2. Jaarstukken 2024 Gemeenschappelijke Regeling Veiligheidsregio Groningen
Tekst van het document
Actueel vanaf
Impact*
Kans
I/S
Risicobedrag
Paraatheid vrijwilligers
2019
1.000.000
50%
S
500.000
Programma aardbevingen
2024
650.000
10%
S
65.000
Achterstallig onderhoud
2023
500.000
50%
I
250.000
Taakdifferentiatie/WNRA
2019
2.800.000
30%
S
840.000
Tweede loopbaanbeleid
2026
1.000.000
70%
I
700.000
Omgevingswet
2023
200.000
50%
S
100.000
FLO
2023
2.000.000
50%
I
1.000.000
Hardheidsclausule na dienstongevallen
2024
450.000
10%
I
45.000
Meldkamer Noord-Nederland
2026
324.000
90%
S
291.600
Korting BDuR
2026
2.200.000
90%
S
1.980.000
Vakbekwaamheid
2025
570.000
50%
S
285.000
Verplichtend karakter vrijwilligers (structureel)
2025
1.000.000
50%
S
500.000
Verplichtend karakter vrijwilligers (incidenteel)
2025
2.800.000
50%
I
1.400.000
Totaal
7.956.600
Risicobedrag (*0,9)
7.160.940
*I/S; structureel bedrag wordt voor 2 jaar voorzien
27
De onderstaande risico’s zijn op dit moment nog niet goed te kwantificeren. Deze risico’s zijn daarom als p.m. opgenomen:
Risico
Actueel vanaf
Bedrag
Klasse I/S*
Risicobedrag
Wet op de Veiligheidsregio's
2019
PM
50%
S
PM
Multidisciplinaire crisisorganisatie
2021
PM
30%
I
PM
Nieuwbouw Arrivalocatie en Winschoterdiep Groningen
2030
PM
30%
S
PM
PFAS
2024
PM
30%
I
PM
PTSS
2024
PM
30%
I
PM
Cyber- en informatiebeveiliging
2021
PM
50%
S
PM
Cybercriminaliteit
2022
PM
50%
S
PM
Brandkranen
2024
PM
10%
I
PM
Verduurzaming
2024
PM
50%
S
PM
Brandbestrijding als Specialisme
2025
PM
50%
S
PM
Taakveld hulpverlening
2026
PM
10%
S
PM
Vervangingsinvesteringen
2026
PM
50%
S
PM
Beoordeling weerstandsvermogen De VRG voert tweemaal per jaar een inventarisatie uit naar alle strategische risico’s. Het risicobedrag wordt bepaald aan de hand van: • de geschatte financiële omvang van het risico; • de waarschijnlijkheid dat het risico zich daadwerkelijk voordoet; • het effect van bijsturingsmaatregelen. Structurele risico’s worden voor twee jaar voorzien. Binnen deze twee jaar moet door middel van bijsturing en/of aanpassing van het beleid het risico geminimaliseerd dan wel opgevangen worden binnen de begroting. Omdat de kans klein is dat alle risico’s zich gelijktijdig voordoen, corrigeren we het totale risicobedrag met een waarschijnlijkheidsfactor van 90%. Bovenstaand overzicht laat zien dat de benodigde weerstandscapaciteit ruim € 7,9 miljoen bedraagt. Op dit moment is er geen tot nihil weerstandsvermogen beschikbaar, wat betekent dat indien deze risico’s zich voordoen, de VRG zich moet beroepen op de deelnemende gemeenten. In de nota risicomanagement en weerstandsvermogen is het uitgangspunt gehanteerd dat de VRG zelf weerstandscapaciteit opbouwt om potentiële financiële calamiteiten op te kunnen vangen. Hierbij wordt uitgegaan van een ratio tussen de 1,0 en 1,4 (verhouding beschikbaar en benodigd weerstandsvermogen). Hier kan de komende jaren niet aan worden voldaan.
28
Financiële kengetallen Realisatie 2024
Begroting 2024
Rekening 2023
Netto schuldquote
28,6%
48,1%
32,5%
57,3%
Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen
28,6%
48,1%
32,5%
57,3%
Solvabiliteitsratio
20,5%
17,4%
14,2%
6,6%
Structurele exploitatieruimte
0,3%
0,0%
0,4%
1,0%
Grondexploitatie
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
Belastingcapaciteit
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
Kengetallen
Begroting 2023
Netto schuldquote Netto schuldquote: het niveau van de schuldenlast ten opzichte van de eigen middelen • 0% t/m 100%: normaal • 100%: weinig leencapaciteit • 130%: zeer hoge schuld De netto schuldquote geeft een indicatie van de druk van de rentelasten en de aflossingen op de exploitatie. De VRG scoort normaal. Dit betekent dat de VRG ruim voldoende mogelijkheden heeft tot het opnemen van langlopende geldleningen. De netto schuldquote is ten opzichte van vorig jaar gestegen, hetgeen voornamelijk wordt veroorzaakt door een toename van de totale baten (exclusief reserves) (zie ook overzicht baten lasten hoofdstuk 6.2). Solvabiliteitsratio Solvabiliteitsratio: het eigen vermogen als percentage van het vreemd vermogen. Hoe hoger de ratio, hoe groter de weerbaarheid. Een normaal solvabiliteitsratio is tussen de 20% en 70%. De ratio is ten opzichte van 2023 gestegen, dat wordt voornamelijk veroorzaakt door de afname van de voorzieningen (vrijval FLO). Structurele exploitatieruimte Dit kengetal geeft aan welke structurele ruimte de VRG heeft om de eigen lasten te dragen. Daarmee wordt de weerbaarheid van de VRG aangegeven. Een positief percentage geeft een overschot aan en een negatief percentage een tekort. Het verschil ten opzichte van vorig jaar is minimaal.
29
5.2
Onderhoud kapitaalgoederen
Vastgoed De VRG werkt vanuit locaties die overwegend in eigen bezit zijn en voor een aantal locaties is een huurovereenkomst afgesloten. Daarmee draagt de VRG zorg voor het beheer van 39 kazernes en onderhoud van de daarvan 27 kazernes in eigendom. De boekwaarde van de gebouwen in eigendom bedraagt tezamen ultimo 2024 € 11.600.506. Voor de gebouwen in eigendom is het gewenste kwaliteitsniveau gesteld op niveau drie (redelijk) volgens NEN 2767. Om deze kwaliteit te waarborgen is dit jaar voor de eigendomslocaties een nieuw meerjarenonderhoudsplan (MJOP) opgesteld. De onderhoudsplanningen worden periodiek tegen het licht gehouden en zo nodig op onderdelen herijkt. Bij de huurlocaties wordt gestreefd naar een vergelijkbaar kwaliteitsniveau. Aangezien de kosten van groot onderhoud fluctueren is ervoor gekozen deze te egaliseren met behulp van de in 2017 gevormde voorziening groot onderhoud. Voor de versterking in eigen beheer bij de verbouw van de kazerne Middelstum zal een bijdrage worden ontvangen van de Nationaal Coördinator Groningen (NCG). Voor de realisatie van de kazerne Ten Boer zal bij de NCG een bijdrage vanuit de nieuwbouwregeling aangevraagd worden. Met de gemeente Groningen is de voorlopige koopovereenkomst gesloten voor de bouwlocatie in Ten Boer.
Ook zijn de gesprekken gestart met gemeenten om te komen tot locatiekeuze en/of grondverwerving voor de kazernes Baflo, Delfzijl, Harkstede en Ter Apel. De gemeenten Eemsdelta en Het Hogeland hebben een voorkeurslocatie uitgesproken voor de kazernes Delfzijl respectievelijk Baflo. Voor de huisvesting van de nieuwbouwlocatie Sontweg van de VRG is de locatie ‘Arriva’ en voor het Logistiek en vakbekwaamheidscentrum is de locatie ‘Winschoterweg’ in beeld. Met de gemeente Groningen is overeenstemming bereikt over de condities waaronder de benodigde locaties beschikbaar kunnen komen. Het Algemeen Bestuur van de GGD heeft besloten om te komen tot uitwerking van gezamenlijke huisvesting met de VRG en te gaan huren van de VRG als bouwheer. Ter voorbereiding op de selectie van de ontwerpende partij is de ‘Selectieleidraad integraal ontwerpteam nieuwbouw Veiligheidsregio Groningen’ opgesteld. Dit vormt de basis voor het selectieproces c.q. de aanbestedingsprocedure. De verwachte oplevering van beide locaties is 2030. Materieel De VRG beschikt over een groot arsenaal aan materieel en materiaal. Ruwweg is dit op te delen in materieel dat voor operationele taken wordt ingezet (zoals tankautospuiten, redvoertuigen, vaartuigen, containers, piketvoertuigen, etc.) en algemene dienstvoertuigen.
Om de materiële paraatheid te borgen is het merendeel van het onderhoud en keuringen uitbesteed aan derden middels onderhoudscontracten. Daarnaast voert de VRG ook zelf regulier onderhoud uit. Het bijbehorende onderhoudsbudget voor 2024 en werkelijke uitgaven worden in onderstaande tabel weergegeven: Onderhoud materieel
Begroting 2024 € 1.196.000
Werkelijk 2023 € 1.278.000
Saldo € 82.000 N
In 2024 is het budget overschreden door verschillende factoren die hebben geleid tot hogere kosten, waaronder: •
Langer doorrijden van voertuigen tot 3500 kg: Door vertraging in de levering vanuit de landelijke overeenkomst voor dienstvoertuigen en het wachten op de afronding van de aanbesteding voor een nieuwe overeenkomst, moesten voertuigen tot 3500 kg langer in gebruik blijven. Dit resulteerde in
•
hogere onderhoudskosten. Grote revisies en groot onderhoud buiten de garantie: Diverse grote revisies en onderhoudswerkzaamheden vielen net buiten de garantietermijn, wat zorgde voor extra kosten.
30
• •
Meerjarig onderhoud: Onderhoud dat normaal over meerdere jaren wordt gespreid, kwam dit jaar in één keer op de begroting, wat een grotere druk op het budget veroorzaakte. Stijgende kosten voor reserveonderdelen en kosten uurtarief derden.
In 2024 is het volgende gerealiseerd en opgestart: • Aanschaf van 6 personeel/materieel voertuigen. • Het tekenen van overeenkomsten voor nieuwe tankautospuiten en 2 identieke schuimblusvoertuigen. • Het opstarten van de aanbesteding met Veiligheidsregio Drenthe (VRD) en Veiligheidsregio Fryslân (VRF) voor nieuwe dienstvoertuigen. • De levering van het operationeel uniform voor (repressief) brandweerpersoneel. • Aanschaf van dienstschoenen voor alle operationeel uniformdrager. • Aanschaf en uitlevering van de tweewegpagers. • Aanschaf en uitlevering van ademlucht.
5.3
Financiering
Het financieringsbeleid is erop gericht dat de VRG in beginsel haar investeringen financiert uit eigen middelen. Indien de middelen ontoereikend zijn, worden de financieringsrisico’s eerst zoveel mogelijk afgedekt door kortlopende financiering/ kasgeldleningen (tot de kasgeldlimiet) omdat de meerjareninvesteringsbegroting qua bedragen en timing met onzekerheden gepaard gaat. Indien blijkt dat de financieringsbehoefte structureel van aard is, wordt deze afgedekt met langer lopende vastrentende leningen. Het type, de omvang en looptijd van deze leningen zijn afgestemd op de spreiding in de leningportefeuille van de VRG. De aflossing is gepland binnen de kaders voor de renterisiconorm en de kasgeldlimiet, zoals vastgelegd in de Wet financiering decentrale overheden. Het beleid is defensief en risicomijdend en erop gericht om de financieringsrisico's zo goed als mogelijk te beheersen. Bij de financiering worden geen zekerheden verstrekt en geen afgeleide financiële instrumenten ingezet. Eind 2024 staan er elf leningen in de boeken voor een totaalbedrag van € 10,9 miljoen. Liquiditeitspositie Met de huisbankier, Bank Nederlandse Gemeenten (BNG), is een krediet- en depotarrangement vastgelegd van € 3,3 miljoen voor de kortlopende negatieve saldi in rekening-courant.
In het eerste kwartaal van 2024 is een kasgeldlening van € 1.000.000 aangetrokken ter overbrugging van een tijdelijk overbruggingstekort. Schatkistbankieren De ‘Wet verplicht schatkistbankieren’ verplicht overheden om overtollige liquide middelen aan te houden in de schatkist. Hiervoor geldt een drempelbedrag van 2% van het begrotingstotaal met een minimum van € 1 miljoen. Voor de VRG is het drempelbedrag voor 2024 berekend op € 1.180.880. De naleving van de regeling is opgenomen in de toelichting op kortlopende vorderingen van de balans. Kasgeldlimiet Berekening kasgeldlimiet Kasgeldlimiet moet berekend worden bij de aanvang van elk kalenderjaar en bij wijziging van elk percentage Begrotingstotaal 2024
€ 59.044.000
Het bij ministeriele regeling vastgestelde percentage Kasgeldlimiet
8,2% € 4.841.608
31
In onderstaand overzicht is de is de werkelijke omvang van de kasgeldlimiet getoetst aan de norm overeenkomstig de Wet FIDO. Kasgeldlimiet gemiddeld per kwartaal (euro) Kwartaal 1
Kwartaal 2
Kwartaal 3
Kwartaal 4
59.044.000
59.044.000
59.044.000
59.044.000
1. Toegestane kasgeldlimiet (8,2%)
4.841.608
4.841.608
4.841.608
4.841.608
2. Omvang vlottende schuld
1.000.000
-
-
-
- opgenomen gelden < 1 jaar
1.000.000
-
-
-
- schuld in rekening-courant
-
-
-
-
-gestorte gelden door derden
-
-
-
-
1.940.951
1.787.865
2.741.209
5.339.364
2.795
3.271
3.688
4.907
1.938.156
1.784.594
2.737.521
5.334.457
-
-
-
-
4. Totaal netto vlottende schuld (2 minus 3)
-940.951
-1.787.865
-2.741.209
-5.339.364
Ruimte (+) Overschrijding (-) (1 minus 4)
5.782.559
6.629.473
7.582.817
10.180.972
Omvang begrotingsjaar 2024
3. Vlottende middelen - contante gelden in kas - tegoeden in rekening courant - overige uitstaande gelden (niet vast)
Renterisiconorm De renterisiconorm schrijft voor hoeveel maximaal geleend mag worden voor een periode langer dan één jaar. De samenstelling van de leningenportefeuille is zodanig dat ook in de toekomst bij herfinanciering de renterisiconorm niet wordt overschreden. Renterisiconorm
2024
Begrotingstotaal
59.044
Voorgeschreven percentage
20%
Renterisico norm
11.809
Renteherzieningen
-
Aflossingen
443
Renterisico
443
Renterisico norm Renterisico Ruimte onder de renterisiconorm
11.809 443 11.366
32
5.4
Bedrijfsvoering
Binnen de sector Bedrijfsvoering worden alle ondersteunende taken verricht ten aanzien van financiën, personeelszaken, facilitaire zaken, inkoop en informatiemanagement. Informatievoorziening In het kader van het programma Grip op Informatievoorziening is in 2024 gewerkt aan de versterking van de fundamenten van het informatiehuis van de Veiligheidsregio Groningen (VRG). Dit omvatte de ontwikkeling van een nieuwe technische IT-infrastructuur, evenals de noodzakelijke technologische, systematische, procesmatige en data gerelateerde aanpassingen die essentieel zijn voor een toekomstbestendige informatievoorziening. Deze informatievoorziening is gericht op het voortdurend ondersteunen van de bedrijfsprocessen en het faciliteren van aansluiting op landelijke voorzieningen, waaronder de meldkamer en nationale crisissystemen zoals het LCMS en de in ontwikkeling zijnde KCR2. Tevens is er voortgang geboekt in de implementatie van kernregistraties, conform de landelijke richtlijnen, waarbij gebruik is gemaakt van diverse landelijke architectuurprincipes en standaarden. Ter ondersteuning van deze doelstellingen is een gespecialiseerd datateam samengesteld. De VRG Taskforce Informatie Gestuurde Veiligheid is versterkt door de actieve deelname van alle sectoren en de Nederlandse Organisatie voor Toegepast Natuurwetenschappelijk Onderzoek (TNO).
Binnen deze taskforce wordt informatie uit diverse producten gedeeld en worden ontwikkelingen op het gebied van Informatie Gestuurde Veiligheid (IGV) en Informatievoorziening (IV) systematisch geïnventariseerd, geanalyseerd en gemonitord. In samenwerking met de Veiligheidsregio’s Drenthe, Fryslân en de Meldkamer Noord-Nederland onderzoeken we de mogelijkheden voor bovenregionaal informatiemanagement en de borging daarvan. Daarnaast participeren we, in samenwerking met 3Noord en de Veiligheidsregio Rotterdam Rijnmond, in de ontwikkeling van AI-toepassingen ten behoeve van veiligheidsregio’s. Informatieveiligheid - BIO en cybercrime Sinds november 2024 heeft de VRG zelfstandig een Security Operations Center (SOC) geïmplementeerd ter versterking van de informatieveiligheid en cyberweerbaarheid. Dit besluit volgde op het beëindigen van het landelijke initiatief om gezamenlijk een SOC op te richten voor alle veiligheidsregio’s. Het SOC zorgt voor een 24/7 monitoring van de VRG-omgeving om cyberdreigingen, waaronder ransomware, tijdig te signaleren en adequaat in te grijpen om grootschalige schade te voorkomen. Daarnaast wordt structureel ingezet op het vergroten van cyberbewustzijn bij medewerkers, onder andere door een phishingcampagne en regelmatige aandacht voor dit thema via VRGnet en teamoverleggen.
In lijn met het landelijke Versnellingsplan IV is in het laatste kwartaal van 2024 een onafhankelijke auditor geselecteerd via een aanbesteding. Deze zal in het tweede kwartaal van 2025 de veiligheidsregio’s toetsen om het volwassenheidsniveau van de implementatie en werking van informatieveiligheidsmaatregelen te bepalen. Vastgoedbeleid Aan het Strategisch Huisvestingsplan wordt uitvoering gegeven overeenkomstig de opgestelde (ver)bouwplanning. In het plan zijn de staat van de portefeuille, het bij een hedendaagse brandweerorganisatie horende kwaliteitsniveau van de huisvesting, de vervangingsbehoefte en de prioritering met betrekking tot de verschillende vestgingen in beeld gebracht. De daarmee gemoeide financiële uitzetting van de begroting van de VRG van 1,3 miljoen euro per jaar voor de komende tien jaar is in de begroting en meerjarenbegroting opgenomen. Hiermee zullen drie kazernes verbouwd worden en zeven kazernes worden vervangen door nieuwbouw. Resultaat is dat een begin wordt gemaakt met de vernieuwingsopgave voor de op onderdelen sterk verouderde vastgoedportefeuille.
33
Toekomstbestendig brandweerstelsel en rechtspositie brandweervrijwilligers Door een uitspraak van het Europese Hof dat gelijke werkzaamheden gelijk beloond moeten worden, leek invoering van verplichte taakdifferentiatie tussen beroepsbrandweermensen en brandweervrijwilligers een tijd lang onvermijdelijk. Dit zorgde voor grote gevolgen voor het brandweerstelsel, dat voor ruim negentig procent uit vrijwilligers bestaat. Na juridisch onderzoek is geconcludeerd dat taakdifferentiatie waarschijnlijk niet nodig is, mits duidelijker onderscheid wordt gemaakt tussen verplichte en niet-verplichte opkomst door respectievelijk beroeps en vrijwilligers. De huidige vorm van consignatie en kazernering van vrijwilligers zou dan moeten stoppen. De landelijke ‘stuurgroep toekomstbestendig brandweerstelsel’ heeft daarom een implementatieplan gemaakt voor het afschaffen van consignatie en kazernering van brandweervrijwilligers. Randvoorwaarde voor de implementatie is dat alle structurele en incidentele kosten die hieruit voortvloeien voor rekening komen van de minister van Justitie en Veiligheid als stelselverantwoordelijke. Ook moet er een uitzondering op de Arbeidstijdenwet worden gemaakt. De minister wil daarnaast breder onderzoek doen naar consignatie. De VRG maakt t.b.v. haar paraatheid voor een aanzienlijk deel gebruik van consignatie (en een klein beetje van kazernering).
De VRG zal pas concrete stappen zetten als er landelijk overeenstemming is bereikt over hoe de implementatie gaat gebeuren en hoe dit wordt gefinancierd. Daarbij staat de VRG voor de uitdaging om het aantoonbaar onverplichte karakter van brandweervrijwilligheid te verenigen met de ambitie om als brandweerorganisatie altijd paraat te zijn. Toekomstgericht werkgeverschap De contourennota en de veranderende arbeidsmarkt vragen om te investeren in toekomstbestendig werkgeverschap. Daartoe is het landelijke programma ‘Toekomstgericht werkgeverschap’ gestart, als één van de vier ‘Grote Werken’. Dit programma richt zich op thema’s als kwaliteit van de dienstverlening, duurzame inzetbaarheid, betrokkenheid en motivatie, arbeidsverhoudingen en arbeidsrelaties, personeelswerving en behoud. De thema’s komen grotendeels overeen met de thema’s die binnen de VRG spelen. Het werven en behouden van personeel is een uitdaging voor alle werkgevers en dus ook voor de VRG. Tot dusver is het aantrekken van nieuw personeel succesvol geweest. Naar verwachting zal de arbeidsmarkt krapper worden waardoor werkgevers hun organisatie steviger in de markt moeten zetten. De afgelopen twee jaren zijn er diverse instrumenten ontwikkeld om de VRG als werkgever te onderscheiden en promoten, waaronder de werkgeversfilm, inzet van andere (online) wervingskanalen en ontwikkeling van beeldmateriaal en websites.
Dit zal worden uitgebouwd naar een visie op recruitment en een gerichte inzet van AI en instrumenten om een goede match te kunnen maken tussen werk en mens. Ten aanzien van behoud is er onder andere een onboardingsprogramma ontwikkeld en is het thuiswerkbeleid geïmplementeerd. In 2024 is door de werkgeversvereniging samenwerkende veiligheidsregio's (WVSV) en de vakcentrales een arbeidsvoorwaardenakkoord gesloten met een looptijd van 1 mei 2024 tot 1 augustus 2025. Het arbeidsvoorwaardenakkoord kent een loonstijging van 6,4%, een tijdelijke verlaging van de premie reparatieuitkering WW tot 0,0%, afspraken over duurzame inzetbaarheid, overleg over uitbreiding van de doelen van het IKB en het harmoniseren van vergoedingen van stagiairs. Dit onderhandelingsakkoord blijft binnen de kaders van de gemeentelijke CAO. Hierbij is het relevant om op te merken dat WVSV (nog) niet te maken heeft met de wet normalisering rechtspositie ambtenaren (WNRA). De inwerkingtreding van de WNRA is voor veiligheidsregio's nog uitgesteld, daar waar gemeenten in 2020 al zijn overgegaan. Risicobeheer en verzekeringen Per 1 januari 2024 is de landelijke regeling aanspraken na dienstongevallen in werking getreden. In deze regeling staan de aanspraken bij dienstongevallen voor alle medewerkers bij de Veiligheidsregio’s.
De dekking van de regeling is geborgd via een gezamenlijk aanbestede ongevallenverzekering en voor het overige deel via het gezamenlijk opgerichte waarborgfonds. De landelijke regeling omvat grotendeels verbeteringen voor het personeel, maar gedeeltelijk ook een verslechtering. Om die verslechtering te compenseren is een lokale 34
hardheidsclausule vastgesteld. Doordat het Waarborgfonds nog een reserve moet vormen, blijven de gezamenlijke kosten voor de premie ongevallenverzekering en inleg waarborgfonds voor 2024 nog op het niveau van 2023. Vanaf 2025 verwacht de VRG een kostendaling. Tweede loopbaanbeleid beroepsbrandweer Tussen werkgevers en werknemers zijn op landelijk niveau afspraken gemaakt rondom de bezwarendheid van repressieve brandweerfuncties, specifiek de beroepsbrandweer. De belangrijkste afspraak is dat beroepsmedewerkers hun functie maximaal twintig jaar mogen uitvoeren. Dit beleid is in 2006 van kracht geworden. In 2022 heeft de VRG een herijkt tweede loopbaanbeleid vastgesteld. Hierin is aandacht voor duurzame inzetbaarheid en breed loopbaanbeleid, wetende dat een repressieve functie doorgaans niet tot de pensioengerechtigde leeftijd kan worden uitgevoerd. Dit brengt voor de komende jaren extra kosten met zich mee. Vanuit het jaarresultaat 2021 is een bestemmingsreserve gevormd waaruit deze kosten worden gedekt. Nu de toepassing van het tweede loopbaanbeleid dichterbij komt en er discussie bestaat over het thema bezwarendheid, is een landelijk onderzoek gestart door de Universiteit van Maastricht naar duurzame inzetbaarheid en arbeidsparticipatie voor repressief brandweerpersoneel (SemFire onderzoek).
Het SemFire onderzoek is van start gegaan op 1 mei 2021 en had een oorspronkelijke looptijd van vier jaar, maar heeft door diverse redenen twaalf maanden vertraging opgelopen. De resultaten van de derde onderzoeksronde zijn eerder dit jaar gedeeld met de betrokken organisaties. Hierin zijn de verbanden tussen drie soorten werkbelastingen en negen indicatoren van duurzame inzetbaarheid bescheven. In afwachting van de uiteindelijke onderzoeksresultaten hebben partijen verder afgesproken dat er geen onomkeerbare besluiten worden genomen. Medewerkers kunnen tot er nieuwe afspraken zijn gemaakt over herziening van de arbeidsvoorwaardenregeling onder voorwaarden wel een verzoek indienen tot uitstel van de maximale termijn van het vervullen van de bezwarende functie van twintig jaar. Dit geldt dus ook voor VRGmedewerkers, waarbij het herijkte VRG-beleid deze ruimte ook al bood. Los van de uitkomsten van SemFire en eventuele effecten op het tweede loopbaanbeleid werkte de VRG in 2024 aan het vergroten van de mobiliteit van de repressieve medeweker en het toepassen van het beleid. Uitgangspunt was om meer bewustwording te creëren van werk bij andere (maatschappelijke) organisaties en de samenwerking te zoeken als organisatie.
Mentale gezondheid/ PTSS Onderdeel van het VRG-beleid op gebied van duurzame inzetbaarheid, is ook het investeren in de mentale gezondheid van medewerkers, zowel in een repressieve functie als overig personeel. Dat betekent ook het zoveel mogelijk voorkomen van klachten en uitval. Mede door de documentaire van Zembla over PTSS binnen veiligheidsregio's, is er extra aandacht gekomen voor dit thema. Dit heeft geleid tot inspanningen om in korte tijd een landelijke (model)regeling PTSS op te stellen, met de volgende insteek: een proces inrichten waardoor de aanvraag PTSS wordt erkend als beroepsziekte, deze efficiënt en eenduidig kan worden ingericht en het qua behandeling en aanspraken gelijktrekken van vrijwilligers en beroepsmedewerkers. De regeling is in 2024 nog niet vastgesteld, aangezien de minister van Justitie en Veiligheid (JenV) en het Veiligheidsberaad nog afspraken moeten maken over de financiën en overleg over de inhoud plaatsvindt tussen de WVSV en de vakbonden. Daarnaast is in 2024 de landelijke toolbox voor psychosociale ondersteuning opgeleverd, wat handvatten biedt voor veiligheidsregio's voor hun activiteiten op dit vlak. Binnen de VRG is mentale gezondheid al jaren een thema en heeft in 2024 een intensivering plaatsgevonden in het aanbod richting medewerkers, trainingen en communicatie.
Rechtmatigheid Als onderdeel van de jaarrekening wordt door het Dagelijks Bestuur een rechtmatigheidsverantwoording opgesteld. De rechtmatigheidsverantwoording zoals de wet voorschrijft betreft de financiële rechtmatigheid binnen de gemeenschappelijke regeling, wat voorheen door de accountant werd gedaan. De basis voor de 35
rechtmatigheidsverantwoording door het Dagelijks Bestuur is opgenomen in het controleplan, waarbij de kaders in het normenkader zijn opgenomen. In het controleplan is beschreven welke interne controles er worden uitgevoerd en met welke frequentie. De in het controleplan opgenomen tolerantiegrens bedraagt 1% voor de financiële rechtmatigheidsverklaring. Dit betekent een begroot bedrag van € 599.000 voor fouten en onduidelijkheden. Naast de tolerantie wordt een rapporteringstolerantie gehanteerd. Dit is het bedrag waarboven wordt gerapporteerd en is vastgesteld op 5% van de tolerantiegrens en bedraagt € 30.000 op basis van de begroting. Omdat de totale lasten in de jaarrekening hoger zijn dan begroot, zijn de toleranties niet aangepast. Dit betekent dat met een strengere tolerantie dan afgesproken, is gecontroleerd. De BON wordt door de VRG als verbonden partij beschouwd. De governance rondom de BON ligt momenteel voor een zienswijze bij de gemeenten om hiaten uit het verleden op te lossen. De feitelijke situatie van de verhouding met de BON is in 2024 niet veranderd en daarmee rechtmatig verantwoord. In de paragaaf 7.3 is de begrotingsrechtmatigheid opgenomen. Hieruit blijken begrotingsoverschrijdingen die niet meewegen in het oordeel. Op basis van de uitgevoerde werkzaamheden zijn geen fouten en/of onduidelijkheden geconstateerd die de rapporteringstolerantie overschrijden.
Er kan om die reden een rechtmatigheidsverantwoording zonder fouten en/of onduidelijkheden worden afgegeven.
5.5
Communicatie
Team Communicatie zet zich in om als organisatie betrouwbaar, zichtbaar, bereikbaar, transparant en betrokken te blijven communiceren met onze inwoners, netwerk- en crisispartners, gemeenten en natuurlijk onze eigen collega's in Stad en Ommeland. Dat doet Team Communicatie door de positionering en de profilering van zowel de VRG als Brandweer Groningen te bewaken en te verstevigen. Door te vertellen waar we van zijn, wat wij doen, met wie wij dat doen en voor wie wij dat doen. De VRG wil als organisatie zichtbaar, bereikbaar en transparant zijn zodat inwoners van Groningen betekenis kunnen geven aan de mensen en het werk van de veiligheidsregio en zich verbonden voelen met onze organisatie. Ondersteuning van onze primaire processen Het jaar 2024 was een intensief en druk jaar. Het team heeft in alle sectoren en op diverse gebieden een actieve rol gespeeld in communicatie-initiatieven, zowel extern als intern. Voorbeelden hiervan zijn de ondersteuning van de programma’s voor paraatheid en vrijwilligheid, de begeleiding van de introductie van de twee-weg pagers, en de ontwikkeling van een toekomstbestendige communicatiestrategie voor vrijwilligheid. In samenwerking met TNO en de afdeling Crisisbeheersing is het Handboek Burgerhulp voor hulpdiensten tijdens een crisis gepresenteerd.
Dit handboek biedt hulpdiensten en crisisfunctionarissen een handelingsperspectief om de betrokkenheid van burgers te faciliteren en te coördineren. Voor de inwoners is aanvullende informatie beschikbaar gesteld op www.eerstehulpbenjij.nl, een platform dat hen helpt zich voor te bereiden op rampen en crises. Tevens is de Aardbevingswijzer ontwikkeld, die speciaal ontworpen lessen op basisscholen over aardbevingen biedt. Ontwikkelingen vanuit team Communicatie Intern heeft de VRG nu een beeldbank beschikbaar, waardoor medewerkers zelf beelden kunnen selecteren voor diverse presentaties. Daarnaast is in 2024 een aanbesteding afgerond voor relatiegeschenken met de nieuwe leverancier BrandMore. Ten gevolge van het faillissement van onze vaste drukwerkpartner waren wij genoodzaakt een nieuwe aanbestedingsprocedure te initiëren. Het jaar kende een aantal inspirerende evenementen ter gelegenheid van het 10-jarig bestaan van de VRG, waarvoor het Team Communicatie een significante bijdrage heeft geleverd. Ook bij evenementen zoals Delfsail,
36
de tweejaarlijkse open dag, de Dag van de Crisisfunctionaris, en verschillende banenmarkten heeft het team ondersteuning geboden.
Landelijke ontwikkelingen Het feit dat de wereld om ons heen veranderde, vroeg ook een toenemende inspanning van onze corporate communicatie. Nu de veiligheidssituatie in Nederland onder druk staat vanwege geopolitieke spanningen, cyberdreigingen en klimaatverandering, vraagt de weerbaarheid van onze samenleving aandacht en inzet. Dit thema vraagt landelijke beraadslaging en zorgvuldige afstemming, over de positionering van de diverse partijen en gremia hierin. Public affairs en community relations, om maar twee belangrijke corporate communicatieonderdelen te noemen, zijn hierin onontbeerlijk.
5.6
Verbonden partijen
Verbonden partijen zijn privaatrechtelijke of publiekrechtelijke organisaties waarin de VRG zowel een bestuurlijk als financieel belang heeft. Er is sprake van een financieel belang als de VRG aansprakelijk is bij het niet nakomen van de verplichtingen door de rechtspersoon. Er is sprake van een bestuurlijk belang als de VRG vertegenwoordigd is in het bestuur of zeggenschap daarin kan uitoefenen. Stichting Brandweeropleidingen Noord (BON) De bestuurlijke deelname van de VRG, samen met de VRF en de VRD, in de Stichting BON, benadert de definitie van een verbonden partij. Er is volgens de statuten geen sprake van een financieel belang in de stichting BON. De stichting BON is aandeelhouder in de BON Holding BV. De BON Holding B.V. heeft een 100% deelneming in Oefencentrum Noord B.V., Brandweeropleidingen Noord B.V. en Brandweer Flexpool Noord B.V. Binnen de BON is een beweging ingezet om een aantal noodzakelijke aanpassingen in de structuur en de bedrijfsvoering door te voeren om tot een gezonde bedrijfsvoering en een nauwere verbinding met de veiligheidsregio’s te komen.
37
6
Balans en overzicht van baten en lasten
6.1
Balans
Activa
31-dec-24
31-dec-23
-
-
(bedragen * € 1.000) Vaste activa Immateriële vaste activa Materiële vaste activa - Investeringen met economisch nut
39.662 39.662
Financiële vaste activa Totaal vaste activa
39.155 39.155
-
-
39.662
39.155
-
-
1.027
317
Vlottende activa Voorraden Uitzettingen korter dan één jaar - Vorderingen op openbare lichamen
385
210
- Uitzettingen in Rijksschatkist
500
-
- Overige vorderingen
142
107
Liquide middelen
118
22
- Kas
3
3
- Bank
115
19
Totaal vlottende activa
Totaal activa
1.145
339
40.807
39.494
38
Passiva
31-dec-24
31-dec-23
(bedragen * € 1.000) Vaste passiva Eigen vermogen - Algemene reserve
9.775
3.333
129
18
- Bestemmingsreserves
5.999
5.103
- Gerealiseerd resultaat
3.647
- 1.788
Voorzieningen - Voorzieningen
11.596 11.596
Vaste schulden van langer dan één jaar - Binnenlandse banken en overige financiële instellingen
15.691 15.691
10.904 10.904
Totaal vaste passiva
11.347 11.347
32.275
30.371
7.895
7.958
Vlottende passiva Netto vlottende schulden korter dan één jaar - Bank- en girosaldi - Overig schulden
-
1.535
7.895
6.423
Overlopende passiva
637
1.165
- De van Europese en Nederlandse overheidslichamen ontvangen voorschotbedragen met een specifiek bestedingsdoel
477
402
- Overige vooruit ontvangen bedragen ten bate van volgende begrotingsjaren
160
763
Totaal vlottende passiva
Totaal passiva
8.532
9.123
40.807
39.494
39
6.2
Overzicht van baten en lasten Primitieve begroting 2024 (x € 1.000)
Actuele begroting 2024 (x € 1.000)
Realisatie 2024 (x € 1.000)
Veiligheidsregio Groningen
Baten
Baten
Lasten
Baten
Lasten
Brandweerzorg
49.550
49.875
38.561
11.314
49.873
39.671
10.202
Crisisbeheersing GKG GHOR Algemene dekkingsmiddelen Overhead
Lasten
Saldo
40.886
8.664
Saldo
747
3.131
-2.384
752
3.096
-2.344
747
1.982
-1.235
1.368
1.368
-
1.378
1.378
-
1.368
1.261
107
517
1.891
-1.374
521
1.647
-1.126
517
1.687
-1.170
9.798
-
9.798
10.175
-
10.175
11.065
0
11.065
-
11.767
-11.767
3
14.777
-14.774
24
12.553
-12.529
-
Heffing VPB
-
-
Bedrag onvoorzien Saldo van baten en lasten
Saldo
61.980
59.043
-
-
2.937 62.704
59.459
-
3.245 63.594
57.154
6.440
Toevoegingen en onttrekkingen aan de reserves per programma (x € 1.000) Brandweerzorg
-
2.937
-2.937
-
3.245
-3.245
-
2.793
-2.793
Crisisbeheersing
-
-
-
-
-
-
-
-
-
GKG
-
-
-
-
-
-
-
-
-
GHOR
-
-
-
-
-
-
-
-
-
61.980
61.980
- 63.594
59.947
3.647
Resultaat
- 62.704 62.704
40
6.3
Waarderingsgrondslagen en resultaatbepaling
Algemeen De jaarrekening is opgemaakt met inachtneming van de BBV-voorschriften. De waardering van de activa en passiva en de bepaling van het resultaat vinden plaats op basis van historische kosten. Tenzij bij de betreffende balanspost anders vermeld, worden de activa en passiva opgenomen tegen de nominale waarde. De jaarrekening is opgesteld in euro’s en afgerond op duizenden. Continuïteitsveronderstelling Deze jaarrekening is opgesteld uitgaande van continuïteitsveronderstelling. Schattingen Om de grondslagen en de regels voor het opstellen van de jaarrekening te kunnen toepassen, is het nodig dat de leiding van de gemeenschappelijke regeling over de verschillende zaken een oordeel vormt en dat de leiding een schatting maakt die essentieel is voor de in de jaarrekening opgenomen bedragen. Indien het voor het geven van het op grond van het BBV vereiste inzicht noodzakelijk is, is de aard van deze oordelen en schattingen inclusief de bijbehorende veronderstellingen opgenomen bij de toelichting op de betreffende jaarrekeningposten. Vergelijking met voorgaand jaar De gehanteerde grondslagen van waardering en resultaatbepaling zijn ongewijzigd gebleven ten opzichte van het voorgaande jaar. Materiële vaste activa De vaste activa van de VRG heeft een economisch nut en is gewaardeerd tegen verkrijgingsprijs of vervaardigingsprijs.
De activa wordt lineair afgeschreven vanaf het jaar na ingebruikname waarbij geen rekening wordt gehouden met een restwaarde. Op gronden en terreinen wordt niet afgeschreven. De afschrijvingstermijnen zijn vastgelegd in de financiële verordening. Vlottende activa De vlottende activa worden opgenomen tegen de nominale waarde. Eigen vermogen Het eigen vermogen bestaat uit de algemene- en bestemmingsreserves en het resultaat voor bestemming van het lopende jaar. De algemene reserve heeft geen bestuurlijk vastgelegde bestemming en dient als buffer voor het opvangen van financiële tegenvallers of andere niet te kwantificeren risico’s. Aan een bestemmingsreserve is door het Algemeen Bestuur een specifiek doel gekoppeld. Voorzieningen De definitie van een voorziening is een schatting van voorzienbare lasten waarvan het ontstaan in het verleden ligt. De exacte omvang hiervan is onzeker evenals het tijdstip van optreden. Voorzieningen worden opgenomen tegen de nominale waarde. Ten aanzien van de onderhoudsvoorziening wordt gerekend met een indexatiepercentage van 2,5%.
De voorziening FLO wordt bepaald conform de volgende uitgangspunten: • De rechten van personeelsleden inzake FLO-overgangsrecht zijn gebaseerd op de huidige bepalingen uit hoofdstuk 9g tot en met 9i van de CAR(-UWO) Veiligheidsregio’s; • Indien een medewerker de leeftijd van 53 bereikt op balansdatum, wordt ervanuit gegaan dat gebruik gemaakt gaat worden van de regeling FLO-overgangsrecht; • Voor medewerkers tot de leeftijd van 53 worden de afkooprechten in de voorziening opgenomen; • Bij het opnemen van de verplichtingen wordt geen rekening gehouden met de kans op vervallen van rechten door natuurlijk verloop; 41
• •
•
•
Jaarlijks vindt een actualisatie van de kosten plaats door een externe deskundige. De effecten worden verwerkt in de voorziening; De FLO-rechten zijn gewaardeerd op basis van het bij het opmaken van de jaarrekening bekende caoloon. Er wordt rekening gehouden met een jaarlijkse indexatie die gebaseerd is op de gemiddelde loonstijging van de afgelopen 20 jaar, op basis van de CBS-statistiek ‘Openbaar bestuur en overheidsdiensten’; Voor het contant maken van de verplichting wordt gebruik gemaakt van een disconteringsvoet. De gehanteerde disconteringsvoet wordt door De Nederlandsche Bank gepubliceerd: de Ultimate Forward Rate (UFR); Een keer in de 5 jaar worden de gehanteerde uitgangspunten getoetst en herijkt.
In 2024 heeft een schattingswijziging plaatsgevonden op grond van het feit dat niet elke medewerker gebruik maakt van het FLO-overgangsrecht (gemiddeld stroomt 1 medewerker met recht op FLO jonger dan 53 jaar uit en worden zijn rechten afgekocht). Op basis van historische ervaringscijfers is vastgesteld dat wanneer medewerkers de leeftijd van 53 jaar hebben bereikt, zij gebruik gaan maken van de regeling FLO-overgangsrecht. Voor de medewerkers tot 53 jaar wordt het afkoopbedrag gehanteerd. De gevormde voorziening wordt geïndexeerd en contant gemaakt. Concreet betekent dit dat met de voorziening jaarlijks 14 jaar vooruit wordt gekeken om vast te stellen welk bedrag nodig is om de medewerkers die zijn vrijgesteld van werkzaamheden een garantie-inkomen te bieden conform de voorwaarden zoals omschreven in hoofdstuk 9i van de CAR(-UWO) Veiligheidsregio’s. Het kwantitatieve effect van de schattingswijziging bedraagt € 3.772.317 (rekening houdend met de mutaties in 2024) en is nader toegelicht in het hoofdstuk FLO Overgangsrecht. Vaste en vlottende passiva Vaste en vlottende passiva worden opgenomen tegen de nominale waarde. Personeelslasten worden in principe toegerekend aan het boekjaar waarop ze betrekking hebben. Als gevolg van het formele verbod op het opnemen van voorzieningen c.q.
schulden uit hoofde van jaarlijks terugkerende arbeidskosten gerelateerde verplichtingen van vergelijkbaar volume, worden sommige personele lasten echter toegerekend aan de periode waarin uitbetaling plaatsvindt. Resultaatbepaling De baten en lasten worden toegerekend aan het jaar waarop zij betrekking hebben. Baten worden opgenomen voor het bedrag waarvoor zij op balansdatum zijn gerealiseerd. Verliezen en risico’s die hun oorsprong vinden in het begrotingsjaar worden opgenomen indien zij bekend zijn voor het opstellen van de jaarrekening. Niet in de balans opgenomen verplichtingen Meerjarige financiële verplichtingen worden niet in de balans opgenomen. De lasten die hieruit voortvloeien worden onder de bedrijfslasten verantwoord.
42
7 Toelichtingen 7.1
Toelichting balans
7.1.1
Vaste activa (x € 1.000)
Omschrijving Boekwaarde 31-12-2023
Investeringen 2024
Desinvestering en 2024
Afschrijvingen 2024
Boekwaarde 31-12-2024
2.171
2
-
-
2.173
Gronden Bedrijfsgebouwen
9.862
-
-
433
9.429
Vervoermiddelen
18.792
556
67
1.759
17.522
Machines en installaties
1.308
11
-
120
1.199
Overige materiële vaste activa
6.987
2.918
-
1.195
8.710
Totaal
39.120
3.485
67
3.506
39.033
Omschrijving
Boekwaarde 31-12-2023
Investeringen 2024
(x € 1.000) Boekwaarde 31-12-2024
Activeringen 2024
Investeringsprojecten in uitvoering
35
4.079
3.485
629
Totaal
35
4.079
3.485
629 (x € 1.000)
Omschrijving
Materiële vaste activa
Boekwaarde 31-12-2024
Boekwaarde 31-12-2023
39.033
39.120
629
35
39.662
39.155
Investeringsprojecten in uitvoering Totaal
7.1.2
Vlottende activa
Uitzettingen met een rentetypische looptijd korter dan één jaar. (x € 1.000) Omschrijving Boekwaarde 31-12-2024 Rijksschatkist
Boekwaarde 31-12-2023
500
-
Overige vorderingen: Debiteuren
19
10
385
102
Nog te ontvangen bedragen
-
108
Vooruitbetaalde bedragen
123
97
1.027
317
Vorderingen op openbare lichamen
Totaal
43
Rijksschatkist Met de BNG is een overeenkomst schatkistbankieren gesloten, daarin is vastgelegd dat het banksaldo boven het drempelbedrag van € 1,181 mln. automatisch door de BNG wordt afgeroomd. Dit is 2,0 % van het begrotingstotaal.
Per kwartaal was dit saldo gemiddeld als volgt: Berekening benutting drempelbedrag schatkistbankieren (x € 1.000) Verslagjaar 2024 Drempelbedrag
1.181 Kwartaal 1
Kwartaal 2
Kwartaal 3
Kwartaal 4
Kwartaalcijfer op dag basis buiten ’s Rijksschatkist aangehouden middelen
140
162
184
227
Ruimte onder het drempelbedrag
1.041
1.019
996
954
-
-
-
-
Overschrijding van het drempelbedrag
Gelet op het karakter en de kredietwaardigheid van de debiteuren wordt voor deze vorderingen geen voorziening getroffen. Liquide middelen Omschrijving (x € 1.000) 31-dec-2024
31-dec-2023
Kas
3
3
Bank
115
19
Totaal
118
22
7.1.3
Vaste passiva
Algemene reserve Omschrijving 31-12-2023
Resultaat bestemming 2023
(x € 1.000) 1-1-2024
Toevoeging
Onttrekking
31-12-2024
VRG
18
-1.786
-1.768
2.600
703
129
Totaal
18
-1.786
-1.768
2.600
703
129
De bestemming van het resultaat 2023 is verwerkt conform de vastgestelde jaarstukken 2023. Bovenstaand overzicht betreft de opstelling voor resultaat bestemming. In hoofdstuk 2 is het voorstel voor het bestemmen van het resultaat 2024 opgenomen.
44
Bestemmingsreserve Omschrijving 31-12-2023
Resultaat bestemming 2023
1-1-2024
Toevoeging
Onttrekking
Materieel VRG
1.811
-
1.811
-
100
1.711
Huisvesting
217
-
217
1.281
289
1.209
2.469
-
2.469
100
-
2.569
Tweede loopbaanbeleid
301
-
301
16
50
267
ICT
305
-
305
-
61
244
Totaal
5.103
-
5.103
1.397
500
5.999
Egalisatiereserve kapitaallasten
(x € 1.000) 31-12-2023
Materieel VRG Deze reserve is bestemd om de kapitaallasten op toekomstige investeringen in activa die eenmalig door het Rijk zijn geschonken te dekken. In 2021 is geïnvesteerd in vier grootwatersystemen. De reserve wordt ingezet om de jaarlijkse kapitaallasten te dekken met ingang van 2022. De onttrekking is conform begroting en vastgestelde beleidsregels. Huisvesting De reserve is bestemd om fluctuaties in de vastgoed opgave op te kunnen vangen. De onttrekking in 2024 betreft de kosten inzake het project huisvesting stedelijk gebied. Egalisatiereserve kapitaallasten In 2021 is besloten om de egalisatiereserve kapitaallasten in te stellen. De reserve wordt ingesteld om vrijvallende kapitaallasten te reserveren en om schommelingen in werkelijke kapitaallasten op te vangen. Bij de instelling is ook een maximaal plafond afgesproken van € 2.000.000. Aangezien de reserve dit plafond al heeft bereikt heeft dit boekjaar geen toevoeging (het voordeel op de kapitaallasten) plaatsgevonden. Tweede loopbaanbeleid Deze reserve is bestemd voor kosten voor opleiding- en ontwikkeling en loopbaaninstrumenten inzake het tweede loopbaanbeleid. De onttrekking is conform de vastgestelde beleidsregels. De onttrekking heeft betrekking op de gemaakte kosten in 2024 met betrekking tot het tweede loopbaanbeleid. ICT Deze reserve is bestemd voor projecten met een informatievoorzieningscomponent.
De onttrekking in 2024 heeft betrekking op gemaakte kosten voor ICT-projecten die zijn uitgevoerd. Voorzieningen (x € 1.000)
Omschrijving 31-12-2023
Toevoeging
Aanwending
Vrijval
31-12-2024
129
113
72
2
15
Personeel - WW voorziening
168
46
1
32
-
14.067
703
1.182
3.772
9.816
-Voorziening groot onderhoud
1.449
295
147
-
1.597
Totaal
15.691
1.112
1.433
3.774
11.596
-AOW-hiaat voorziening - FLO voorziening Materieel
45
Voorziening personeel • De VRG is eigenrisicodrager WW. De WW-uitkering van medewerkers waarvan afscheid wordt genomen, ook na een tijdelijk dienstverband, komen voor eigen rekening. Voor de oud-medewerkers waarbij een verband bestaat tussen de WW-uitkering en de regionalisering is voor de toekomstige verplichting een voorziening getroffen. In 2024 is van drie medewerkers afscheid genomen waarvoor de voorziening is gedoteerd met € 107.000. Daarnaast heeft nog een kleine dotatie plaatsgevonden na herrekening van de benodigde dekking van al eerder opgenomen oud-medewerkers in deze voorziening. • In 2017 is een voorziening gevormd voor de compensatie van het AOW-hiaat van oud-medewerkers. Ze zijn voor hun 65-jarige leeftijd op basis van de FLO-regeling vervroegd met pensioen gegaan. De verhoging van de AOW-leeftijd bezorgt een financieel nadeel dat zij niet kunnen compenseren door langer door te werken. De voorziening is gevormd voor twee personen en zal in 2025 aflopen. • In de jaarrekening 2019 is een voorziening getroffen voor de verplichting van het FLO-overgangsrecht. De FLO-kosten zijn bij de jaarrekening 2024 geactualiseerd door een externe adviseur. Daarnaast valt, vooruitlopend op besluitvorming rondom de hernieuwde uitgangspunten, een bedrag vrij uit de voorziening van € 3.772.317 (rekening houdend met de mutaties in 2024).
Daarmee bedraagt de voorziening ultimo 2024 € € 9.815.691. Voorziening materieel Eind 2017 is voor alle kazernes, met uitzondering van de kazernes in de gemeente Groningen en Haren, een koopdan wel huurovereenkomst getekend. De VRG is zelfstandig bevoegd om het onderhoud uit te laten voeren. Op basis van het meerjarig onderhoudsplan is de voorziening gevormd. Dit om de schommelingen die de onderhoudskosten tussen de verschillende jaren zullen gaan vertonen in de exploitatie af te vlakken. Voorziening groot onderhoud huisvesting De VRG heeft het meeste vastgoed in eigendom en is zelfstandig bevoegd om hierop het onderhoud uit te laten voeren. Op basis van het meerjarig onderhoudsplan (MJOP) is een voorziening gevormd om de schommelingen die de onderhoudskosten tussen de verschillende jaren zullen gaan vertonen in de exploitatie af te vlakken. De voorziening wordt aangevuld met een jaarlijks geïndexeerd bedrag en verminderd met de betreffende kosten. In 2025 zal de methodiek van de vorming van de voorziening worden geëvalueerd waarbij onder andere gekeken wordt wat de impact is van het Strategisch HuisvestingsPlan en de beheersbaarheid van de voorziening in de huidige vorming. Vaste schulden (x € 1.000) (x € 1.000)
Hoofdsom
31-12-2023
Opgenomen
Afgelost
31-12-2024
BNG 110.778
1.100
878
-
32
846
BNG 110.857
2.000
1.440
-
80
1.360
BNG 110.858
1.200
990
-
30
960
BNG 110.949
1.200
360
-
120
240
BNG 110.950
1.000
767
-
33
734
BNG 111.111
1.100
662
-
73
589
BNG 111.110
1.000
850
-
25
825
BNG 111.605
2.500
2.500
-
-
2.500
BNG 111.935
750
750
-
-
750
WSB 29286
1.400
1.400
-
-
1.400
WSB 29892
1.000
750
-
50
700
Totaal
14.250
11.347
-
443
10.904
46
Het merendeel van de leningen zijn afgesloten voor de financiering van kazernes. De totaal betaalde rente in 2024 bedraagt € 145.501. Zie bijlage 9.6 ‘Geldleningen’ voor meer informatie.
7.1.4
Vlottende passiva
Schulden met een rentetypische looptijd korter dan één jaar. (x € 1.000) Omschrijving 31-dec-2024 Nog te betalen bedragen
31-dec-2023
7.888
6.410
Overige
7
13
Banksaldi
-
1.535
7.895
7.958
Totaal
Overige schulden Enkele grote posten (groter dan € 150 duizend) zijn: • Facturen nieuwe ademlucht € 2.312 duizend • Stichting Pensioenfonds ABP, pensioenpremie € 376 duizend • Inhuur personeel € 218 duizend • Belastingdienst loonheffing december € 2.284 duizend Overlopende passiva (x € 1.000) Omschrijving 31-dec-2024 Verplichtingen die in het begrotingsjaar zijn opgebouwd
31-dec-2023 -
-
De van Europese en Nederlandse overheidslichamen ontvangen voorschotbedragen met een specifiek bestedingsdoel
477
402
Vooruit ontvangen bedragen
160
763
Totaal
637
1.165
De vooruit ontvangen bedragen worden voornamelijk gevormd door: • De van Europese en Nederlandse overheidslichamen ontvangen voorschotbedragen met een specifiek bestedingsdoel; van het Ministerie van Justitie en Veiligheid is een bijdrage vooruit ontvangen ter compensatie van het uitwerkingskader van de Meldkamer. Vanuit de samenwerking met Veiligheidsregio Drenthe en Veiligheidsregio Fryslân wordt voor de uitwerking van het akkoord verwacht kosten te maken € 402.000. • Vooruit ontvangen NCG-gelden voor het aardbevingsdossier voor te maken kosten € 123.000.
47
7.1.5
Niet in de balans opgenomen verplichtingen
De niet in de balans opgenomen verplichtingen hebben betrekking op de Meldkamer Noord-Nederland (MNN). De kosten van het brandweeraandeel in het meldkamerpersoneel worden gedragen door de drie noordelijke veiligheidsregio’s. Op grond van het convenant worden de gezamenlijke personeelskosten op basis van inwoneraantal verrekend, dit betekent een aandeel van ongeveer 34% voor de VRG. Deze kosten worden verantwoord onder programma brandweerzorg. Veiligheidsregio Drenthe is formeel werkgever van dit personeel en zij belast de kosten door aan de VRG en VR Fryslân. De huurverplichtingen met betrekking tot gebouwen zijn als volgt: Verplichting (x € 1.000)
< 1 jaar
1 – 5 jaar
> 5 jaar
Huurverplichtingen gebouwen
1.413
1.164
Totaal huurverplichtingen
1.413
1.164
7.2
-
Toelichting baten en lasten Primitieve begroting 2024 (x € 1.000)
Actuele begroting 2024 (x € 1.000)
Realisatie 2024 (x € 1.000)
Veiligheidsregio Groningen
Baten
Baten
Lasten
Baten
Lasten
Brandweerzorg
49.550
49.875
38.561
11.314
49.873
39.671
10.202
Crisisbeheersing GKG GHOR Algemene dekkingsmiddelen Overhead
Lasten
Saldo
40.886
8.664
Saldo
747
3.131
-2.384
752
3.096
-2.344
747
1.982
-1.235
1.368
1.368
-
1.378
1.378
-
1.368
1.261
107
517
1.891
-1.374
521
1.647
-1.126
517
1.687
-1.170
9.798
-
9.798
10.175
-
10.175
11.065
0
11.065
-
11.767
-11.767
3
14.777
-14.774
24
12.553
-12.529
-
Heffing VPB
-
-
Bedrag onvoorzien Saldo van baten en lasten
Saldo
61.980
59.043
-
-
2.937 62.704
59.459
-
3.245 63.594
57.154
6.440
Toevoegingen en onttrekkingen aan de reserves per programma (x € 1.000) Brandweerzorg
-
2.937
-2.937
-
3.245
-3.245
-
2.793
-2.793
Crisisbeheersing
-
-
-
-
-
-
-
-
-
GKG
-
-
-
-
-
-
-
-
-
GHOR
-
-
-
-
-
-
-
-
-
61.980
61.980
- 63.594
59.947
3.647
Resultaat
- 62.704 62.704
Het resultaat van de VRG bedraagt € 3,647 mln. positief. In de volgende paragrafen zijn de baten en lasten per programma opgenomen. Tevens wordt in de toelichting op het resultaat aangegeven of deze een structureel of incidenteel karakter heeft. Overhead Voor de bepaling van de overhead is Notitie Overhead (juli 2016) geschreven door Commissie BBV gehanteerd. Dit wordt verder toegelicht in bijlage Taakvelden.
48
Heffing vpb Als gevolg van de Wet modernisering vpb-plicht overheidsondernemingen is de VRG met ingang van 1 januari 2016 belastingplichtig geworden voor de vennootschapsbelasting. Op basis van eerder uitgevoerde inventarisaties is gebleken dat de VRG geen ondernemingsactiviteiten heeft. Dit heeft tot gevolg dat de VRG, naar het nu lijkt, evenals in voorgaande jaren geen opgave hoeft te doen. Financiële toelichtingen bij de programma’s Hieronder zijn de financiële toelichtingen per programma (inclusief algemene dekkingsmiddelen en overhead) opgenomen, waarbij per programma een toelichting op de afwijking in de baten en lasten (personeel en materieel) van groter dan € 25 duizend is gegeven.
49
7.2.1
Brandweerzorg
Brandweerzorg (x € 1.000)
Realisatie 2023
Primitieve Actuele Realisatie 2024 begroting 2024 begroting 2024
Verschil
Gemeentelijke bijdrage
44.158
46.950
47.279
47.297
-19
FLO Bijdrage gemeenten
3.650
2.600
2.600
2.600
0
Rijksbijdrage BDuR
5.927
5.640
6.305
7.821
-1.516
759
400
400
695
-295
Totaal baten
54.494
55.590
56.584
58.413
-1.830
Personele lasten
38.073
36.382
37.476
35.473
2.004
Materiële lasten
15.947
16.271
15.862
16.751
-889
Totaal lasten
54.020
52.653
53.339
52.223
1.115
474
2.937
3.245
6.190
-2.945
Reserve mutaties
-3.381
-2.937
-3.245
-2.793
-452
Resultaat na reserve mutaties
-2.907
0
0
3.397
-3.397
Overige baten
0
Resultaat voor reserve mutaties
Baten Specificatie verschil baten ten opzichte van de begroting: Voordeel/nadeel
Karakter
Bedrag (x € 1.000)
Rijksbijdrage BDuR
Voordeel
Incidenteel
1.516
Overige baten
Voordeel
Incidenteel
295
Gemeentelijke bijdrage
Voordeel
Incidenteel
19
Totaal
Voordeel
Incidenteel
1.830
Omschrijving
Rijksbijdrage BDuR (voordeel € 1.516 duizend) Het voordeel is toe te schrijven aan de toegekende loon- en prijscompensatie over 2024 (€ 458 duizend). Daarnaast zijn de inkomsten uit versterkingsgelden, die primair zijn begroot onder het programma Crisisbeheersing, hier verantwoord, wat een voordeel van € 800 duizend oplevert. Tegenover deze hogere inkomsten staan hogere uitgaven op de post ‘Externe inhuur’. Het resterende voordeel van € 258 heeft betrekking op de bijdrage vanuit programma Crisisbeheersing voor overheadkosten. Overige baten/gemeentelijke bijdrage (voordeel € 314 duizend) Hogere detacheringsinkomsten, rentebaten, opbrengsten verkoop activa, vergoedingen inzake BRZOactiviteiten en onvoorziene teruggaven omzetbelasting voorgaande jaren leiden tot een voordeel van € 314 duizend. Personele lasten Specificatie verschil personele lasten ten opzichte van de begroting: Omschrijving
Voordeel/nadeel
Karakter
Bedrag (x € 1.000)
Salariskosten
Nadeel
Incidenteel
353
Vrijwilligersvergoedingen
Nadeel
Incidenteel
108
50
Opleidingen
Nadeel
Incidenteel
221
Externe inhuur
Nadeel
Incidenteel
546
Mutatie personele voorzieningen
Voordeel
Incidenteel
3.668
Personele verzekeringen
Voordeel
Incidenteel
36
PPMO. Incl. ARBO, Fit & Gezond
Nadeel
Incidenteel
107
Overige personele lasten
Nadeel
Incidenteel
366
Totaal
Voordeel
Incidenteel
2.003
Salariskosten (nadeel € 353 duizend) Het nadeel wordt grotendeels veroorzaakt door de niet-begrote sociale lasten voor vrijwilligers, die per abuis niet zijn opgenomen in de begroting voor 2024. Vrijwilligersvergoedingen (nadeel € 108 duizend) De gewijzigde cao is ook van invloed op de vrijwilligersvergoedingen, wat resulteert in een financieel nadeel van € 108 duizend. Opleidingen repressief en algemeen (nadeel € 221 duizend) Het nadeel heeft voornamelijk betrekking op hogere kosten inzake OVD-examens, hogere kosten sloopauto’s bij oefeningen, hogere nacalculatie voor diverse trainingen en duurdere oefeningen bij het oefencentrum. Externe inhuur (nadeel € 546 duizend) De invulling van tijdelijke formatie ten behoeve van de versterking van de crisisfunctie heeft geleid tot een begrotingsnadeel dat gedekt wordt uit het eerder benoemde voordeel op de BDuR. Mutatie personele voorzieningen (voordeel € 3.668 duizend) Het nadeel heeft enerzijds betrekking op een extra dotatie de WW-voorziening (toevoeging van een drietal nieuwe personen) en anderzijds de vrijval van de FLO-voorziening (zie ook resultaatbestemming hoofdstuk 2). Personele verzekeringen (voordeel € 36 duizend) Het voordeel van € 36 duizend komt voort uit een hoger begroot bedrag waarbij rekening gehouden is met premiestijgingen. In 2024 blijkt dit mee te vallen en zit op hetzelfde niveau als in 2023. PPMO. Incl.
ARBO, Fit & Gezond (nadeel € 107 duizend) De hogere kosten worden voornamelijk veroorzaakt door ARBO-uitgaven voor psychische hulp bij PTSS. Daarnaast zijn de lasten voor keuringen hoger uitgevallen dan begroot, vanwege de extra inzet van testleiders als gevolg van ziekte. Overige personele lasten (nadeel € 366 duizend) De overschrijding op de overige personele lasten wordt veroorzaakt door verschillende componenten, waaronder een hogere eindafrekening van de werkkostenregeling, extra kosten voor outplacement en werkloosheidsuitkering, verhoogde kosten voor de invoering van de vergoeding voor de thuiswerkplek en hogere reiskosten en thuiswerkvergoedingen als gevolg van de gewijzigde CAO.
51
Materiële lasten Specificatie verschil materiële lasten ten opzichte van de begroting: Omschrijving Externe specialistische begeleiding en advisering
Voordeel/nadeel
Karakter
Bedrag (x € 1.000)
Nadeel
Incidenteel
578
Kapitaallasten
Voordeel
Incidenteel
553
Informatisering/automatisering
Nadeel
Incidenteel
92
Huisvesting
Nadeel
Incidenteel
385
Communicatie
Voordeel
Incidenteel
50
Persoonlijke uitrusting
Voordeel
Incidenteel
68
Representatie
Nadeel
Incidenteel
80
Catering
Nadeel
Incidenteel
122
Bluswatervoorziening
Nadeel
Incidenteel
33
Mobiliteit
Nadeel
Incidenteel
68
Overige materiële lasten
Nadeel
Incidenteel
203
Totaal
Nadeel
Incidenteel
889
Externe specialistische begeleiding en advisering (nadeel € 578 duizend) Voor diverse onderwerpen, zoals juridische kosten (extra extern advies) en organisatieadvies, is meer uitgegeven dan begroot. De helft van dit nadeel (€ 289 duizend) wordt gedekt door een onttrekking uit de reserve huisvesting, specifiek voor kosten in verband met het stedelijk gebied en het strategisch huisvestingsplan. De begeleidingskosten die zijn ontstaan door vertraging in het huisvestingsproces stedelijk gebied komen ook ten laste van de huisvestingserve. Kapitaallasten (voordeel € 553 duizend) Het voordeel van € 553 duizend is voornamelijk toe te schrijven aan investeringen waarvan de aanbesteding nog niet of later is gestart. Volgens de vastgestelde beleidslijn zou dit voordeel normaal gesproken worden toegevoegd aan de egalisatiereserve kapitaallasten. Echter, omdat het maximale plafond van € 2.000.000 voor deze reserve al is bereikt, vindt er dit boekjaar geen toevoeging plaats. Informatisering/automatisering (nadeel € 92 duizend) Het nadeel wordt voor € 43 duizend gedekt vanuit de reserves voor de lasten inzake het Veiligheidspaspoort en het zaaksysteem voor de VTH-keten. Het resterende nadeel van € 49 duizend heeft betrekking op hogere licentiekosten voor diverse applicaties en nieuwe contracten die gedurende het jaar zijn aangegaan.
Huisvesting (nadeel € 385 duizend) Het nadeel van € 385 duizend is grotendeels het gevolg van nieuw afgesloten energiecontracten met tarieven die aanzienlijk hoger liggen. Communicatie (voordeel € 50 duizend) Zowel de externe campagnes als de interne communicatie (GRIP) zijn georganiseerd tegen lagere kosten dan begroot. Persoonlijke uitrusting (voordeel € 68 duizend) In 2023 zijn de nieuwe uitrukkleding en het operationeel uniform uitgeleverd en via een aanbesteding zijn alle medewerkers voorzien van nieuwe dienstschoenen. Hierdoor is in 2024 minder kledinguitgifte nodig, wat resulteert in een financieel voordeel.
52
Representatie (nadeel € 80 duizend) Het nadeel van € 80 duizend is veroorzaakt door gemaakte kosten voor het 10-jarig bestaan van de VRG. Deze kosten staan in de begroting opgenomen onder de reservemutaties. Bovengenoemd nadeel zal dan ook een voordeel ter hoogte van eenzelfde bedrag in de reservemutaties opleveren. Catering (nadeel € 122 duizend) De overschrijding van het budget voor catering heeft een aantal oorzaken. Een hogere indexatie van de kosten dan in begroting rekening mee was gehouden, meer langdurige uitrukken waarbij catering nodig was en de hogere cateringkosten van oefenen zijn de voornaamste oorzaken. Bluswatervoorziening (nadeel € 33 duizend) Hogere tarieven door indexatie leiden tot een nadeel van € 33 duizend. Mobiliteit (nadeel € 68 duizend) De overschrijding heeft voornamelijk betrekking op het preventief en correctief onderhoud. Hetgeen werd veroorzaakt door het langer doorrijden van voertuigen tot 3.500 kg. Door vertraging in de levering vanuit de landelijke overeenkomst voor dienstvoertuigen en het wachten op de afronding van de aanbesteding voor een nieuwe overeenkomst, moesten voertuigen tot 3.500 kg langer in gebruik blijven. Tevens waren er diverse grote revisies en onderhoudswerkzaamheden die net buiten de garantietermijn vielen.
Tenslotte de kosten van reserveonderdelen en de uurtarieven van derden zijn sterk gestegen ten opzichte van de eigen gehanteerde indexering. Overige materiële lasten (nadeel € 203 duizend) Dit onderdeel omvat meerdere materiële aspecten. Het voordeel is onder andere toe te schrijven aan een besparing op kopieerkosten door meer digitaal te werken en lagere kosten voor ademlucht en meetapparatuur. Door de late aanbesteding van nieuwe ademluchtapparatuur dit jaar, is uitsluitend noodzakelijk onderhoud en vervanging uitgevoerd. Daarnaast zijn in 2024 de nieuwe 4-gasmeters geïmplementeerd en in gebruik genomen, wat heeft geleid tot geringere onderhoudskosten voor deze meters. Daarnaast zijn diverse kosten gemaakt ter ondersteuning van de bedrijfsvoering van de Crisisfunctie waarvoor extra bijdrage is ontvangen. Reserve mutaties (voordeel € 452 duizend) Specificatie verschil reserve mutaties ten opzichte van de begroting: Bedrag (x € 1.000)
Omschrijving
Voordeel/nadeel
Karakter
Algemene reserve
Voordeel
Incidenteel
171
Bestemmingsreserve ICT-projecten
Voordeel
Incidenteel
51
Bestemmingsreserve tweede loopbaanbeleid
Voordeel
Incidenteel
35
Bestemmingsreserve huisvesting
Voordeel
Incidenteel
195
Totaal
Voordeel
Incidenteel
452
Algemene reserve (voordeel € 171 duizend) In de actuele begroting is een bedrag van € 171 duizend opgenomen onder de reservemutaties, welke in de realisatie vanwege de administratieve hygiëne als materiele last is verantwoord. Dit levert een voordeel op binnen de reserves. Het budget is voor kosten inzake het 10-jarig bestaan van de VRG welke zijn opgenomen onder de representatiekosten en de overige personeelskosten. Bestemmingsreserve ICT-projecten (voordeel € 51 duizend) Het voordeel heeft betrekking op gemaakte kosten voor ICT-projecten die zijn uitgevoerd.
53
Bestemmingsreserve tweede loopbaanbeleid (voordeel € 35 duizend) De onttrekking heeft betrekking op de gemaakte kosten in 2024 met betrekking tot het tweede loopbaanbeleid. Bestemmingsreserve huisvesting (voordeel € 196 duizend) De onttrekking heeft enerzijds betrekking op de gemaakte kosten in 2024 met betrekking tot het project stedelijk gebied/strategisch huisvestingplan (hogere onttrekking € 289 duizend) en een hogere toevoeging inzake het strategisch huisvestingsplan (€ 94 duizend).