Regioplan Doordecentralisatie Beschermd wonen 2021 regio Eindhoven
Tekst van het document
Regioplan Doordecentralisatie Beschermd wonen 2021 regio Eindhoven een samenwerking van de gemeenten • • • • • • • • • • • • • • •
de gemeente Bergeijk de gemeente Best de gemeente Bladel de gemeente Cranendonck de gemeente Eersel de gemeente Eindhoven de gemeente Geldrop-Mierlo de gemeente Heeze-Leende de gemeente Nuenen c.a. de gemeente Oirschot de gemeente Reusel-De Mierden de gemeente Son en Breugel de gemeente Valkenswaard de gemeente Veldhoven de gemeente Waalre
Inhoudsopgave 1.
Projectopdracht ...................................................................................................3 1.1.
2.
3.
Aanleiding......................................................................................................3
Projectorganisatie ...............................................................................................4 2.1.
Inleiding .........................................................................................................4
2.2.
Governance ...................................................................................................4
2.3.
Opdrachtgever...............................................................................................4
2.4.
Regionaal projectteam BW ...........................................................................5
2.5.
Projectfasering ..............................................................................................5
2.6.
Overleg, rapportage en goedkeuring ............................................................5
2.7.
Communicatie ...............................................................................................6
2.8.
Besluitvorming tijdens het inkoopproces .......................................................6
Regionale visie Doordecentralisatie Beschermd wonen ....................................7 3.1.
Inleiding .........................................................................................................7
3.2.
Doelstelling ....................................................................................................8
3.3.
Zorglandschap en Definities ..........................................................................8
Zorglandschap ....................................................................................................8 Beschermd Wonen .............................................................................................9 Beschermd thuis .................................................................................................9 Begeleid zelfstandig thuis ...................................................................................9 3.4.
Uitgangspunten en ambities..........................................................................9
Algemeen ......................................................................................................... 10 Preventie .......................................................................................................... 10 Maatwerk ......................................................................................................... 10 Nazorg ............................................................................................................. 10 Regionale samenwerking ................................................................................ 11 4.
Conclusie ......................................................................................................... 12 4.1.
Advies voor de uitwerking en inrichting van de Doordecentralisatie BW ... 12
Voorliggend Veld .............................................................................................. 12 Uitstroom naar) zelfstandig wonen .................................................................. 12 Toegang ........................................................................................................... 12 Spreiding .......................................................................................................... 13 Ouderinitiatieven .............................................................................................. 13 Kosten van de maatwerkvoorziening Beschermd wonen ................................ 13 4.2.
Vervolg ....................................................................................................... 14
Bijlage 1 – Tabel 1 Verhouding inwoners versus cliënten Beschermd Wonen ......... 15 Bijlage 2 - Verdeling cliënten over regio .................................................................... 16
1. Projectopdracht 1.1.
Aanleiding
Gemeente Eindhoven voert sinds 2015 Beschermd wonen (BW) uit voor de regio Eindhoven. Het rijk en de VNG hebben destijds afgesproken om voorlopig met de zogeheten centrumgemeentefunctie te blijven werken ondanks het feit dat deze rol met de komst van de Wmo 2015 niet is vastgelegd in de wet zelf. Gemeente Eindhoven heeft daarom de regierol gekregen en de bijbehorende financiële middelen van het Rijk. Landelijk is aangegeven dat de decentralisatie van de middelen vervolgens gefaseerd over 10 jaar zal plaatsvinden naar de afzonderlijke gemeenten. De 151 gemeenten in de regio Eindhoven hebben daarom bestuurlijk het budgethouderschap en de regierol van gemeente Eindhoven voor BW geregeld tot 1 januari 2022 in het mandatenbesluit: “Beschermd wonen: Bestuurlijke afspraken voor de periode van 1 januari 2020 tot 1 januari 2022”. Vanwege de landelijke doordecentralisatie van de middelen van BW, hebben de gemeenten in de regio Eindhoven medio 2019 een regionaal plan van aanpak Doorcentralisatie BW en MO opgesteld. De uitgangspunten uit het regionale plan van aanpak zijn verwerkt in het onderliggende regioplan. Dit regioplan bevat de koers en richting voor de voor de verdere ontwikkeling en inrichting van het landschap Beschermd Wonen. Na bestuurlijke besluitvorming over deze koers en richting zal dit worden geborgd in nieuwe regionale samenwerkingsafspraken en een nieuwe inkoop.
Gezien de voorbereidingstijd die nodig is om tot nieuwe inkoop- en tot nieuwe samenwerkingsafspraken te komen, worden de huidige bestuurlijke afspraken met een jaar\ verlengt, evenals de huidige inkoopovereenkomst met de aanbieders van de maatwerkvoorziening Beschermd wonen. Dit geeft de ruimte om tot zorgvuldig voorbereide nieuwe regionale inkoop- en samenwerkingsafspraken te komen. Onderliggend regioplan geeft de kaders waarbinnen deze worden vormgegeven.
1 De regio bestaat uit de volgende gemeenten: Best, Bergeijk, Bladel, Cranendonck, Eersel, Eindhoven, Geldrop-Mierlo,
Heeze-Leende, Nuenen c.a., Oirschot, Reusel-de-Mierden, Son en Breugel, Valkenswaard, Veldhoven en Waalre
3 Bijlage 1 - Regioplan - Regioplan Doordecentralisatie Beschermd wonen 2021
Pagina 3 van 16
2. Projectorganisatie 2.1.
Inleiding
Sinds eind 2019 doorlopen de gemeenten samen een ambtelijk traject om te onderzoeken welke scope en intensiteit in de samenwerking voor BW, wenselijk en haalbaar is. Uitkomst van het eerste inventarisatie-onderzoek is dat er voldoende gezamenlijke ambities zijn die in beginsel een samenwerking, gezamenlijke strategie en inkoop mogelijk maken. Uitdaging daarbij is om de lokale beleidswensen naast elkaar een plek te laten krijgen in een gezamenlijke strategie of zelfs synergie tussen deze specifieke speerpunten te creëren, een goede onderlinge verrekensystematiek te ontwerpen en nieuwe samenwerkingsafspraken op te stellen ingaande per 1 januari 2023. De resultaten van deze onderzoeksfase zijn opgenomen in deze notitie.
2.2.
Governance
Op 5 februari 2020 is voor dit traject door de stuurgroep BW de onderstaande governance structuur afgesproken: Bestuurlijk overleg Jeugd en BW/MO Bestuurders Wmo en Jeugd Stuurgroep BW/MO Bestuurder Eindhoven en afgevaardigde Bestuurder per subregio
Bestuurlijk niveau Regionaal Managementoverleg SD Managers SD van de DVO 10
Managementniveau Ambtelijk uitvoeringsoverleg Beschermd Wonen Uitvoerende medewerkers Wmo van de 15 gemeenten
Ambtelijk overleg BW/MO Beleidsadviseurs Wmo van de 15 gemeenten
Kerngroep doordecentralisatie BW
Werkgroep Zorglandschap en inkoop • • •
•
Afgevaardigde per subregio beleidsadviseurs Wmo I&CM Bizob op afroep div. specialisaties zoals Juridisch en financieel.
•
•
Afgevaardigde Beleidsadviseurs Wmo (Eindhoven en Valkenswaard) Inkoop (Eindhoven)
Ambtelijk niveau
2.3.
Opdrachtgever
In lijn met de bovenstaande governance zijn de Bestuurlijk opdrachtgevers de betreffende portefeuillehouders van de regio Eindhoven. Het ambtelijk overleg BW/MO is de ambtelijke opdrachtnemer. Zij hebben hiervoor de regionale werkgroep zorglandschap en inkoop BW ingesteld (hieronder benoemd als Regionaal projectteam BW).
3 Bijlage 1 - Regioplan - Regioplan Doordecentralisatie Beschermd wonen 2021
Pagina 4 van 16
2.4.
Regionaal projectteam BW
Voor de uitwerking van de doorcentralisatie is een regionale werkgroep BW geformeerd die als kernteam, bestaande uit ambtelijke vertegenwoordigers van elke subregio, inkopers en financials van Eindhoven, de regie op de opdracht heeft genomen. In de bovenstaande governance is dit projectteam zichtbaar als de werkgroep Zorglandschap en inkoop. Bizob is betrokken vanuit de regiogemeenten.
2.5.
Projectfasering
Het project is opgedeeld in 3 fases. Fase 1 Uitgangspunten Doordecentralisatie Beschermd Wonen (2020) • Vertalen plan van aanpak en opstellen uitgangspunten. • Vertalen uitgangspunten in zorglandschap • Opstellen regioplan BW o.b.v. uitgangspunten en zorglandschap • Vaststellen regioplan BW Fase 2 Samenwerking & financiering ( 2021) • Vertalen regioplan in scenario’s samenwerking- en financieringsafspraken • Opstellen advies over samenwerking- en financieringsafspraken o.b.v. scenario’s • Vaststellen samenwerkings- en financieringsafspraken • Samenwerkingsafspraken formaliseren (via mandaten e.d.) Fase 3 Inkoop en implementatie (Medio 2021 - Dec. 2022) • Opstellen concept inkoopplan o.b.v. regioplan en samenwerkingsafspraken • Vaststellen inkoopplan • Opstellen aanbestedingsdocumenten • Inkoop en contractering BW • Indien nodig aanpassing van de verordening en de nadere regelgeving Sociaal Domein/ nadere regels Maatschappelijke ondersteuning per 1-1-2023
2.6.
Overleg, rapportage en goedkeuring
Het regionaal projectteam BW vergadert frequent en constructief tot aan het moment van publicatie van de inkoopleidraad en vervolgens ten behoeve van het voorbereiden van projectmijlpalen. Het kernteam accordeert en brengt in besluitvorming: • • • •
Regioplan (Fase 1); Samenwerkings- en financieringsafspraken (Fase 2); Inkoopplan, aanbestedingsdocumenten en bijbehorende conceptovereenkomst (Fase 3). Evt. de aanpassing van de verordening en de nadere regelgeving Sociaal Domein/ nadere regels Maatschappelijke ondersteuning per 1-1-2023 (Fase 3)
De regionale projectteamleden BW zorgen voor afstemming in de eigen subregio en via het AO BW wordt gezorgd voor ambtelijke afstemming en goedkeuring in de eigen gemeente. De plannen vormen na een bestuurlijk akkoord het kader voor het verdere verloop van het traject. Afwijking van de bestuurlijk vastgestelde strategie is dan ook niet toegestaan, behoudens na bestuurlijke accordering van wijziging van de strategie.
3 Bijlage 1 - Regioplan - Regioplan Doordecentralisatie Beschermd wonen 2021
Pagina 5 van 16
2.7.
Communicatie
In verband met de transparantie naar de markt zal alle correspondentie met derden in het kader van de aanbestedingsprocedure en voorverkenningen via de inkooporganisatie Eindhoven verlopen(inkopers), dit in nauwe samenwerking met de beleidsadviseurs. De communicatie vindt tijdens de aanbestedingsprocedure in beginsel zoveel mogelijk langs digitale weg (Negometrix of Tenderned) plaats. Interne bestuurlijke communicatie met het college van Burgemeester en wethouders en/of de gemeenteraad behoort tot verantwoordelijkheid van de beleidsadviseurs die onderdeel zijn van het aanbestedingsteam en het ambtelijk overleg. Deze externe communicatie vindt altijd plaats in overleg met de inkopers die waar nodig Juridische expertise en communicatieadviseurs raadplegen. Tijdens de aanbestedingsprocedure mag er niet meer met BW-aanbieders gesproken worden over de inkoop en dienen aanbieders verwezen te worden naar de aanbestedende dienst met als doel de juridische aspecten van de procedure te borgen.
2.8.
Besluitvorming tijdens het inkoopproces
Besluitvorming in het regionaal projectteam BW is in principe gebaseerd op consensus . Voor die situaties waar consensus niet bereikt kan worden is in het Bestuurlijk overleg van 27 augustus 2020 de onderstaande besluitvormingslijn vastgesteld: 1. De governance structuur is de basis; 2. Als ambtelijk consensus niet wordt bereikt in het AO dan wel het managersoverleg, wordt er een voorlegger opgesteld met daarin kernachtig verwoord wat de verschillende standpunten zijn met de argumentatie daarvoor; 3. Als bestuurlijke consensus niet wordt bereikt, wordt het voorstel voor een 2 e keer geagendeerd; 4. Als bestuurlijke consensus dan alsnog niet wordt bereikt, dan wordt bemiddeling verzocht van een portefeuillehouder Beschermd Wonen van een andere regio; 5. Als dit wederom niet leidt tot bestuurlijke consensus dan wordt er teruggevallen op stemverhoudingen gebaseerd op de inwoneraantallen van het betreffende kalenderjaar. De regie houdende gemeente Eindhoven heeft de verantwoordelijkheid en bevoegdheid voor de dagelijkse gang van zaken in het project.
3 Bijlage 1 - Regioplan - Regioplan Doordecentralisatie Beschermd wonen 2021
Pagina 6 van 16
3. Regionale visie Doordecentralisatie Beschermd wonen
3.1.
Inleiding
In het regionale plan van aanpak uit 2019 is de visie van de adviescommissie Toekomst beschermd wonen (commissie Dannenberg) zoals vastgelegd in het rapport ‘Van beschermd wonen naar een beschermd thuis’, én de visie op de groep inwoners met ernstige psychiatrische aandoeningen genaamd ‘de Stip’2 door de regio Eindhoven omarmt. Dit betekent dat we werken vanuit een inclusieve gedachte: mensen met een psychische kwetsbaarheid maken zoveel mogelijk onderdeel uit van de samenleving. Zij dragen een eigen verantwoordelijkheid, net als het sociale netwerk om de persoon heen, maar zij kunnen ook rekenen op vraaggerichte zorg. De herstelgedachte en een positieve kijk op gezondheid zijn daarbij leidend. Om het herstel zo optimaal mogelijk te laten verlopen, is het Beschermd wonen gebaat bij een nauwe aansluiting op de lokale ondersteuningsketen. Een preventieve aanpak of snel handelen bij problemen voorkomt erger. Het is hierbij van belang dat zorg en ondersteuning zo flexibel mogelijk worden georganiseerd qua duur en intensiteit. Navolgend betekent dit een afbouw van intramurale voorzieningen en een toename van lichtere woonvormen of inzet op ambulante begeleiding. Alles is gericht op het behoud van een persoon in zijn of haar woning of – indien opname niet kan worden voorkomen – een zo spoedig mogelijke uitstroom uit een intramurale voorziening.
De gemeente speelt een belangrijke rol in het creëren van de juiste condities in de (lokale) samenleving, zodat mensen ook kunnen uitstromen. Uiteraard is dit niet voor iedere inwoner mogelijk en haalbaar. Er zal altijd een groep zijn die behoefte heeft aan langdurige en soms intensieve ondersteuning waar soms ook 24 uur per dag bereikbaarheid en/of toezicht aanwezig is. Ook de opgaven naar een nieuwe, meer vraaggerichte en op inclusie gerichte uitvoering van het beschermd wonen onderschrijven wij, zijnde: 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8.
Versterken van zelfmanagement, ervaringsdeskundigheid en informele zorg; Garanderen van langdurige begeleiding met flexibele intensiteit; Ondersteuningscontinuüm voor herstel en participatie; Een breed arsenaal van woonvarianten; Beschikbare en betaalbare wooneenheden; Laagdrempelige toegang tot zorgfuncties; Duurzaam samenwerken tussen gemeenten en zorgverzekeraars; Borgen van kwaliteit en vraaggerichtheid van ondersteuning.
Dit vormt de basis van de gezamenlijke doelstellingen voor de Doordecentralisatie BW en het zorglandschap. Om dit mogelijk te maken zijn er nieuwe samenwerkingsafspraken en een gezamenlijke inkoop nodig die de verdere doorontwikkeling van Beschermd Wonen ondersteunen. en de nieuwe gezamenlijke inkoop en ondersteunen.
2 Een werkgroep bestaande uit medewerkers van de gemeenten Eindhoven en Veldhoven, de GGzE, NEOS en Novadic-
Kentron hebben in 2016 een beleidsnotitie opgesteld onder de naam ‘de Stip’. In de Stip staat de missie: voorkom sociale uitsluiting, bevorder het vermogen van eigen herstel en stimuleer het algemeen functioneren (wonen, werken, leven, sociale contacten). De problematiek moet worden bekeken vanuit de leefwereld van mensen, niet vanuit systemen en procedures. Door het herstel centraal te stellen, te kiezen voor maximale autonomie voor persoon en professional en maximale (keuze)mogelijkheden en kansen te bieden bij participatie is het de bedoeling om de afbouw van zorg te stimuleren: van tweede, naar eerste en nulde lijn zorg.
3 Bijlage 1 - Regioplan - Regioplan Doordecentralisatie Beschermd wonen 2021
Pagina 7 van 16
Er wordt daarnaast een gezamenlijke ontwikkelagenda opgesteld waarin met elkaar gekeken wordt welke elementen er nog missen binnen het huidige zorglandschap om de hierboven genoemde doelstelling te behalen.
3.2.
Doelstelling
Er is een dekkend regionaal landschap voor Beschermd wonen gericht op: • De beweging van Beschermd Wonen naar Beschermd Thuis naar Begeleid Zelfstandig Thuis (waar mogelijk); • Vloeiend opschalen en verantwoord afschalen, zoveel als mogelijk in de eigen omgeving; • Inwoners met een psychische kwetsbaarheid maken, naar vermogen, onderdeel uit van de samenleving. De continuïteit van ondersteuning en dienstverlening voor onze inwoners is gewaarborgd.
3.3.
Zorglandschap en Definities
Zorglandschap De visie van Dannenberg is vertaald in een zorglandschap, waarin de reis van de inwoner met een psychische kwetsbaarheid te zien is.
Signalering & toeleiding de ste de 0 , 1 en 2 lijn
Thuis
Preventie de ste de 0 , 1 en 2 lijn
Lokaal
De inwoner 18 +
Indicatie
Beschermd
Op- en afschalen
thuis Beschermd wonen
Regionaal
Begeleid zelfstandig Thuis
Nazorg 0de, 1ste en 2de lijn
Lokaal Thuis
Ter verduidelijking van de bovenstaande termen vindt u hieronder een korte toelichting van de 3 varianten binnen de maatwerkvoorziening Beschermd wonen.
3 Bijlage 1 - Regioplan - Regioplan Doordecentralisatie Beschermd wonen 2021
Pagina 8 van 16
Beschermd Wonen ▪ ▪ ▪
Een woonaccommodatie met (zeer) intensieve begeleiding, waarbij de aanbieder voorziet in 24-uurs aanwezigheid (toezicht). Veilige, afgeschermde woon- en leefomgeving gericht op: • bieden van structuur en veiligheid • voorkomen van escalerend gedrag en op het ondersteunen/ overnemen van taken • beperken van achteruitgang en/of stabilisatie • het zich kunnen handhaven in de groep en waar mogelijk in de samenleving. • het versterken van de sociale zelfredzaamheid en het uitvoeren van activiteiten behorend bij het dagelijks leven.
Beschermd thuis ▪
▪
Zelfstandig wonen met matige tot intensieve ondersteuning • incl. huisvesting indien inwoner niet zelfstandig (met begeleiding) een huishouden kan voeren 24 uur ondersteuning bereikbaar en oproepbaar
Beschermd Thuis 1
Beschermd Thuis 2
signaleren van risico's in het proces naar herstel en maatschappelijke participatie
stabilisatie, herstel en participatie in de groep en in de samenleving.
coachen/stimuleren bij het uitvoeren van activiteiten
structureren en stimuleren bij het uitvoeren van activiteiten
aangaan en onderhouden van sociale relaties en participatie in de groep en in de samenleving.
versterken van de sociale zelfredzaamheid
op alle levensgebieden, incl. het op orde krijgen en houden van administratie en financiën, met toezicht en stimuleren van ADL-taken. Er is geen sprake van structureel overnemen van ADL-taken.
uitvoeren van activiteiten met betrekking tot het dagelijks leven, met regelmatig noodzaak tot overname op het gebied van ADL-taken en het voeren van een huishouden
Begeleid zelfstandig thuis ▪ ▪
▪
3.4.
Zelfstandig wonen met ambulante lichte tot matige ondersteuning 24 uur ondersteuning bereikbaar en oproepbaar • Geplande contactmomenten gedurende de week • Opvolging buiten geplande contactmomenten vaak uitstelbaar tot de geplande contactmomenten of begeleiding op afstand voldoende. Gericht op: • coachen en stimuleren op alle benodigde levensgebieden • het zo volwaardig mogelijk deelnemen in de samenleving.
Uitgangspunten en ambities
Hieronder ziet u de gezamenlijke ambitie en uitgangspunten voor de Doordecentralisatie BW verwoord:
3 Bijlage 1 - Regioplan - Regioplan Doordecentralisatie Beschermd wonen 2021
Pagina 9 van 16
Algemeen •
Alle inwoners maken deel uit van de lokale gemeenschap en participeren naar vermogen. Daar waar nodig worden zij geholpen bij het versterken van hun netwerk en/of wordt het sociale netwerk en de omgeving versterkt. Iedere gemeente investeert lokaal in een sterke sociale basis, als vorm van preventie en nazorg van de maatwerkvoorziening Beschermd Wonen. Iedere gemeente zet zich in voor beschikbare en betaalbare huisvesting (sociale huur en sociale koop) als doorstroom of uitstroommogelijkheden voor het zelfstandig(er) wonen. Daarbij zetten we in op diverse woonvormen, leefbaarheid en veiligheid. Wij organiseren de ondersteuning op alle leefgebieden zo dichtbij mogelijk rondom de inwoner. Er is een bepaalde schaalgrootte/omvang nodig om de zwaardere ondersteuningsvormen betaalbaar te houden. We streven naar een soepele overgang van 18- naar 18+ waardoor de inzet van de maatwerkvoorziening Beschermd Wonen zoveel mogelijk wordt voorkomen voor jongvolwassenen.
• •
• • •
Preventie •
We voorkomen dat inwoners in de maatwerkvoorziening Beschermd Wonen belanden door lokale preventie op alle leefgebieden, lichtere vormen van ondersteuning en vroeg signalering te organiseren.
Maatwerk • •
Wij zetten de beweging van Beschermd Wonen naar Beschermd Thuis in gang. Wij zien Beschermd Wonen en Beschermd Thuis als een, in principe, tijdelijke situatie met als doel om (weer) regie te kunnen krijgen op het leven met deze stoornis, zodat zoveel mogelijk een zelfstandig bestaan mogelijk is. Al dan niet met een vorm van begeleiding en ondersteuning. Wij bieden maatwerk aan onze inwoners met een ondersteuningsvraag met de mogelijkheid om korte of langere indicaties af te geven. Voor diegene die het nodig hebben, blijft de maatwerkvoorziening Beschermd wonen mogelijk. We werken aan spreiding van voorzieningen over de gehele regio. Hierbij nemen we in acht wat passend is gezien de omvang van de doelgroep (het aantal benodigde plekken), het aantal aanbieders, en de betaalbaarheid. Inwoners van Nederland mogen kiezen waar ze willen wonen. We respecteren daarom het landelijk toegangsprotocol Beschermd Wonen. We stimuleren de inwoner om te gaan wonen in de buurt van een helpend sociaal netwerk en waar de kans op herstel het grootst is. We willen een sluitende keten van de maatwerkvoorziening Beschermd wonen naar ambulante begeleiding, waarbij soepel opschalen en afschalen van ondersteuning mogelijk is. We onderzoeken daarom gezamenlijk wat er nog nodig is, naast de huidige ondersteuningsvormen, om dit mogelijk te maken. Wij stimuleren en sturen op samenwerking tussen aanbieders.
We beperken zoveel mogelijk de administratieve lasten voor aanbieders en gemeenten.
• • •
•
•
• • Nazorg •
Bij uitstroom uit de maatwerkvoorziening Beschermd wonen zijn de voor de inwoner noodzakelijke randvoorwaarden geregeld (denk aan huisvesting, ambulante zorg/ondersteuning, inkomen, werk/(arbeidsmatige) dagbesteding, hulp bij schulden en afhankelijk van de cliënt het betrekken van het sociaal netwerk en de woonomgeving).
3 Bijlage 1 - Regioplan - Regioplan Doordecentralisatie Beschermd wonen 2021
Pagina 10 van 16
Regionale samenwerking • • • •
Beschermd Wonen en schaarse zorgvormen organiseren we regionaal. Wij willen voor deze beperkte doelgroep een beperkt aantal aanbieders. De toegang organiseren we dicht bij de inwoner (lokaal), maar hanteren wel dezelfde toegangscriteria voor Beschermd Wonen en Beschermd Thuis. Beschermd Wonen en Beschermd Thuis mag geen oplossing zijn als er lokaal onvoldoende woonruimte en/of onvoldoende ambulante ondersteuning (vanuit Wmo) beschikbaar is. We verdelen de kosten van de maatwerkvoorziening Beschermd wonen eerlijk en efficiënt over de 15 gemeenten in relatie tot de inzet daarvan bij onze inwoners.
3 Bijlage 1 - Regioplan - Regioplan Doordecentralisatie Beschermd wonen 2021
Pagina 11 van 16
4. Conclusie 4.1.
Advies voor de uitwerking en inrichting van de Doordecentralisatie BW
De regionale uitgangspunten en ambities voor de Doordecentralisatie BW verwoorden duidelijk de wens tot samenwerking en solidariteit op het gebied van de maatwerkvoorziening Beschermd wonen. Dit is logisch aangezien er ook een onderlinge afhankelijkheid is. Om de samenwerking verder vorm te kunnen geven, zijn er nog een aantal keuzes gemaakt. Hieronder treft u een korte toelichting aan op deze keuze, welke vaak nog algemeen zijn en in de vervolgstappen nog concreet dienen te worden gemaakt. Voorliggend Veld Een sterk voorliggend veld met een goede sociale basisstructuur zorgt voor een succesvolle terugkeer naar zelfstandig(er) wonen of voorkomt instroom in een 24 uurs voorziening. Een sterk voorliggend veld zorgt voor zowel preventie als een goede nazorg van de maatwerkvoorziening Beschermd wonen. Het ontbreken hiervan zorgt dat er sneller opgeschaald moet worden qua ondersteuning of dat er minder afschaling van ondersteuning mogelijk is. Preventie en nazorg geven we lokaal vorm. Regionaal organiseren we jaarlijks een themadag, bedoeld om te leren van elkaar en de verschillen tussen de gemeenten. Het thema wordt jaarlijks bepaald in afstemming met het bestuur en input uit het veld.
Uitstroom naar) zelfstandig wonen Op het moment dat er geen uitstroommogelijkheden zijn naar zelfstandige(re) woningen dan blijft iemand onnodig en ongewenst zitten in een 24 uurs voorziening of ontstaat de noodzaak om te gaan zoeken naar huisvesting in andere gemeenten (in de regio). Naast dat dit tot ongelijkheid leidt tot voor de huisvestingsmogelijkheden van de inwoner leidt dit ook tot extra kosten voor de maatwerkvoorziening Beschermd wonen. Uitstroom regelen is niet alleen nodig voor inwoners die nu al in de eigen gemeente wonen, maar ook voor andere inwoners die nu elders in een voorziening vanuit de maatwerkvoorziening Beschermd wonen zitten. We maken daarom gezamenlijk een inschatting van de verwachtte regionale opgave voor de uitstroom van een intramurale setting naar zelfstandig(er) wonen en vertalen deze zo goed mogelijk naar een opgave per gemeente. De opgave die er ligt vanuit de gemeenten wordt gezamenlijk besproken met de woningcorporaties, samen met de collega’s van volkshuisvesting. Op basis hiervan maakt iedere gemeente afspraken met de lokale woningcorporatie(s) voor uitstroommogelijkheden naar zelfstandige woningen (bijvoorbeeld via de huisvestingsverordening en de prestatie-afspraken). Hierbij kijken we wel waar het efficiënt is om samen op te trekken, dat kan zowel regionaal als subregionaal zijn.
Toegang Als er regionaal niet dezelfde criteria worden gehanteerd en wordt gezorgd voor een gelijk deskundigheidsniveau voor diegene die de Toegang tot de maatwerkvoorziening Beschermd wonen verlenen, ontstaat er ongelijk speelveld waardoor inwoners in de ene gemeente eerder kunnen instromen in een 24 uurs voorziening en meer ondersteuning krijgen dan noodzakelijk of minder snel uitstromen. We spreken daarom gezamenlijk toegangscriteria af voor de maatwerkvoorziening Beschermd wonen
3 Bijlage 1 - Regioplan - Regioplan Doordecentralisatie Beschermd wonen 2021
Pagina 12 van 16
We organiseren daarnaast gezamenlijk trainingen voor deskundigheidsbevordering en waar nodig maken we afspraken over het gebruik maken van elkaar kennis, bijvoorbeeld door consultatie of intervisie, zowel regionaal als subregionaal. Spreiding Op dit moment zijn de bestaande voorzieningen niet over de gehele regio verspreid, wat betekent dat in sommige gemeenten maar een zeer beperkt aantal voorzieningen of juist extra veel voorzieningen zijn. Dit betekent dat inwoners niet altijd in de eigen omgeving toegang hebben tot de maatwerkvoorziening Beschermd Wonen en (tijdelijk) verhuizen naar andere gemeenten. Op dit moment zijn gevolgen van de openstelling van de Wlz en de nieuwe verdeling van de middelen van de maatwerkvoorziening Beschermd wonen nog onbekend. Ten minste de zwaardere en schaarse zorgvormen van de maatwerkvoorziening Beschermd wonen worden, gezien de benodigde omvang/schaalgrootte en betaalbaarheid gezamenlijk ingekocht. ,. We veranderen in de komende periode ook niets aan de spreiding. We stellen een ontwikkelagenda op, waarin samen wordt gekeken naar een passende spreiding voor de verschillende ondersteuningsvarianten
Ouderinitiatieven In een aantal gemeenten in de regio zijn er ouderinitiatieven waar ondersteuning wordt geboden vanuit de maatwerkvoorziening Beschermd wonen. Allen met hun eigen achtergrond en kenmerken vaak ontstaan na en dankzij intensieve inzet van betrokken ouders. Ook na de realisatie van ouderinitiatieven is er nog vaak een sterke betrokkenheid van ouders of anderen uit het sociale netwerk. Dit maakt de ouderinitiatieven uniek en niet geheel gelijk te trekken met reguliere aanbieders van de maatwerkvoorziening Beschermd wonen. We zien helaas bij een aantal bij ouderinitiatieven mechanismes ontstaan waarbij de bedrijfsvoering/ het verdienmodel een rol begint te spelen in de aangevraagde indicatie van inwoners. Recentelijk zien we ook dat een aantal inwoners niet pgbvaardig zijn, terwijl de ondersteuning in de ouderinitiatieven vaak alleen mogelijk is via pgbfinanciering. Gezien het unieke karakter en de diversiteit van de ouderinitiatieven wordt in 2022 een apart product gehanteerd wat alleen beschikbaar is vanuit pgb-financiering. Hiervoor wordt zoveel mogelijk aansluiting gezocht bij de huidige producten voor ouderinitiatieven. Er wordt in de ontwikkelagenda opgenomen dat er voor (en met) de ouderinitiatieven gewerkt wordt naar een oplossing die aansluit bij het nieuwe Zorglandschap en de toekomstbestendigheid van de voorzieningen.
Kosten van de maatwerkvoorziening Beschermd wonen Het voorstel om gezamenlijk in te kopen is gebaseerd op de onderlinge afhankelijkheid, de ongelijke spreiding van voorzieningen en cliënten, het feit dat vele aanbieders meerdere producten van de maatwerkvoorziening Beschermd wonen in meerdere gemeenten aanbieden en de wens tot beperking van administratieve lasten. Dit zegt nog niets over de wijze waarop we de kosten, zowel van de ondersteuning aan onze inwoners als van de uitvoering (zoals de toegang, contractmanagement, administratie, toezicht) gaan betalen (en verdelen). Hierbij komt dat onduidelijk is hoe het nieuwe verdeelmodel Beschermd Wonen, inclusief de invoering van het begrip woonplaatsbeginsel en het tijdspad van 10 jaar voor de volledige financiële doorcentralisatie in de praktijk, gaat uitwerken. Ook zijn de kaders van de Norm voor Opdrachtgevers (NvO) voor BW en de maatschappelijke opvang nog niet bekend.
3 Bijlage 1 - Regioplan - Regioplan Doordecentralisatie Beschermd wonen 2021
Pagina 13 van 16
Er wordt daarom een voorstel gemaakt, voor de financiering van de maatwerkvoorziening Beschermd Wonen, zowel voor de ondersteuning aan de inwoners als de uitvoeringskosten. Er worden scenario’s opgesteld, waarbij ook duidelijk wordt gemaakt wat solidariteit betekent (de rechten én de plichten). De insteek is een afspraak voor gezamenlijke financiering van de maatwerkvoorziening Beschermd wonen voor de komende jaren. In het voorstel worden de landelijke kaders voor de NvO en het verdeelmodel BW meegenomen. 4.2.
Vervolg
Na instemming met voorliggende notitie, zal het bovenstaande als basis dienen de uitwerking van de samenwerkings- en financieringsafspraken. Op basis van het regioplan en de samenwerkingsafspraken wordt het inkoopplan opgesteld voor de inkoop vanaf 1 januari 2023.
3 Bijlage 1 - Regioplan - Regioplan Doordecentralisatie Beschermd wonen 2021
Pagina 14 van 16
Bijlage 1 – Tabel 1 Verhouding inwoners versus cliënten Beschermd Wonen
Aantal inwoners*
Unieke cliënten %
Zorgkosten %
%
Bergeijk
18491
3,38
27
1,79
€ 701.437
1,77
Best
29821
5,46
68
4,52
€ 1.862.388
4,70
Bladel
20175
3,69
33
2,19
€ 1.017.601
2,57
Cranendonck
20440
3,74
12
0,80
€ 297.190
0,75
Eersel
19110
3,50
29
1,93
€ 717.458
1,81
Eindhoven
231642
42,38
1048
69,59
€ 29.174.300
73,68
Geldrop-Mierlo
39595
7,24
40
2,66
€ 1.093.799
2,76
Heeze-Leende
15964
2,92
9
0,60
€ 215.101
0,54
Nuenen c.a.
23186
4,24
11
0,73
€ 119.734
0,30
Oirschot
18623
3,41
10
0,66
€ 199.472
0,50
Reusel-De Mierden
13060
2,39
11
0,73
€ 180.661
0,46
Son en Breugel
16904
3,09
23
1,53
€ 425.432
1,07
Valkenswaard
30910
5,65
41
2,72
€ 1.247.933
3,15
Veldhoven
45337
8,29
83
5,51
€ 1.550.990
3,92
Waalre
17247
3,16
10
0,66
€ 282.492
0,71
Overig
n.v.t.
n.v.t.
34
2,26
€ 363.667
0,92
Onbekend
n.v.t.
n.v.t.
17
1,13
€ 145.587
0,37
100,00
€ 39.595.241
100,00
Totaal
546.617
100,00
1.506
*Inwonerspeil per 1 januari 2019 Voor alle overzichten geldt dat er is uitgegaan van de gemeente waar cliënt nu ingeschreven staat. Dit kan een enigszins vertekend beeld opleveren.
Bijlage 2 - Verdeling cliënten over regio Hieronder treft u een afbeelding aan met daarin weergegeven hoe de cliënten verdeeld zijn over de verschillende gemeenten (in januari 2020).