begroting 2026 zijn opgenomen. Bij de behandeling van de Begroting 2027 komen we terug op de noodzaak en het structurele (financiële) effect van een aantal van deze taken. Daarnaast hebben we besloten dat het noodzakelijk is om aan de raad voor een aantal taken structureel extra formatie en budget te vragen om voldoende sturing in de organisatie te brengen, de openbare orde en veiligheid te verbeteren en een cruciale taak in het kader van jeugdzorg in te vullen. Concrete resultaten en prestaties zijn hiervoor niet geformuleerd en verantwoording van deze keuzes vindt impliciet plaats via de verantwoording over de beleidsuitvoering op deze taken (zie ook het antwoord op vraag 48). 36. Welk deel van de personeelsuitbreiding wordt gefinancierd uit incidentele middelen en welk deel leidt tot structurele lasten? (pag.
25) Antwoord In de tabellen "Baten" en "Mutatie reserves" op blz. 25 is aangegeven wat de incidentele dekkingsmogelijkheden zijn. Er zijn geen directe structurele dekkingsmogelijkheden. 37. Waarom is gekozen voor uitbreiding van de directie met een extra directeur en welke alternatieven zijn onderzocht? (pag. 27) Antwoord De hoeveelheid en complexiteit van de taken van de directie is de afgelopen jaren fors toegenomen. Dit hangt samen met de uitbreiding van de hoeveelheid medewerkers, de fors verstevigde regionale samenwerking rondom bijvoorbeeld Nij Begun, de RegioDeals en andere ontwikkelingen en de toegenomen hoeveelheid taken van de gemeentelijke organisatie.
Daarnaast is er een sterke wens dat de directie als meer specifieke opdracht ook aan de slag gaat met het doorontwikkelen van het project- en programmamatig werken in onze organisatie. Deze doorontwikkeling hangt nauw samen met de grote strategische opgaven waaraan bestuur en organisatie samen werken, zoals de komst van de Nedersaksenlijn, grote gebiedsontwikkelingen en de ontwikkeling van de centra Musselkanaal en Stadskanaal. 38. Wat is de meerwaarde en concrete opbrengst van de inzet van een participatiecoördinator met kosten van €102.000? (pag. 26) Antwoord Op 1 januari 2025 is de Wet versterking participatie op decentraal niveau in werking getreden. Met de wet worden gemeenten gestimuleerd om heldere kaders vast te stellen voor diverse vormen van participatie in een participatieverordening. Naast verschillende vormen van inwonersparticipatie en inspraak kan er tevens aandacht worden besteed aan overheidsparticipatie. Gemeenten hebben de plicht om met ingang van 1 januari 2027 een participatieverordening vast te stellen. Op 18 mei 2026 is de Knoalstervisie op inwonersparticipatie en de concept verordening tijdens een raadscommissie met u besproken. In 2023 heeft de rekenkamercommissie van de gemeente Stadskanaal de volgende aanbevelingen aan u gedaan.
Stel kaders op over inwonersparticipatie; • Ondersteun medewerkers bij het toepassen van burgerparticipatie en coördineer burgerparticipatie met een participatiecoach; • Stel kaders op voor bewonersinitiatieven. Met het aanstellen van de coördinator geven wij uitvoering aan de verplichtingen vanuit de rijksoverheid en voeren wij de aanbevelingen uit vanuit de rekenkamercommissie. De opbrengst van de coördinator is niet in geld uit te drukken. Wat in onze ogen belangrijk is dat deze functionaris zorgt voor een strategische verbinding tussen bestuur, organisatie en inwoners en bestuurlijke ambities vertaalt naar praktische participatie en andersom. Om de doelen van participatie te bereiken zal dit gecoördineerd en begeleid moeten worden. Want professionele participatie draagt bij aan betere besluitvorming met oplossingen die aansluiten bij de inwoners. Moet leiden tot concrete plannen en minder blinde vlekken. Hierdoor is er sprake van minder weerstand en snellere uitvoering. (Voorkomen bezwaarprocedures, vertragingen). De coördinator draagt zorg voor een eenduidige aanpak in de gehele gemeentelijke organisatie. Bewaken van participatiekader, dezelfde taal en werkwijze, voorkomt willekeur. Versterking van vertrouwen in de overheid, bereidheid om mee te doen. Dit draagt bij aan de sociale cohesie. Dit zorgt voor de noodzakelijke professionalisering van participatie.
Methoden, inclusieve communicatie, omgaan weerstand, waar nodig opzetten van participatieplatforms, evaluatie en monitoring. De coördinator draagt bij aan toegankelijkheid en inclusie. Bereiken stille doelgroepen en ontwikkelt/laat ontwikkelen van laagdrempelige vormen van meedoen. De coördinator stelt jaarlijks een verslag op over participatie, of de participatie volgens de kaders gesteld door de gemeenteraad is uitgevoerd. Op 26 oktober 2026 zal de visie en de verordening door u als gemeenteraad worden behandeld.
PvdA-GROENLINKS 39. Hoe gevoelig is de begroting voor wijzigingen in het gemeentefonds? Antwoord Ruim 70% van de gemeentelijk inkomsten bestaat uit uitkeringen uit het gemeentefonds. Die bestaan uit de algemene uitkering (middelen die vrij besteedbaar zijn) en integratie- en decentralisatieuitkeringen (middelen waarvoor voor taken een bestedingsrichting geldt). Mutaties in de integratie- en decentralisatie-uitkeringen kunnen veelal worden opgevangen door keuzes te maken in de uitvoering van de onderliggende taken. Mutaties in de algemene uitkering hebben direct consequenties voor het begrotingssaldo.
Christen Unie 40. Pag. 7 Regionaal Domeinoverstijgend Samenwerken; waarom niet met gemeenten dichterbij? Antwoord Een aantal gemeenten in de regio Groningen maakte al gebruik van de DOS-regeling. Vanuit deze samenwerking is Stadskanaal verzocht aan te sluiten bij de regionale stuurgroep, mede ter vertegenwoordiging van Oost-Groninger gemeenten, waar aanvankelijk meer terughoudendheid bestond ten aanzien van de DOS-regeling vanwege de administratieve belasting. Begin 2026 is Stadskanaal vanuit de stuurgroep benaderd om ook deel te nemen aan de aanvraag voor 2026 (Fase 0), waarvan bewust gebruik is gemaakt. De aanvraag is gezamenlijk ingediend door de gemeenten Groningen, Westerkwartier, Midden-Groningen, Het Hogeland en Stadskanaal. Binnen deze regionale aanpak blijft ruimte voor lokale invulling. 41. Pag 15 Biblionet; Bibliotheek vraagt om subsidiestijging, zonder verdere uitleg. Is die verdere uitleg te geven? Antwoord De stijging van de subsidie voor Biblionet wordt veroorzaakt door hogere kosten voor de bestaande dienstverlening. Biblionet heeft in de brief over de PDC (Producten- en Diensten Catalogus) 2026 aangegeven dat de dienstverlening in 2026 inhoudelijk wordt voortgezet op dezelfde wijze als in 2025. De inhoud van de PDC 2026 is daarmee ongewijzigd ten opzichte van de PDC 2025.
De gevraagde verhoging hangt dus niet samen met een uitbreiding van de dienstverlening, maar met hogere kosten voor de uitvoering van de bestaande opdracht. Biblionet geeft aan dat de kostenstijgingen vooral betrekking hebben op personeelskosten. Voor 2026 worden de tarieven in de PDC met 5% verhoogd. Daarbij verwacht Biblionet een stijging van de personeelskosten van 6,6% en een gemiddelde stijging van de overige kostenposten van 3%. Alles bij elkaar resulteert dit volgens Biblionet in een totale kostenstijging van 5,25%. De in de voorjaarsnota voorgestelde structurele verhoging van € 23.000,00 is bedoeld om de in de begroting 2026 geraamde subsidie aan te laten sluiten bij deze hogere kostenontwikkeling. Er is daarmee geen sprake van een uitbreiding van de opdracht, maar van een bijstelling van het structurele budget voor 2026 en volgende jaren.
42. Pag. 15 Sporthal De Spont Met hoeveel jaren verlengen we de operationele levensduur van De Spont nu concreet met deze 73.000? Is dit een investering voor de komende twee jaar, of kopen we hiermee extra tijd? Antwoord Met de € 73.000,00 wordt de operationele levensduur niet verlengd. Deze kosten zijn pure noodzaak. Er wordt gewerkt aan een breder voorstel op basis waarvan wel sprake is van verlengen van de operationele levensduur met enkele jaren, waarbij ervan uit wordt gegaan dat een definitieve toekomstkeuze op korte termijn wel bestuurlijk wordt voorgelegd.
VVD 43. Pagina 10: Taken worden deels teruggehaald van de GKB terwijl de GKB-begroting toch stijgt. Wat is deze stijging? Antwoord De genoemde stijging van € 37.000,00 is geen stijging ten opzichte van de eerdere werkelijke GKBkosten, maar een stijging ten opzichte van het inmiddels verlaagde gemeentelijke budget. Na het besluit om een deel van de werkzaamheden zelf uit te voeren, is het uitvoeringsbudget voor de GKB verlaagd en is het personeelsbudget van de gemeente verhoogd. De dienstenbegroting van de GKB voor 2026 bedraagt echter afgerond € 451.000,00, terwijl binnen het verlaagde budget € 414.000,00 beschikbaar is. Het verschil bedraagt € 37.000,00. Ten opzichte van 2024 is juist sprake van een daling. De GKB-kosten bedroegen in 2024 circa € 531.171,00. De begroting voor 2026 bedraagt circa € 450.520,00 exclusief btw. Dat is ongeveer € 80.651,00 lager. Het gedeeltelijk terughalen van taken leidt wel tot lagere GKB-kosten, maar de eerder toegepaste verlaging van het gemeentelijke budget is iets groter dan de daling van de nieuwe dienstenbegroting. 44. Pagina 11: Er wordt € 150.000 extra gevraagd voor de Wmo, omdat het gebruik hoger ligt dan geraamd. Welke trend wordt gezien voor 2027-2029 en waarom is geen structurele doorwerking opgenomen? Antwoord De verwachting is dat de kosten stijgen.
Dit heeft alleen al te maken met indexeringen die contractueel doorgevoerd moeten worden. Er zijn echter ook een aantal onzekerheden in de komende jaren. Het invoeren van de inkomens- en vermogensafhankelijk eigen bijdrage, maar ook de plannen van het Rijk met betrekking tot huishoudelijke hulp. Daarom is dit nu incidenteel opgenomen. 45. Pagina 14: Wanneer ontvangt de raad de resultaten van het onderzoek naar alternatieve scenario’s (VVE)? Antwoord Momenteel wordt gewerkt aan een realistische planning voor de verdere uitwerking van het VVEbeleid en het toekomstige bekostigingsmodel. Inmiddels is een nieuwe beleidsmedewerker gestart, die dit dossier zal oppakken en de benodigde stappen verder zal uitwerken. Daarbij worden onder meer de kosten, prestaties en bekostiging per aanbieder betrokken en vindt afstemming plaats met de betrokken adviseurs en aanbieders. Zodra de planning en de inhoudelijke uitwerking voldoende concreet zijn, wordt de raad geïnformeerd over de uitkomsten, de financiële gevolgen en het verdere besluitvormingstraject. 46. Pagina 14: Voor sociaal werk op school wordt € 253.000 extra budget gevraagd: a. Welke meetbare resultaten zijn gerealiseerd sinds de start van Sociaal Werk op School? b. Waar wordt het aanvullende budget precies voor ingezet
Antwoord a. Sinds de start van Sociaal Werk op School zijn aantoonbare en meetbare resultaten behaald in zowel bereik als effectiviteit. Binnen het primair onderwijs zijn: • ruim 1.600 gesprekken gevoerd met leerlingen, ouders en professionals; • 124 leerlingen en 595 ouders direct bereikt; • 218 kindgesprekken en 62 observaties in de klas uitgevoerd; • deelgenomen aan 278 schoolactiviteiten en 87 multidisciplinaire overleggen. De resultaten laten daarnaast zien dat de inzet van Sociaal Werk op School effectief en preventief werkt: • In meer dan 97% van de gevallen was geen doorverwijzing naar zwaardere externe hulp nodig; • In 39% van de gesprekken was een advies voldoende om verder te kunnen; • Het aantal doorverwijzingen bleef beperkt (49), waarvan het merendeel intern kon worden opgepakt. Deze resultaten laten zien dat Sociaal Werk op School bijdraagt aan vroegtijdige signalering, laagdrempelige ondersteuning en het voorkomen van zwaardere en duurdere zorg. Daarbij moet worden opgemerkt dat deze cijfers vooral de directe contacten weerspiegelen. Een belangrijk deel van de inzet bestaat uit indirecte ondersteuning, zoals overleg, afstemming en advisering aan leerkrachten en intern begeleiders. Deze inzet bereikt vaak meerdere leerlingen tegelijkertijd en versterkt de ondersteuningsstructuur binnen de school.
Het feitelijke bereik en effect van Sociaal Werk op School is daarmee breder dan de geregistreerde individuele contacten alleen. b. Voor 2027 is reeds € 101.900,00 opgenomen in de gemeentelijke begroting. Om de totale lasten van € 395.200,00 te dekken, wordt 29 juni aanstaande aan de raad voorgesteld het tekort van € 293.300,00 (afgerond € 300.000) op te nemen in de begroting 2027, waarmee een totaalbudget van circa € 401.900,00 beschikbaar komt. Hiermee wordt voorkomen dat gedurende het jaar aanvullende middelen via de Voorjaarsnota 2027 moeten worden aangevraagd. 47. Pagina 20: Voor het fietspad Handelsstraat-Poststraat is € 126.000 extra krediet gevraagd (op € 1,2 miljoen). a. Waardoor is de eerste fase duurder uitgevallen? b. Zijn de oorzaken incidenteel of bestaat het risico dat ook toekomstige fietspaden die aangepakt worden te maken krijgen met vergelijkbare overschrijdingen? Antwoord Het project aanpak fietspad kanaal wordt in twee fases uitgevoerd. Het eerste deel was renovatie van het gedeelte in Stadskanaal-noord tussen Bareveld en de Van Boekerenweg. De tweede fase is de aanpak van het gedeelte Handelstraat-Poststraat. Voor beide fases is 1 projectkrediet gecreëerd. Het extra benodigde krediet komt door tegenvallende uitvoeringskosten in de eerste fase. Voor de tweede fase is ter voorbereiding op de aanbesteding een nieuw raming opgesteld.
Daaruit blijkt dat de oorspronkelijke raming van de fase Handelsstraat-Poststraat nog voldoende is, maar het restbudget hiervoor moet worden aangevuld. 48. Pagina 25 t/m 27 – Ontwikkeling personeelskosten 1. Kan per onderdeel van de post “ontwikkeling personeelskosten” worden aangegeven: a. Hoeveel fte hiermee gemoeid zijn; b. Of sprake is van tijdelijke of structurele uitbreiding; c. Wat de totale netto formatie-uitbreiding bedraagt? 2. Kan per voorgestelde uitbreiding worden aangegeven of deze voortvloeit uit: a. Een wettelijke verplichting; b. Autonome ontwikkelingen;
c. Bestuurlijke ambities of beleidsintensiveringen? 3. Welke afweging heeft plaatsgevonden tussen uitbreiding van de formatie en herprioritering van bestaande werkzaamheden? Antwoord
De afweging tussen uitbreiding en prioritering heeft niet plaatsgevonden. Het nieuwe college gaat op basis van een lijst met beleidsverplichtingen en beleidswensen enerzijds én een lijst met mogelijke ombuigingsmaatregelen anderzijds aan uw raad deze afweging voorleggen.
D66 49. Liggen er inhoudelijke stukken onder de extra structurele middelen voor een extra directeur en zo ja kunnen we die als raad ontvangen? Antwoord Onder het besluit ligt zoals te doen gebruikelijk een voorstel vanuit de organisatie aan het college. In dit voorstel is de uitwerking van deze extra structurele middelen opgenomen. Ook ligt er een advies van de Ondernemingsraad. De argumentatie is opgenomen in de Voorjaarnota en onder vraag 37 van de technische vragen.
SGP 50. Programmamanager – financiële bijdrage (blz. 10) Wordt het bedrag van €37.000 voor de programmamanager vijf keer vermenigvuldigd vanwege de vijf deelnemende gemeenten, of betreft dit het totale gezamenlijke bedrag? Antwoord De totale kosten van de inzet van de programmamanager bedragen € 158.400,00 en worden op basis van inwoneraantallen van de vijf gemeenten (Oldambt, Pekela, Stadskanaal, Westerwolde en Veendam) verdeeld. Ons aandeel daarin is ruim 23% en komt neer op € 37.000,00. 51. Aanbesteding HR-systeem – externe expertise (blz. 28) Zijn de kosten van €25.000 voor externe expertise bij de aanbesteding van het HR systeem eenmalig, of worden aanvullende kosten verwacht?
Antwoord Deze kosten voor externe expertise hebben uitsluitend betrekking op het aanbestedingsproces. Voor de implementatie en inrichting van het nieuwe HR-systeem in 2027 is aanvullende capaciteit nodig. Dit betreft zowel interne inzet (HR, ICT, functioneel beheer) als externe ondersteuning (implementatiepartner, datamigratie, training). Omdat het reguliere werk moet doorgaan, zullen we de benodigde inzet en kosten spreiden over de gehele implementatieperiode in 2027. Een gedetailleerde raming volgt bij de definitieve keuze voor het systeem en de implementatiepartner. 52. Extra bijdragen en financiële keuzes (algemeen) In de voorjaarsnota worden diverse extra financiële bijdragen gevraagd. Kunt u toelichten op basis van welke criteria deze keuzes tot stand zijn gekomen? Daarnaast: waar ziet het college mogelijkheden om te bezuinigen of te herprioriteren? Antwoord De verzoeken voor extra bijdragen voor wat betreft nieuwe taken en opgaven worden beoordeeld met een collegevoorstel aan de collegetafel, waarin de argumentatie uiteen is gezet.
Voor wat betreft het bestaande beleid worden extra bijdragen gevraagd als uit de uitvoering van het beleid blijkt dat de geraamde middelen niet afdoende blijken Het nieuwe college gaat op basis van een lijst met beleidsverplichtingen en beleidswensen enerzijds én een lijst met mogelijke ombuigingsmaatregelen anderzijds aan uw raad mogelijkheden aan u voorleggen. 53. Vervanging vrachtwagen buitendienst (blz. 36/60) o Wat is de onderbouwing voor de investering van €200.000 voor de vervanging van de vrachtwagen van de buitendienst? o Hoe is de restwaarde van de oude vrachtwagen bepaald, gezien de verkoopopbrengst van €10.000? Antwoord Op basis van marktverkenning is vooruitlopend aan de offerte-uitvraag een inschatting gemaakt van de kosten. Daaruit is het investeringsbedrag van € 200.000,00 bepaald. De vorige vrachtwagen was ruim 22 jaar oud en met EURO 3 voldeed deze niet meer aan de huidige eisen. Het bedrag van € 10.000,00 is als inruilkorting door de leverancier in de aanbieding opgenomen.