Algemene Beschouwingen PvdA - 2023
Tekst van het document
Kadernota Financieel Perspectief 2023 / 2033 Deze titel geeft aan dat we vooruit gaan kijken tot 2033. 10 jaar. 10 jaar vooruitkijken, dat is in deze tijd schier onmogelijk. Afgelopen jaar in 2022 zijn we in januari ook begonnen met een ideeën en plannen maken. We hebben campagne gevoerd voor de verkiezingen in maart en geprobeerd als PvdA weer in het college terug te komen. Dat is gelukt. Maar het jaar was nog maar kort begonnen, we waren nog steeds bezig om de gevolgen van een pandemie te verwerken, of de wereld werd opgeschrikt door de inval van de Russen in Oekraïne. Deze inval zorgde voor een grote vluchtelingencrisis. Ook in onze gemeente was er sprake van een grote vluchtelingenstroom. Stadskanaal heeft laten zien hoe goed hier mee is omgegaan. Opvang was en is hier nog steeds geregeld en daar mogen we trots op zijn. Voorzitter, de opmerking zopas over de verkiezingen verwijst naar de uitslag van deze verkiezingen. Na een spannende uitslag kon het overleg beginnen en dat heeft best veel tijd en energie gekost, mede ook omdat er nieuwe partijen als winnaars waren uitgekomen, wat ons en andere partijen ervan overtuigde dat er politiek gezien iets moet veranderen. De opkomst was bedroevend laag en dit moet een reden hebben. Hoe los je dit op? Luisteren en meenemen in besluiten om de politiek aantrekkelijker te maken zou een oplossing kunnen zijn.
Zorgen dat mensen weer vertrouwen krijgen in politiek zowel landelijk als op gemeentelijk niveau. Dit is, voorzitter, een behoorlijke uitdaging, maar het kan. Het biedt perspectief. Voorzitter, vandaag kijken we vooruit. Er is na drie jaar weer een perspectiefnota en wij mogen hier ons standpunt over verkondigen. Ik wil beginnen met het woord ‘perspectief’. Synoniemen hiervan zijn onder andere gezichtspunt, invalshoek en standpunt. Wat voor uitzicht, wat voor toekomst heeft dit college voor ogen? Wat opvalt is dat er veel met een positieve blik is gekeken en dat spreekt onze fractie zeker aan. Van een zeer negatieve meerjarenraming naar voorlopig positieve saldi voor de komende jaren. Ook wij hebben kunnen lezen dat er goed opgepast moet worden, omdat er in 2026 weer een negatief saldo is te zien. Maar zoals al gezegd is onze fractie positief ingesteld en moeten we niet teveel vrezen voor wat er zal kunnen gebeuren. Angst is een slechte raadgever, maar opletten is altijd nodig. Voorzitter, het collegeprogramma of raadsprogramma is komende jaren leidend. Zoals u weet is dit akkoord gebaseerd op samen met de raad besluiten nemen. Een breed akkoord waar deze hele raad vorig jaar achterstond, om samen te zorgen dat Stadskanaal een gezond en vooruitstrevende gemeente blijft. Hoe dan?
Voorzitter, eind 2021 is er gestart met het opstellen van een herstelplan.
Nu is dit veranderd in de naam Kadernota financieel perspectief 2023-2033. Inmiddels is er aanleiding om wijzigingen aan te brengen omdat er meer financiële ruimte is gekomen, althans voor de komende paar jaar. Het financiële tij (zoals we hebben kunnen lezen in de nota) is voorlopig gekeerd zonder dat er ingrijpende maatregelingen zijn geweest. Dit betekent niet dat er geen bezuinigingen meer zijn. Voorzitter, beleidsverplichtingen zijn niet te voorkomen en moeten gebeuren. Dat dit een behoorlijk kostenpost is mag wel duidelijk zijn. Voorzitter, ik ga nu verder met de nota perspectief. De vroegsignalering op pagina 10. Heel goed dat hier in geïnvesteerd wordt. Op dit moment raken veel inwoners in de problemen, of komen in de problemen, door de inflatie, hoge energiekosten, etc. Hoe gaat het college invulling geven aan het voorkomen van en ondersteunen bij schulden en armoedevraagstukken? Eigenlijk hebben we te maken met twee soorten problemen. Enerzijds bestaande armoede, anderzijds inwoners die dreigen in armoede en schulden te raken. Wat moeten wij ons hierbij voorstellen, bij vroegsignalering? Voorzitter, op 1 februari aanstaande wordt er een weggeefkast geopend in Alteveer. Een plaatselijke aannemer heeft gratis een houten huisje geplaatst waarin voedselproducten en verzorgingsproducten kunnen worden gedoneerd voor mensen die het financieel moeilijk hebben.
Mooi zo’n initiatief. Heel jammer dat dit nodig is, dat inwoners hier gebruik van moeten maken om rond te kunnen komen. Ondanks deze morele tegenstelling en zolang er nog armoede bestaat, juichen we zulke lokale initiatieven toe. Over GeertTeis op pagina 10. De PvdA is van mening dat als je als Stadskanaal nog een prettige en aantrekkelijke plaats wilt blijven, cultuur een zeer belangrijk onderdeel is. Dat er nu dan ook grondig geïnvesteerd moet worden is niet te voorkomen. Geert Teis is alom bekend en een zeer gewaardeerd theater en wij zijn van mening dat we dit zeker moeten behouden. Recentelijk hebben we als raad een werkbezoek gehad en daar is duidelijk geworden wat er voor problemen zijn. We wachten de verschillende scenario’s af. Over ondermijning op pagina 11. Voorzitter, ondermijning is een zeer kwalijke zaak. Onze fractie is dan ook van mening dat dit hard moet worden aangepakt. Er komt een plan van aanpak op provinciaal niveau waarbij iedere gemeente eigen personeel levert. Beschikt onze gemeente hier al over? Voorzitter, kunt u hier meer over vertellen? Over Leader op pagina 11. We weten dat er in onze gemeente de afgelopen jaren diverse verenigingen, particulieren, etc. gebruik hebben gemaakt van de subsidies van Leader. Zo zijn er onder meer diverse duurzame projecten gerealiseerd.
We raden een ieder in onze gemeente aan om zich te gaan verdiepen in wat Leader allemaal doet om hier optimaal gebruik van te maken. Kan het college aangeven in hoeverre er vanuit onze gemeente gebruik van gemaakt wordt?
Over de verbouwing van het gemeentehuis en beleidswensen op pagina 12. Voorzitter, dit is een moeilijke. Er worden meerdere scenario uitgewerkt en daar gaat de raad dan een besluit over nemen. Toch willen we wel vooruitlopen en enkele meningen verkondigen. Het verschil tussen verbouw of nieuwbouw is kijken voor een langere termijn. Verbouw kost minder, maar heeft een hogere netto jaarlast doordat het bedrag sneller moet worden afgelost. Nieuwbouw is een veel duurdere investering maar dat mag in 40 jaar worden afgelost. Daar komt bij dat alles dan toekomstbestendig is door alle duurzaamheidsmogelijkheden mee te nemen. Onze fractie neigt naar nieuwbouw, maar we wachten de plannen hierover af. Over de strategische opgaven op pagina 13. Voorzitter, onze gemeente heeft als doel om hun ambities te realiseren. Zoals we kunnen lezen wordt er hard gewerkt met bijvoorbeeld Regiodeal voor wonen, leren, werken en gezondheid. Verder de strategische toekomst agenda Groningen die bezig is met o.a. de energietransitie. Het Mercurius Business Park: een campus voor ontwikkeling. En uiteraard de treinverbinding. Dit alles maakt Stadskanaal de moeite waard om in te wonen en in te blijven wonen. Een vooruitstrevende en in beweging zijnde gemeente, dat kost iets. Voorzitter, eens met het voorstel om hiervoor geld vrij te maken (500.000) Voorzitter, over de participatie op pagina 20.
Voorzitter, voor iedereen die begeleiding nodig heeft in de vorm van beschermd wonen is het noodzakelijk dat het veiligheid biedt. Jong of oud. Deze mensen zijn afhankelijk van deze zorg en niet voor niets. Door veel bezuinigingen gaat er vaak wat verkeerd, mede doordat de vraag groot is en het aanbod klein. Voorzitter, het is een zeer verstandige keuze om hier blijvend budget aan te geven, om te voorkomen dat er nog meer mensen tussen wal en schip komen te vallen. Onze fractie stemt hier dan ook mee in. Ontplooiing
Voorzitter, voor het bouwen van een nieuw te bouwen school worden extra investeringen gevraagd. Voorzitter, een discussie overwaar deze Intergraal kindcentrumMFA gaat komen, is nog bezig in volle gang, De Pvda is van mening dat een school in een bestaande woonomgeving zou moeten kunnen staan. We wachten verdere ontwikkelingen af. Over de verruimingsmaatregelingen op pagina 26.
Eerst over de jeugdhulp.
Zoals het college al beschrijft is dit een complex vraagstuk, waarin er nog veel onzekerheden zijn en er weinig concreets ligt. Het kabinet heeft de aangekondigde bezuiniging van 500 miljoen op de jeugdzorg geschrapt, anderzijds wordt er gesproken over het innen van een eigen bijdrage voor gezinnen die gebruik maken van de jeugdzorg en het schrappen van bepaalde behandelingen. Hoe kwalificeert het college dit gegeven, is het niet een verkapte bezuiniging? De 500 miljoen wordt geschrapt, maar wordt weer gecompenseerd door een eigen bijdrage en schrappen van bepaalde behandelingen. Is het college met ons eens dat zo’n verkapte bezuiniging juist meer een hogere drempel geeft voor het vragen van jeugdhulp door onze inwoners? De PvdA vindt dat er efficiënt gekeken moet worden naar de inzet van jeugdhulp en het financiële aspect hierin, maar het mag nooit ten koste gaan van de kinderen/jongeren die het nodig hebben. Het invoeren van een eigen bijdrage zal voor veel kwetsbare jeugdigen in onze gemeente een zeer nadelig effect hebben, omdat het gewoonweg voor veel gezinnen niet te betalen is. Onze fractie vraag het college om een duidelijke standpunt in te nemen met een heldere visie. Wat zijn de plannen op langere termijn voor wat betreft de jeugdhulp? Dan over Welstad.
We zijn blij dat er wel voorzichtig mee omgegaan wordt en er eerst een gesprek komt om te kijken hoe en waar er bespaard kan gaan worden. Zoals al gezegd in de nota, het moet niet zo zijn dat afschaffing leidt tot meer problemen elders. We wachten het gesprek hierover af. De Dan over de bibliotheek. Voorzitter, voor onze partij blijft een bieb een noodzakelijke voorziening. In een gemeente waar nog veel laaggeletterdheid is, mag deze absoluut niet weg. Dat er gekeken gaat worden naar producten waar geen gebruik meer van wordt gemaakt, is wat ons betreft prima. Verder, voorzitter. Het Streekhistorisch Centrum in een gebouw samen met de bibliotheek plaatsen is een keuze die te begrijpen is. We vinden het bij elkaar passen. Wel is het voor dat mooie pand van het Streekhistorisch Centrum erg jammer. We vragen dan ook of daar inmiddels een voorstel voor is. Graag antwoord hierop. Over SKVS de Pauw. Wij denken dat het een prima oplossing is om een samenwerking met kunstenschool en de Pauw te stimuleren. We horen de uitkomst. Voorzitter, er is al veel voorbij gekomen , maar er is nog zoveel meer waar we zeer zeker over moeten spreken. Ik noem er een paar. Wonen. Het college heeft aangegeven dat er 800 woningen bijkomen en, voorzitter, dat stemt ons tevreden. Woningen voor iedereen, betaalbaar en duurzaam. We wachten regionale woondealwoonvisie af. Werken.
Voorzitter, ook hieraan moeten we zeer zeker veel aandacht besteden. Zonder inzet voor meer werkgelegenheid loopt Stadskanaal de kans om achteruit te boeren en daardoor inwoners en vooral jeugd te verliezen. Natuurlijk is een goed openbaar vervoer hierin nodig. Dus we gaan nog steeds bij het station staan om te wachten op een trein. Voorzitter, dit was een mooie afsluitende zin geweest, maar ik heb toch nog een ding.
Voorzitter, ik wil eindigen met dat wat het dichts bij ons hart ligt: armoedebestrijding. Voorzitter, wij zijn van mening dat we er alles aan moeten doen om te voorkomen dat er mensen in onze gemeente zo in de problemen komen dat ze geen idee meer hebben hoe dit op te lossen. Of in de kou zitten of geen eten meer kunnen kopen, zodat kinderen bijvoorbeeld met honger naar school moeten of nog erger naar bed. Voorzitter, dit gebeurt, ook bij ons. We zijn van mening dat dit een van de belangrijkste taken is waar we voor staan. Voorzitter, we hebben een noodfonds en heel veel maatregelen, subsidies, etc. om te helpen, maar toch maakt men hier niet altijd gebruik van. Waarom niet? Misschien schaamte of simpelweg geen idee dat het er is? Voorzitter, is het te moeilijk om hier soms een ingang te vinden? Wat we toch met nadruk willen zeggen is dat we hier alle aandacht aan moeten geven en zeer zeker drempels weghalen en uitgaan van vertrouwen. De cirkel van armoede is er al veel te lang en onze fractie wil zich sterk maken in onze gemeente om deze cirkel zoveel mogelijk te doorbreken.