Samenvattend verslag opiniërende raadsvergadering 23 juni 2022

Samenvatting van het audioverslag van de opiniërende vergadering van de raad, gehouden op donderdag 23 juni 2022 bij De Zwaan Aanwezig: Raadsleden: Maarten van Beek (Dorpsbelang), Mireille Bonnier (CDA), Sylvia Corsten (PvdA/GroenLinks), Joris van Dam (PvdA/GroenLinks) – vanaf 20.45 uur, Remco Heeren (DorpsVISIE), Helga Helders (VOOR U!), Willie Horden (DorpsVISIE), Henk Hulsen (CDA), Jelle de Jong (DorpsVISIE), Frans Meulenbroeks (DorpsVISIE), Martien Merks (VVD), Don Pasanea (VVD), Marianne van der PutteVerhoeven (VOOR U!), Flip Verhagen (D66) en Monique van Zwieten (D66). Burgerleden: Giel van Beers (CDA), Elly Brocken (Dorpsbelang), Jan Frans Brouwers (Dorpsbelang), Marco Pulles (VVD), Ruud Sanders (D66) en Ton van Vlerken (D66). Voorzitter: Hans Gaillard, burgemeester Raadsgriffier: Moniek Weerts Afwezig: José Goossens (Dorpsbelang) Overige aanwezigen: Jan Boersma, Jos de Bruin, John Frenken en Paul van Liempd - wethouders Jeroen Wesselink - gemeentesecretaris Jolanda Verhoof - notulist (Notuleerservice Nederland) Publieke tribune: n.v.t. Agenda: 1. Opening 2. Jaarverslag en Jaarrekening 2021 3. Eerste Bestuursrapportage 2022 4. Kadernota 2022: • Algemene beschouwingen van de fracties (maximaal 10 minuten per fractie) • Schorsing vergadering • Debat in eerste termijn raad • Reactie in eerste termijn college 5. Sluiting

1. Opening De voorzitter opent om 20.00 uur de vergadering. Het is vanavond een opiniërende en geen besluitvormende vergadering. Omdat burgerleden aan het gesprek moeten kunnen deelnemen is gekozen voor deze locatie, omdat deze groter is dan de raadzaal. Hier zijn niet alle vertrouwde voorzieningen aanwezigen. In het Presidium zal dit aan de orde worden gebracht met de vraag of er de volgende keer toch wordt gekozen voor de raadzaal. Dorpsbelang vraagt of er meer aanwezigen zijn die niet kunnen inloggen op deze locatie en niet bij de stukken kunnen. De voorzitter zegt dat de wifi nu beschikbaar zou moeten zijn of via een hotspot met de telefoon. Hij vraagt of de vergadering nu wel kan doorgaan. Dorpsbelang merkt op dat niet iedereen kan meedoen en vraagt de vergadering voor tien minuten te schorsen.

Samenvattend verslag opiniërende raadsvergadering 23 juni 2022

1073709 / 1291208

De voorzitter schorst de vergadering voor tien minuten en heropent de vergadering om 20.15 uur. Het wifi probleem is nog niet opgelost. De voorzitter inventariseert of er vragen of opmerkingen zijn over het jaarverslag en de eerste Bestuursrapportage. Hij constateert dat dit wordt bevestigd vanuit de aanwezige raadsleden. Men zou kunnen beginnen met de Algemene Beschouwingen omdat dit wel op papier beschikbaar is, in afwachting van de oplossing voor het wifi probleem. Een alternatief is om een ander moment te prikken. DorpsVISIE en Dorpsbelang hebben het probleem kunnen oplossen, waardoor iedereen bij de stukken kan. De voorzitter constateert dat de agenda hierna ongewijzigd wordt vastgesteld. Er is bericht van verhindering van José Goossens en Joris van Dam komt later. Er hebben zich zes burgerleden aangemeld. De sprekersvolgorde begint bij de fractie CDA. 2. Jaarverslag en Jaarrekening 2021 De voorzitter licht toe dat er een verslag van de auditcommissie is bijgevoegd. Desgewenst kan hierover een toelichting worden gegeven. Dit blijkt niet nodig. Het CDA heeft drie punten die ook in het technisch vragenuur aan de orde zijn gesteld, maar wil deze rechtstreeks met het college bespreken: 1. Op pagina 8 wordt voorgesteld om € 200.000 euro voor de organisatieontwikkeling ter beschikking te stellen. Gevraagd wordt meer informatie hierover te geven.

Als er een nieuw plan is zou dit opnieuw voorgelegd moeten worden aan de raad. Of gaat het hier om een reservering van €200.000 waar op dit moment nog een plan onder ligt? 2. Er is een onderhoudsbijdrage aan HTC van € 33.000 euro, die niet is geconcretiseerd in de jaarstukken. Zijn er nog meer van dergelijke posten met langdurige contracten, die niet zichtbaar zijn bij de stukken? Gevraagd wordt meer informatie te geven over het contract. 3. Er is eerder een herschikking geweest van de reserves naar twee grote potten (algemeen vrij en algemeen dekkend). Voor de post Obragas is €2,3 miljoen opgenomen. Eerder is door het CDA voorgesteld een Noors model te hanteren om dit bedrag veilig te stellen zonder dat het meteen een directe bestemming krijgt. DorpsVISIE vraagt waarom dit bedrag (€ 2,3 miljoen) veilig gesteld moet worden. Het CDA legt uit dat bij het Noorse model een definitie is gegeven over de besteding van de gelden uit olie en gaswinning voor het algemeen doel met een meerjarig nut, om consumptief gebruik te voorkomen. Wethouder Van Liempd antwoordt op vraag 1 dat er geen sprake is van een nieuw plan. De interim-secretaris heeft daar vorig jaar een plan voor gemaakt. Door ziekte en vertrek van een medewerker in de top van de organisatie, is de prioriteit bij de interim-secretaris verschoven naar de continuïteit van de organisatie.

Daarom is men met tijdelijke coördinatoren aan de slag gegaan. De nieuwe secretaris heeft het plan weer opgepakt. Er is een achterstand in de uitvoering ontstaan en deze wordt met eigen inzicht van de nieuwe secretaris doorgezet. Wethouder De Bruin antwoordt op vraag 2, dat dit bedrag voortkomt uit privatisering van het sportpark in 1995. Contractueel is vastgelegd dat HTC de sportvelden en groenomlijsting zelf zou onderhouden of dit in opdracht zou geven. De gemeente is wel eigenaar van de grond. Er zijn geen andere afspraken gemaakt met andere organisaties. Het CDA begrijpt dat in het contract staat dat de jaarlijkse bijdrage afhankelijk is van de evaluatie. Gevraagd wordt een toelichting te geven op de evaluaties. Wethouder De Bruin zal dit schriftelijk beantwoorden. Wethouder Boersma antwoordt op vraag 3 dat de reserve Obragas nog als bestemmingsreserve staat. In december / januari is deze vraag tijdens een discussie in de raad aan de orde is geweest. Toen is besloten dat het dit jaar dit naar de vrij besteedbare reserve gaat. De conclusie van de discussie was dat de raad hierover zelf verstandige besluiten gaat nemen. In de volgende Bestuursrapportage staat dit vermeld. PvdA/GroenLinks voert eerst het woord namens Joris van Dam en leest zijn notitie voor: “Vanuit de audit commissie is (mede door mijzelf) positief geadviseerd over het vaststellen van de

-2-

jaarrekening. Het ontbreken van de goedkeurende verklaring van rechtmatigheid is het gevolg van de verlenging van het contract van de afvalinzameling voor het jaar 2021, zonder Europese aanbesteding. Dit had te maken met de lopende onderhandelingen over toetreden tot Blink en was bekend bij de gemeenteraad. De overige twee bevindingen hebben geen gevolgen voor het oordeel van de accountant, omdat de impact onder de materialiteitsgrens ligt.” Er zijn nog enkele vragen en opmerkingen: - Hoe kan het dat het resultaat zo fors afwijkt van de tussentijdse Bestuursrapportage en de Begroting? Wat is de reden dat het resultaat zo moeilijk te voorspellen is geweest en welke acties onderneemt het college om de voorspelbaarheid te vergroten? - De vraag over de resultaatbestemming voor de organisatieontwikkeling is al beantwoord door de wethouder. - Gevraagd wordt een hardheidsclausule toe te voegen aan de legesverordening; dit kan op een later moment voorafgaand aan de behandeling van de Begroting en de legesverordening 2023. Men wil dan horen welke waarborgen kunnen worden opgenomen met betrekking tot informatievoorziening aan de raad. Vervolgens stelt mevrouw Corsten de volgende vragen: - Waar en door wie wordt de zorgadministratie beheerd en worden de managementrapportages gedeeld met de raad? - De lasten in het Sociaal Domein zijn met € 3,2 miljoen onderschreven.

Dit lijkt fors omdat het gaat over jeugdzorg, Wmo en overige inkomensregelingen. Is het ruim begroot vanwege de onzekerheid over te verwachten kosten, of is er te weinig geld uitgegeven? Wat is dan daarvan de vermoedelijke oorzaak? Wethouder Boersma antwoordt op de vraag over de afwijkingen dat de resultaten uit de grondexploitatie niet in de Begroting en Bestuursrapportage zitten. Dat geeft dus sowieso een afwijking. In algemene geldt dat voor een bestuursrapportage aan de budgetverantwoordelijken wordt gevraagd wat de geschatte kosten zullen zijn. Zij zijn doorgaans voorzichtig met het terugbrengen van budgetruimte. In dat leerproces zijn wel al stappen gezet, maar dat is nog niet voltooid. De voorzitter is van mening dat al is gecommuniceerd aan de raad over de legesverordening dat er een clausule zou worden opgenomen bij de wijziging van de legesverordening. Wethouder Boersma licht toe dat deze discussie wordt gevoerd bij de legesverordening. De waarborgen en reeds geleverde informatie worden meegenomen bij de discussies en voorstellen. Wethouder Van Liempd antwoordt dat de zorgadministratie wordt beheerd door de Dienst Dommelvallei en gevuld met gegevens vanuit het CMD. Hieruit komen de managementrapportages. Men is overgestapt naar een nieuw systeem, maar dit geeft nog geen integrale rapportages.

De rapportages moesten daarom nabewerkt worden en waren niet geschikt om te delen, omdat er veel context en uitleg bij nodig was. Wel wordt twee keer per jaar de monitor Sociaal Domein aan de raad gepresenteerd, waardoor de raad een globaal beeld krijgt van de ontwikkelingen binnen het domein. Er is een aantal ontwikkelingen geweest met financiële consequenties. Het afgelopen jaar is er meer uitgegeven dan het voorgaande jaar. Halverwege het jaar is door het vorige Kabinet onderkend dat de bijdrage voor de jeugdzorg erg mager was, met als gevolg dat er extra Rijksuitkeringen zijn geweest. Binnen de jeugdhulp is voor het eerst gewerkt met een lumpsum financiering voor de zwaardere jeugdzorg. Daardoor was er ook een plafond voor de uitgaven en dit heeft positief uitgepakt. De kosten die men als gemeente heeft gemaakt liggen €0,5 miljoen hoger dan de gemeente betaalt op dit moment. Deze kosten worden binnen de regio vereffend. Dorpsbelang is blij dat erkend wordt dat de verbeteringen worden opgepakt die door de accountant zijn aangegeven. Men mist SMART geformuleerde doelen en hoopt dat de meetbare effecten scherper kunnen worden gemaakt in de komende jaarrekening. Men volgt het advies van de auditcommissie, die is ingegaan op het ontbreken van de verklaring voor rechtmatigheid. Er zijn nog een aantal vragen: 1. Social return.

Op pagina 57 in de jaarstukken staat dat ten aanzien van het Collectief Vraagafhankelijk Vervoer op dit moment nog geen actie is vereist. Omdat het eerste kwartaal 2022 al voorbij is, wordt gevraagd of hierover al contact is geweest met de opdrachtnemer en

-3-

met welk resultaat. De volgende vragen worden door Jan Frans Brouwers gesteld. 2. De tekortkomingen ten aanzien van de rechtmatigheid zijn uitgelegd. Kunnen hieruit gevolgen of claims van bedrijven voortkomen, die voelen dat zij benadeeld zijn? 3. Ten aanzien van de vennootschapsbelasting positie grondexploitatie is er discussie over de fiscale waardering van het Sonniuspark en Breugel Bruist. Gevraagd wordt uitleg hierover te geven. 4. Is de vooraftrek btw geheel geactiveerd in het project Dommelhuis? Gevraagd wordt uitleg hierover te geven, omdat hierover nog een discussie loopt. Wethouder Van Liempd kan op dit moment geen antwoord geven op vraag 1. Later volgt een schriftelijke beantwoording. Wethouder Boersma antwoordt op vraag 2 dat er geen claims worden verwacht, omdat de mogelijkheid tot bezwaar maken is afgelopen. Over vraag 3 wordt gezegd dat in 2016 het grondbedrjf van de gemeente vennootschapsbelastingplichtig is geworden. Dit is bepaald nadat de jaarrekening 2015 is vastgesteld. Er is discussie met de fiscus over de waardering per 1 januari 2016. Deze gemeente heeft altijd voorzichtig en terughoudend gewaardeerd en het is niet terecht dat nu hierover belasting betaald moet worden. Meerdere gemeenten voeren deze discussie. Men is over vraag 4 nog in discussie met de fiscus over welk deel er nog aftrekbaar is.

Dorpsbelang vraagt over hoeveel geld er dan wordt gesproken bij de Vennootschapsbelasting positie. Wethouder Boersma antwoordt dat dit gaat over een aantal tonnen bij punt 3. Over vraag 4 kan geen specifiek bedrag worden genoemd, omdat de fiscus nog een standpunt moet innemen. De VVD was erg geschrokken over de opmerkingen van de accountant over de manier van publiceren van de jaarcijfers. Dit had men kunnen voorzien als er goed was gemanaged. Men kan zich vinden in de beoordeling van de auditcommissie en vindt dat men wel lering hieruit moet trekken. Het budgetbeheer, de actualisatie van de onderhoudsplannen en het kostenbeheer CMD worden regelmatig genoemd door de accountant. De reactie vanuit het college hierop is erg mager. Zijn er dingen gedaan die deze problemen kunnen voorkomen? Het budgetbeheer wil men terugzien op de politieke kalender. Hoe kunnen de kosten en verwachte uitgaven beter worden bijgehouden? Hierover zou een discussie gevoerd kunnen worden. Burgemeester Gaillard zegt dat het college deze vraag zal meenemen. Men is op dit moment bezig binnen de organisatie om het beter overzichtelijk en beheersbaar te maken. Het nieuwe college komt hierop terug.

De VVD vraagt wat er aan het proces is gedaan? Is de gemeente in staat om te zeggen dat deze problemen over een jaar er niet meer zijn? Burgemeester Gaillard zegt dat voor het CMD een bedrijfsplan is gemaakt waar deze zaken aan de orde komen. Wethouder Van Liempd is van mening dat de gemeente “in control” is, maar dit loopt nog moeizaam omdat cijfers uit verschillende systemen bij elkaar gevoegd moeten worden. Er waren kinderziektes bij de implementatie van het nieuwe systeem. De voorzitter constateert dat er geen behoefte is aan een tweede termijn en dat het voorstel als bespreekstuk door kan naar de besluitvormende vergadering. Het CDA zegt dat het mogelijk een hamerstuk kan zijn, als men snel de schriftelijke reactie heeft ontvangen van wethouder De Bruin. 3. Eerste Bestuursrapportage 2022 PvdA/GroenLinks zegt dat men deze rapportage kan steunen die beperkte veranderingen laat zien. Men is blij met het overleg tussen het bestuur van Braecklant en de huisartsenpraktijk over de gecombineerde huisvesting. Ook de apotheek zou hierbij betrokken kunnen worden als afgiftepunt, en de eigenaar van de frituur voor een toekomstige optimale inrichting van deze locatie. Het is goed dat de aanbestedingsfase van de Bongerd is afgerond.

Men is blij met de investeringen voor de schoolgebouwen en merkt op dat het vanzelfsprekend is om extra middelen hiervoor beschikbaar te stellen, ongeacht de prijsstijgingen. De voorzitter zegt dat de suggesties en positieve opmerkingen door het college worden meegenomen. Vervolgens vraagt PvdA/GroenLinks of de woonaanpassingen Wmo gaan over aanpassing van één woning. Deze post is eenmalig verhoogd. Is dit voor de toekomst voldoende?

-4-

Wethouder Van Liempd bevestigt dat het gaat over één woningaanpassing met hoge kosten. Het is een uitzonderlijke situatie. In zijn algemeenheid is het niet nodig de post hierover structureel op te hogen. De VVD merkt op over de nieuwbouw van de Regenboog en de Krommen Hoek, dat er eind november vragen zijn gesteld over de indexering die er niet meer zou komen. Vervolgens komt er toch een indexering 2022. Waar komt deze vandaan? Daarnaast heeft de wethouder toegezegd dat men geen extra wensen meer zou toelaten wat de scholen betreft, om de kosten “in control” te houden. Vervolgens komt er toch een post van € 50.000. Gevraagd wordt toelichting hierop te geven. Ook het inhuren van de verkeersexpertise voor € 7.000 is onverwacht. Verkeer is altijd belangrijk in de omgeving van scholen, dus men had verwacht dat dit al was opgenomen. Wethouder De Bruin antwoordt dat de inhuur van de extra verkeersdeskundige nodig was, omdat de expert van de gemeente niet beschikbaar was. De indexering zou nog meegenomen moeten worden omdat die niet te voorspellen was, maar de kosten waren wel in beeld. De VVD zegt dat eerder aan de wethouder is gevraagd of hij rekening heeft gehouden met indexeringen. Dat is toen door de wethouder bevestigd. Nu is er toch een post opgenomen voor indexeringen 2022. Wethouder De Bruin kan zich niet heugen dat hij dit zo beantwoord heeft.

Over de Regenboog en de Krommen Hoek zit men voor nieuwbouw binnen de kosten zoals begroot. In het verleden zijn er afspraken gemaakt tussen het toenmalige schoolbestuur en de gemeente, waarin is vastgelegd dat de sloopkosten van een latere aanbouw vergoed zouden worden (dagwaarde van de aanbouw). Deze afspraken zijn later naar voren gekomen. Met het huidige schoolbestuur PLATOO is € 50.000 afgestemd. Het college is hiermee akkoord gegaan. VOOR U! zegt dat wordt ingegaan op de financiële ontwikkelingen rondom Corona. Voorstel is om het lokale Coronafonds per 1 juli 2022 af te sluiten. Dit lijkt erg voorbarig gezien de nieuwe Coronagolf die wordt verwacht. Het zou beter zijn de afschaffing van dit fonds tot nader order op te schorten. Burgemeester Gaillard antwoordt dat het college het voor de hand vindt liggen dit fonds nu af te sluiten. De uitgaven voor de eerdere Coronagolven zijn afgerond. Als blijkt dat er opnieuw zodanige situaties ontstaan rondom Corona, kan de raad weer een fonds beschikbaar stellen. Nu is dit niet meer nodig. Het geld kan terug naar de algemene reserve, volgens de redenering van het college. VOOR U! vraagt of er voortaan een schriftelijke beantwoording kan plaatsvinden bij het technisch vragenuurtje, dan wel dat notulen van het technisch vragenuurtje worden verzorgd.

Burgemeester Gaillard antwoordt dat deze afspraak in het Presidium is gemaakt, omdat het veel werk is om deze informatie vast te leggen voor het publiek. Als men dat anders wenst kan dit via het presidium aangekaart worden. De voorzitter constateert dat er geen behoefte is aan een tweede termijn. Het voorstel kan als hamerstuk naar de komende besluitvormende raadsvergadering. 4.

Kadernota 2021 • Algemene beschouwingen van de fracties

Algemene beschouwingen fractie CDA (Mireille Bonnier) Voorzitter, We zien een positieve, stabiele en gezonde kadernota. De kadernota die voor ons ligt is beleidsarm, maar geeft niettemin een duidelijke richting aan: we gaan verder met het ingezette beleid en gemaakte plannen worden uitgevoerd. Denk aan de vernieuwing van trottoirs, de inrichting van het centrum, de klimaat- en energiemaatregelen en de realisatie van nog betere voorzieningen. Zoals de uitbreiding en vernieuwing van de basisscholen en een nieuwe Sporthal de Bongerd. Eindelijk wordt Breugel Bruist zichtbaar. De invoering van de Omgevingswet zal zichtbaar worden en zal zich laten gelden in de ontwikkeling van Sonniuswijk en Ekkersrijt. Maar ook de doorontwikkeling van het CMD komt van de grond en daarmee kunnen we onze inwoners beter van dienst zijn. Natuurlijk willen we snel een ruime variatie aan woningen bouwen.

-5-

Zeker ook de wooneenheden voor 24-uurs zorg zullen z.s.m. gerealiseerd moeten worden. Het plan Planetenlaan-Eind ligt klaar en andere inbreidingsplannen zijn in ontwikkeling. Hiervoor is ambtelijke capaciteit nodig en die is er op dit moment onvoldoende. Wij vinden dat het college hier een speerpunt van dient te maken. Anders blijft het bij plannen en wordt er te weinig en te langzaam gerealiseerd. We moeten werk maken van wonen! Het is goed om te zien dat ons dorp redelijk goed uit de Coronacrisis is gekomen, mede dankzij ons lokaal Coronafonds dat door deze raad mogelijk is geworden. Maar laten we hier wel aandacht voor blijven houden nu de volgende Coronagolf zich aandient. Armoede ligt op de loer, mede ook door de hoge energierekening en de dure boodschappen. We zullen er zijn voor deze inwoners die ons het hardste nodig hebben. Er zijn meer serieuze uitdagingen, zoals: • • • • • • • •

De dienstverlening naar onze inwoners die we goed onder de loep moeten nemen. We zien een aantal visies en beleidsplannen die aan vernieuwing toe zijn en er mag hier en daar ook wel meer ambitie getoond worden: De nota kader Sociaal Domein, het armoedebeleid en jeugdzorg verdienen snel onze aandacht. De bossenaanpak is nog niet afgerond. Onze agrariërs hebben het zwaar en we zullen moeten onderzoeken waarmee we ze kunnen ondersteunen. We zullen ook moeten zorgen voor een tijdelijke accommodatie tijdens de nieuwbouw van sporthal de Bongerd. De inrichting van het centrum in Son, die we samen met inwoners en ondernemers willen gaan oppakken. De impact die de regionale schaalsprong heeft op ons dorp. De energie- en warmteaanpak wordt met de oorlog in Oekraïne extra urgent en we zullen dan ook stevig gaan inzetten op energie besparen.

Deze plannen kunnen we niet alleen realiseren, hiervoor moeten we samenwerken binnen onze raad en met onze regiogemeenten. Samen staan we sterk en sterk staan we samen. Maar ook de inbreng van onze inwoners is nodig. Wat participatie betreft is één ding duidelijk geworden: de geest is uit de fles en onze inwoners laten zich niet meer terug in de fles stoppen. Dit betekent duidelijke afspraken maken met elkaar over inspraak, samenspraak, dialoogtafels en welke instrumenten we nog meer gaan inzetten. Voorzitter, er moet veel gedaan worden. Wij zijn er klaar voor. Aan de slag. Algemene beschouwingen fractie DorpsVISIE Son en Breugel (Jelle de Jong) Voorzitter, Dit wordt denk ik mijn kortste inbreng bij de algemene beschouwingen tot nu toe. In het algemeen leven we in een goed, mooi dorp. Dat hebben we al vaak gezegd. Toch geldt dat niet voor iedereen. Ook in Son en Breugel zijn inwoners die moeite hebben om rond te komen. Om mee te doen in onze gemeenschap. En ondernemers die worstelen met de naweeën van de Coronacrisis. En laten we hopen dat de aanstaande golf een milde is. Kortom in ons Sociaal Domein liggen nog stevige uitdagingen. En er is ook nog genoeg te doen aan onder meer onze openbare ruimte, accommodaties, woningnood en zoveel meer.

Maar voorzitter, de hele lijst met wensen en verbeterpunten die wij als DorpsVisie willen inbrengen hebben we in de eerste maanden van dit jaar al gepresenteerd en voorgelegd aan de kiezer. We hebben voorgelegd wat wij willen bereiken in de komende vier jaar. En hoe we dat willen doen. Daar hebben we maanden over gecommuniceerd naar inwoners en elkaar. Dat ga ik vanavond verder niet herhalen. Op dit moment zijn we in de afrondende fase om te komen tot een Bestuursprogramma voor deze raadsperiode. Met de input van alle partijen werken we toe naar een raadsagenda met de belangrijkste onderwerpen waar we het gezamenlijk in deze raad over willen gaan hebben en die we willen aanpakken. Daarnaast hebben we op een aantal onderwerpen ook nadere afspraken vastgelegd.

-6-

Deze agenda en dit programma worden op 1 juli gepresenteerd en op 7 juli staan ze ook op de agenda voor deze raad. Ook daar ga ik vanavond niet verder op in. Tenslotte de kadernota zelf. Die is beleidsarm opgesteld om daarmee ook ruimte te geven aan deze ‘nieuwe’ raad en aan een nieuw college om invulling aan te geven. En dat vinden wij prima. Wij zien vooral uit naar hoe de wensen en afspraken van deze raad zijn beslag gaan krijgen in een collegeprogramma en de Begroting die in dit najaar zal worden gepresenteerd. Voorzitter, Sommige gemeenten kiezen er om alle bovenstaande redenen voor om in een verkiezingsjaar geen kadernotabespreking te agenderen, maar zich te beperken tot de noodzakelijke besluiten rond bijvoorbeeld de rekenrente. Om die reden vragen wij dan ook aan de auditcommissie om te bekijken of dit ook bij ons een werkbare aanpassing van de Planning en Control-cyclus kan zijn en daarover met een advies terug te komen aan deze raad. Daar ga ik het bij laten voorzitter, maar niet zonder onze vaste wens uit te spreken, dat we vooral Samen ons dorp zijn! Algemene beschouwingen fractie PvdA / GroenLinks (Joris van Dam) Inleiding De gemeenteraadsverkiezingen zijn inmiddels ruim drie maanden achter ons en we staan als Son en Breugel op het punt om een bestuursakkoord vast te stellen en een nieuw college te installeren.

En hoewel er slechts één zetel verschoof tussen de verschillende raadsfracties, hebben we toch behoorlijk wat nieuwe mensen mogen verwelkomen als raadslid of burgerraadslid. Ook zijn we met elkaar een niet alledaags proces ingegaan, om tot een breed gedragen akkoord te komen en daarmee het traditionele coalitie / oppositie-denken te doorbreken. Geen gemakkelijke opgave, zo is gebleken, maar het begin is gemaakt en PvdA/GroenLinks hoopt oprecht dat dit de basis is voor betere samenwerking in de raad en daarmee een betere volksvertegenwoordiging, toenemend vertrouwen vanuit de samenleving en hopelijk over vier jaar een hogere opkomst bij de verkiezingen. Het nadeel van langlopende onderhandelingen en voorbereidingen is, dat er geen nieuw college zit om de kadernota voor te bereiden. Als gevolg daarvan kijken we vandaag tegen een beleidsarme kadernota, wat eigenlijk niet meer is dan een financiële doorkijk van het bestaande beleid. Wat dat betreft zouden gemeenteraadsverkiezingen beter in het najaar kunnen plaatsvinden, zodat in het voorjaar een nieuw college direct aan de slag kan met de kadernota en de Begroting. De afgelopen twee jaar stonden de kadernota’s in het teken of in de schaduw van de Coronacrisis. Ook dit jaar zien we Corona weer langzaam de kop opsteken, maar is onze aandacht vooral gericht op een andere crisis. De oorlog in Oekraïne.

Er zijn veel slachtoffers te betreuren, gezinnen ontwricht en mensen die huis en haard hebben moeten verlaten en op de vlucht zijn voor het geweld van Poetin. De oorlog voelt voor veel mensen dichterbij dan ooit. Niet alleen omdat de oorlog zich op Europees grondgebied afspeelt, maar ook omdat vele Oekraïense vluchtelingen een veilig verblijf zoeken in Nederland. Ook Son en Breugel draagt haar steentje bij en we zijn blij en trots om te zien hoe gastvrij deze vluchtelingen opgevangen worden en hoe behulpzaam vele inwoners zijn, die als vrijwilliger de vluchtelingen begeleiden. De oorlog heeft ook indirecte consequenties in onze samenleving. Zo zijn de energieprijzen enorm gestegen, waardoor meer en meer inwoners in grote financiële problemen dreigen te komen. Helaas schiet Den Haag tekort in het leveren van maatwerkoplossingen. Door iedereen korting te geven op btw en energiebelasting komt veel belastinggeld terecht bij mensen die het niet nodig hebben, bijvoorbeeld omdat ze nog een energiecontract hebben met een vaste lage prijs. Tegelijkertijd zijn deze belastingkortingen en toeslagen voor andere huishoudens onvoldoende om de sterk gestegen kosten te compenseren. Het is dan ook enorm belangrijk dat de gemeente wél maatwerk levert en inwoners helpt die het zwaarste getroffen worden door deze enorme prijsstijgingen.

-7-

Koers houden Juist in deze moeilijke tijden is het dan ook zaak om onze sociale en duurzame koers vast te houden. Het verduurzamen van onze gebouwen, woningen, mobiliteit en de energievoorziening, om daarmee onze afhankelijkheid van fossiele brandstoffen te verminderen, is belangrijker dan ooit! Investeringen in goede sociale voorzieningen, betaalbare huisvesting en ondersteuning voor hulpbehoevenden zijn eveneens geen luxe, maar pure noodzaak om onze inwoners een goede toekomst te kunnen bieden. We zullen nooit accepteren dat een wet, regel of budgetplafond ervoor zorgt dat een buurman of buurvrouw aan de kant staat, dat schulden onbeheersbaar worden of dat jongeren al opgegeven zijn voordat ze überhaupt een eerlijke kans hebben gekregen. Het bestrijden van armoede is ook in de komende periode een van de belangrijkste prioriteiten voor Son en Breugel. We herhalen het nog maar eens. Zo’n 4% van de huishoudens in Son en Breugel moet rondkomen van een inkomen op of onder het sociaal minimum, terwijl 5% van de huishoudens een vermogen heeft van meer dan € 1 miljoen! Dat in zo’n rijk dorp nog steeds honderden gezinnen en tientallen kinderen leven in armoede, is voor ons niet te verkroppen. We verwachten dat de armoedeproblematiek alleen maar zal toenemen, als gevolg van de energiecrisis en inflatie.

Juist op lokaal niveau kunnen en moeten we problemen daarom vroegtijdig signaleren en op tijd de helpende hand bieden. Ook de dubbele vergrijzing vraagt aandacht in de komende jaren. Een toenemende groep oudere bewoners zal een beroep doen op schaarse zorgvoorzieningen, passende woningen en worstelt met een steeds kleiner wordend sociaal netwerk. Eenzaamheid ligt op de loer en integrale planvorming en uitvoering op wijk- en buurtniveau is nodig om mensen te helpen en te steunen in de zorg voor elkaar. Kortom voorzitter, het is de hoogste tijd dat het nieuwe college aan de slag gaat voor ons dorp waarin iedereen zeker kan zijn van goede voorzieningen, van een gezonde, groene, duurzame omgeving en van een betaalbare woning! Algemene beschouwingen fractie VOOR U! (Helga Helders) Allereerst wil ik opmerken dat wij begrijpen dat het nieuw te vormen college voor een enorm zware opgave komt te staan. We leven momenteel in een wereld met enorme dreigingen en onzekerheden. Virussen die grote gevolgen hebben op gezondheids- en sociaal-economisch gebied. Een oorlog die niet ver van ons vandaan verwoestende gevolgen heeft en een vluchtelingenstroom veroorzaakt, waarmee ook ons dorp geconfronteerd wordt. Energieprijzen die de pan uitrijzen en die zorgen dat de eerste levensbehoeften, voor een steeds groter deel van onze inwoners, steeds moeilijker te betalen zijn.

Een ongekend grote inflatie met alle gevolgen van dien. Personeelstekorten alom. Onvoorzien hoge materiaalkosten. Klimaatproblematiek. Kortom we zitten in heel zwaar weer. Hoe kunnen we iedereen met een hulpvraag zoveel mogelijk ondersteunen? Hoe zorgen we ervoor dat er niemand, maar dan ook niemand, in ons welvarende dorp zowel letterlijk als figuurlijk in de kou hoeft te staan? Ondertussen staan er een hoop projecten op stapel waar we ook mee door zullen moeten. De bouw van een nieuwe school en een sporthal, de realisatie van gezondheidscentra in verschillende wijken. Het oplossen van het tekort aan woningen en de vergrijzing van ons dorp. De verkeersproblematiek, die door veel inwoners ervaren wordt, eindelijk aanpakken. In het verlengde daarvan moeten er oplossingen gevonden worden voor het tekort aan parkeerplaatsen. En wat ons betreft mogen onze stokpaardjes, een dorps, groen, Raadhuisplein en veilige trottoirs in deze lange rij niet ontbreken. Laten we een plek creëren, waar al onze inwoners elkaar laagdrempelig kunnen ontmoeten en waarmee we ook de horeca-ondernemers en de winkeliers een aantrekkelijker centrum geven dat een aanzuigende werking heeft. Ons dorp staat bekend om haar bosrijke omgeving, daar moeten we met de grootste zorgvuldigheid mee omgaan. Ook hierin de juiste afwegingen maken is

-8-

ontzettend lastig gebleken. Ga er maar aanstaan, wij benijden dit college bepaald niet. Want alles wat ik zojuist aan de orde bracht zal gefinancierd moeten worden en de gemeentelijke reserves zijn de laatste jaren flink geslonken. Excuus voor deze beleidsarme kadernota is dat er op dit moment, drie maanden na de verkiezingen, nog geen raadsprogramma ligt en dat het college ook nog niet gevormd is. Kunnen we de conclusie trekken dat er dus vooralsnog wordt ingestoken op oud beleid en dat deze kadernota alleen ingaat op de kosten van oud beleid? Wat is dan de waarde van deze nota? Als er geen beleid onder ligt kan er dan überhaupt worden ingegaan op de toekomstige kosten? Wordt er niet teveel rekening gehouden met mogelijke meevallers in de september circulaire? Heel veel thema’s worden niet benoemd, betekent dat dat er niks mee gedaan wordt? Een kadernota van het verleden die niks heeft met de toekomstige ontwikkelingen die op ons afkomen, geen concrete plannen, niet proactief, geen visie. Voor onze fractie is het zaak om eerst het nieuwe raadsakkoord af te wachten en pas dan kunnen we verder kijken, want deze nota voorziet niet in de toekomst. Dit is een voortzetting van oud en daar kunnen wij ons niet achter scharen.

Wij wensen de nieuwe coalitie veel wijsheid en kijken uit naar een goed onderbouwde Begroting in het najaar met concrete plannen, een toekomstvisie en een gedegen financiële onderbouwing. Algemene beschouwingen fractie Dorpsbelang Son en Breugel (Elly Brocken) Een beleidsarme kadernota was in deze interim-periode te verwachten. Naast veel zaken die als ‘going concern’ te beschouwen zijn, worden ook beleidsvelden genoemd, waarvan we weten dat die de komende jaren een grote impact hebben op onze gemeente. We zullen daar dus zeer zorgvuldig met elkaar over moeten praten. Wij verbazen ons in dat verband over de geringe aandacht in deze kadernota voor de personele ontwikkelingen. Dorpsbelang is van mening dat bij aanvang van deze nieuwe regeerperiode de kadernota hét moment is om te bespreken hoe we extra gaan investeren in een goed toegerust ambtenarenapparaat, dat op volle sterkte is en blijft. Wij zien hierin een belangrijke rol weggelegd voor de dienst Dommelvallei. Om bestuurlijk zelfstandig te blijven, zullen we nóg slimmer moeten samenwerken binnen de dienst Dommelvallei. De Omgevingswet, de voortdurende transities binnen het Sociaal Domein, de energietransitie, de onzekerheden rond de rijksbijdragen en – last but not least – een veeleisende gemeenteraad, doen een zwaar beroep op de kennis en kunde van ons ambtenarenapparaat.

Willen wij de vereiste kwaliteit van dienstverlening aan onze inwoners op peil houden, dan zal een bredere samenwerking op inhoud, bedrijfsvoering en expertise nodig zijn. Daarmee kan een extra efficiencyslag gemaakt worden en kan Son en Breugel een aantrekkelijke gemeente blijven, waar mensen graag willen wonen en werken. Wij horen graag een reactie van de andere partijen en het college op onze analyse. Financiën Voor nu lijkt onze financiële positie op orde. Tóch kan de Corona-epidemie hier een vertekend beeld geven. Want als er door omstandigheden geen activiteiten dus investeringen van welke aard dan ook kunnen plaatsvinden, is er op dat moment ook geen geld nodig. Maar die investeringen zullen op een later moment wél nodig zijn. Gezien de economische situatie waarin heel Nederland verzeild is geraakt, zullen we er rekening mee moeten houden dat de kosten hoger zullen uitvallen dan deze – tot nu toe – binnen de bestaande reserveringen zijn geraamd. In deze kadernota worden weliswaar de meest voor de hand liggende kostenstijgingen bij bouw- en infraprojecten genoemd, maar dergelijke kostenstijgingen kunnen we ook op andere beleidsterreinen verwachten. Daarnaast hebben we te maken met een belangrijke onzekere factor in de herijking van het gemeentefonds per 1 januari 2023 en de opschalingskorting die ons te wachten staat. Met andere woorden, onze inkomsten staan onder druk.

Goed op de centen blijven passen dus; een oproep zoals u die van Dorpsbelang gewend bent.

-9-

Wij vragen in dit verband aan het college om de meicirculaire zoals die ons is toegekomen bij voorkeur vóór de besluitvorming van de kadernota toe te lichten, zodat de gevolgen voor eenieder van ons duidelijk zijn. Omgevingsvisie Ons is onduidelijk waarom de kosten op pagina 9 en 10 als pm-posten zijn opgenomen. Waarom worden hier geen stelposten opgenomen, zodat we financieel nog enig houvast hebben? Gaat het hier per rubriek om bedragen onder de € 10.000,-? Als dat niet het geval is, wat is dan het effect van deze kosten gelet op de op pagina 4 begrote resultaten over de jaren 2023 t/m 2026? Immers, zodra deze kosten in totaal meer dan € 100.000,- zijn, lopen de eerste twee jaren in de min, wat niet volgens de geldende regels is. Overigens is er ook op dit beleidsterrein een warm pleidooi te houden om de samenwerking binnen de dienst Dommelvallei te intensiveren, temeer daar er al een groot bedrag in de omgevingsvisie is geïnvesteerd. Ozb Over de ontwikkeling van de ozb geeft de kadernota geen duidelijk beeld. Met een verhoging in de vorm van een inflatiecorrectie hebben we geen moeite, maar als die inflatie enorm gaat stijgen, dan hebben we toch een discussiepunt. Begrijpen wij het goed dat wordt voorgesteld om de ozb in de komende jaren met 2,2% te laten stijgen? De inflatie neemt toe, het leven wordt voor iedereen duurder.

Dat maakt dat we als gemeente onze inwoners financieel niet zwaarder moeten belasten dan strikt noodzakelijk. Voorzitter, We zijn nu zover dat in het bestuursprogramma voor de komende vier jaar de plannen van álle politieke partijen voor het grootste deel een plaats hebben gekregen. Dat is voorlopig een mooi resultaat. Maar de financiële onzekerheden, in combinatie met toenemende financiële lasten voor onze inwoners, vragen van ons als bestuurders dat we nóg vaker om de tafel zullen moeten om steeds opnieuw te toetsen of plannen nodig en haalbaar zijn en wie daar het meeste mee geholpen is. Het grote aantal initiatieven, projecten en plannen, geïnitieerd door de regio, de provincie en het Rijk, ons voorgehouden met behulp van een financiële worst, leidt tot een projectdrukte die een uitgezette koers kan vertroebelen. De kunst is om stevig in onze schoenen te staan en in voorkomende gevallen bepaalde projecten juist níet te omarmen, omdat de ‘winst’ daarvan niet altijd opweegt tegen de koers die wij hier lokaal voor ogen hebben. Laten we daar eens kritisch op zijn voordat we projecten als ‘een robuust rechtssysteem ‘of ‘versterking ondersteuning sociale wijkteams’ opstarten, en eerst kijken wat er hier al goed loopt of verbeterd kan worden, zodat we hier ten minste van elkaar weten waarmee we bezig zijn en het overzicht behouden.

Dát beschouwen wij als onze bestuurlijke opdracht waar wij als Dorpsbelang graag onze schouders onder zetten. Dank u wel. Algemene beschouwingen fractie D66 (Monique Van Zwieten) De verkiezingen zijn inmiddels alweer drie maanden achter de rug en we zijn met elkaar bezig om op een constructieve en effectieve manier samen er weer voor de inwoners te kunnen zijn. Goed werk kost tijd! Dit maakt dat voor ons “wederom” een beleidsarme kadernota ligt, gebaseerd op de nu bekende gegevens. D66 vindt dat op zich jammer omdat de kadernota erg geschikt is om onze inwoners te laten weten wat de plannen zijn voor het komende jaar. Gelukkig volgt in november onze Begroting, waarin we de inwoners mee kunnen gaan nemen richting de nabije toekomst. Even terug naar de kadernota die nu voor ons ligt. Programma 1: Interne en externe dienstverlening D66 is blij dat er geld vrij komt vanuit de rijksoverheid ter versterking van de dienstverlening gemeenten. De aanleiding, namelijk de toeslagenaffaire, had nooit mogen gebeuren maar dat is

-10-

een andere discussie. Wij hopen dat de gemeente onze slachtoffers van de toeslagenaffaire in beeld heeft in Son en Breugel en hen hulp kan bieden. Het geld wat vrijkomt vanuit de rijksoverheid zal geoormerkt worden, wat betekent dat het ook daadwerkelijk voor de dienstverlening gebruikt gaat worden, namelijk: • Robuust rechtsbeschermingssysteem: Het is van belang dat mensen dichtbij ondersteuning hebben om de weg te kunnen vinden tussen de uitvoeringsinstanties en dat ze hun recht kunnen halen. • Versterking ondersteuning sociale wijkteams: Voor de sociale wijkteams komt uitvoeringscapaciteit beschikbaar om de coördinatie tussen de verschillende soorten van hulpverlening in het Sociaal Domein te verbeteren. D66 zou daar graag de verbetering van communicatie aan willen toevoegen. Men moet weten waar de informatie beschikbaar is. Denk daarbij aan het armoededossier en de slag die we daar nog kunnen maken, waarbij het gaat over het vinden van de rechten die mensen hebben en het actief informeren. Daarnaast inwoners die contact opnemen met de gemeente een terugkoppeling geven, ook wanneer daar niet om gevraagd wordt behalve wanneer het specifiek wordt aangegeven. Programma 2: sociale leefomgeving We lezen dat het sportgedeelte op de scholen wordt uitgebreid met een half uur per week.

Daar zijn wij blij mee, omdat sport een essentieel onderdeel kan vormen bij het opgroeien van kinderen. We hopen dat ook de scholen hiervoor de ruimte en capaciteiten hebben. Dan hebben we het voornamelijk over tijd. We denken hierbij aan de Harlekijn waar ook de kleinsten elke gymles heen en weer lopen naar de Landing. De bijdrage van de GGD is verhoogd en dat is, zeker gezien de Coronapandemie die we hebben gehad en wellicht nog in zitten, een logisch gevolg. Laten we blijven monitoren wat de GGD van ons nodig heeft en ze daarin faciliteren. Ze hebben ongelooflijk veel en goed werk geleverd en zullen dat ook hopelijk blijven doen. Programma 3: Fysieke en veilige leefomgeving Allereerst valt ons op dat de post buurtbemiddeling LEVgroep enkel nog voorkomt in 2023 en daarna lijkt te vervallen. Wij zouden van het college graag daarvan de reden horen. Daarnaast valt natuurlijk de bijna verdubbeling van de bijdrage op aan de ODZOB, laten we vooropstellen dat ze heel goed werk doen, de vraag blijft echter waar de verdubbeling vandaan komt. Programma 4: Economische en ruimtelijke ontwikkeling We werken in 2022 aan de eerste wijkaanpakken voor aardgasvrije wijken in Son en Breugel. In de alinea waarover dit besproken wordt staat ook, dat er medio 2022 een beter zicht is op de daadwerkelijke kosten van de aanpak en de benodigde capaciteitsvraag.

D66 is benieuwd hoe we er op dit moment voor staan en of er al enig zicht is op deze kosten en capaciteitsvraag. Hopelijk kan de wethouder ons vanavond al wat meer van vertellen, anders mag dit natuurlijk altijd later en dan schriftelijk. Bij de uitwerking implementatie Omgevingswet wordt er gesproken over de minimale basis om per 1 januari 2023 te kunnen werken met de Omgevingswet. D66 vraagt zich af waarom op dat moment ook de DSO, het softwareprogramma van waaruit de Omgevingswet vorm wordt gegeven, niet klaar hoeft te zijn. Waar gaat er dan precies mee gewerkt worden?

Algemene beschouwingen fractie VVD (Martien Merks) Vooraf wordt een voorbeeld genoemd, het event “Son en Breugel Samen Sterker” dat onlangs in de gemeente heeft plaatsgevonden. Veel mensen hebben hieraan bijgedragen. Spreker uit de complimenten hiervoor aan de organisatie. Dit is een voorbeeld waaraan de raad zich zou kunnen spiegelen. We leven in tijden die veel onzekerheid brengen. Een oorlog op ongeveer duizend km, die

-11-

voedselschaarste, druk op de energievoorziening en onveiligheid veroorzaakt en die eraan bijdraagt dat steeds meer producten moeilijker leverbaar worden. En daardoor loopt de inflatie op. Een hele uitdaging om dan in die omstandigheden vooruit te kijken. Toch verwachten onze inwoners dat van ons. Helaas, wat nu aan ons, hun vertegenwoordigers, wordt aangeboden is wel erg mager. Een beleidsarme kadernota, dat lijkt standaard te zijn na de verkiezingen. Jammer dat we drie maanden verloren hebben vanwege een schijnvertoning over een raadsakkoord, en een nieuw college de kans ontnomen hebben een echte kadernota op te stellen. Je vraagt je af wat het college de afgelopen maanden heeft gedaan. Of we nu gaan naar een raadsakkoord, of zoals het college zegt, een coalitie-akkoord, er zijn veel zaken die nog moeten worden gedaan uit het vorige coalitie-akkoord. En omdat dat dezelfde partijen zijn, snappen we deze ambitieloze kadernota niet. Bijvoorbeeld: -

-

Fietsen in het dorp. Iedere partij had het erover in hun verkiezingsprogramma. Er zou een fietsplan komen volgens het oude coalitie-akkoord, maar ook in deze kadernota vinden we niets daarvan terug. Participatie, structureel meenemen in de dossiers. Onder andere uit het bosdossier blijkt dat er nog heel veel te doen is. Gaan we in de nieuwe raadsperiode aan werken, heeft de raad afgesproken, maar helaas wordt daar niet op voorgesorteerd. Dat “we” ergens aan gaan werken, betekent in deze raad meestal dat het op de lange baan wordt geschoven. Beheerplan wegen, zoals in het jaarverslag 2021 aangegeven, moet worden geactualiseerd of vernieuwd. Ook niet in de kadernota. En dan de nijpende woningtekorten. Hier moeten we snel verder, bijvoorbeeld door heroverweging van “kaders als koers”. Zien we ook niet terug. Het omdenken in verduurzaming, dat zal ook tijd en geld kosten. Loopt nu te traag. Ook hierover niets.

Jammer, we wachten maar weer af, terwijl we steeds verder af gaan staan van de inwoners en hun beleefwereld en wat voor hen nodig is. Wat er inhoudelijk wel in deze kadernota staat, daar valt weinig aan op te merken. Wel hebben we nog een vraag over programma 3, de eerste post. Dat we bijna een ton extra gaan uitgeven aan ODZOB, onder andere voor nazorg van de Omgevingswet. Kan het college aangeven wat hiermee bedoeld wordt? In programma 4, Economische en ruimtelijke ontwikkeling, zien we wat positiefs. Blij dat we blijven investeren, of beter reserveren, voor een betere ontsluiting van de regio. Mooi! Tja en dan de overige punten, daar vraag ik me werkelijk van af wat we daarmee moeten. PM voor allerlei zaken. Waarom niet een redelijke schatting maken? Hier is er een aantal wel benoemd met een PM, waarom niet in de programma’s 1, 2 en 3? Erg jammer en getuigt van weinig ambitie. Voor U! heeft een lijst met ambities genoemd, die hier thuishoren, maar waar we voorlopig blijkbaar niets aan gaan doen. Prettige vakantie college. En dan gaan we vier maanden na de verkiezingen en daarna nog een reces aan de slag met een nieuw college bestaande uit... Dat is nog steeds niet bekend. Tenminste, niet bij ons. Op naar het nieuwe college, zodat we eindelijk aan de slag kunnen.

DorpsVISIE stelt voor de eerste termijn van het college naar voren halen, omdat er geen moties en amendementen zijn ingediend voor debat in de raad. De VVD is het eens met deze opmerking en kan het voorstel van DorpsVISIE steunen. De voorzitter schorst de vergadering voor beraad en heropent de vergadering om 21.50 uur. • Debat in eerste termijn raad De voorzitter constateert dat dit debat niet meer gevoerd hoeft te worden. •

Reactie in eerste termijn college

-12-

De voorzitter licht toe dat door een paar fracties opmerkingen zijn gemaakt over weinig ambities in de kadernota. Met het nieuwe college op komst is het niet gebruikelijk met allerlei initiatieven te komen door het oude college. Op een aantal punten is door het college wel een aantal onderzoeken in gang gezet. De beslissingen zijn aan het nieuwe college. Op de vraag over waarom buurtbemiddeling maar voor één jaar in de Begroting staat, wordt geantwoord dat het hier om een proef gaat. Als deze slaagt kan men besluiten hiermee door te gaan. Wethouder Boersma antwoordt dat de kadernota een goed startpunt is voor het nieuwe college. De toelichting op de meicirculaire is laat ontvangen vanuit Den Haag. Deze ronde was ingewikkeld, waardoor het langer duurde dit te doorgronden. Op pagina 2 staat de status van de Begroting op dit moment. Als de meicirculaire hierin is verwerkt ziet men een positief saldo. Het nieuwe college heeft nog ruimte om beleid hieraan toe te voegen. De regering heeft voor de komende jaren tot en met 2025 een aantal toezeggingen gedaan. Dit loopt terug vanaf 2026 waardoor het saldo gaat teruglopen. Deze onzekerheid is bij de minister aangekaart door het VNG. Men mist structurele ruimte na 2026. Hierover wordt helderheid gevraagd om langdurig commitment te kunnen aangaan.

Het aantal PM-posten is bewust meegenomen in deze kadernota, met name ook in het kader van de Omgevingswet. Deze posten zijn vermeld als PM, omdat nog een aantal besluiten moet worden genomen in Den Haag en dit heeft invloed op de kosten van de gemeente. In de meicirculaire is een opmerking gemaakt, dat in de septembercirculaire een rijksbijdrage komt dit jaar voor de Omgevingswet. Deze is meegenomen als PM-post. Voor de ozb-ontwikkeling is de komende jaren een inflatie meegenomen. Dit komt uit de macro- economische verkenningen van september 2021. Dat is op dit moment laag (2,2%) en dit is doorgerekend. Wethouder Frenken antwoordt over het bedrag van €100.000 voor de ODZOB (nazorg Omgevingswet), dat er met 21 gemeenten aan de ODZOB is gevraagd de kar te trekken ten aanzien van VTH-taken. Dit heeft met name betrekking op de bruidsschat, zijnde maatregelen vanuit het rijk. Dit betekent dat ongeveer 80% werk uit handen is genomen bij de gemeente. 20% moet lokaal bij de gemeente worden geïmplementeerd en dit vraagt nazorg. Daarvoor zijn de kosten opgenomen. Het DSO (Digitaal Stelsel Omgevingswet) is een landelijke voorziening. Er komt in Den Haag een centrale computer, waarop alle gemeenten worden aangesloten. Die digitale aansluiting is voor onze gemeente geregeld gemeente. Hier wordt nu dagelijks mee geoefend. Maar het DSO landelijk is nog niet af.

De Eerste Kamer weet nog niet of men de Omgevingswet per 1 januari wil invoeren. Het DSO is nu opgeknipt in dat wat als eerste nodig is; dat werkt inmiddels. De oude wet loopt nog door en daarnaast loopt de Omgevingswet. Er is een tijdelijke maatregel voor de tussentijd. Hij begrijpt dat er veel positieve opmerkingen zijn gemaakt over het personeel. Er zijn momenteel te weinig ambtenaren, maar men redt het wel met elkaar. Hij zal het compliment doorgeven aan de ambtelijke organisatie en vraagt het volgende college dit in stand te houden. Dorpsbelang is het ermee eens dat het prijzenswaardig is, dat door de ambtenaren met creatieve oplossingen naar beste vermogen de zaken worden geregeld. Is het een optie om te voorkomen dat ambtenaren uiteindelijk ziek thuis komen, door in combinatie met de gemeenten Geldrop, Mierlo en Nuenen over de Omgevingsvisie in een eerdere fase met elkaar in gesprek te gaan? Men kan dan met behoud van lokale specifieke zaken de organisatie efficiënter inrichten, ter bescherming van de ambtenaren. Burgemeester Gaillard bevestigt dat met deze gemeenten en de Dienst Dommelvallei wordt gesproken om de samenwerking te verbeteren. De Omgevingswet hoort ook hierbij. Wethouder Frenken kan dit toezeggen, omdat dit al gebeurt. PvdA/GroenLinks zegt dat de daadwerkelijke implementatie nog moet plaatsvinden.

Wat blijft er dan nog over voor de daadwerkelijke nazorg? Als er iets wordt ingevoerd zal dat vooraf getest zijn, maar in de uitvoering kunnen er nog onvoorziene dingen misgaan. Dan komt er dus nog een fase van nazorg, maar dan is het geheel al overgedragen naar de beheerorganisatie. Waar is het ontwikkelgeld voor bedoeld, voor de ontwikkelorganisatie of de beheerorganisatie?

-13-

Wethouder Frenken legt uit dat de ODZOB een duidelijke opdracht heeft gehad en die is vervuld. De nazorg betekent dat het geïmplementeerd moet worden tot het goed staat. De beheerorganisatie zit in de Dienst Dommelvallei. De nazorg is de implementatie. Wethouder Van Liempd antwoordt dat het personeel het goud is van de organisatie. Er is een formatie-onderzoek uitgevoerd en de raad is hierover geïnformeerd. Dit is niet het enige onderzoek, er komt nog aanvullend onderzoek. De onderzoeken worden gevolgd door de gemeentesecretaris, om een toekomstplan te ontwikkelen voor de korte, middellange en lange termijn. Men heeft het organisatie-ontwikkeltraject opgestart, waarbij de formatie passend moet zijn bij de omvang van de gemeente. Een organisatie die jong talent weet te binden en die zich kan doorontwikkelen, staande naast de inwoner. Het nieuwe college kan op korte termijn een besluit nemen over dit plan. DorpsVISIE zegt dat de wethouder een probleem schetst over goed personeel en over de formatie op orde krijgen. Vervolgens wordt gesproken over jong talent. Dat betekent dat jong talent ook kan doorgroeien naar andere plaatsen. Is hiervoor voldoende aanwas? Wethouder Van Liempd antwoordt dat het voor deze gemeente lastig is om ambtenaren in deze gemeente net zo hoog in te schalen als bij een grotere gemeente, waardoor men de kansen moet benutten in het vinden van jong talent.

Voor het Sociaal Domein zijn er starters te vinden uit herscholingstrajecten. De ervaren medewerkers zijn schaars. De heer Sanders (D66) vraagt hoe de contacten zijn met de opleidingen Bestuurskunde. Wethouder Van Liempd geeft aan dat er stagiaires zijn vanuit deze opleiding. Het zou kunnen dat P&O / dienst Dommelvallei meer contact hiermee heeft. Vanuit de gemeentelijke organisatie is dit contact er weinig. Er is vertraging opgelopen met de wijkplannen voor de warmtetransitievisie door personeelsontwikkelingen. Men probeert die wijkplannen integraal te maken binnen de gemeentelijke organisatie. De afgelopen maanden is er veel inzet geleverd op de problematiek omtrent netschaarste. Men is nu bezig met het formuleren van opdrachten en gesprekken richting partijen. Na de zomer wil men starten met de eerste fase en het plan van aanpak in samenspraak met de buurt. Verwacht wordt dat dit € 30.000 tot € 40.000 kost en dit budget is beschikbaar in de reserve duurzaamheid. In het najaar komt meer duidelijkheid over de structurele bijdrage vanuit het rijk. Wethouder De Bruin antwoordt over het bewegingsonderwijs, dat hij verheugd is over de uitbreiding (van een half uur) in 2023. Deze uitbreiding is hard nodig bij de jeugd. De verantwoordelijkheid ligt ook bij de mensen zelf, zoals de beweging om naar school te gaan. Hij doet daarom een beroep op het gezonde verstand.

Dorpsbelang heeft aan de andere partijen gevraagd of men wil reageren op de analyse over de constructie Dommelvallei. De voorzitter zegt dat dit na de schorsing aan de orde had kunnen komen, maar voor de schorsing is aangegeven dat men geen behoefte had aan debat door de raad. Binnen enige tijd is er meer duidelijk over onderzoeken en gesprekken met de dienst Dommelvallei. Dan kan het gesprek beter worden gevoerd, omdat het dan concreter is. Dorpsbelang heeft nu een lijn geschetst. Anders wordt het een abstract gesprek. Het gesprek kan goede elementen hebben als het op een ander moment wordt gevoerd. Dorpsbelang kan hiermee instemmen. 5. Sluiting De voorzitter bedankt de aanwezigen voor hun inbreng en sluit de vergadering om 22.25 uur.

-14-

Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van de raad van 6 juli 2022. De raadsgriffier,

De raadsvoorzitter,

Moniek Weerts

Hans Gaillard

Lijst van toezeggingen Opiniërende raadsvergadering van 23 juni 2022

1.

2.

De vraag van het CDA over de evaluatie onderhoudsbijdrage HTC zal schriftelijk worden beantwoord. De vraag van Dorpsbelang over Social return zal schriftelijk worden beantwoord.

-15-

Wethouder Jos de Bruin

Wethouder Paul van Liempd