Rapport Synarchis
Tekst van het document
Eindrapportage Onderzoek Binnensportaccommodatie Breugel
1
RAPPORT Onderzoek Binnensportaccommodatie Breugel Gemeente Son en Breugel versie: Eindrapportage 16 december 2020
16 december 2020
Eindrapportage Onderzoek Binnensportaccommodatie Breugel
2
Inhoudsopgave pagina: Inleiding
3
Aanleiding
3
Opdrachtformulering en aanpak
3
Opbouw rapportage
4
De huidige situatie
5
2.1.1 2.1.2
De accommodaties De Bongerd De Landing
5 5 6
2.2.1 2.2.2
Het huidige gebruik van de sportzalen van De Landing en De Bongerd Weekdagen Weekenden
6 6 7
Overig gebruik en exploitatie van De Bongerd
7
De bestaande knelpunten
8
Ontwikkelingen en omgeving
9
Lokale ontwikkelingen
9
Relevante trends en ontwikkelingen voor de binnensport
10
Aanbod binnensportaccommodaties in de omgeving
11
Toekomstscenario’s
13
Synthese hoofdstuk 2 en 3
13
4.2.1 4.2.2 4.2.3 4.2.4
Uitwerking scenario’s Scenario 1: Nieuwbouw De Bongerd met dezelfde voorzieningen Scenario 2: Nieuwbouw De Bongerd met sporthal Scenario 3: Renoveren en uitbreiding huidige accommodatie De Bongerd Scenario 4: Renovatie huidige accommodatie De Bongerd zonder uitbreiding
14 14 14 15 17
4.3.1 4.3.2
Financiële consequenties Investeringskostenraming Raming jaarlast
17 17 18
Samenvatting en vervolg
20
Afwegingskader
20
Vervolg
21
Gevoerde gesprekken en overleggen
22
Ruimtestaten scenario’s
23
Uitgangspunten investeringskostenraming
25
Uitgangspunten raming jaarlast
27
Mogelijke contractvormen
29
16 december 2020
Eindrapportage Onderzoek Binnensportaccommodatie Breugel
3
Inleiding Aanleiding De gemeente Son en Breugel is gestart met de aanpak van alle verschillende onderdelen van Breugel Bruist! Zowel wijkgebouw De Boerderij, sportzaal De Bongerd als ook de tussenliggende openbare ruimte worden op dit moment aangepakt. De Bongerd is inmiddels op leeftijd en er dient vervangende nieuwbouw (of renovatie) plaats te vinden. De gemeente Son en Breugel heeft behoefte aan advisering met betrekking tot de aard en omvang van deze nieuwbouw en de inhoudelijke en financiële consequenties (ook van een renovatievariant). Aan Synarchis is gevraagd dit advies uit te brengen. De Bongerd is geen volwaardige sporthal maar een in twee zaaldelen te verdelen sportzaal met een vloerafmeting van 32 x 22 meter. Hiermee is de zaal te beperkt in omvang voor onder meer korfbal- en zaalhockeywedstrijden (met uitzondering van wedstrijden van jonge kinderen). De Bongerd beschikt naast de sportzaal over meerdere voorzieningen waaronder een boksschool, ruimte voor de Stichting Bewegingscentrum Son en Breugel, een horeca/foyer en vergaderruimten. De vervangende nieuwbouw (of renovatie) dient een toekomstbestendig karakter te hebben en zoveel mogelijk aan te sluiten bij de behoefte en de gemeentelijke ambitie.
Opdrachtformulering en aanpak De door de gemeente Son en Breugel opgestelde opdrachtformulering voor het onderzoek is als volgt: 1. Voer met een passende mate van interactiviteit een capaciteits- c.q. haalbaarheidsonderzoek uit naar een binnensportaccommodatie met nevenruimten in Breugel. 2. Breng nieuwbouwscenario’s in beeld met variërend ambitieniveau en renovatiescenario’s. 3. Maak voor ieder scenario de inhoudelijke (gebruik) en financiële (investering en exploitatie) consequenties inzichtelijk. 4. Adviseer over de wijze waarop de opdracht in de markt gezet kan worden en het vervolgtraject. In onderstaande figuur is de onderzoeksopzet weergegeven zoals wij die voor het onderzoek waar deze rapportage betrekking op heeft hebben gehanteerd:
16 december 2020
Eindrapportage Onderzoek Binnensportaccommodatie Breugel
4
Bij de aanvang van dit onderzoek is een bureaustudie uitgevoerd naar alle door de huidige beheerder Kuipers Sporthalbeheer BV en de gemeente Son en Breugel beschikbaar gestelde informatie met betrekking tot De Bongerd en de relevante ontwikkelingen binnen het verzorgingsgebied. Daarnaast is de Bongerd bezichtigd en zijn gesprekken gevoerd met de beheerder. Ook heeft afstemming plaats gevonden met een vertegenwoordiging van de grotere verenigingen die gebruik maken van de ook door Kuipers beheerde sporthal De Landing en (in een aantal gevallen) De Bongerd en hebben aangegeven knelpunten te ondervinden met betrekking tot beschikbaarheid van zaalruimte. Vervolgens is zo goed mogelijk inzichtelijk gemaakt in hoeverre alternatieve voorzieningen in de omgeving van Son en Breugel beschikbaar zijn. Op basis van de bevindingen uit de hiervoor beschreven werkzaamheden zijn vier scenario’s uitgewerkt voor nieuwbouw of renovatie van De Bongerd. Voor ieder scenario zijn de ruimtelijke, inhoudelijke en financiële consequenties in beeld gebracht. Resultaat is een afwegingskader op basis waarvan een keuze kan worden gemaakt voor één van de scenario’s. Voor een overzicht van de gevoerde gesprekken en overleggen wordt verwezen naar bijlage 1 bij deze rapportage.
Opbouw rapportage Na dit inleidende hoofdstuk wordt in hoofdstuk 2 van de rapportage de huidige situatie in beeld gebracht. Achtereenvolgens wordt ingegaan op ingegaan op de fysieke aspecten van De Bongerd (en beperkt De Landing) en het bestaande gebruik van de binnensportvoorzieningen en de daaraan verbonden ruimten in de gemeente. Ook wordt ingegaan op de knelpunten die zich momenteel voordoen met betrekking de gebruiksmogelijkheden. In hoofdstuk 3 wordt ingegaan op trends en ontwikkelingen en andere factoren die relevant zijn voor de toekomstige behoefte aan zaalruimte. Achtereenvolgend gaat het om demografische ontwikkelingen, trends en ontwikkelingen op het gebied van sportparticipatie, ambities van verenigingen en de gebruiksmogelijkheden buiten Son en Breugel. In hoofdstuk 4 worden vier toekomstscenario’s beschreven en vervolgens inhoudelijk en financieel uitgewerkt. Hoofdstuk 5 vat een en nader samen door middel van een overzichtelijk afwegingskader.
16 december 2020
Eindrapportage Onderzoek Binnensportaccommodatie Breugel
5
De huidige situatie De accommodaties In deze paragraaf wordt een korte beschrijving gegeven van De Bongerd. Ook wordt kort ingegaan op De Landing vanwege het feit dat de programmering hiervan onlosmakelijk verbonden is met het gebruik van De Bongerd. Uitgangspunt is dat de tennishal in Son niet kan worden gebruikt voor andere sporten dan tennis. 2.1.1
De Bongerd
De Bongerd is een accommodatie van ruim 40 jaar oud en bestaat in hoofdlijnen uit de volgende onderdelen: • Een sportzaal met kleedvoorzieningen. • Een horeca met dorpshuisfunctie en twee vergaderzalen. • Een boksschool met een eigen sportruimte en een eigen entree. • Beweegcentrum Son en Breugel met een eigen ruimte met beweegbanken en een eigen entree. De sportzaal is te compartimenteren in twee zaaldelen en geschikt voor bewegingsonderwijs en diverse binnensporten zoals basketbal, volleybal en badminton. Gezien de beperkte afmetingen is er geen zogenaamd combinatieveld van 20 x 40 meter aanwezig voor de grote zaalsporten voetbal, handbal, korfbal en hockey. De accommodatie is op leeftijd. Dit is op een aantal accommodatiedelen zichtbaar. Het betreft dan met name het dak en de vervuiling op de wanden in de sportzaal. Constructief is het nog een goed en sterk gebouw.
16 december 2020
Eindrapportage Onderzoek Binnensportaccommodatie Breugel
2.1.2
6
De Landing
De Landing is in 2012 opgeleverd. De Landing beschikt over een volwaardige sporthal die te compartimenteren is in drie zaaldelen en geschikt is voor alle reguliere binnensporten. In tegenstelling tot De Bongerd is hier wel sprake van een combinatieveld voor de grote zaalsporten Er is sprake van een beperkte maar voldoende tribunecapaciteit en een ondersteunende horecavoorziening. Een verdere beschouwing van deze accommodatie valt buiten het bereik van het onderzoek waarop deze rapportage betrekking heeft.
Het huidige gebruik van de sportzalen van De Landing en De Bongerd 2.2.1
Weekdagen
In onderstaande tabel is de piekbezetting (gedurende het hoogseizoen voor de binnensport) van De Bongerd en De Landing weergegeven op weekdagen: Bongerd Maandag Dinsdag Woensdag Donderdag Vrijdag
Landing Maandag
Dinsdag
Woensdag
Donderdag
Vrijdag
8.00 1 2 1 2 1 2 1 2 1 2
10.00
11.00
12.00
13.00
14.00
15.00
16.00
17.00
18.00
19.00
20.00
21.00
Chong Do Taekwando
Vegchel
Vos
22.00
23.00
Corridor Nederwet t en St okland
Bad Boys
Volley Bongerd De Regenboog
Cor.
Corridor Korf bal
RB
Corridor Korf bal
Krommenhoek
LEV Sjors
HTC Hockey
Corridor Korf bal
Apollo HB
Nuvo volleybal
Chong Do Taekwando St okkand
St okland
Scarabee Badmint on
HTC Hockey
8.00 1 2 3 1 2 3 1 2 3 1 2 3 1 2 3
9.00
9.00
10.00
11.00
12.00
13.00
14.00
15.00
16.00
17.00
18.00
De Ruimt e
Blokt empel
Scarabee Badmint on
19.00
20.00
21.00
22.00
23.00
Piet er Breughel Volleybal
Blokt empel
Apollo
Scarabee Badmint on
Van De Ven
Sonnewijzer De Ruimt e
LEV Sjors
Piet er Breughel
Wit lox VB
Corridor
Apollo Handbal
Corridor Korf bal
Harlekijn Apollo Handbal
Toelichting op de tabel: • Het gebruik van De Bongerd door HTC Hockey vindt plaats gedurende 8 weken per jaar. Het gebruik van De Bongerd en De Landing door Corridor Korfbal vindt plaats gedurende 25 weken plaats. • Zowel HTC Hockey als Corridor Korfbal hebben aangegeven noodgedwongen en hoofdzakelijk met de jongere jeugd gebruik te maken van De Bongerd. Deze sportzaal is eigenlijk te klein voor deze sporten. • Apollo Handbal maakt buiten de 25 weken dat er gekorfbald wordt in De Landing 1 of 2 uur per week meer gebruik van deze accommodatie. • Volgens het rooster wordt er momenteel 58,5 klokuur aan bewegingsonderwijs afgenomen. Op basis van de leerlingen- en groepenprognose (zie paragraaf 3.1) zouden scholen momenteel recht hebben op 65 klokuren. Met een normatieve capaciteit van 26 klokuren per zaaldeel en zonder rekening te houden met de afstanden tussen scholen en sportaccommodatie zou in beide gevallen voor bewegingsonderwijs met 3 zaaldelen kunnen worden volstaan. • Gedurende de 20 weken van het hoogseizoen is de verenigingsbezetting van De Landing gedurende de courante uren (18.00 tot 23.00) erg hoog en van De Bongerd hoog. Voorafgaand aan en volgend op het binnen-seizoen voor korfbal is de bezetting van De Landing gedurende deze uren hoog en van De Bongerd redelijk. In onderstaande tabel zijn de bezettingspercentage weergegeven.
16 december 2020
Eindrapportage Onderzoek Binnensportaccommodatie Breugel
Bezetting weekdagen verenigingen (18.00 tot 23.00 uur) Zaaldeeluren Gebruikt Beschikbaar De Landing hoogseizoen 69 75 De Landing laagseizoen (*) 58,5 75 De Bongerd hoogseizoen 35,5 50 De Bongerd laagseizoen 23 50
7
Bezetting (%) 92% 78% 71% 46%
(*) aanname: Apollo huurt in laagseizoen 1,5 uur meer in De Landing dan in hoogseizoen
2.2.2
Weekenden
Zoals in vrijwel alle binnensportaccommodatie in Nederland is het gebruik van De Bongerd en De Landing gedurende de weekenden wisselend. Dit is het gevolg van het feit dat binnensportaccommodaties tijdens de weekenden met name worden gebruikt voor wedstrijden en het wedstrijdschema (thuis- en uitwedstrijden) wekelijks fluctueert. In algemene zin kan worden gesteld dat De Bongerd zowel in het hoog- als het laagseizoen in de weekenden beperkt wordt gebruikt. Er is in beide perioden sprake van een aanzienlijke overcapaciteit. Buiten de periode oktober tot en met maart wordt de voorziening in de weekenden zelfs nauwelijks gebruikt. Buiten de periode november tot en met maart is ook het gebruik van De Landing gedurende de weekenden laag. In de maanden november en maart is de capaciteit toereikend maar kunnen op momenten knelpunten ontstaan. Dit laatste is niet het gevolg van een zeer hoge bezetting maar van het specifieke wedstrijdschema op een bepaalde dag. In de maanden december, januari en februari is in de weekenden sprake van een vrijwel volledige bezetting van De Landing gedurende de tijdstippen dat wedstrijden plaats kunnen vinden (globaal tussen 9.00 uur ’s ochtends en 20.00 ’s avonds).
Overig gebruik en exploitatie van De Bongerd Zoals in paragraaf 2.1 is aangegeven zijn binnen De Bongerd meerdere voorzieningen aanwezig. Zo zijn er monofunctionele ruimten ten behoeve van de boksschool en de bewegingsbanken en zijn er twee vergaderruimten beschikbaar voor multifunctioneel gebruik. De horecavoorziening fungeert als foyer waarvan naast de sportverenigingen ook de biljartvereniging frequent gebruik maakt. Daarnaast zijn er relatief uitgebreide mogelijkheden om hier feesten en partijen en andere evenementen te laten plaats vinden. De exploitatie van De Bongerd vindt, zoals eerder aangegeven, plaats door Kuipers Sporthalbeheer BV. Er is voor De Bongerd sprake van een van Btw vrijgestelde exploitatie. De huurinkomsten komen ten gunste van de exploitant en de exploitant factureert aan de gemeente een bedrag van ongeveer € 46,- per klokuur voor het gebruik van een zaaldeel ten behoeve van bewegingsonderwijs aan de gemeente Son en Breugel. De exploitant ontvangt een vergoeding van de gemeente voor een verruimde openstelling van vrijdag tot en met zondag. Alle exploitatiekosten zijn voor rekening van de exploitant met uitzondering van de hieronder weergegeven kosten die voor rekening komen van de gemeente Son en Breugel. De exploitant betaalt geen huur aan de gemeente. Op de gemeentelijke begroting zijn de volgende bedragen in 2020 voor De Bongerd opgenomen:
16 december 2020
Eindrapportage Onderzoek Binnensportaccommodatie Breugel
8
Gemeentelijke kosten De Bongerd OZB Overige belastingen/heffingen Vervanging inventaris Verzekeringen Eigenaarsonderhoud Accommodatiesubsidie Kapitaallasten Totaal:
2020 € 1.800 € 300 € 3.400 € 3.000 € 15.300 € 12.600 € 22.500 € 58.900
De bestaande knelpunten De volgende knelpunten doen zich voor volgens opgave van de beheerder voor in De Landing. In De Bongerd doen zich uitsluitend op enkele momenten beperkte knelpunten voor in het weekend. • HTC Hockey wil gedurende 12 weken een avond per week à 5 uur (totaal 60 uur) gebruik maken van de sporthal. • Corridor korfbal wil gedurende 25 weken 4,5 uur op de dinsdagavond hebben (totaal 90 uur op basis van 20 weken). • Corridor korfbal wil gedurende 25 weken 3,5 uur op de woensdagavond extra hebben (totaal 70 uur op basis van 20 weken). Zij wijken nu (noodgedwongen) uit naar De Bongerd en andere sporthallen buiten de gemeente. • Apollo handbal wil gedurende 46 weken 3 uur op de woensdagavond extra hebben (totaal 138 uur). Op vallend is dat zij om 22.30 uur stoppen op woensdag in De Landing terwijl aansluitend geen sprake meer is van gebruik). • In de weekenden bedraagt het aantal niet gehonoreerde uren per seizoen: 77,5 voor hockey, 21 voor korfbal, 10 voor volleybal en 9 voor handbal. In onderstaande tabel is een en ander samengevat weergegeven. Analyse gebruik en behoefte De Landing Vereniging Sport
HTC Corridor Apollo Scarabee Pieter Breughel
Hockey Korfbal Handbal Badminton Volleybal
uren per week (SH) avonden 0 5,5 6,5 3,5 1,5
Knelpunten
afgewezen per week (SH) avonden 5 8 3 0 0
# weken
16 11 3
(12 weken) (13 weken) (21 weken)
12 25 46 46 46
uren per week (SH) weekenden 10 4 3 0,75 0,75
afgewezen per week (SH) weekenden 6,5 1 0,25 0 0,25
# weken
8 1,5 0,5
(12 weken) (13 weken) (21 weken)
12 25 46 46 46
Op basis van de ledenaantallen en het aantal teams van de verengingen achten wij de gevraagde uren realistisch. Met name voor de korfbalvereniging en de hockeyvereniging zal wel sprake zijn van aanzienlijke financiële consequenties. Binnen de kaders van het onderhavige onderzoek is het niet mogelijk om te bepalen in hoeverre deze verenigingen in staat moeten worden geacht om deze consequenties te dragen. De verenigingen geven zelf aan in dit opzicht geen problemen te verwachten. Verenigingen hebben aangegeven gebruik te maken van sporthallen buiten Son en Breugel, met name in Best, Lieshout en Eindhoven. Verenigingen hebben aangegeven op de volgende momenten gebruik te maken van sporthallen buiten Son en Breugel als gevolg van het ruimtetekort binnen de gemeentegrenzen: • HTC Hockey maakt in de maanden december tot en met februari gedurende 10 weken op zondag van 9.00 tot 18.00 uur (totaal 9 uur) gebruik van tennishal Eindhoven Noord. • HTC Hockey maakt op zaterdag incidenteel enkele uren gebruik van tennishal Eindhoven Noord. • Korfbal Corridor maakte in het verleden met de jeugd gebruik van de sporthal in Meerhoven maar momenteel is sprake van te jonge kinderen om deze afstand te overbruggen. • Korfbal Corridor maakt voor 4 wedstrijden per seizoen gebruik van sporthal Den Ekker in Beek en Donk 16 december 2020
Eindrapportage Onderzoek Binnensportaccommodatie Breugel
9
Ontwikkelingen en omgeving Lokale ontwikkelingen In deze paragraaf wordt een aantal lokale ontwikkelingen beschreven die van invloed kunnen zijn op de toekomstige behoefte aan binnensportruimte. Het betreft achtereenvolgend de verwachte demografische ontwikkelingen, leerlingenprognoses en verwachte ontwikkelingen bij verenigingen. Demografische ontwikkelingen In onderstaande tabel is de bevolkingsprognose voor de gemeente Son en Breugel weergegeven: SON EN BREUGEL Bevolkingsprognose (gecomprimeerd) 2017
2017
2020
2020
2025
2025
2030
2030
2035
2035
2040
2040
Leeftijd
aantal
index
aantal
index
aantal
index
aantal
index
aantal
index
aantal
index
0 - 9 jaar
1.755
105
1.675
100
1.625
97
1.620
97
1.660
99
1.585
10- 19 jaar
2.175
101
2.160
100
1.980
92
1.785
83
1.700
79
1.725
20 - 34 jaar
2.320
95
2.455
100
2.560
104
2.540
103
2.305
94
2.130
35 - 64 jaar
6.620
98
6.745
100
6.740
100
6.430
95
6.130
91
5.930
65 - 85 jaar
3.265
99
3.285
100
3.435
105
3.765
115
4.045
123
4.180
85+
490
77
640
100
775
121
910
142
1.100
172
1.170
95 80 87 88 127 183
16.625
98
16.960
100
17.115
101
17.050
101
16.940
100
16.720
99
Totaal:
Bron: 'De bevolkings- en woningbehoefteprognose Noord-Brabant, actualisering 2017' (vastgesteld mei 2017)
De opvallendste constateringen uit bovenstaande tabel zijn: • Het totale inwonersaantal van de gemeente Son en Breugel blijft de komende jaren op een constant niveau • Het aantal kinderen tot en met 9 jaar neemt licht af. De absolute en procentuele afname van de leeftijdscategorie 10 tot en met 19 jaar is veel sterker. • Evenals bij veel gemeenten zal in Son en Breugel naar verwachting sprake zijn van vergrijzing, met name in de periode vanaf 2025. Tussen 2020 en 2040 neemt het aantal 65-plussers in absolute zin naar verwachting toe met ongeveer 1.425 personen (op een vrijwel gelijk blijvend totaal inwonersaantal van een kleine 17.000). Leerlingenprognoses In onderstaande tabel is de leerlingenprognose voor de scholen voor het primair onderwijs in Son en Breugel weergegeven alsmede de prognose van het aantal klokuren bewegingsonderwijs waarop zij aanspraak kunnen maken op basis van de Wet op het Primair Onderwijs. SON EN BREUGEL Leerlingenprognose De Regenboog De Sonnewijzer
Leerlingenaantal
De Harlekijn De Bloktempel
2025
2025
100
102
91
100
210
4,5
Leerlingenaantal
206
Uren gymonderwijs
8
Uren gymonderwijs
De Ruimte
2020
112
Uren gymonderwijs
De Krommen Hoek Leerlingenaantal De Stokland
2020
160
4,5
100
6
Leerlingenaantal
307
Uren gymonderwijs
13,5
Leerlingenaantal
178
Uren gymonderwijs
7,5
Leerlingenaantal
178
Uren gymonderwijs
6
Leerlingenaantal
440
Uren gymonderwijs
19,5
Totaal
Leerlingenaantal
1.581
Totaal
Uren gymonderwijs
65
102
9 158
99
6 100
306
100
13,5 100
233 170
131 96
6 100
482
110
21 100
1.661 71
2030 89 98 96 97
13,5
10,5 100
2030 100 4,5 202 9 153 6 299
105
2035 89 97 95 97
13,5
228 10,5 163 6 469 21
128
1.614
102
71
2035 100 4,5 200 8 152 6 298
92 107
2040 89 98 94 96
13,5
209 9 164 6 457 19,5
117
1.580
100
67
2040 100 4,5 201 9 151 6 296
92 104
198 7,5 167 6 448 19,5
111
1.561
99
94 102
66
Bron: 'Leerlingenprognose en ruimtebehoefte basisonderwijs 2020, Gemeente Son en Breugel (Pronexus, dec 2019) 16 december 2020
Eindrapportage Onderzoek Binnensportaccommodatie Breugel
10
De opvallendste constateringen uit bovenstaande tabel zijn: • Uitgangspunt bij de prognose van het aantal klokuren bewegingsonderwijs is recht op 1,5 klokuur per groep bovenbouw. Landelijk wordt gesproken over verhoging naar 2 tot 3 klokuur per groep bovenbouw. • Het totale leerlingenaantal stijgt de komende vijf jaar naar verwachting licht waarna een daling optreedt naar ongeveer het huidige niveau in 2040. Dit correspondeert overigens niet met de bevolkingsprognose zoals aan het begin van deze paragraaf is opgenomen. • De verwachting is dat met name basisschool De Ruimte relatief sterk zal groeien. Deze school maakt overigens voor bewegingsonderwijs gebruik van De Landing. Het leerlingenaantal van ieder van de drie Breugelse scholen zal op basis van deze prognose afnemen. Verwachte ontwikkelingen bij verenigingen Verenigingen hebben aangegeven dat zij na honorering van de aanvullende behoefte (zoals beschreven in paragraaf 2.4) de komende jaren nog verwachten een verdere groei door te kunnen maken. Volgens een in 2017 aangeleverde inventarisatie zou sprake zijn van nog eens extra 10% groei van de ruimtebehoefte. Wij hebben in paragraaf 2.4 aangegeven dat wij de aanvullende ruimtebehoefte in de huidige situatie als realistisch beoordelen, mits de verenigingen in staat zijn om de financiële consequenties ook daadwerkelijk te dragen.
Een extra 10% groei na een urenuitbreiding achten wij echter minder realistisch in relatie tot de aard en omvang van de verenigingen. Daarnaast zien wij ook geen demografische of landelijke ontwikkelingen (zie voor de laatste categorie paragraaf 3.2) die deze verwachting rechtvaardigen.
Relevante trends en ontwikkelingen voor de binnensport Naast de lokale trends en ontwikkelingen zoals gepresenteerd in paragraaf 3.1 zijn er ook landelijke trends en ontwikkelingen die van invloed kunnen zijn op voor de vraag naar en het aanbod van sportaccommodaties in Son en Breugel. In deze paragraaf zijn deze trends en ontwikkelingen puntsgewijs opgenomen. Hierbij wordt onderscheid gemaakt tussen sociaal-maatschappelijke ontwikkelingen, ontwikkelingen in de sportparticipatie en ontwikkelingen op het gebied de accommodaties. Sociaal maatschappelijke ontwikkelingen 1 • Met betrekking tot de totale vrije tijd van de Nederlanders is de afgelopen jaren weinig veranderd. In 2016 beschikten Nederlanders gemiddeld over 43,8 uur per week aan vrije tijd. Aan sport besteden Nederlanders gemiddeld 1,7 uur per week. Sporters zijn gemiddeld 3,5 uur per week actief met sport. • De opeenvolgende generaties hechten in toenemende mate waarde aan vrijheid en flexibiliteit. Het is de verwachting dat de jongste generaties anders tegen sport aankijken en daarmee andere waarden nastreven dan oudere generaties nu en in de toekomst: minder verplichtingen en meer vrijheid en flexibiliteit. • Gebruikers van maatschappelijke accommodaties stellen steeds hogere eisen aan de kwaliteit en uitstraling van accommodaties en verenigingen.
Ontwikkelingen in de sportparticipatie • Het bewegingsonderwijs kan gezien worden als onderdeel van de sportparticipatie. Door de politiek en de onderwijssector wordt gediscussieerd over de kwaliteit en de kwantiteit van het bewegingsonderwijs. Momenteel geldt dat leerlingen in de regel 1,5 klokuren gym per week krijgen, waarbij landelijk discussie plaatsvindt over uitbreiding naar 2 tot 3 klokuren. Vooralsnog is beperkt (politiek) draagvlak aanwezig voor een dergelijke maatregel. Niet in de laatste plaats vanwege de extra capaciteitsbehoefte aan binnensportaccommodaties en de daarmee samenhangende financiële consequenties. Alternatief is dat gezocht wordt naar mogelijkheden om het bewegingsonderwijs voor een deel aan te bieden in andere voorzieningen. De buitensportaccommodaties zijn zo’n alternatief. • Binnensporten staan landelijk al langere tijd onder druk. De afgelopen periode hebben binnensporten als volleybal en basketball een lichte groei laten zien De populariteit van badminton en tafeltennis neemt landelijk af. Volleybal laat een lichte groei zien en basketball en gymnastiek laten in de afgelopen periode een fluctuerende beweging zien. • De populariteit van zaalhockey neemt toe. Deze ontwikkeling is ook zichtbaar in Son en Breugel. • De sportdeelname onder basisschoolleerlingen is het hoogst. 95% sportte in 2016 twaalf keer per jaar of meer.
Basisschoolleerlingen zijn ook het vaakst lid van een sportvereniging (79%). Het lidmaatschap van 1 Belangrijkste bron voor onderstaande trends en ontwikkelingen is de Rapportage Sport 2018.
16 december 2020
Eindrapportage Onderzoek Binnensportaccommodatie Breugel
•
11
een sportvereniging neemt in de levensfasen die hierop volgen steeds verder af. Zo sportte in 2016 nog maar 26% van de volwassenen en 16% van de senioren als lid van een sportvereniging. Onduidelijk is op dit moment welke structurele effecten Corona heeft op de sportparticipatie. Op dit moment mag het buitensporten in niet-georganiseerd verband zich in een toenemende populariteit verheugen. Wij zouden er echter niet op voorhand vanuit willen gaan dat dit op termijn van invloed is op de participatie op het gebied van binnensporten. Wel verdient het aanbeveling om dit aspect te monitoren gedurende de verdere planontwikkeling.
Ontwikkelingen op het gebied accommodaties • Duurzaamheid bij sportaccommodaties is een belangrijk item. Er is sprake van een verplichting om energiebesparende maatregelen door te voeren die een terugverdientijd hebben van minder dan vijf jaar. Ten aanzien van verduurzaming gaan de ontwikkelingen snel. Voor binnensportaccommodaties kan gedacht worden aan zonnepanelen, waterbesparende maatregelen en het gebruik van ledverlichting. • Er is een ontwikkeling gaande van monofunctionele naar multifunctionele, geclusterde accommodaties. Dit biedt kansen voor een hoger gebruiksrendement en een evenwichtiger verdeling van de bezetting. Tevens hebben de betrokken organisaties de mogelijkheid om efficiënter en effectiever met elkaar samen te werken en zodoende meerwaarde voor de bezoeker te creëren. • Voor het bewegingsonderwijs zijn verschillende innovatieve concepten beschikbaar, denk hierbij aan het gebruik van een ledvloer en de inzet van digitale hulpmiddelen om de lessen attractief te maken.
Aanbod binnensportaccommodaties in de omgeving Zoals eerder in deze rapportage is opgemerkt geven Son en Breugelse verenigingen aan uit te wijken naar sporthallen buitend de gemeentegrenzen of dit in het verleden gedaan te hebben. Met name de sporthallen in Lieshout, Best en enkele sporthallen in Eindhoven (Tennishal Noord, De Vijfkamp en De Tempel) worden in dit verband genoemd. In het kader van dit onderzoek hebben wij een inventarisatie uitgevoerd onder sporthalaanbieders in de omgeving van Son en Breugel waarbij met name gevraagd is naar de beschikbaarheid van ruimte voor verenigingen van buiten de respectievelijke gemeenten. Plaats/accommodatie Nuenen Sporthal De Hongerman
Eindhoven Noord Diverse sporthallen (Eindhoven Sport)
Sint-Oedenrode Sporthal De Streepen
Best Naestenbest
Beek en Donk Sporthal D’n Ekker
Lieshout Sporthal De Klumper
Belangrijkste bevindingen Op weekdagen is er sprake van een hoge bezetting tijdens de avonduren. Buiten het korfbalseizoen ontstaat beperkte ruimte. In de weekenden zou op momenten en in overleg mogelijk ruimte gevonden kunnen worden. Hierover zijn echter niet op voorhand en structureel afspraken te maken. Structureel is momenteel zeer beperkt sprake van ruimte, zowel doordeweeks gedurende avonduren als in de weekenden. Buiten de maanden dat in de sporthallen wordt gehockeyd is nog wel enige ruimte beschikbaar. Deze beschikbaarheid zal echter beperkt worden door het feit dat Sporthal Eckart haar deuren zal sluiten. In Sporthal de Streepen is op woensdagavond nog ruimte beschikbaar vanaf 21.15 uur en in de weekenden vanaf 13.30 uur. Opgemerkt wordt dat uitsluitend direct aansluitend aan de hiervoor genoemde tijdstippen verhuur kan plaats vinden in verband met planning en inzet van beheer. Naestenbest bestaat uit twee sporthallen en er kan ook gebruik worden gemaakt van de sporthal van het Heerbeeckcollege. Er is momenteel zeker in het winterseizoen zowel op weekdagen als in de weekenden uitsluitend sprake van beschikbaarheid van losse uurtjes (in totaal ongeveer 10 tot 15 uur per week). Vanaf april is er meer mogelijk. In juni/juli is de nieuwe planning gereed.
Lokale verenigingen gaan voor maar de exploitant denkt graag mee over de mogelijkheden voor gebruik door verenigingen uit buurgemeenten zoals Son en Breugel. Op weekdagen is sprake van een hoge avondbezetting. Mogelijk dat komend seizoen op maandagavond beperkte mogelijkheden ontstaan (dan moet er wel met uren worden geschoven). In de weekenden is er meer tijd beschikbaar, ook voor verenigingen van buiten het dorp c.q. de gemeente. Er is door de week geen ruimte beschikbaar tijdens de avonduren om de hele sporthal te gebruiken (op enkele momenten wel een zaaldeel). In het weekend zijn er beperkte mogelijkheden, vooral op zondag.
De gemeente Meijerijstad bestaat naast Sint-Oedenrode onder meer ook uit de dorpen Schijndel en Veghel. Hier bevinden zich ook sporthallen waar op momenten zowel op weekdagen als in de weekenden ruimte
16 december 2020
Eindrapportage Onderzoek Binnensportaccommodatie Breugel
12
beschikbaar is. Wij beoordelen de afstand tot deze dorpen echter als te groot om als alternatief te kunnen worden beschouwd voor de binnensportverenigingen uit Son en Breugel. Concluderend kan worden gesteld dat er met name tijdens het hoogseizoen relatief weinig ruimte beschikbaar is voor verenigingen uit Son en Breugel om gebruik te maken van sporthallen buiten de gemeentegrenzen (buiten de in paragraaf 2.4 genoemde tijdstippen waarop op dit moment al gebruik wordt gemaakt van deze accommodaties). Juist tijdens dit hoogseizoen doen zich de belangrijkste knelpunten voor (met name bij hockey en korfbal). Met name in Best lijkt er sprake te zijn van beperkte mogelijkheden op weekdagen en tijdens weekenden, in Beek en Donk en in mindere mate Lieshout met name gedurende de weekenden. Overigens geven de binnensportverenigingen uit Son en Breugel aan grote nadelen te zien in het gebruiken van ruimte buiten de gemeenten. In hun optiek is er sprake van een sterk negatief effect op het verenigingsgevoel en kan van lang niet iedereen worden verwacht dat zij de grotere afstand kunnen (of willen) overbruggen. Met name kinderen zullen ook altijd gebracht moeten worden. Vanuit de ervaring van Synarchis in andere projecten kunnen wij ons deze visie van verenigingen voorstellen. Wij constateren dat binnensportaccommodaties met name een lokale functie hebben.
16 december 2020
Eindrapportage Onderzoek Binnensportaccommodatie Breugel
13
Toekomstscenario’s Synthese hoofdstuk 2 en 3 In hoofdstuk 2 is de huidige situatie met betrekking tot aanbod en gebruik van de binnensportaccommodaties in de gemeente Son en Breugel beschreven alsmede de knelpunten die zich in de bestaande situatie voordoen. In hoofdstuk 3 zijn relevante ontwikkelingen beschreven die de toekomstige vraag naar binnensportaccommodaties kunnen beïnvloeden. Samengevat kunnen de volgende constateringen worden gedaan c.q. conclusies worden getrokken: • Er is binnen Son en Breugel ruimschoots voldoende ruimte voor bewegingsonderwijs. Afwijkend van de demografische prognose wordt in de prognose van de ruimtebehoefte voor bewegingsonderwijs uitgegaan van een toename van maximaal 6 klokuren in de komende periode van 20 jaar. Mocht deze toename zich daadwerkelijk voordoen dan is de huidige capaciteit nog steeds meer dan voldoende. • Landelijk wordt de discussie gevoerd om het aantal uren voor bewegingsonderwijs waar scholen in het primair onderwijs recht op hebben te verhogen. Zelfs bij een verdubbeling van het aantal uren waar scholen recht op hebben zou dit binnen de huidige capaciteit mogelijk nog op te lossen zijn. • In het hoogseizoen heeft De Landing op weekdagen tijdens de courante verenigingsuren een zeer hoge bezetting en ook buiten het hoogseizoen is de bezetting hoog.
Voor Bongerd is de bezetting gedurende hoog- en laagseizoen respectievelijk hoog en redelijk. • In de weekenden is de bezetting van De Landing uitsluitend tijdens het hoogseizoen erg hoog en bij De Bongerd redelijk. Buiten het hoogseizoen is de bezetting in De Landing redelijk en in De Bongerd laag tot nihil. • Son en Breugel heeft binnen de gemeente alle vier de grote zaalsporten vertegenwoordigd (handbal, voetbal, korfbal en hockey). Daarom is juist veel behoefte aan ruimte in de sporthal en veel minder in de kleinere sportzaal. Er is vanuit deze sporten sprake van een grote behoefte die niet kan worden geëffectueerd tijdens het hoogseizoen (25 weken). Deze behoefte wordt als realistisch beoordeeld. De verwachting is derhalve dat deze behoefte zich, indien voldoende ruimte beschikbaar is, ook daadwerkelijk vertaald naar gebruik. Dit op voorwaarde dat verenigingen ook in staat zijn de extra kosten te dragen. • Vanuit lokale en landelijke ontwikkelingen wordt verwacht dat met het voorzien in de huidige behoefte van verenigingen voor langere tijd voldoende ruimte beschikbaar is. De door de verenigingen geambieerde verdere toename van het aantal gehuurde uren met 10% wordt als te ambitieus beoordeeld. • In de omgeving van Son en Breugel is zeer beperkt ruimte beschikbaar in andere sporthallen. Met name in Best lijken wel enkele mogelijkheden te zijn.
In alle gevallen geldt dat lokale verenigingen voorrang hebben waardoor het lastig lijkt om voor Son en Breugelse verenigingen langjarige zekerheid te verkrijgen over bepaalde tijdstippen. Dit nog los van de weerstand van de verenigingen tegen gebruik buiten de gemeentegrenzen. Het voorgaande in overweging nemend en aansluitend op uw uitvraag zijn de volgende vier toekomstscenario’s voor de binnensportaccommodatie in Breugel geformuleerd: 1. 2. 3. 4.
Vervanging van de Bongerd door een gebouw met dezelfde voorzieningen als in de bestaande situatie. Vervanging van de Bongerd door een gebouw wat is aangepast aan de behoefte, dus met een sporthal. Het renoveren van de Bongerd en uitbreiden zodat deze voldoet aan de behoefte, dus met een sporthal. Renovatie van De Bongerd zonder dat sprake is van uitbreiding.
Deze vier scenario’s worden in paragraaf 4.2 verder beschreven en inhoudelijk uitgewerkt. Voor de nieuwbouwscenario’s (scenario 1 en 2) is in bijlage 2 een ruimtestaat opgenomen. In paragraaf 4.3 wordt voor alle scenario’s een investeringskostenraming gepresenteerd, wordt een exploitatiebegroting opgesteld en wordt de jaarlast bepaald.
16 december 2020
Eindrapportage Onderzoek Binnensportaccommodatie Breugel
14
Uitwerking scenario’s 4.2.1
Scenario 1: Nieuwbouw De Bongerd met dezelfde voorzieningen
Het vervangen van De Bongerd door een gebouw met exact dezelfde voorzieningen als nu geeft voor wat betreft het gebruik een continuering van de huidige situatie. De bestaande gebruikers kunnen er weer gebruik van maken, maar er kan geen combiveld in de sportzaal worden aangebracht zodat de sportzaal niet geschikt is voor voetbal, handbal, korfbal en hockey. De belangrijkste voordelen van dit scenario zijn: • Het gebouw wordt vervangen, is nieuw en kan doordoor qua look en feel worden aangepast aan deze tijd. • De nieuwbouw kan energieneutraal worden ontworpen, gasloos is ‘het nieuwe normaal’ maar een dergelijk gebouw kan energieneutraal worden. Dit sluit aan bij de ambities van de gemeente. • Het is naar verwachting mogelijk om het gebouw zodanig te ontwerpen dat het binnen het bouwvlak past in het bestemmingsplan zodat dit niet gewijzigd hoeft te worden. De belangrijkste nadelen van dit scenario zijn: • Het bestaande gebouw dient eerst te worden gesloopt voordat het nieuwe gebouw gerealiseerd kan worden. Er is geen ruimte op het kavel om eerst naast de bestaande Bongerd te bouwen en daarna het bestaande pand te amoveren. • Het voorgaande betekent dat de gebruikers circa 1 jaar elders ondergebracht moeten worden.
Verenigingen moeten elders worden geplaatst en voor het bewegingsonderwijs moet worden onderzocht of zij kunnen fietsen naar De Landing (waar overigens op basis van het huidige aantal klokuren per groep voldoende ruimte is) of dat busvervoer naar sporthal De Landing voor een jaar noodzakelijk is. Ook andere tijdelijke vormen van bewegingsonderwijs kunnen worden onderzocht zoals sporten in de buitenlucht. Duidelijk is dat dit de nodige aanpassing en flexibiliteit zal vergen van alle scholen in Son en Breugel. • De sportzaal is dermate klein dat er geen veld in kan worden gelegd voor voetbal, handbal, korfbal en hockey. Dit betekent dat er geen oplossing wordt gevonden voor de bestaande knelpunten zoals weergegeven in paragraaf 2.4. • Er wordt in dit scenario niet voorzien in extra multifunctionele ruimte die bijvoorbeeld kan worden ingezet voor de huisvesting van niet-sportfuncties of voor de door de boksschool gewenste uitbreiding. Het gebruik van de accommodatie zal vergelijkbaar zijn met de huidige situatie in De Bongerd. Voor het verwachte gebruiksrooster van de sportzaal wordt verwezen naar het rooster voor De Bongerd zoals weergegeven in paragraaf 2.2.1. 4.2.2
Scenario 2: Nieuwbouw De Bongerd met sporthal
Het vervangen van De Bongerd door een gebouw met een volwaardige sporthal en extra multifunctionele ruimte die bijvoorbeeld kan worden ingezet voor niet-sportfuncties of de door de boksschool gewenste uitbreiding sluit beter dan scenario 1 aan bij de huidige behoefte. De nieuwe De Bongerd wordt daarmee namelijk geschikt voor alle “grote” binnensporten waaronder voetbal, handbal, korfbal en hockey. De belangrijkste voordelen van dit scenario zijn: • Het gebouw wordt vervangen, is nieuw en kan doordoor qua look en feel worden aangepast aan deze tijd. • De nieuwbouw kan energieneutraal worden ontworpen. Dit sluit aan bij de ambities van de gemeente. • Het gebouw is geschikt voor alle sporten en voorziet in een behoefte van de ‘grote sporten’ in Son en Breugel die een speelveld nodig hebben van 20 x 40 meter. De belangrijkste nadelen van dit scenario zijn: • Het bestaande gebouw dient eerst te worden gesloopt voordat het nieuwe gebouw gerealiseerd kan worden. Er is geen ruimte op het kavel om eerst naast de bestaande Bongerd te bouwen en daarna het bestaande pand te amoveren. Dat betekent dat de gebruikers circa 1 jaar elders ondergebracht moeten worden (zie ook de opmerking bij scenario1). Duidelijk is dat dit de nodige aanpassing en flexibiliteit zal vergen van alle scholen in Son en Breugel.
• Het nieuwe gebouw is dusdanig groot dat dit niet binnen het bouwvlak van het bestemmingsplan ontworpen kan worden. Een wijziging van het bestemmingsplan is derhalve noodzakelijk.
16 december 2020
Eindrapportage Onderzoek Binnensportaccommodatie Breugel
•
•
15
Het gebouw heeft een dusdanig grote omvang dat parkeren op eigen terrein niet of nauwelijks mogelijk is. Bij de investeringskostenraming in paragraaf 4.3 is wel een budget opgenomen voor infrastructuur. Mogelijk dat parkeren elders opgelost kan worden. Er is sprake van een toename van de absolute en relatieve leegstand in het laagseizoen.
In onderstaande tabel is een voorbeeldrooster gegeven voor De Landing (ongewijzigd ten opzichte van de bestaande situatie) en de tweede sporthal die onderdeel uitmaak van De Bongerd voor de piek in december, januari en februari. Het rooster geeft volledig invulling aan de in paragraaf 2.4 gepresenteerde behoefte. Uiteraard kan een en ander ook op een andere wijze worden ingeroosterd. De Landing Maandag
Dinsdag
Woensdag
Donderdag
Vrijdag
De Bongerd Maandag
Dinsdag
Woensdag
Donderdag
Vrijdag
8.00
9.00
1 2 3 1 2 3 1 2 3 1 2 3 1 2 3
11.00
12.00
13.00
14.00
15.00
16.00
17.00
18.00
19.00
De Ruimt e
Blokt empel
20.00
21.00
22.00
23.00
Piet er Breughel Volleybal
Blokt empel
Apollo
Scarabee Badmint on
Van De Ven
Sonnewijzer De Ruimt e
LEV Sjors
Piet er Breughel
Wit lox VB
Corridor
Apollo Handbal
Corridor Korf bal
Harlekijn Apollo Handbal
8.00 1 2 3 1 2 3 1 2 3 1 2 3 1 2 3
10.00
9.00
10.00
11.00
12.00
13.00
14.00
15.00
16.00
17.00
18.00
19.00
20.00
21.00
Chong Do Taekwando
Vegchel
Vos
Et man Turnen
Volley Bongerd
22.00
23.00
Bad Boys
St okland De Regenboog RB
Krommenhoek
HTC Hockey
LEV Sjors Apollo Handbal
St okkand
St okland
Corridor korf bal
Scarabee Badmint on Corridor korf bal
Corridor Chong Do Taekwando
Scarabee Badmint on Corridor korf bal Nederwet t en
Aannames bij het voorbeeldrooster: • Corridor Korfbal krijgt de gewenste 8 extra sporthaluren voor een periode van 25 weken. Aanname is dat hiermee de huidige gebruiksuren van Corridor in De Bongerd zoals weergegeven in paragraaf 2.2.1 vervallen. • Apollo Handbal krijgt de gewenste 3 extra sporthaluren voor een periode van 46 weken. Aanname is dat hiermee de huidige gebruiksuren van Apollo in De Bongerd zoals weergegeven in paragraaf 2.2.1 vervallen. • HTC Hockey krijgt de gewenst 5 sporthaluren voor een periode van 12 weken. Aanname is dat hiermee de huidige gebruiksuren van HTC Hockey in De Bongerd zoals weergegeven in paragraaf 2.2.1 vervallen. 4.2.3
Scenario 3: Renoveren en uitbreiding huidige accommodatie De Bongerd
Het renoveren van De Bongerd met de vervanging van de huidige sportzaal door een sporthal en extra multifunctionele ruimte die bijvoorbeeld kan worden ingezet de huisvesting van niet-sportfuncties of voor de door de boksschool gewenste uitbreiding sluit aan bij de huidige behoefte. De gerenoveerde De Bongerd wordt daarmee geschikt voor alle reguliere binnensporten waar onder voetbal, handbal, korfbal en hockey. Er is sprake van een relatief omvangrijke renovatie waarbij alle installaties worden vervangen en het gebouw wordt gestript tot op de constructie. Het heeft immers geen zin om nieuwe gebouwdelen aan te brengen met een levensduur van circa 40 jaar terwijl de rest nog maximaal 15 tot 25 jaar mee kan. Het gehele gerenoveerde
16 december 2020
Eindrapportage Onderzoek Binnensportaccommodatie Breugel
16
en uitgebreide gebouw kan straks weer 40 jaar mee. Ook is het daardoor mogelijk om qua duurzaamheid te voldoen aan de ambities van de gemeente door een energieneutraal gebouw te realiseren. In onderstaande figuur is een eerste impressie weergegeven van de voorgestelde uitbreiding van De Bongerd.
De belangrijkste voordelen van dit scenario zijn: • Het wordt dusdanig gerenoveerd dat het te vergelijken is met nieuwbouw en kan doordoor qua look en feel worden aangepast aan deze tijd. • De renovatie/nieuwbouw kan energieneutraal worden ontworpen. Dit sluit aan bij de ambities van de gemeente. • Het gebouw is geschikt voor alle sporten en voorziet in een behoefte van de ‘grote sporten’ in Son en Breugel die een sportveld nodig hebben van 20 x 40 meter. De belangrijkste nadelen van dit scenario zijn: • Het bestaande gebouw kan een jaar niet kan worden gebruikt vanwege de bouwactiviteiten. Dat betekent dat de gebruikers circa 1 jaar elders ondergebracht moeten worden. Dat betekent dat de gebruikers circa 1 jaar elders ondergebracht moeten worden (zie ook de opmerking bij scenario1). Duidelijk is dat dit de nodige aanpassing en flexibiliteit zal vergen van alle scholen in Son en Breugel. • De uitbreidingen van het gebouw steken uit het bouwvlak van het Bestemmingsplan. Een wijziging van het bestemmingsplan is derhalve noodzakelijk. • Er is sprake van een toename van de absolute en relatieve leegstand in het laagseizoen.
16 december 2020
Eindrapportage Onderzoek Binnensportaccommodatie Breugel
17
Het gebruik van de accommodatie zal vergelijkbaar zijn met het gebruik van sporthal 2 zoals weergegeven onder scenario 2. 4.2.4
Scenario 4: Renovatie huidige accommodatie De Bongerd zonder uitbreiding
Het renoveren van De Bongerd zonder dat sprake is van een uitbreiding geeft voor wat betreft het gebruik een continuering van de huidige situatie. De bestaande gebruikers kunnen er weer gebruik van maken, maar er kan geen combiveld in de sportzaal worden aangebracht zodat de sportzaal niet geschikt is voor voetbal, handbal, korfbal en hockey. Er is sprake van een relatief omvangrijke renovatie. Het gerenoveerde gebouw kan straks weer 25 jaar mee. Ook is het daardoor mogelijk om qua duurzaamheid te voldoen aan de ambities van de gemeente door een energieneutraal gebouw te realiseren. De belangrijkste voordelen van dit scenario zijn: • Het wordt dusdanig gerenoveerd dat het qua look en feel worden aangepast aan deze tijd. • De renovatie resulteert in een energie neutrale situatie. Dit sluit aan bij de ambities van de gemeente. • Er is geen wijziging van het bestemmingsplan noodzakelijk. De belangrijkste nadelen van dit scenario zijn: • Het bestaande gebouw kan een jaar niet kan worden gebruikt vanwege de bouwactiviteiten. Dat betekent dat de gebruikers circa 1 jaar elders ondergebracht moeten worden (zie ook de opmerking bij scenario1). Duidelijk is dat dit de nodige aanpassing en flexibiliteit zal vergen van alle scholen in Son en Breugel. • De sportzaal is dermate klein dat er geen veld in kan worden gelegd voor voetbal, handbal, korfbal en hockey.
Dit betekent dat er geen oplossing wordt gevonden voor de bestaande knelpunten zoals weergegeven in paragraaf 2.4. • Er wordt in dit scenario niet voorzien in extra multifunctionele ruimte die bijvoorbeeld kan worden ingezet voor de huisvesting van niet-sportfuncties of voor de door de boksschool gewenste uitbreiding. Het gebruik van de accommodatie zal vergelijkbaar zijn met de huidige situatie in De Bongerd. Voor het verwachte gebruiksrooster van de sportzaal wordt verwezen naar het rooster voor De Bongerd zoals weergegeven in paragraaf 2.2.1.
Financiële consequenties 4.3.1
Investeringskostenraming
In onderstaande tabel zijn de investeringskostenramingen voor de vier scenario’s weergegeven. De investeringskosten voor scenario 1 en 2 zijn berekend op basis van de ruimtestaten zoals opgenomen onder bijlage 2. De verdere uitgangspunten voor de investeringskostenraming zijn opgenomen in bijlage 3.
Grondkosten projectbegeleiding Bijkomende kosten Losse inrichting
Scenario 1 €0 € 250.000 € 73.700 € 80.750
Scenario 2 €0 € 250.000 € 79.900 € 80.750
Scenario 3 €0 € 250.000 € 79.900 € 80.750
Scenario 4 €0 € 150.000 €0 € 35.000
Bouwkosten Honoraria Infrastructuur Bijkomende kosten Prijsstijgingen
€ 4.373.000 € 349.000 € 231.000 € 87.500 € 187.000
€ 4.896.200 € 386.750 € 281.700 € 97.900 € 210.000
€ 3.713.100 € 308.500 € 281.700 € 74.250 € 159.000
€ 1.410.850 € 79.400 € 102.700 €0 € 59.000
Onvoorzien
€ 282.000
€ 314.000
€ 247.000
€ 92.000
Investeringskosten excl. BTW BTW Investeringskosten incl. BTW
€ 5.913.950 € 1.241.900 € 7.155.850
€ 6.597.200 € 1.385.400 € 7.982.600
€ 5.194.200 € 1.090.750 € 6.284.950
€ 1.928.950 € 405.000 € 2.333.950
16 december 2020
Eindrapportage Onderzoek Binnensportaccommodatie Breugel
4.3.2
18
Raming jaarlast
In onderstaande tabel is de exploitatiebegroting inclusief eigenaarslasten voor de vier scenario’s weergegeven. Het uiteindelijke tekort betreft de jaarlast voor de sportaccommodatie. De uitgangspunten voor de raming van de jaarlast zijn opgenomen in bijlage 4. Exploitatie De Bongerd (vrijgesteld van Btw) Inkomsten Inkomsten verhuur sportzaal regulier Inkomsten verhuur sportzaal incidenteel Inomsten gebruik bewegingsonderwijs Inkomsten verhuur BSB (incl energie, internet enz) Inkomsten verhuur mf-ruimte/boksschool Inkomsten pacht horeca (incl energie) Inkomsten totaal
Scenario 1
Scenario 2
Scenario 3
Scenario 4
€ 34.000 € 6.000 € 41.000 € 11.000 € 8.000 € 25.000 € 125.000
€ 52.000 € 10.000 € 41.000 € 11.000 € 16.000 € 32.000 € 162.000
€ 52.000 € 10.000 € 41.000 € 11.000 € 16.000 € 32.000 € 162.000
€ 34.000 € 6.000 € 41.000 € 11.000 € 8.000 € 25.000 € 125.000
Kosten Personeel (inclusief schoonmaak) Verbruikskosten (energie en water) Huur Kantoor/marketing Afschrijving inventaris en kleine aanschaf Dagelijks onderhoud Verzekeringen en Belastingen Overig Kosten totaal
€ 54.000 € 5.000 €0 € 7.000 € 4.000 € 26.000 € 13.000 € 5.000 € 114.000
€ 70.000 € 7.000 €0 € 10.000 € 4.000 € 30.000 € 15.000 € 5.000 € 141.000
€ 70.000 € 7.000 €0 € 10.000 € 4.000 € 32.000 € 12.000 € 5.000 € 140.000
€ 54.000 € 6.000 €0 € 7.000 € 4.000 € 26.000 € 10.000 € 5.000 € 112.000
Exploitatieresultaat
€ 11.000
€ 21.000
€ 22.000
€ 13.000
Gemeentelijke kosten De Bongerd Verzekeringen en belastingen Vervanging inventaris Eigenaarsonderhoud Kapitaallasten (jaar 1) Totaal:
Scenario 1 € 17.000 € 5.000 € 53.000 € 250.000 € 325.000
Scenario 2 € 19.000 € 5.000 € 59.000 € 279.000 € 362.000
Scenario 3 € 14.000 € 5.000 € 85.000 € 220.000 € 324.000
Scenario 4 € 12.000 € 5.000 € 53.000 € 117.000 € 187.000
Het exploitatieresultaat (voor de beheerder) en de gemeentelijke kosten zijn exclusief een eventuele financiële bijdrage aan de exploitant. In de bestaande situatie is (zoals aangegeven in paragraaf 2.3) sprake van een accommodatiesubsidie voor de verruimde openstelling van vrijdag tot en met zondag van rond de € 12.000,Uit de hierboven gepresenteerde begroting blijkt dat in de exploitatie (dus exclusief de gemeentelijke kosten) voordelen te behalen zijn in scenario 2 en 3 zijnde de scenario’s waar sprake is van een volwaardige sporthal. In de onderhandeling tussen gemeente en exploitant dient op basis van het gekozen scenario nader te worden bepaald of sprake is van een financiële bijdrage en, indien dit het geval is, welke omvang deze heeft. Op basis van de in hoofdstuk 3 beschreven ontwikkelingen verwachten wij niet dat het meerjarenperspectief van de exploitatie grote veranderingen zal laten zien. Wel moet rekening worden gehouden met indexering van de verschillende inkomsten- en kostenposten. Hier staat tegenover dat de kapitaallasten vanwege de lineaire afschrijvingsmethodiek jaarlijks in omvang zullen afnemen. In bovenstaande berekeningen is geen rekening gehouden met de bestaande kapitaallast van De Bongerd of de eenmalig af te schrijven boekwaarde bij het amoveren van de bestaande accommodatie.
Tenslotte dient nog aandacht te worden besteed aan de ontwikkelingen met betrekking tot de Btw. Sinds 1 januari 2019 is de niet winst-beogende exploitatie van sportaccommodaties vrijgesteld van Btw. Onduidelijk is nog steeds of een organisatie als Kuipers Sporthalbeheer BV zal worden aangemerkt als winst-beogend. In ieder geval is de huidige exploitatie van De Bongerd vrijgesteld van Btw. In de raming van de jaarlast is zoals aangegeven voor dit moment uitgegaan van alle bedragen inclusief Btw. In dit geval kan de gemeente Son en Breugel gebruik maken van de specifieke uitkering (SPUK) Sport. Deze regeling met een looptijd tot en met 2023 is ingericht om het kostenverhogend effect van de aanpassingen in de Wet Omzetbelasting voor de sport te compenseren. Voor de gemeente Son zou het dan in eerste instantie gaan om een aanvraag voor de investering. Indien de uitkering wordt verdisconteerd in de kapitaallasten zal dit derhalve een gunstig effect hebben op de jaarlast. Nader dient dan wel door de gemeente te worden bepaald wel deel van de accommodatie het sportdeel betreft en derhalve in het kader van de SPUK kan worden opgevoerd. 16 december 2020
Eindrapportage Onderzoek Binnensportaccommodatie Breugel
19
Het risico bij de SPUK doet zich voor dat het budget van de regeling ontoereikend is in relatie tot de aanvragen. In dat geval zal naar rato worden uitgekeerd waardoor derhalve geen volledige compensatie plaats vindt. Ook is onduidelijk of er na 2023 nog een mogelijkheid is om gebruik te maken van deze of een vergelijkbare regeling. Het verdient aanbeveling om afhankelijk van het voorkeursscenario een fiscale toetsing te laten plaats vinden door een ter zake kundig fiscalist.
16 december 2020
Eindrapportage Onderzoek Binnensportaccommodatie Breugel
20
Samenvatting en vervolg Afwegingskader Deze rapportage vormt de weerslag van het onderzoek naar een binnensportaccommodatie in Breugel. Vanuit de input van de exploitant en een aantal gebruikers is in beeld gebracht wat in de huidige situatie de bezetting is van de sportzaal van De Bongerd (in Breugel) en De Landing (in Son) en in welke behoefte met het huidige aanbod niet kan worden voorzien. Deze knelpunten zijn op realiteitswaarde beoordeeld. Vervolgens is in beeld gebracht welke lokale/landelijke trends en ontwikkelingen invloed kunnen hebben op de toekomstige behoefte aan sportruimte vanuit verenigingen en de basisscholen. Uit deze analyse is gebleken dat er geen aanleiding is om aan te nemen dat er de komende decennia grote veranderingen zullen plaats vinden in de vraag naar binnensportruimte. Uit een concurrentieanalyse blijkt dat er in de omgeving van Son en Breugel slechts beperkt ruimte beschikbaar is in sporthallen waar verenigingen uit Son en Breugel gebruik van zouden kunnen maken. Opvallend in Son en Breugel is dat alle “grote” zaalsporten worden beoefend. Het gaat dan om zaalvoetbal, zaalhockey, handbal en korfbal. Deze sporten hebben voor vrijwel alle wedstrijden en het grootste deel van de trainingen een volledige sporthal nodig.
In veel gemeenten van dezelfde omvang worden deze sporten niet allemaal aangeboden en is soms sprake van een ruimer aanbod van kleinere zaalsporten zoals badminton, basketbal, tafeltennis en volleybal. Deze sporten kunnen ook prima in een kleinere sportzaal terecht. Op basis van de bevindingen zijn in de rapportage vier toekomstscenario’s voor de binnensport in Breugel uitgewerkt. Voor de eerste drie scenario’s is de bouwkundige levensduur 40 jaar, voor scenario 4 betreft dit 25 jaar. In onderstaande matrix worden deze scenario’s met elkaar vergeleken op de volgende onderdelen: • Aard en omvang van de accommodatie • Financiële consequenties (investering, exploitatie en jaarlast) • Het verwachte toekomstige gebruik van de accommodatie • Belangrijkste knelpunten/nadelen. Accommodatie
Scenario 1 Nieuwbouw Bongerd
Scenario 2 Nieuwbouw Bongerd
Dezelfde voorzieningen
Volwaardige sporthal Grotere multifunctionele ruimte inclusief boksschool
Financiën (gemeente)
Gebruik
Knelpunten/nadelen
Scenario 3 Grootschalige renovatie van Bongerd
Scenario 4 Grootschalige renovatie van Bongerd
Sporthal vervangt sportzaal
Dezelfde voorzieningen
Investering: € 2.333.950,(inclusief Btw)
Investering: € 7.155.850,(inclusief Btw)
Investering: € 7.982.600,(inclusief Btw)
Grotere multifunctionele ruimte inclusief boksschool Investering: € 6.284.950,(inclusief Btw)
Jaarlast: € 325.000,(exclusief eventuele financiele bijdrage in exploitatie) Vergelijkbaar met de huidige situatie Bongerd
Jaarlast: € 362.000,(exclusief eventuele financiele bijdrage in exploitatie) Alle knelpunten voor de binnensport worden opgelost
Jaarlast: € 324.000,(exclusief eventuele financiele bijdrage in exploitatie) Alle knelpunten voor de binnensport worden opgelost
Jaarlast: € 187.000,(exclusief eventuele financiele bijdrage in exploitatie) Vergelijkbaar met de huidige situatie Bongerd
Gebruikers Bongerd dienen ca 1 jaar elders te sporten
Er wordt voorzien in extra multifunctionele ruimte die bijvoorbeeld kan worden ingezet voor huisvesting van niet-sportfuncties of voor uitbreiding van de boksschool Gebruikers Bongerd dienen ca 1 jaar elders te sporten
Er wordt voorzien in extra multifunctionele ruimte die bijvoorbeeld kan worden ingezet voor huisvesting van niet-sportfuncties of voor uitbreiding van de boksschool Gebruikers Bongerd dienen ca 1 jaar elders te sporten
Gebruikers Bongerd dienen ca 1 jaar elders te sporten
Knelpunten huidige situatie worden niet opgelost
Wijziging bestemmingsplan noodzakelijk
Wijziging bestemmingsplan noodzakelijk
Knelpunten huidige situatie worden niet opgelost
Er ontstaat een parkeerprobleem op eigen terrein
Er ontstaat een parkeerprobleem op eigen terrein
Het betreft een 25-jarig perspectief (i.p.v. 40 jaar)
Er is sprake van een toename van de absolute en relatieve leegstand in het laagseizoen
Er is sprake van een toename van de absolute en relatieve leegstand in het laagseizoen
16 december 2020
Eindrapportage Onderzoek Binnensportaccommodatie Breugel
21
Vervolg Na de keuze voor een voorkeursscenario kan een aanvang worden gemaakt met het vervolgtraject. Na het verder uitwerken van het plan en het beschikbaar stellen van het benodigde budget dient een keuze te worden gemaakt over de wijze waarop de opdracht in de markt wordt gezet. In bijlage 5 worden de belangrijkste mogelijke contractvormen kort toegelicht.
16 december 2020
Eindrapportage Onderzoek Binnensportaccommodatie Breugel
22
Gevoerde gesprekken en overleggen Ten behoeve van het onderzoek was een projectgroep advies die in totaal vier maal heeft vergaderd. Deze projectgroep bestond uit de volgende leden: • Elsebeth De Landmeter: Projectleider Breugel Bruist • Franc Das: Senior Beleidsmedewerker Ruimte en Samenleving • Sjors van Doorn: Beleidsmedewerker Sociaal Domein • Danny Floren: Synarchis • Sander Fooij: Synarchis Verder heeft gedurende het onderzoek afstemming plaats gevonden met de volgende personen: • Jacqueline Kuipers: Kuipers Sporthalbeheer (exploitant van De Bongerd en De Landing) • Bianca Coolen: Voorzitter Korfbalvereniging Corridor • Gerard Blom: Coördinator Zaalhockey HTC Son • Marcel Heijmans: Voorzitter Handbalvereniging Apollo De laatste twee personen traden op als vertegenwoordigers van de vijf grote binnensportverenigingen in Son en Breugel (Volleybalvereniging Pieter Breughel, Korfbalvereniging Corridor, Handbalvereniging Apollo, Hockeyvereniging HTC en Badmintonvereniging Scarabee). Met de voorzitter van Korfbalvereniging Corridor heeft nog aanvullend afstemming plaats gevonden vanwege het feit dat deze vereniging aangaf veel extra ruimtebehoefte te hebben waarin in de huidige situatie niet kon worden voorzien.
16 december 2020
Eindrapportage Onderzoek Binnensportaccommodatie Breugel
23
Ruimtestaten scenario’s opdrachtgever: projectnaam: plaats: projectfase: versie: datum: opgesteld door:
Synarchis De Bongerd Gemeente Son en Breugel Haalbaarheid sportzaal 3-apr-20 D. Floren
RUIMTESTAAT SCENARIO 1 Ruimte omschrijving
benodigde aantal m2 ruimten
Entrée/Centrale Hal tochtportaal centrale hal beheerdersruimte + loket vergaderruimte / multifunctionele ruimte toiletten entree / horeca toilet minder validen werkkast Subtotaal Entrée/Centrale Hal Wedstrijdruimte Sporthal toeschouwersruimte sporthal vast
6 30 15 50 8 6 6
1 1 1 2 2 1 1
6 30 15 100 16 6 6 179
lengte 26,0
breedte 22,0
hoogte 7,0
Mf-ruimte incl. boksschool 15,0 ehbo ruimte toestellenberging sporthal Subtotaal Wedstrijdruimte
10,0
4,0
572 0,6
1 100
572 60
150 12 130
1 1 1
150 12 130
Kuubs Zaaldelen 4.004 2
600
1
924
Kleedruimten kleedkamers sportvoorzieningen wasruimten sportvoorzieningen kleedkamers boksschool wasruimten boksschool scheidsrechtersruimte / docentenruimte Subtotaal Kleedruimten
25 15 15 10 7
Beweegbanken administratieruimte met pantry ruimte beweegbanken ruimte yoga toiletgroep opslag Subtotaal Beweegbanken
15 60 30 15 10
Horeca / dorpshuis bar keuken berging
totaal m2 nvo
4 4 2 2 2
100 60 30 20 14 224
1 1 1 1 1
15 60 30 15 10 130
200 20 15
1 1 1
200 20 15
16 december 2020
Eindrapportage Onderzoek Binnensportaccommodatie Breugel
24
RUIMTESTAAT SCENARIO 2 Ruimte omschrijving
benodigde aantal m2 ruimten
Entrée/Centrale Hal tochtportaal centrale hal beheerdersruimte + loket vergaderruimte / multifunctionele ruimte toiletten entree / horeca toilet minder validen werkkast Subtotaal Entrée/Centrale Hal Wedstrijdruimte Sporthal toeschouwersruimte sporthal vast
6 30 15 50 8 6 6
totaal m2 nvo 1 1 1 2 2 1 1
6 30 15 100 16 6 6 179
lengte 44,0
breedte 24,0
hoogte 7,0
Mf-ruimte inclusief boksschool 15,0 ehbo ruimte toestellenberging sporthal Subtotaal Wedstrijdruimte
18,0
4,0
1.056 0,6
1 100
1.056 60
270 12 130
1 1 1
270 12 130
Kuubs Zaaldelen 7.392 2
1.080
1
1.528
Kleedruimten kleedkamers sportvoorzieningen wasruimten sportvoorzieningen kleedkamers boksschool wasruimten boksschool scheidsrechtersruimte / docentenruimte Subtotaal Kleedruimten
25 15 15 10 7
Beweegbanken administratieruimte met pantry ruimte beweegbanken ruimte yoga toiletgroep opslag Subtotaal Beweegbanken
15 60 30 15 10
4 4 2 2 2
100 60 30 20 14 224
1 1 1 1 1
15 60 30 15 10 130
Horeca / dorpshuis bar keuken berging
200 20 15
1 1 1
200 20 15
Overige ruimten containerruimte technische ruimten
10 50
1 1
10 50 60
Totaal netto vloeroppervlakte (NVO) Oppervlakte verkeersruimte Ontwerpverlies Oppervlakte constructie Bruto vloeroppervlakte (BVO)
2.356 141 47 118 2.662
6,0% van NVO 2,0% van NVO 5,0% van NVO
16 december 2020
Eindrapportage Onderzoek Binnensportaccommodatie Breugel
25
Uitgangspunten investeringskostenraming In deze bijlage wordt een toelichting gegeven op de investeringsraming voor de verschillende scenario’s zoals gepresenteerd in paragraaf 4.3. Kosten gemeente Grondkosten In deze berekening is geen rekening gehouden met grondkosten. Uitgangspunt is dat de grond eigendom is van de gemeente Son en Breugel. Sloopkosten maken onderdeel uit van de bouwkosten. Projectbegeleiding Voor de projectbegeleiding is uitgegaan van een design & build procedure. Onder de begeleidingskosten vallen de ondersteunende werkzaamheden in opdracht van de gemeente voor de voorbereidingsfase (onder andere opstellen Programma van Eisen), de aanbestedingsfase, de ontwerpfase en het toezicht tijdens de realisatiefase. Interne uren De interne uren van de gemeente zijn niet meegenomen in de investeringskosten. Aan ons is aangegeven dat deze met ingang van 2022 wel zullen worden toegerekend. De gemeente dient deze derhalve eventueel voor de periode vanaf 1 januari 2022 inzichtelijk te maken als extra kostenpost. Bijkomende kosten Onder de bijkomende kosten vallen met name de aansluitingen van de nutsvoorzieningen. Uitgangspunt is een gasloos gebouw. Interieur Het interieur betreft met name de losse sporttechnische inrichting en inrichting van horeca e.d..