Beantwoording technische vragen Programmabegroting 2027
Tekst van het document
TECHNISCHE VRAGEN PROGRAMMABEGROTING 2027 Inleiding Aan de leden van de raad is gelegenheid gegeven technische vragen te stellen over de Programmabegroting 2027. De fracties van de PVV, CDA, Lokaal Betrokken, PRO, VVD, Christen Unie en D66 hebben van die mogelijkheid gebruik gemaakt. In dit document zijn alle vragen opgenomen. ___________________________________________________________________________ PVV Tijdens de behandeling van de Voorjaarsnota heeft de Partij voor de Vrijheid het college expliciet gevraagd om in de Programmabegroting een afzonderlijke en integraal inzichtelijke paragraaf op te nemen over asiel, migratie, het AZC, crisis- en noodopvang, Oekraïners en statushouders. Doel hiervan was de raad inzicht te geven in zowel de beleidsmatige als financiële gevolgen, zodat de raad hierop daadwerkelijk kan sturen. Tevens is gevraagd om een afzonderlijke paragraaf over klimaat. Het college heeft destijds aangegeven dat deze informatie bij de Programmabegroting zou worden opgenomen. In de Programmabegroting 2027 is echter geen dergelijke integrale paragraaf herkenbaar opgenomen. Vragen: 1.
Waarom is aan het expliciete verzoek van de PVV om deze onderwerpen integraal en afzonderlijk inzichtelijk te maken geen uitvoering gegeven in de Programmabegroting 2027? Antwoord In artikel 2, lid 2 van de Financiële verordening gemeente Stadskanaal 2023 is expliciet vastgelegd: "De raad kan besluiten om, aan de volgens het BBV verplicht gesteld paragrafen, extra paragrafen toe te voegen of niet verplichte paragrafen te laten vervallen”. Dit is dus een bevoegdheid van de raad. 2. Heeft het college bewust besloten om deze informatie niet in de gevraagde afzonderlijke paragrafen op te nemen? Zo ja, wie heeft dit besluit genomen en op basis van welke argumenten? Antwoord Zie reactie bij vraag 1 3. Hoe zijn de eerdere signalen en verzoeken vanuit de Voorjaarsnota, de Auditcommissie en het gesprek met de Rekenkamer meegewogen bij het opstellen van de Programmabegroting 2027? Antwoord Wanneer daar aanleiding voor is worden relevante ontwikkelingen en concreet gemaakte afspraken meegenomen bij het opstellen van een begroting. 4.
Is het college van mening dat de raad op basis van de huidige Programmabegroting voldoende inzicht heeft in de totale bruto lasten, externe bijdragen en netto gemeentelijke kosten van asiel, migratie, AZC, crisis- en noodopvang, Oekraïners, statushouders, integratie en klimaat? Zo ja, waar is dit integrale overzicht in de begroting terug te vinden? De Programmabegroting 2027 bevat geen integraal overzicht. Antwoord De programmabegroting is ingericht om de raad op hoofdlijnen in staat te stellen zijn kaderstellende, controlerende en budgettaire rol uit te oefenen. De gevraagde uitsplitsing betreft een omvangrijk detailniveau dat niet past binnen de opzet van de programmabegroting. Het totaal van de relevante lasten en baten zijn opgenomen binnen de betreffende programma’s en risico’s in de paragraaf Weerstandsvermogen. Het college verstrekt daarom voorafgaand aan de begrotingsbehandeling geen afzonderlijk integraal overzicht op het gevraagde detailniveau. 5. Welke financiële risico's ontstaan wanneer Rijksbijdragen, specifieke uitkeringen, subsidies of andere externe financiering voor asiel, migratie, opvang, Oekraïners, statushouders en integratie worden verlaagd, beëindigd of niet langer kostendekkend zijn? Antwoord Als de externe financiering daalt of stopt, kan een tekort ontstaan. Dit tekort moet dan uit de algemene middelen worden betaald. 6.
En welke financiële risico's ontstaan bij klimaat- en duurzaamheidsbeleid wanneer hiervoor beschikbare externe financiering of subsidies worden verlaagd, beëindigd of niet langer kostendekkend zijn? Antwoord Zie reactie bij vraag 5. 7. Kan het college concreet aangeven op welke wijze de raad op basis van de huidige Programmabegroting 2027 het totale financiële beslag, de externe financiering, de netto gemeentelijke kosten en de structurele financiële risico's van deze onderwerpen integraal kan beoordelen en hierop zijn budgetrecht, kaderstellende en controlerende taak kan uitoefenen? Antwoord Het is aan de raad zelf om de wijze te bepalen om de begroting integraal te beoordelen en hoe zij haar taken uitvoert. Indien deze informatie niet integraal beschikbaar is, welke informatie ontbreekt volgens het college om deze beoordeling wél volledig te kunnen maken? Antwoord Zie reactie bij vraag 4 8.
Kan het college deze ontbrekende informatie voorafgaand aan de behandeling van de Programmabegroting 2027 aan de raad verstrekken, zodat de raad bij de begrotingsbehandeling daadwerkelijk kan beoordelen welke kosten wettelijk verplicht zijn, welke kosten voortvloeien uit Rijksbeleid, welke kosten beleidsmatig of autonoom door de gemeente zijn gekozen, welke externe financiering daar tegenover staat, welk deel van de kosten incidenteel dan wel structureel is en welke financiële risico's ontstaan wanneer externe financiering wordt verlaagd, beëindigd of niet langer kostendekkend is? Antwoord Zie reactie bij vraag 4 Overige vragen: 9. De Programmabegroting 2027 laat ten opzichte van de Voorjaarsnota 2026 een verslechtering van het begrotingssaldo met circa €1,122 miljoen zien. Kan het college per mutatie aangeven waardoor deze verslechtering ontstaat, wat het bedrag per mutatie is, welke mutaties structureel en welke incidenteel zijn en wat het effect van iedere mutatie is op 2028, 2029 en 2030? Antwoord De mutaties zijn in de programma’s kort toegelicht onder de vraag “Wat mag het kosten” 10. Het structurele saldo bedraagt circa -€2,468 miljoen in 2027 en circa -€2,547 miljoen in 2030.
Welk bedrag moet vanaf 2028 structureel worden omgebogen om zonder aanvullende onttrekkingen aan de algemene reserve in ieder jaar van de meerjarenraming tot een structureel sluitende begroting te komen? Kan het college daarbij aangeven welke structurele maatregelen al in de meerjarenraming zijn verwerkt? Antwoord In het voorjaar van 2027 ontvangt u de Kadernota 2028–2037 die gericht is op toekomstig sluitende begrotingen. Hierin staan de financiële situatie, toekomstige ontwikkelingen, bestuurlijke opgaven en mogelijke maatregelen. De gemeenteraad krijgt daarmee onderbouwde keuzes voor de Programmabegroting 2028–2031. 11. Kan het college de structurele uitgaven uitsplitsen in wettelijke taken, medebewindstaken, open-einderegelingen, contractuele verplichtingen, gemeenschappelijke regelingen en gemeentelijk beleid? Kan per categorie worden aangegeven welk bedrag daarmee gemoeid is, welke termijn geldt voordat de uitgaven kunnen worden aangepast en welk bedrag daadwerkelijk beïnvloedbaar is door de gemeenteraad? Antwoord Zie reactie bij vraag 4 12.
Kan het college voor alle gemeentelijke beleidsprogramma's, activiteiten en projecten aangeven de jaarlijkse lasten, inkomsten en bijdragen van derden, personele inzet, externe inhuur, wettelijke grondslag, beleidsdoel, meetbare resultaten, structureel/incidenteel karakter en de mogelijkheden tot beëindiging, vermindering of efficiëntere uitvoering? Kan hierbij specifiek worden aangegeven welke onderdelen geen wettelijke verplichting kennen? Antwoord Zie reactie bij vraag 4 13. De indicatoren laten een stijging zien van 9,2 naar 9,5 fte per 1.000 inwoners en van 8,3 naar 9,1 bezette fte per 1.000 inwoners. Waarom stijgen zowel formatie als bezetting? Antwoord De raad stelt met het aantal formatieplaatsen (fte) vast hoeveel budget beschikbaar is voor personeel. De bezetting laat zien hoeveel van deze formatie is ingevuld door eigen medewerkers. Als de formatie per 1.000 inwoners stijgt, stijgt meestal ook de bezetting per 1.000 inwoners. Om hoeveel extra fte gaat het feitelijk, welke functies betreft dit en wat zijn de structurele personeelskosten daarvan? Kan tevens de ontwikkeling sinds 2022 worden gegeven? Antwoord Bij de begroting rekenen we met 32.100 inwoners. De formatie is ongeveer 295 fte in 2026 en 305 fte in 2027. In 2022 was de formatie ongeveer 240 fte. 14.
Waardoor stijgen de apparaatskosten per inwoner van circa €1.040 naar €1.159? Antwoord Loon- en prijsstijgingen en uitbreiding van formatie. Kan het college dit uitsplitsen naar salarissen, formatie-uitbreiding, management, huisvesting, ICT, HRM, financiën, juridische ondersteuning, communicatie, inkoop, externe inhuur en overige overhead? Kan daarbij worden aangegeven welk deel structureel en welk deel incidenteel is en hoe de totale overhead zich sinds 2022 heeft ontwikkeld? Antwoord Zie reactie bij vraag 4 15. De indicator externe inhuur stijgt van 0,7% naar 1,3%, terwijl in de financiële vergelijking met 2026 een voordeel van circa €812.000 voor inhuur van derden wordt genoemd. Kan het college de bedragen en fte voor 2026 en 2027 naast elkaar zetten, de gebruikte definities en grondslagen toelichten en het verschil tussen beide cijfers verklaren? Wat zou een structurele vermindering van externe inhuur met 5%, 10% en 15% financieel opleveren? Antwoord In 2027 is ruim € 300.000,00 aan externe inhuur begroot. Dit is 1,3% van de totale loonsom. De indicator is gebaseerd op de oorspronkelijke begroting, zonder latere wijzigingen. Het voordeel van € 812.000,00 komt vooral doordat in de begroting 2026 na wijzigingen incidenteel budget voor externe inhuur is toegevoegd. Dit budget is niet opgenomen in de begroting 2027.
Daarom zijn de indicator en het genoemde voordeel niet direct met elkaar te vergelijken. 16. Het totale subsidiebedrag bedraagt circa €8,565 miljoen. Kan het college dit bedrag uitsplitsen naar wettelijke verplichtingen, medebewind, eigen gemeentelijk beleid, structurele subsidies, incidentele subsidies en subsidies die geheel of gedeeltelijk met rijks-, provinciale of andere externe middelen worden gefinancierd? Kan tevens worden aangegeven welke subsidies in de afgelopen vijf jaar nieuw zijn toegevoegd of structureel zijn geworden? Antwoord Een exacte uitsplitsing van het totale subsidiebedrag naar wettelijke verplichtingen, medebewind, gemeentelijk beleid, structurele en incidentele subsidies is niet beschikbaar, omdat subsidies in de praktijk vaak bijdragen aan meerdere beleidsdoelen en financieringsbronnen. De subsidieregelingen geven wel inzicht in de beschikbare budgetten, de subsidieontvangers en de beleidsdoelen waarvoor subsidie wordt verstrekt. In de afgelopen vijf jaar zijn geen omvangrijke nieuwe subsidies toegevoegd die vervolgens een structureel karakter hebben gekregen. De Rekenkamercommissie heeft recent onderzoek gedaan naar het subsidiebeleid. De aanbevelingen worden betrokken bij de verdere doorontwikkeling van het beleid. Het rapport staat geagendeerd voor de raadsvergadering van 26 oktober 2026. 17.
Kan voor de grootste subsidies worden aangegeven welk concreet en meetbaar resultaat wordt verlangd, hoe dit resultaat wordt gecontroleerd, welke resultaten daadwerkelijk zijn bereikt, wat de kosten per resultaat zijn en welke consequenties gelden wanneer het afgesproken resultaat niet of onvoldoende wordt bereikt? Antwoord Bij de grotere subsidies worden prestatie- en resultaatafspraken gemaakt die worden vastgelegd in de subsidiebeschikking. De realisatie wordt beoordeeld aan de hand van rapportages, jaarverslagen, accountantsverklaringen en periodiek overleg. Voor maatschappelijke effecten binnen het sociaal domein geldt dat deze niet altijd rechtstreeks in volledig meetbare prestaties zijn uit te drukken. Daarom worden naast kwantitatieve gegevens ook kwalitatieve resultaten betrokken bij de beoordeling. Daarbij wordt bewust niet in alle gevallen gewerkt met volledig afrekenbare en concreet meetbare resultaten per prestatie, omdat dit het karakter van subsidieverstrekking kan doorkruisen en meer zou kunnen aansluiten bij de inkoop van diensten. Wanneer afspraken niet of onvoldoende worden nagekomen, kan het college afhankelijk van de omstandigheden besluiten de subsidie lager vast te stellen, aanvullende voorwaarden te stellen of subsidieverlening voor toekomstige jaren te heroverwegen. 18.
Kan het college een overzicht geven van alle gemeenschappelijke regelingen waaraan Stadskanaal deelneemt, inclusief de gemeentelijke bijdrage in 2027? Kan per regeling worden aangegeven welke bijdrage wettelijk verplicht is, waar bestuurlijke of financiële beïnvloedingsruimte bestaat, welke bijdrage structureel is en wat een vermindering van de beïnvloedbare bijdrage met 5% zou opleveren? Antwoord In de paragraaf verbonden partijen is een overzicht opgenomen van partijen waarbij sprake is van een bestuurlijk/financieel belang. 19. Kan voor asiel, AZC, crisisopvang, noodopvang, Oekraïners, statushouders, huisvesting, begeleiding, participatie en integratie afzonderlijk inzichtelijk worden gemaakt bruto lasten, personeelskosten, externe inhuur, subsidies, overige lasten, rijks-/COA-/provinciale/overige bijdragen, gemeentelijke cofinanciering, netto gemeentelijke kosten en het structurele dan wel incidentele karakter? Antwoord Zie reactie bij vragen 1 en 4 20.
Kan bij de in vraag 19 genoemde onderdelen afzonderlijk worden aangegeven welke kosten wettelijk verplicht zijn welke kosten voortkomen uit medebewind, welke kosten voortkomen uit contractuele of bestuurlijke afspraken, welke kosten het gevolg zijn van eigen gemeentelijk beleid, welke kosten volledig, gedeeltelijk of niet door het Rijk worden vergoed? Wat is het financiële risico voor Stadskanaal wanneer rijksvergoedingen worden verlaagd, beëindigd of niet langer kostendekkend zijn? Antwoord Zie reactie bij vragen 1, 4 en 5. 21. Welke kosten maakt Stadskanaal specifiek voor huisvesting, begeleiding, participatie, inburgering, integratie, bijzondere bijstand en overige ondersteuning van statushouders? Welke rijksbijdragen staan hier tegenover en welk bedrag komt uiteindelijk ten laste van de algemene gemeentelijke middelen? Kan daarbij onderscheid worden gemaakt tussen wettelijke taken en lokaal aanvullend beleid? Antwoord Zie reactie bij vraag 4 22. In de begroting zijn voor klimaat en energie circa €1,148 miljoen aan inkomsten tegenover circa €895.000 aan kosten opgenomen.
Kan het college aangeven uit welke regelingen de inkomsten afkomstig zijn, welke uitgaven hier precies tegenover staan, welk deel incidenteel en welk deel structureel is, welke activiteiten na 2027 doorlopen en welk bedrag vanaf 2028 structureel voor rekening van de gemeente komt? Antwoord De inkomsten bestaan uit de uitvoeringsmiddelen die het Rijk met de tijdelijke regeling capaciteit decentrale overheden voor klimaat- en energiebeleid (CDOKE) beschikbaar stelt voor gemeenten. Deze inkomsten zijn toegezegd t/m 2030. De uitgaven bestaan voor ca. € 373.000,00 aan loonkosten van vaste medewerkers. De rest van de uitgaven bestaat uit projectmatige inhuur en lasten voor ecologisch onderzoek. 23. Welke directe én indirecte kosten zijn in 2027 verbonden aan Gemeenten4GlobalGoals, SDG's, integratie van SDG's in beleid, uitvoering, monitoring, communicatie, bijeenkomsten, onderzoek, subsidies en projecten? Graag inclusief ambtelijke uren en externe inhuur, ook wanneer deze kosten niet als afzonderlijk SDG-budget zijn opgenomen. Antwoord De kosten zijn op dit moment minimaal. We kiezen voor een groeimodel (zie pagina 13). De werkzaamheden vallen binnen de planning-en-controlcyclus. 24.
Welke concrete en meetbare resultaten zijn in 2025 en 2026 bereikt met de uitgaven aan SDG's, Global Goals en Gemeenten4GlobalGoals? Welke wettelijke taak vereist deze activiteiten en welke activiteiten zijn uitsluitend gebaseerd op autonome gemeentelijke beleidskeuzes? Antwoord Voor de SDG’s, Global Goals en Gemeenten4GlobalGoals zijn geen specifieke bedragen geraamd in de begroting 2027. 25. Welk bedrag heeft de gemeente tot nu toe besteed aan Dideldom en de Nedersaksenlijn? Kan het college aangeven welk bedrag al daadwerkelijk is betaald, welk bedrag juridisch verplicht is, welk bedrag bestuurlijk is toegezegd, welk bedrag nog niet verplicht is, wat de maximaal voorziene gemeentelijke bijdrage is, welke externe financiering wordt verwacht en welk financieel risico ontstaat wanneer externe financiering achterblijft? Welke kosten blijven voor de gemeente bestaan wanneer een project niet doorgaat? Antwoord Er is een bedrag toegezegd van € 96.153,00. Dit betreft de gemeentelijke bijdrage in het kader van de gezamenlijke gebiedsontwikkeling voor alle gemeenten en provincies betrokken bij de Nedersaksenlijn. Het betreft een betaling van € 32.051,00 voor de jaren 2026, 2027 en 2028. De kosten wanneer een project niet doorgaat zijn afhankelijk van of een project niet doorgaat en in welke fase van een project. Of een project wel of niet doorgaat, is nu nog niet bekend. 26.
Welke investeringsbedragen worden voor theater, gemeentehuis en Raadhuisplein momenteel voorzien voor de periode 2027-2036? Kan het college per project aangeven de verwachte investeringsbandbreedte, eventuele subsidies of bijdragen van derden, de benodigde gemeentelijke bijdrage, de verwachte rente- en afschrijvingslasten, structurele onderhoudskosten, exploitatiekosten en het effect op de meerjarenbegroting? Antwoord Zie reactie bij vraag 10 27. Van de investering van circa €9,145 miljoen voor de onderwijsvoorziening Maarsveld. Welk bedrag komt uiteindelijk netto voor rekening van de gemeente, welke bijdragen van derden zijn voorzien, welke grond- of andere gemeentelijke bijdragen zijn betrokken, wat zijn de jaarlijkse rente- en afschrijvingslasten, wat zijn de structurele onderhouds- en exploitatiekosten en welk bedrag wordt structureel aan de gemeentelijke begroting toegevoegd? Antwoord Het investeringskrediet voor de bouw van kindcentrum Maarsveld is via de voorjaarsnota 2026 met € 1,425 miljoen verhoogd naar €10,57 miljoen. Dit betreft het totale investeringskrediet voor de bouw van het gebouw en komt volledig voor rekening van de gemeente. 28. De gemiddelde lokale belastingdruk stijgt volgens de begroting van circa €866,25 naar €925, een stijging van ongeveer 6,8%.
Kan het college per belasting en heffing aangeven welk deel van deze stijging wordt veroorzaakt door tariefwijzigingen, wijzigingen in WOZ- waarden, wijzigingen in grondslagen, afvalstoffenheffing, rioolheffing, OZB en overige lokale lasten? Welke verdere verhogingen van lokale lasten zijn in de meerjarenraming of als financieel scenario mogelijk? Antwoord De riool- en afvalstoffenheffing stijgen door hogere kosten. Omdat deze heffingen 100% kostendekkend zijn, worden de hogere kosten doorberekend in de tarieven. De OZB-opbrengst stijgt door de trendmatige indexering. Veranderingen in de WOZ- waarden hebben geen invloed op de totale opbrengst. Op dit moment zijn in de meerjarenraming geen stijging van de lokale lasten opgenomen. In de toekomst kunnen ontwikkelingen en investeringen leiden tot aanpassingen van lokale lasten. 29. De begroting voorziet eind 2027 in circa €16,887 miljoen algemene reserve, naast onder meer €14 miljoen reserve verkoop Essent. Kan het college aangeven welk deel van de algemene reserve daadwerkelijk vrij besteedbaar is, welk deel nodig is voor risicoafdekking, hoeveel volgens de geldende regels kan worden ingezet voor structurele uitgaven en wat het effect is op de financiële positie wanneer jaarlijks structurele tekorten uit reserves worden gedekt? Antwoord Voor risico’s is € 3,5 miljoen nodig met een ratio van 1,15.
Daarom moet de algemene reserve minimaal € 4 miljoen zijn (pagina 76). Daarnaast is € 1,4 miljoen nodig om de Begroting 2027 sluitend te maken (zie vraag 97). In totaal is daarmee in 2027 € 5,4 miljoen van de algemene reserve nodig. Het verwachte tekort over 2026 is volgens de Voorjaarsnota 2026 € 7,7 miljoen. Ook dit tekort wordt uit de algemene reserve betaald. Daarna blijft ongeveer € 3,7 miljoen vrij beschikbaar. Dit bedrag is waarschijnlijk nodig om verwachte tekorten in de komende jaren op te vangen. De reserve Verkoop aandelen Essent is vrij beschikbaar, maar gebruik ervan heeft gevolgen. Over deze reserve rekent de gemeente rente. Als de reserve wordt gebruikt, dalen de rente-inkomsten direct. 30. Kan het college een meerjarig financieel scenario presenteren waarin vanaf 2028 geen reserves worden ingezet voor structurele exploitatietekorten? Graag per jaar aangeven het resterende structurele tekort, de benodigde structurele ombuigingen, de benodigde incidentele maatregelen en het effect op de algemene reserve en overige reserves. Antwoord Zie reactie bij vraag 10 31.
Kan het college een volledig overzicht verstrekken van alle PM-posten in de Programmabegroting 2027? Kan per PM-post worden aangegeven waarom geen bedrag is opgenomen, de verwachte financiële bandbreedte, structureel/incidenteel karakter, of besluitvorming door de raad noodzakelijk is en het maximale financiële risico? Wat is het totale maximale financiële risico van alle PM-posten gezamenlijk? Antwoord In de begroting staan geen PM-posten, behalve enkele nog uit te werken verruimingsmaatregelen. 32. Kan het college voor de hiervoor genoemde beleidsterreinen over 2025 en 2026 naast de begroting ook de werkelijke lasten en baten presenteren? Graag per onderdeel begroot bedrag, werkelijk bedrag, afwijking, verklaring van de afwijking, structureel/incidenteel karakter, ontvangen rijks- en andere bijdragen en gevolgen voor de begroting 2027-2030. Kan bij afwijkingen van meer dan €25.000 een afzonderlijke toelichting worden gegeven? Antwoord Zie reactie bij vraag 4. 33.
Kan het college, op basis van bovenstaande informatie, een integraal overzicht verstrekken van alle structurele beïnvloedbare uitgaven en mogelijke ombuigingen, waarbij per maatregel wordt aangegeven bedrag, wettelijke grondslag, structureel/incidenteel, ingangsdatum, gevolgen voor dienstverlening, gevolgen voor inwoners en organisaties, mogelijke juridische of contractuele beperkingen en de structurele opbrengst? Antwoord Zie reactie bij vraag 4. Kan hiermee inzichtelijk worden gemaakt welke combinatie van maatregelen nodig is om het structurele tekort van €2,468 miljoen in 2027 en €2,547 miljoen in 2030 terug te brengen naar structureel evenwicht, zonder structurele tekorten met reserves te blijven financieren? Antwoord Zie reactie bij vraag 10. ___________________________________________________________________________ CDA Jeugdzorg 34. Kan het college specificeren welke volumeontwikkelingen en welke prijsontwikkelingen ten grondslag liggen aan de € 717.000 loon- en prijsstijging en € 707.000 historische groei? Antwoord De € 717.000,00 betreft een loon-, en prijsbijstelling voor 2027 van 3.59%. De € 707.000,00 betreft de geraamde historische groei van de ZIN-kosten. Hiervoor is aangesloten bij het VNG-begrotingsadvies. Op basis van de historische ontwikkeling is, na correctie voor loon- en prijsindexatie, een gemiddelde groei van 3,77% berekend over 2023-2025. 35.
Welke besparingen uit de Hervormingsagenda Jeugd zijn verwerkt in de meerjarenraming en waarop zijn deze aannames gebaseerd? Antwoord In de meerjarenraming is rekening gehouden met de landelijke besparingsopgave uit de Hervormingsagenda Jeugd. Deze is gebaseerd op door het Rijk en de VNG gehanteerde uitgangspunten over vermindering van de inzet van zwaardere jeugdhulp en versterking van preventie en ondersteuning dichtbij huis. Voor Stadskanaal betekent dit onder andere dat we inzetten op normaliseren, preventie en het versterken van de sociale basis. Niet iedere opvoed- of opgroeivraag hoeft te leiden tot jeugdhulp. Waar mogelijk willen we voorkomen dat kinderen en gezinnen onnodig in het jeugdhulpsysteem terechtkomen. Als ondersteuning nodig is, willen we deze zo dichtbij mogelijk en zo licht mogelijk bieden. Daarbij kijken we ook naar de manier waarop ondersteuning wordt georganiseerd. Waar dat kan, willen we meer gebruikmaken van algemene en voorliggende voorzieningen en van vormen van ondersteuning die meerdere kinderen, jongeren of gezinnen kunnen helpen. Ook willen we de samenwerking tussen bijvoorbeeld onderwijs, kinderopvang, jongerenwerk, jeugdgezondheidszorg en andere partners versterken. Zo willen we problemen eerder signaleren en voorkomen dat lichte problemen uitgroeien tot zwaardere problematiek.
De gemeente werkt daarnaast aan de transformatie van de jeugdhulp, onder andere via de nieuwe inkoop van jeugdhulp en het versterken van het lokale jeugdhulpaanbod. Hiermee willen we jeugdhulp doelmatiger inzetten en waar mogelijk voorkomen dat kinderen en jongeren gebruik moeten maken van zwaardere en duurdere vormen van hulp. Ook de ontwikkeling van kleinschalige vormen van ondersteuning past binnen deze beweging. Stadskanaal beschikt over informatie over het gebruik van jeugdhulp, de verschillende vormen van hulp en de kosten. We gebruiken deze informatie nog onvoldoende om gericht te sturen. Zo kunnen we beter kijken naar het aantal jeugdigen dat hulp krijgt, de zwaarte en duur van de hulp, de ontwikkeling van de kosten en de verschuiving tussen verschillende vormen van hulp. Daarmee kunnen we beter beoordelen of de ingezette veranderingen ook het gewenste effect hebben. De komende periode willen we deze informatie nadrukkelijker gebruiken bij beleidskeuzes en de sturing op de jeugdhulp. Zo willen we beter kunnen bepalen waar bijsturing nodig is en welke maatregelen bijdragen aan het beperken van de instroom in jeugdhulp, het voorkomen van zwaardere hulp en het verkorten van trajecten waar dat verantwoord is. 36.
Hoe is het vanaf 2029 geraamde voordeel van € 843.000 op de jeugdzorg opgebouwd? Antwoord Het geraamde voordeel van € 843.000,00 bestaat uit een stelpost die is gebaseerd op een verwachte verkorting van de trajectduur binnen de jeugdhulp en het geraamde effect van de invoering van een eigen bijdrage. Deze stelpost is opgenomen ter compensatie van een lagere algemene uitkering vanaf 2029. De daadwerkelijke realisatie is afhankelijk van toekomstige landelijke ontwikkelingen en het effect van de ingezette hervormingen. 37. Welke financiële risico's ziet het college naar aanleiding van de uitkomsten van de Commissie-Van Ark en zijn deze risico's verwerkt in de meerjarenraming? Antwoord De Commissie-Van Ark heeft gewezen op onzekerheden rondom de financiële besparingen die met de Hervormingsagenda Jeugd worden beoogd. De belangrijkste financiële risico's zijn dat de beoogde landelijke besparingen niet of later worden gerealiseerd en dat het gebruik van jeugdhulp verder groeit. In de meerjarenraming is rekening gehouden met de momenteel beschikbare informatie, maar onzekerheden blijven bestaan. De gemeente monitort deze ontwikkelingen en werkt aan maatregelen die bijdragen aan een doelmatiger inzet van jeugdhulp. WMO 38.
Welke financiële gevolgen heeft een eventueel verder uitstel van de inkomens- en vermogensafhankelijke eigen bijdrage (IVB) voor Stadskanaal? Antwoord Het gemeentefonds keert incidenteel een te ontvangen eigen bijdrage uit in 2027 (zie bladzijde 60). Het opgenomen nadeel wordt hiermee gecompenseerd. Mocht er een uitstel komen, dan zou het kunnen dat de incidenteel te ontvangen middelen vanuit het gemeentefonds niet in 2027 worden uitgekeerd. Mochten hier wijzigingen in plaatsvinden, dan zal dit worden meegenomen in de jaarlijkse financiële cyclus van 2027. 39. Welke gevolgen verwacht het college van de landelijke bezuinigingen op de Wmo vanaf 2029 voor de gemeente Stadskanaal? Antwoord Het kabinet heeft het voornemen om huishoudelijke hulp in de Wmo meer te richten op inwoners die deze ondersteuning daadwerkelijk nodig hebben, met een vangnetregeling voor kwetsbare situaties. De financiële gevolgen zijn door het Rijk al verwerkt, maar de beleidsmatige uitwerking ontbreekt nog. Daardoor is nog niet volledig inzichtelijk wat de gevolgen voor Stadskanaal zullen zijn. 40. Het niet invoeren van de eigen bijdrage huishoudelijke hulp leidt in 2027 tot een nadeel van circa € 550.000.
Hoeveel cliënten betreft dit en welk gemiddeld bedrag per cliënt ligt hieraan ten grondslag? Antwoord Het opgenomen nadeel van circa € 550.000,00 betreft een begrotingstechnische verwerking van de verwachte compensatie via het gemeentefonds en is niet rechtstreeks terug te rekenen naar een aantal cliënten of een gemiddeld bedrag per cliënt. Werk en inkomen/armoede 41. Welke extra middelen voor vroegsignalering van schulden verwacht Stadskanaal vanaf 2027 te ontvangen en hoe worden deze ingezet? Antwoord Vanaf 2027 ontvangt de gemeente Stadskanaal structureel € 49.066,00 per jaar via de decentralisatie-uitkering IBO Problematische schulden. Deze middelen zijn bedoeld om de vroegsignalering van schulden verder te versterken. De inzet richt zich op het vergroten van het bereik van inwoners met betalingsachterstanden, het vroegtijdig signaleren van financiële problemen en het voorkomen dat schulden verder oplopen. De middelen sluiten aan bij de huidige werkwijze van de gemeente, waarbij vroegsignalering en ondersteuning bij niet-problematische schulden in eigen beheer worden uitgevoerd. De concrete inzet van deze middelen wordt nog nader uitgewerkt binnen de lokale agenda bestaanszekerheid. 42.
Is in de meerjarenraming rekening gehouden met de mogelijke gevolgen van de vanaf 2029 voorziene verkorting van de WW-duur voor de instroom in de Participatiewet? Antwoord In de meerjarenraming is nog geen afzonderlijke financiële raming opgenomen voor de mogelijke gevolgen van de voorgenomen verkorting van de maximale WW-duur van 24 naar 12 maanden per 1 januari 2029. De huidige raming van de bijstandsuitgaven is gebaseerd op de verwachte ontwikkeling van het aantal uitkeringsgerechtigden en de gemiddelde uitkeringslasten. De verkorting van de WW-duur kan leiden tot een hogere instroom in de Participatiewet. De omvang hiervan is voor Stadskanaal op dit moment echter nog niet betrouwbaar vast te stellen. De financiële gevolgen voor Stadskanaal zijn daarom op dit moment nog niet betrouwbaar te ramen. 43. Hoeveel inwoners zijn in 2025 en 2026 bereikt via vroegsignalering schulden en hoeveel daarvan zijn daadwerkelijk in een hulpverleningstraject terechtgekomen? Antwoord In 2025 zijn in totaal 133 trajecten vroegsignalering gerealiseerd. Hiervan zijn 66 trajecten voortgekomen uit signalen via Vindplaats van Schulden (VPS) en 67 trajecten uit signalen van collega's binnen het sociaal domein en Welstad. Via VPS zijn in totaal 1.677 signalen ontvangen.
Naar aanleiding hiervan zijn 2.548 contactpogingen ondernomen, onder andere telefonisch, per e-mail, via WhatsApp en door middel van huisbezoeken. Uiteindelijk hebben 66 inwoners hulp geaccepteerd. Deze ondersteuning varieerde van het treffen van betalingsregelingen tot doorverwijzing naar schuldhulpverlening of andere vormen van maatschappelijke ondersteuning. In 2026 zijn tot nu toe 64 trajecten vroegsignalering gerealiseerd. Hiervan zijn 17 trajecten voortgekomen uit signalen via VPS en 47 trajecten uit aanmeldingen buiten VPS. Via VPS zijn 823 signalen ontvangen. Naar aanleiding hiervan zijn 1.285 contactpogingen ondernomen, waarvan 306 succesvol waren en daadwerkelijk tot contact hebben geleid. Uiteindelijk hebben 17 inwoners hulp geaccepteerd en is een ondersteuningstraject gestart. Daarnaast zijn buiten VPS 47 trajecten gerealiseerd. Het gaat hierbij om inwoners die zichzelf hebben aangemeld of via collega's of andere instanties zijn doorverwezen. Het aantal contactpogingen bij deze trajecten wordt niet afzonderlijk geregistreerd. De genoemde aantallen betreffen inwoners die daadwerkelijk ondersteuning hebben geaccepteerd. Cultuur 44.
Welke gevolgen heeft de wettelijke zorgplicht voor bibliotheken voor Stadskanaal en zijn de beschikbare middelen hiervoor toereikend? Antwoord De voorgenomen wijziging van de Wet stelsel openbare bibliotheekvoorzieningen (Wsob) verzwaart de gemeentelijke verantwoordelijkheid voor bibliotheekwerk. De gemeente moet zorgen voor een aanbod dat als geheel binnen redelijke afstand toegankelijk is voor inwoners. Ten minste één voorziening moet alle vijf wettelijke bibliotheekfuncties vervullen, een fysieke collectie hebben en over professioneel personeel beschikken. Die functies, waaronder lezen, leren en ontmoeten, bestaan al; de verplichting om dit aanbod te waarborgen wordt versterkt. Stadskanaal beschikt over bibliotheekvoorzieningen in Stadskanaal, Musselkanaal en Onstwedde en over de Bibliotheek op school. Samen met Biblionet Groningen bereiden we de invulling van de zorgplicht voor. Daarbij kijken we naar het gehele lokale aanbod, de bereikbaarheid vanuit de verschillende kernen en de aansluiting bij de behoeften van inwoners. Of de beschikbare middelen toereikend zijn, kan pas worden beoordeeld als de benodigde aanpassingen en kosten zijn uitgewerkt. Daarbij worden de wettelijke eisen, de lokale ambities en de beschikbare gemeentelijke en rijksmiddelen in samenhang bezien. De financiële uitgangspunten zijn toegelicht bij vraag 45. 45.
Welke financiële en organisatorische gevolgen verwacht het college van de wijzigingen in de Wet stelsel openbare bibliotheekvoorzieningen (Wsob)? Antwoord De voorgenomen wetswijziging vraagt om een vierjaarlijks gemeentelijk meerjarenplan, opgesteld met betrokkenheid van de bibliotheek. Dit vergt beleidsmatige inzet, afspraken met Biblionet Groningen over de uitvoering en een onderbouwde financiële afweging. De provincie houdt toezicht op de uitvoering van de zorgplicht. Bij de voorbereiding werken we samen met andere Groningse gemeenten, met ruimte voor lokale keuzes. De septembercirculaire 2026 vermeldt voor Stadskanaal een rijksbijdrage van € 105.000,00 voor bibliotheekwerk in 2027, via een decentralisatie-uitkering uit het gemeentefonds. In de Voorjaarsnota 2025 is voorgesteld de tijdelijke bijdrage van € 100.000,00 per jaar voor 2025 en 2026 in te zetten voor het opvangen van de bestaande taakstelling van € 60.000,00 en het reserveren van € 40.000,00 voor de voorbereiding van de zorgplicht. Vanaf 2027 staat de taakstelling van € 60.000,00 opnieuw in de begroting. De bijdrage voor 2027, de bestaande taakstelling en de kosten van de zorgplicht moeten daarom gezamenlijk worden beoordeeld. De verdere uitwerking moet duidelijk maken welke gevolgen dit heeft voor de dienstverlening en de benodigde gemeentelijke capaciteit, en of aanvullende middelen nodig zijn. Sport 46.
Welke ontwikkelingen liggen ten grondslag aan het geraamde nadeel van € 299.000 bij de sportaccommodaties? Antwoord Het verschil van € 299.000,00 tussen de in de Voorjaarsnota 2026 opgenomen raming voor begrotingsjaar 2027 en de in de Begroting 2027 opgenomen raming voor begrotingsjaar 2030 wordt hoofdzakelijk veroorzaakt door hogere kapitaallasten. Deze stijging hangt met name samen met investeringen in de binnensportaccommodaties (kapitaallasten + € 244.000,00) en sportvelden (kapitaallasten + € 47.000,00). 47. Welke financiële gevolgen verwacht het college van de nieuwe SPUK-regeling Sport en Bewegen voor Stadskanaal? Antwoord De nieuwe SPUK regeling Sport en Bewegen is een samenvoeging van voorheen twee aparte regelingen; SPUK Stimulering Sport en de Brede Regeling Combinatiefuncties (BRC). De verdeelsom voor de bevoorschotting (gemeenten hoeven de aanvraag niet zelf te doen), wordt voor zowel de BRC als de SPUK Stimulering Sport op vergelijkbare wijze bepaald, net als bij de huidige regeling. Het totale bedrag dat alle gemeenten toekomt is € 257 miljoen inclusief uitvoeringskosten; 83 miljoen vanuit de BRC-middelen en 174 vanuit SPUK Stimulering Sport. De verdeelsom per gemeente en de volledige regeling wordt in het 4e kwartaal van 2026 gepubliceerd. Het is daarom op dit moment nog niet mogelijk om de financiële gevolgen in te schatten. 48.
Kan het college aangeven welke sportaccommodaties in 2027 onderwerp zijn van onderzoek, voorbereiding, renovatie of vervanging, welk budget hiervoor beschikbaar is gesteld, welk deel bestaat uit doorgeschoven middelen en welke concrete resultaten worden gerealiseerd? Antwoord In 2027 zijn de binnensportaccommodaties in Stadskanaal en Musselkanaal onderwerp van onderzoek. Voor de sporthal (Veenhorst) en gymzalen (Akkerweg en Fr. Nanning) in Musselkanaal wordt op dit moment een businesscase uitgewerkt. De resultaten hiervan worden begin 2027 verwacht. Voor de binnensportaccommodaties in Stadskanaal wordt ook op dit moment een businesscase uitgewerkt, echter wel gefaseerd waarbij fase 1 zich richt op sporthal de Spont. De resultaten van fase 1 worden begin 2027 verwacht. In de begroting 2027 zijn vanaf 2029 extra kapitaallasten voor investeringen in sporthallen opgenomen van € 224.000,00. Het bedrag van kapitaallasten is afgeleid van de in de Maatregelennota 2021-2024 opgenomen variant met een investeringsbedrag van € 4.000.000,00. Inwonersparticipatie en leefbaarheid 49. Welke concrete projecten, subsidies of andere opbrengsten worden in 2027 gerealiseerd door de inzet van personeel voor Nij Begun en welke financiële baten staan hier tegenover? Antwoord Allereerst wordt aangegeven dat dit antwoord moet worden gelezen in combinatie met het antwoord op vraag 77.
Zoals daarin valt te lezen hebben wij berekend dat onze ambtelijk kosten in de ‘opstartfase’ van Nij Begun (2024, 2025, 2026 en 2027) afgerond € 650.000,00 bedragen. In 2024 en 2025 hebben wij deze kosten ruimschoots van Nij Begun gecompenseerd gekregen. Voor 2026 en 2027 worden deze kosten geleidelijk afgebouwd. Voor 2026 verwachten wij ook nog een overschot maar voor 2027 een klein tekort. Helder moet zijn dat deze kosten dus bedoeld zijn als compensatie voor de ‘opstartfase’ van Nij Begun. Voor de realisatie en uitvoering van concrete projecten, subsidies en andere opbrengsten m.b.t. de Economische Agenda, Sociale Agenda en Verduurzamingsagenda ontvangen wij van Nij Begun geen extra compensatie. Bij de verdere uitwerking van projecten etc. in onze eigen gemeente is en blijft voor ons uitgangspunt dat de kosten van ambtelijke inzet zoveel mogelijk worden toegerekend aan deze betreffende projecten. 50. Hoe voorkomt het college dat tijdelijke middelen vanuit Nij Begun leiden tot structurele uitgaven waarvoor na afloop geen dekking meer beschikbaar is? Antwoord Uitgangspunt van de maatregelen van alle agenda’s van Nij Begun is dat deze een ‘plus’ moeten zijn op de gemeentebegroting. Met ander woorden ze moeten van meerwaarde zijn en mogen niet leiden tot structurele uitgaven.
Echter omdat Nij Begun een periode bestrijkt van 30 jaar kunnen de genomen maatregelen wel als structureel worden beschouwd 51. Heeft het college rekening gehouden met mogelijke middelen uit het Gemeenschapsfonds en zo nee, waarom niet? Antwoord Wij nemen aan dat u met ‘Gemeenschapsfonds’ het ‘Gemeentefonds’ bedoelt. De gelden van de agenda’s van Nij Begun staan geheel los van het gemeentefonds. Wij houden voor wat betreft Nij Begun dan ook geen rekening met mogelijke middelen uit het gemeentefonds. 52. Welke prestatie-indicatoren gebruikt het college om de effecten van leefbaarheids- en participatieprojecten te meten? Antwoord Initiatieven in dorpen en wijken, actieve dorps- en wijkraden, overleggen en samenwerking in de wijk, dorps- en wijkvisies. Detailhandel en Nedersaksenlijn 53. Welke financiële middelen zijn in de begroting of meerjarenraming gereserveerd voor gemeentelijke bijdragen aan de realisatie van de Nedersaksenlijn? Antwoord In de begroting is € 96.153,00 opgenomen. 54. Welke risico's ziet het college voor gemeentelijke plannen en ontwikkelingen wanneer de realisatie van de Nedersaksenlijn vertraging oploopt? Antwoord Dit betreft geen financieel technische vraag en wordt derhalve hier niet beantwoord. Dienstverlening en Communicatie 55.
Welke concrete KPI's hanteert het college voor klanttevredenheid, responstijden en afhandeltermijnen van gemeentelijke dienstverlening in 2027? Antwoord Voor 2027 zijn geen concrete KPI's vastgesteld voor klanttevredenheid en telefonische responstijden. Wel hanteren we vaste afspraken over onze dienstverlening. Terugbelverzoeken worden binnen drie werkdagen afgehandeld en e-mails en brieven binnen vijf werkdagen beantwoord, of er wordt binnen die termijn informatie gegeven over het vervolg. We monitoren onder andere de telefonische bereikbaarheid, wachttijden en openstaande terugbel- en terugmailverzoeken. Deze informatie gebruiken we om onze dienstverlening waar nodig te verbeteren. Welzijn en Sociaal Domein 56. Hoe beoordeelt het college de doelmatigheid van uitgaven binnen Jeugdwet, Wmo en Participatie ten opzichte van de behaalde resultaten? Antwoord Het college beoordeelt de doelmatigheid van de uitgaven binnen de Jeugdwet, de Wmo en de Participatiewet aan de hand van verschillende instrumenten. Daarbij wordt gekeken naar de mate waarin de ondersteuning bijdraagt aan het behalen van de beoogde resultaten voor inwoners, tegen zo efficiënt mogelijke inzet van middelen. De voortgang en resultaten van ondersteuning worden periodiek besproken met inwoners en aanbieders.
Daarnaast zijn indicaties binnen de Jeugdwet en de Wmo in de regel tijdelijk van aard, waardoor bij herindicaties wordt beoordeeld in hoeverre de ingezette ondersteuning heeft bijgedragen aan de gewenste resultaten en of voortzetting, aanpassing of beëindiging van de ondersteuning passend is. Verder monitort de gemeente de ontwikkeling van cliëntaantallen, gebruik van voorzieningen, wachttijden, uitgaven en gerealiseerde maatschappelijke effecten via het dashboard Wmo en Jeugd. Ook vindt periodiek overleg plaats met uitvoeringsorganisaties en zorgaanbieders over kwaliteit, doelmatigheid en contractafspraken. De opgedane inzichten worden gebruikt om beleid en uitvoering waar nodig bij te sturen, zodat beschikbare middelen zo effectief mogelijk worden ingezet ten behoeve van de inwoners. 57. Hoe wordt voorkomen dat succesvolle welzijnsprojecten wegvallen wanneer tijdelijke subsidies of rijksmiddelen aflopen? Antwoord Er bestaat geen garantie dat tijdelijke subsidies of rijksmiddelen worden voortgezet. Daarom wordt gedurende de looptijd van projecten beoordeeld welke resultaten worden bereikt en gekeken naar het financieel perspectief. Zo wordt het Integraal Zorg Akkoord (IZA) opgevolgd door het Aanvullend Zorg en Welzijnsakkoord (AZWA, looptijd 2027-2029) waarin de meeste middelen worden doorgezet.
Tevens kennen we in de regio de Sociale Agenda van Nij Begun, waarin bijvoorbeeld de middelen van Welzijn op Recept zijn opgenomen. Vraagstukken rondom welzijn worden steeds vaker in regionaal of provinciaal verband opgepakt. Wanneer tijdelijke subsidies of rijksmiddelen aflopen kan de gemeente de afweging maken om succesvolle projecten structureel te financieren via de perspectiefnota. Openbare Orde en Veiligheid 58. Welke financiële middelen zijn structureel beschikbaar voor openbare orde en veiligheid en hoe ontwikkelen deze zich richting 2030? Antwoord Voor Openbare Orde en Veiligheid is jaarlijks een bedrag van €460.800,00 beschikbaar. De afgelopen jaren laten zien dat dit budget, gelet op (incidentele) maatschappelijke ontwikkelingen, niet altijd toereikend is. Denk hierbij bijvoorbeeld aan een budget voor incidenteel cameratoezicht na brandstichtingen. Als dit het geval is, wordt via de voor- of najaarsnota incidenteel extra middelen gevraagd. Woningbouw 59.
Kan het college aangeven welke woningbouwprojecten, gebiedsontwikkelingen en samenhangende investeringen in 2027 daadwerkelijk worden uitgevoerd, welke budgetten daarvoor beschikbaar zijn, welk deel bestaat uit doorgeschoven middelen uit eerdere jaren en welke concrete resultaten in 2027 worden gerealiseerd? Antwoord De gemeenteraad is recentelijk in een vertrouwelijke bijeenkomst meegenomen over de woningbouwplannen. Dit is geen informatie die in de openbaarheid gedeeld kan worden. De in de begroting opgenomen gelden voor de woningbouw zijn terug te vinden in de paragraaf grondexploitaties. Vastgoed en theater Geert Teis 60. Kan het college aangeven welke onderzoeken, planuitwerkingen en besluitvormingsproducten in 2027 worden opgeleverd, welke budgetten beschikbaar zijn gesteld en hoeveel van deze middelen in voorgaande jaren daadwerkelijk zijn besteed? Antwoord De gemeenteraad is recentelijk in een besloten bijeenkomst geïnformeerd over het gebiedsprogramma Stadskanaal. Dit wordt nader uitgewerkt en aan u voorgelegd. Onderdeel van die uitwerking zijn o.a. de vraagstukken rondom het gemeentehuis en het theater. Verkeersveiligheid 61.
Kan het college aangeven welke verkeersveiligheidsprojecten in 2027 worden uitgevoerd, welke middelen hiervoor beschikbaar zijn, hoeveel middelen uit eerdere jaren nog beschikbaar zijn en welke zichtbare verbeteringen in 2027 worden gerealiseerd? Antwoord Eventuele doorgeschoven middelen zijn al verwerkt in de begroting 2027. Voor 2027 is voorzien de uitvoer van het verkeersveiligheidsproject Sluisstraat – 1e Exloermond in Musselkanaal. Verder is de uitvoer van de verkeersveiligheidsprojecten voorzien op de kruisingen Navolaan Dargveen en Navolaan Grauwveen. Er is verder subsidie verkregen voor de verkeersveiligheid van de Badstraat in Musselkanaal en de verkeerssituatie op de Maarsbroek. Beide projecten zijn in de opstartfase en kunnen in 2027 worden voorbereid. Openbare ruimte 62. Kan het college inzicht geven in de actuele onderhoudsachterstanden, aangeven welke werkzaamheden in 2027 worden uitgevoerd en of de huidige budgetten voldoende zijn? Antwoord Het beheer van de openbare ruimte bestaat uit diverse assets. Dit is een te algemeen geformuleerde vraag om te kunnen beantwoorden. Uitvoeringskracht 63. Kan het college per programma inzicht geven in de omvang van de onderuitputting in 2024-2026, de oorzaken daarvan en toelichten op welke wijze is vastgesteld dat de voor 2027 geraamde middelen daadwerkelijk uitvoerbaar zijn.
Antwoord De middelen uit de notitie Uitvoeringskracht zijn ingezet voor het versterken van de personele capaciteit van de organisatie, zowel voor bestaande werkzaamheden als voor de uitvoering van extra en nieuwe taken. De hiervoor beschikbaar gestelde formatie is inmiddels goeddeels ingevuld en heeft daarmee de uitvoeringskracht van de organisatie versterkt. Gezien de omvang en ontwikkeling van onze opgaven blijven we de benodigde personele capaciteit volgen en waar nodig betrekken bij toekomstige afwegingen. Onderwijs 64. Hoe is de investering van €9.144.800 voor Maarsveld opgebouwd en welke bijdragen van derden zijn hierin verwerkt? Antwoord Zie antwoord vraag 27. 65. Is €9.144.800 het volledige gemeentelijke investeringskrediet voor Maarsveld, of volgen in latere jaren nog aanvullende investeringen? Antwoord Zie antwoord vraag 27. 66. Op welke leerlingenprognose en capaciteitsberekening is Maarsveld gebaseerd en hoeveel leerlingen/kinderen worden verwacht? Antwoord: De leerlingenprognoses zijn opgesteld in 2026. Op basis hiervan is via de Voorjaarsnota 2026 extra krediet beschikbaar gesteld voor de toevoeging van het aantal vierkante meters. 67.
Waarom staat het krediet voor Maarsveld wel in het investeringsprogramma, maar niet afzonderlijk in het overzicht van beschikbaar te stellen kredieten 2027? Antwoord Het krediet voor Maarsveld is al in voorgaande planning & control documenten beschikbaar gesteld. 68. Wat is de totale financiële omvang van fase 1 van het IHP (zes scholen), welk deel komt voor rekening van de gemeente en welke kapitaallasten volgen hieruit in 2027-2030? Antwoord: Deze gegevens zijn opgenomen in het door de raad vastgestelde IHP . De kapitaallasten zijn opgenomen in de begroting voor een bedrag van € 701.100,00. 69. Kan het college per huisvestingsproject aangeven welke activiteiten in 2027 worden uitgevoerd, welke middelen daarvoor beschikbaar zijn, welk deel reeds in eerdere jaren beschikbaar was en welke concrete resultaten in 2027 worden opgeleverd? Antwoord Het IHP is vastgesteld door de raad en daarin staat aangegeven welke scholen wanneer aan de orde zijn. . In 2027 vangen de projecten uit fase 1 aan: CBS Op De Zandtange, OBS De Oleander, CBS Oranje Nassauschool, OBS De Musselhorst, RK St. Antonius, CBS De Lindenborgh en CBS De Verbinding. Infrastructuur 70.
Wat is volgens het GBI de totale onderhoudsbehoefte voor wegen in 2027-2030 en welk deel daarvan wordt met de beschikbare onderhoudsbudgetten gedekt? Antwoord De totale onderhoudsbehoefte voor wegen in de periode 2027-2030 kan niet uitsluitend worden bepaald op basis van één beheersysteem (GBI), maar vraagt om een integrale beoordeling waarbij onder andere de meest recente weginspectie en de hieraan gekoppelde onderhoudsbegroting worden betrokken. Op basis hiervan is vastgesteld dat in de komende drie jaar tenminste circa € 3.700.000,00 aan noodzakelijk onderhoud moet worden uitgevoerd waarbij het zwaartepunt in 2027 ligt. De werkelijke onderhoudsopgave is daarbij naar verwachting een stuk groter. Hoewel deze opgave in theorie binnen de reguliere onderhoudsbudgetten kan worden opgevangen, zijn de gehanteerde eenheidsprijzen vanuit de weginspectie/onderhoudsbegroting slechts indicatief en niet kostendekkend. 71. Hoe verhouden de €378.000 investeringsruimte voor beweegbare bruggen en het investeringsbedrag van €1 miljoen voor beweegbare bruggen zich tot elkaar? Antwoord: De investeringsruimte van € 378.000,00 is bestemd voor relatief kleine vervangingsinvesteringen in bruggen. Het investeringsbedrag van € 1 miljoen betreft het voornemen van investering in vervanging van de brug Noorderdiep. Algemene vraag 72.
De gemeente heeft in 2027 een structureel tekort van €2,467 miljoen, terwijl tegelijkertijd €16,5 miljoen wordt geïnvesteerd en mogelijk extra moet worden geleend. Kan het college voor de grote investeringen in onderwijs en infrastructuur inzichtelijk maken wat de structurele kapitaallasten zijn vanaf 2028, inclusief rente en afschrijving, en welk deel hiervan nog niet in de structurele begrotingsruimte van de gemeente is opgevangen? Antwoord De kapitaallasten van de nieuwe investeringen kunt u vinden op pagina 133. Deze zijn structureel verwerkt in de begroting. ___________________________________________________________________________ Lokaal Betrokken 73. Meetbaarheid en streefwaarden programmabegroting In verschillende programma’s worden activiteiten en ambities omschreven met formuleringen als “we zetten in op”, “we werken aan”, “we stimuleren”, “we onderzoeken” en “we verwachten”. Kan per programma worden aangegeven welke concrete eigen gemeentelijke resultaten en streefwaarden voor 2027 zijn vastgesteld, naast de verplichte BBV-indicatoren? Op welke wijze kan bij de Jaarrekening 2027 objectief worden vastgesteld of de in de Programmabegroting opgenomen doelstellingen daadwerkelijk zijn gerealiseerd? Antwoord De huidige begroting bevat deze stuurinformatie niet. U kunt dit verzoek bespreken in de rekeningcommissie, die binnenkort auditcommissie heet. 74.
Nog niet verwerkte financiële gevolgen, verplichtingen en investeringen Welke financiële verplichtingen, investeringen en overige financiële risico’s die op dit moment bekend zijn, zijn reeds verwerkt in de Programmabegroting 2027–2030 en/of meegenomen bij de bepaling van de risico’s en het benodigde weerstandsvermogen? Kan daarbij worden aangegeven welke bekende financiële gevolgen nog niet in de begroting of in de berekening van het weerstandsvermogen zijn verwerkt? Antwoord Alle bekende financiële verplichtingen en risico’s waarvan het bedrag kan worden bepaald, zijn opgenomen in de begroting 2027. In de Kadernota 2028–2037 ontvangt u een zo volledig mogelijk overzicht van nog niet verwerkte investeringen. 75. Personeelskosten Nij Begun €650.000 In het overzicht van verschillen ten opzichte van de Voorjaarsnota is een nadelig bedrag van €650.000 opgenomen onder ‘vergoeding personeelskosten Nij Begun. Vraag: Waaruit bestaat dit bedrag van €650.000, welke functies/fte's betreft dit en in hoeverre staan hier externe inkomsten tegenover? Is deze mutatie structureel of incidenteel? Antwoord Zie antwoord op vraag 77 76.
Personele verplichtingen zonder structurele dekking Voor welke functies en hoeveel fte is in 2027 nog geen structureel budget beschikbaar, terwijl er al arbeidsrechtelijke of contractuele verplichtingen bestaan? Kan daarbij per functie/fte worden aangegeven wanneer en op basis van welk besluit deze verplichtingen zijn aangegaan en wat de structurele lasten bedragen? Antwoord Het gaat per saldo om 5 fte waarvoor geen structureel budget beschikbaar is. De medewerkers waarmee deze formatie is ingevuld zijn aangesteld op basis van een tijdelijk dienstverband. Voor het tweede deel van uw vraag verwijzen naar de reactie bij vraag 4. 77.
Personele inzet uit tijdelijke externe middelen Welke personele inzet wordt geheel of gedeeltelijk gefinancierd uit tijdelijke externe middelen, zoals Nij Begun, Regio Deals of andere subsidies? Kan daarbij worden aangegeven om hoeveel fte en welke jaarlijkse lasten het gaat, wanneer deze financiering eindigt en wat daarna de financiële en organisatorische gevolgen zijn? Kan een overzicht worden verstrekt van de ontwikkeling van de formatie en bezetting over 2025, 2026 en 2027, uitgesplitst naar structurele formatie, tijdelijke formatie en externe inhuur? Antwoord In het kader van de ‘opstartfase’ van Nij Begun (2024, 2025, 2026 en 2027) is afgesproken dat de deelnemende Groninger en Noord-Drentse gemeenten en de Waterschappen deels gecompenseerd worden voor hun ambtelijk inzet. Via een in 2024 door BMC voorgestelde en bestuurlijk vastgestelde verdeelsystematiek gaat het om de ambtelijk inzet van een bepaald percentage van de loonkosten van de griffier, gemeentesecretaris, strategisch concernadviseur, vier programmamanagers, participatieadviseur, communicatieadviseur, juridisch adviseur, financieel adviseur, personeelsadviseur en secretariële ondersteuning. Als gemeente hebben we de kosten van deze inzet berekend op afgerond jaarlijks € 650.000,00. Vanuit Nij Begun hebben in 2024 en 2025 respectievelijk € 1.060.262,00 en € 1.110.475,00 ontvangen.
De overschotten van beide jaren zijn vervolgens in de jaarrekening 2024 en 2025 verrekend. Afgesproken is dat er voor de jaren 2026 en 2027 een afbouw gaat plaatsvinden van de compensatie van de ambtelijk kosten omdat de agenda’s van Nij Begun nu aardig op ‘stoom’ komen. Voor 2026 ontvangen wij nog een bedrag van Nij Begun van € 980.902,00 terwijl wij rekening houden met een bedrag van afgerond € 650.000,00 In de najaarsnota stellen wij voor om het verschil van afgerond € 330.902,00 bij te ramen en over te hevelen naar 2027. Voor 2027 is de bijdrage van Nij Begun vastgesteld op € 556.545,00. Vanaf 2028 ontvangen wij geen compensatie meer vanuit Nij Begun. Mogelijk dat besloten wordt om de ambtelijke inzet die direct toe te rekenen is aan een van de agenda’s nog wel te compenseren. 78. Omgevingswet: uitvoering Omgevingsvisie, programma’s en omgevingsplan Toelichting: Tijdens de informatieavond voor de raad van afgelopen maandag is toegelicht hoe de gemeente vanuit de Omgevingsvisie meer programmatisch wil gaan werken. Dat lijkt een goede ontwikkeling: de raad stelt de strategische hoofdlijnen vast in de Omgevingsvisie en de verdere uitwerking kan vervolgens via programma’s plaatsvinden. In de Programmabegroting is die samenhang nog niet overal even duidelijk zichtbaar.
Er wordt daarnaast nog veel verwezen naar sectorale beleidsnota’s en er staat dat de Omgevingsvisie enkele keren per jaar zal worden gewijzigd. Technische vraag: Kan integraal worden aangegeven hoe in 2027 uitvoering wordt gegeven aan de Omgevingsvisie, welke programma’s daarvoor in 2026 zijn of in 2027 worden vastgesteld en hoe deze zich verhouden tot de nog bestaande sectorale beleidsnota’s? Kan daarbij tevens worden toegelicht: - Waarom wordt verwacht dat de Omgevingsvisie enkele keren per jaar moet worden gewijzigd en wanneer uitwerking van strategisch beleid in de Omgevingsvisie juist via een programma kan worden uitgewerkt; -Hoe de verdere omzetting naar het definitieve omgevingsplan is gepland, wat onder ‘Omgevingsplan 2.0’ wordt verstaan en welke concrete stappen daarin in 2027 worden gezet; -Welke capaciteit en middelen voor deze uitvoering in 2027 beschikbaar zijn en op welke onderdelen de raad nog een besluit neemt? Antwoord Dit zijn geen financiële technische vragen en worden derhalve niet beantwoord. De Omgevingsvisie is in februari 2026 vastgesteld door de gemeenteraad. De gemeenteraad is diverse malen meegenomen in de werking van de Omgevingswet. Op 14 september 2026 heeft u een puur technisch herstelbesluit (correcties) van het Omgevingsplan vastgesteld. Omgevingsplan 2.0 betreft de nieuwe, definitieve regels op basis van politieke en maatschappelijke keuzes.
79. Woningbouw en volkshuisvestingsprogramma Toelichting: De begroting noemt circa 400 woningen tot en met 2030 en ruim 60 opleveringen in 2027. Tegelijkertijd blijkt uit berichtgeving in de krant en een informatiebrief dat ook de locatie De Horsten in Musselkanaal voor woningbouw wordt ontwikkeld, terwijl de raad over deze locatie nog geen inhoudelijk of planologisch besluit heeft genomen. Daarnaast moeten woningbouwlocaties vanwege de netcongestie tijdig bij de netbeheerder in beeld worden gebracht. Voor de raad is nog niet duidelijk welke locaties door de gemeente daarvoor zijn of worden aangeleverd en op basis van welke keuzes.
Technische vraag: Kan een integraal overzicht worden verstrekt van de woningbouwprogrammering tot en met 2030, met daarin de concrete locaties die samen de genoemde circa 400 woningen vormen, het aantal en type woningen per locatie, de huidige planologische fase en de concrete stap die in 2027 wordt gezet? Kan daarbij tevens worden aangegeven: -of het aantal van 400 woningen klopt, omdat eerder 450 woningen is genoemd? -welke ruim 60 woningen in 2027 worden opgeleverd; -hoe de ontwikkeling van De Horsten in Musselkanaal hierin is opgenomen, wat de huidige status daarvan is en welke besluitvorming door de raad nog nodig is; -welke woningbouwlocaties in verband met netcongestie aan de netbeheerder zijn of worden aangeleverd, op basis van welke criteria die selectie is gemaakt en of daarbij ook locaties zijn opgenomen waarover de raad nog geen inhoudelijk of planologisch besluit heeft genomen; -op welk moment en op welke wijze de raad bij deze locatiekeuze wordt betrokken; -wanneer het volkshuisvestingsprogramma wordt vastgesteld, hoe dit samenhangt met de woningbouwprogrammering, bouwen voor jongeren, gezinnen en ouderen, en op welke momenten de raad daarbij wordt betrokken? -of onderwerpen als woningsplitsing en mantelzorg in 2027 ook in het volkshuisvestingsprogramma worden meegenomen Antwoord Dit zijn geen financieel technische vragen en worden derhalve hier niet beantwoord.
De gemeenteraad is recentelijk in een vertrouwelijke bijeenkomst meegenomen over de woningbouwplannen. Dit is geen informatie die in de openbaarheid gedeeld kan worden. De in de begroting opgenomen gelden voor de woningbouw zijn terug te vinden in de paragraaf grondexploitaties. 80. Masterplan Regiocentra, cofinanciering en dorpshuis Musselkanaal Toelichting: De Programmabegroting vermeldt dat voor het Masterplan Regiocentra €180 miljoen beschikbaar is en dat Stadskanaal op basis van concrete gebiedsprogramma’s en projecten aanspraak kan maken op middelen. Voor een goede beoordeling is vooral van belang welke projecten Stadskanaal hiervoor wil indienen en welk financieel beslag dat op de gemeente kan leggen.
Technische vraag: -Welk bedrag verwacht Stadskanaal realistisch uit het Masterplan Regiocentra te kunnen verkrijgen, voor welke concrete projecten worden in 2027 voorstellen voorbereid en welke gemeentelijke cofinanciering of voorfinanciering is daarbij naar verwachting nodig? -Kan daarbij worden aangegeven welk deel van deze gemeentelijke bijdrage al in de begroting en meerjarenraming is verwerkt en wat het verschil is met de cofinanciering die geldt voor de Regio Deal Regiocentra? -Maakt het nieuwe dorpshuis in Musselkanaal onderdeel uit van deze projectontwikkeling en, zo ja, hoe zijn planning, investeringsraming en financiering daarvan nu voorzien? Antwoord Concreet is binnen de Economische Agenda, Masterplan Regiocentra voor de gemeente Stadskanaal € 14,7 miljoen geraamd. Dit betreft een reservering waarvoor nog een subsidieaanvraag gedaan moet worden. Om deze subsidie aan te kunnen vragen moeten nog diverse voorbereidende werkzaamheden uitgevoerd worden door de gemeente Stadskanaal. De subsidievoorwaarden (zoals opgesteld door de Economische Agenda en Masterplan Regiocentra) zijn nog in opstelling, dus is het op dit moment nog niet mogelijk om toegang te krijgen tot de middelen. Zeker is wel dat er cofinanciering gevraagd wordt aan de gemeenten. Daarnaast is er € 1,76 miljoen voor de Regio Deal Regiocentra aan subsidie toegekend.