Algemene Beschouwingen VVD - 2023
Tekst van het document
Financieel gezonder: Blij met lage ozb-stijging en ambities Algemene beschouwingen Kadernota Financieel Perspectief 2023-2033
Inleiding Voorzitter, vanmiddag zijn wij bijeen voor de algemene beschouwingen. Een vergadering om als gemeenteraad te discussiëren over de plannen die het college van burgermeester en wethouders voor de komende periode hebben gepresenteerd. Deze plannen staan gepresenteerd in de Kadernota Financieel Perspectief 2023-2033. De laatste algemene beschouwingen hadden wij als gemeente Stadskanaal in juli 2019. Nadien viel er niet veel te beschouwen. In oktober 2020 hebben wij als gemeenteraad unaniem besloten om een niet structureel en reëel sluitende begroting 2021 en meerjarenraming 2022-2024 aan te bieden aan de provincie en daarmee te kiezen voor preventief begrotingstoezicht. Nu 3,5 jaar later zijn er weer algemene beschouwingen en staan we onder repressief begrotingstoezicht. We kunnen weer normaal doen. Voorzitter, in het verkiezingsprogramma van de VVD hebben wij nadrukkelijk aangegeven dat wij het belangrijk vinden om onze verantwoordelijkheid te nemen voor de financiële positie van de gemeente Stadskanaal. Dit kan betekenen dat we besluiten moeten nemen die niet altijd leuk zijn. Echter zullen wij hierbij kijken naar het grote geheel. Wij zitten hier namelijk voor het belang van de gehele gemeente. En daarom letten we goed op onze gemeentelijke schatkist. Wat de VVD betreft houden we de lokale lasten laag.
En als de gemeente geld overhoudt, dan zorgen we dat dit terecht komt bij onze inwoners en ondernemers. Zo houden we het leven in de gemeente Stadskanaal voor iedereen betaalbaar. Ook zijn wij als VVD van mening dat je ambities moet hebben en risico’s moet durven nemen om vooruit te kunnen, om zo te kunnen groeien als prachtige gemeente. De Kadernota Financieel Perspectief 2023-2033 is door de VVD met gevoel van vreugde ontvangen, voorzitter. Het plan van het college van burgermeester en wethouders voor de komende periode van maar liefst 10 jaren laat zien dat zij op de gemeentelijke schatkist wil letten. De lokale lasten blijven laag. En daarnaast zien wij ambities, maar ook dat we risico’s durven nemen om vooruit te kunnen. Inhoudelijk willen we op een aantal onderwerpen ingaan. Beleidsverplichtingen 2023 Voorzitter, de in de Kadernota Financieel Perspectief 2023-2033 genoemde beleidsverplichtingen 2023 zijn voor de VVD belangrijk. Wij vinden het wenselijk dat schulden vroegtijdig gesignaleerd worden bij onze inwoners en dat daarbij specifieke aandacht voor de mentale gezondheid van onze inwoners is. Wanneer er signalen zijn dat schulden ontstaan, dan bieden we zo vroeg mogelijk hulp aan. Gezien de actuele ontwikkelingen zijn wij dan ook van mening dat extra personele capaciteit zo snel mogelijk gerealiseerd mag worden. Wij zijn trots op ons Theater Geert Teis.
Culturele voorzieningen zijn van belang voor zowel ontspanning als ontwikkeling. Investeringen om de bedrijfsvoering en veiligheid te garanderen zijn dan ook van belang. Vraag: De investeringen in het Theater Geert Teis vragen om een brede visie op het gebruik van het gebouw in de komende decennia. Wanneer kan de gemeenteraad de uitgewerkte scenario’s van het college verwachten?
De afgelopen jaren is 85% van ons areaal aan lichtmasten voorzien van led-armatuur. Wat de VVD betreft een goede ontwikkeling in de verduurzaming en besparing op energielasten en onderhoudskosten. Met de investeringen in de komende periode tot 2030 wordt de laatste 15% ook voorzien van led. Bij de beantwoording van de technische vragen van zowel het CDA als D66 lezen wij terug dat de vervanging van deze laatste 15% ook versneld uitgevoerd kan worden. Gezien onze voorbeeldfunctie als gemeente op het vlak van verduurzamen, maar ook om de exploitatielasten te verlagen, klinkt het versneld uitvoeren de VVD als muziek in de oren. De VVD overweegt dan ook om hiervoor een motie in te dienen, maar wil het college van burgermeester en wethouders eerst nog vragen stellen. Vraag: Waarom stelt het college van burgermeester en wethouders niet voor om ons areaal aan lichtmasten versneld te voorzien van led-armatuur? Wat zijn hiervan de overwegingen? Beleidswensen 2023 Wij zijn blij te lezen dat er formatie komt voor een inkoopadviseur, voorzitter. De VVD heeft meerdere malen aandacht gevraagd voor het op juiste wijze aanbesteden en het voorkomen van onrechtmatigheden. De VVD ziet dit als een goede ontwikkeling en als proactieve reactie op de kritische vragen die hierover door ons zijn gesteld.
Het nieuwe werken is wat de VVD betreft een mooi voorbeeld van ambitie dat wij terugzien in de Kadernota Financieel Perspectief 2023-2033. De COVID periode heeft ons laten zien dat het thuis- en hybride werken ook voordelen biedt. Het college van burgermeester en wethouders stelt voor om adequaat te investeren in het ondersteunen van het nieuwe werken. De VVD is hier groot voorstander van, omdat dit bijdraagt aan het zijn van een mooie gemeente. Het nieuwe werken draagt immers bij aan het verbeteren van de work-life balance waardoor de gemeente Stadskanaal een aantrekkelijke werkgever is voor huidige en potentiële medewerkers. Een bijkomend voordeel is dat het hierdoor mogelijk is om het gemeentehuis efficiënter en afgestemd op de huidige situatie in te richten. Dit kan gelijktijdig gekoppeld worden aan de wettelijke verplichting om het gebouw uiterlijk in 2030 tot energielabel A++ te brengen. Vraag: Wanneer kan de gemeenteraad de uitgewerkte scenario’s van het gemeentehuis ontvangen? Duurzame financiële positie Voorzitter, de VVD heeft kennisgenomen van de BDO-Benchmark Nederlandse gemeenten 2023. BDO geeft aan dat het financieel beter gaat met gemeenten. Dat na jaren van tekorten en bezuinigingen er nu – mede dankzij extra bijdragen van het Rijk – meer financiële armslag is. Er is vaak geld over, maar dat is niet per se goed nieuws.
Vaak kon het geld niet uitgegeven worden, omdat het extra geld pas eind 2021 beschikbaar kwam. Ook de coronacrisis, tekorten bij leveranciers en tekorten op de arbeidsmarkt zorgden ervoor dat het werk bleef liggen. Dit zijn een paar conclusies uit de ‘BDO-benchmark Nederlandse gemeenten 2023. Tegelijkertijd worden de maatschappelijke uitdagingen steeds complexer. En het financiële toekomstperspectief is onzeker. Tot onze vreugde lezen wij dan ook in de Kadernota Financieel Perspectief 2023-2033 dat het college van burgermeester en wethouders maatregelen voorstelt die zijn gericht op een robuuste reservepositie en financiële positie waarbij begrotingssaldi reëel en structureel in evenwicht blijven. Dit door concreet de gewenste omvang van de algemene reserves te bepalen, de beleidsverplichtingen en de betaalbaarheid daarvan inzichtelijk te maken en door te sturen op positieve begrotingssaldi.
Het college van burgermeester en wethouders heeft onder meer gekeken naar - en een voorstel gedaan richting de gemeenteraad – de ondergrens van de algemene reserve. Het nieuwe voorstel is om de noodzakelijke ondergrens van de Algemene reserve jaarlijks te relateren aan de benodigde weerstandscapaciteit. De gemeenteraad heeft dit op 19 december 2021 unaniem besloten bij het vaststellen van de Nota reserves en voorzieningen. Hiermee laten we nog meer zien dat we bewust nadenken over risico’s die wij als gemeente kunnen lopen en welke ambities we willen en durven uit te voeren. De gemeenteraad kan hierdoor zichtbaarder haar verantwoordelijkheid laten zien. Voorzitter, zoals ik in mijn inleiding al zei: wij als VVD zijn van mening dat je ambities moet hebben en risico’s moet durven nemen om vooruit te kunnen, om zo te kunnen groeien als prachtige gemeente. Hiermee is een mooie stap gezet. Beleidsontwikkelingen 2024-2026 Voorzitter, de genoemde en voornamelijk wettelijk verplichte beleidsontwikkelingen hebben betrekking op de huisvesting van onderwijs, het vervangen van een aantal voetbalkunstgrasvelden en de atletiekbaan en projecten voor wat betreft kruispunten, burgonderhoud en onderhoud van fietspaden. Voor de VVD is de leefbaarheid en veiligheid van onze gemeente een belangrijk aspect. Deze voorstellen kunnen dan ook op onze steun rekenen.
Financiële verruimingsmaatregelen Voorzitter, de VVD ziet een uitgewerkt pakket aan verruimingsmaatregelen die ook door Berenschot zijn gevalideerd op haalbaarheid en redelijkheid. Een besparingsmogelijkheid van EUR 250.000 door het efficiënter en effectiever inzetten van re-integratiemogelijkheden of door innovatie een afbouw in de maatregelen te realiseren spreekt de VVD erg aan. Wij houden de P&C rapportages in de gaten om de ontwikkelingen op dit onderdeel te volgen. De realisatie van de verruiming op jeugdhulp staat op p.m.. Vraag: Is er als gevolg van het verstrijken van tijd al meer inzicht in de mogelijke realisatie op jeugdhulp en in welke vorm? Mantelzorgers zijn een belangrijke bouwsteen voor de gemeenschap. De VVD is blij te zien dat de mantelzorgwaardering niet met de voorgestelde EUR 50 verlaagd hoeft te worden, maar dat met EUR 25 kan worden volstaan. Op deze manier kunnen we onze mantelzorgers nog steeds een passende blijk van waardering geven. Voorzitter, de VVD maakt uit de maatregelen rondom subsidies op dat het college van burgermeester en wethouders de uitgaande subsidies kritisch wil gaan beoordelen. De VVD wil daarbij opmerken dat het goed is om daarbij in ogenschouw te nemen wat wij als gemeente willen bereiken en in welke mate de subsidies daaraan bijdragen.
Vraag: In welke mate wordt de gemeenteraad betrokken bij het maken van keuzes hierin? En dan de onroerendezaakbelasting. Voorzitter, de VVD is terughoudend met het verhogen van de belasting op de eigen woning. Onze gemiddelde lasten liggen beneden het landelijke gemiddelde. Landelijk stijgt de onroerendezaakbelasting in 2023 gemiddeld met 4,1%. Er zijn echter uitschieters tot wel 38% bij de gemeente Medemblik. De huidige financiële situatie is voor veel van onze inwoners zwaar. De hoge inflatie en de hoge energielasten drukken bij veel huishoudens op het vrij besteedbare inkomen. De VVD is dan ook verheugd dat de onroerendezaakbelasting in Stadskanaal slechts stijgt met 2% in 2023.
Volgens allecijfers.nl zijn er in de gemeente Stadskanaal 15.170 woningen. En 60% hiervan, dat zijn 9.102 woningen voorzitter, betreft een koopwoning. De opkomst was tijdens de gemeenteraadsverkiezingen in 2022 laag met 41,91%. De VVD behaalde tijdens de gemeenteraadsverkiezingen 865 stemmen. Voorzitter, ik denk dat we met elkaar kunnen concluderen dat koopwoningen niet alleen in het bezit zijn van VVD-stemmers. En daarom verwacht ik dat meerdere partijen in deze raadszaal blij zijn met de lage belasting op de eigen woning en dat we er als gemeente toe in staat zijn om de lokale lasten voor onze inwoners zo laag mogelijk te houden. Zijn er hier politieke partijen die daar anders over denken? Afsluiting Voorzitter, ik kom tot een afsluiting. De gemeente Stadskanaal verkeert in een financieel gezondere situatie. Het college van burgermeester en wethouders realiseert zich dat de maatschappelijke uitdagingen steeds complexer worden. En dat het financiële toekomstperspectief onzeker is. De VVD ziet een gezonde balans tussen het bewaken van de gemeentelijke schatkist, nieuwe ambities en haalbare en realistische verruimingsmaatregelen. En met vreugde herhalen we graag dat de VVD zeer content is met een onroerendezaakbelasting verhoging van slechts 2% voor 2023. Lage lokale lasten. Normaal doen.