Jaarstukken 2021

Jaarstukken 2021

2

Inhoudsopgave Algemene inleiding ..................................................................................................................................4 Resultaatbestemming ..........................................................................................................................8 Doorschuiven onttrekking reserves....................................................................................................10 Corona ...............................................................................................................................................11 Algemene toelichting en inleiding bij programma's ...............................................................................13 Programma 1. Interne en externe dienstverlening ................................................................................14 Programma 2. Sociale leefomgeving ....................................................................................................18 Programma 3. Fysieke en veilige leefomgeving....................................................................................28 Programma 4.

Economische en ruimtelijke ontwikkeling ......................................................................37 Inhoudelijke rapportages .......................................................................................................................45 Maatschappelijk verantwoord inkopen ..................................................................................................51 Paragrafen.............................................................................................................................................67 Lokale heffingen.................................................................................................................................67 Weerstandsvermogen en risicobeheersing .......................................................................................73 Onderhoud kapitaalgoederen ............................................................................................................86 Financiering .......................................................................................................................................91 Bedrijfsvoering ...................................................................................................................................94 Verbonden

partijen.............................................................................................................................99 Grondbeleid .....................................................................................................................................114 Beleidsindicatoren............................................................................................................................116 Jaarrekening........................................................................................................................................122 Balans ..............................................................................................................................................122 Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling ........................................................................124 Toelichting op de balans ..................................................................................................................128 Niet in de balans opgenomen verplichtingen ...................................................................................135 Het overzicht van baten en lasten in de jaarrekening ......................................................................137 Het overzicht van baten en lasten per taakveld ...............................................................................139

Toelichting op het overzicht van baten en lasten.............................................................................141 Vennootschapsbelasting ..............................................................................................................141 Begrotingsrechtmatigheid ............................................................................................................141 Analyse overzicht van baten en lasten.........................................................................................142 Overzicht onvoorzien ...................................................................................................................153 Overzicht van de incidentele baten en lasten ..............................................................................154 Overzicht van de structurele toevoegingen en onttrekkingen aan de reserves ...........................155 Wet normering bezoldiging topfunctionarissen publieke en semipublieke sector (WNT) ............156 Overzicht van investeringen en projecten........................................................................................158 Reserves en voorzieningen .............................................................................................................163 Overzicht van reserves en voorzieningen

....................................................................................163 Toelichting op de reserves ...........................................................................................................165 Toelichting op de voorzieningen ..................................................................................................177 Bijlage Single Information Single Audit (SISA) ................................................................................179 Controleverklaring............................................................................................................................190 Bijlage..................................................................................................................................................191 Subsidieoverzicht.............................................................................................................................191

3

Algemene inleiding Inleiding Voor u ligt de jaarrekening waarin we verantwoording afleggen over het gevoerde beleid en de financiële resultaten over 2021. Het college heeft de nadruk gelegd op 4 speerpunten: Centrum Son, Breugel Bruist!, duurzaamheid en participatie. Jaarrekeningresultaat De begroting 2021 is vastgesteld inclusief de eerste begrotingswijziging met een positief saldo van € 90.058. In de loop van 2021 zijn een aantal begrotingswijzigingen doorgevoerd. Het positieve saldo en de reserve vrije bestedingsruimte zijn gebruikt om de resultaten te dekken vanuit de bestuursrapportages. Het uiteindelijke resultaat over 2021 is een voordeel van € 2.726.488. Het resultaat komt onder andere tot stand door onderstaande budgetafwijkingen. Voor een uitgebreidere toelichting wordt verwezen naar de analyse overzicht van baten en lasten in deze jaarstukken. Analyse jaarrekeningresultaat

Bedrag

1. Interne en externe dienstverlening Stelposten

400.000

2. Sociale leefomgeving Inkomensregelingen, voornamelijk bijstand

550.000

Sociaal domein

250.000

3. Fysieke en veilige leefomgeving Verkeersbeleid en mobiliteitsvisie

200.000

Groot onderhoud wegen

100.000

Milieu

150.000

4. Economische en ruimtelijke ontwikkeling Grondexploitatie

894.000

Ruimte voor ruimte titels en verkoop reststroken

226.000

Overige verschillen Overige verschillen Totaal

-40.000 2.730.000

Corona Na het begin van de coronacrisis in 2020, stond ook 2021 voor de gemeente Son en Breugel met pieken en dalen in het teken van corona. De maatregelen tegen het coronavirus en de verschillende lockdowns zorgden voor onzekere periodes voor ondernemers, werknemers, verenigingen en organisaties. Dit had ook tot gevolg dat veel sociaal maatschappelijke activiteiten slechts in beperkte mate door konden gaan. Toch kijken we met trots naar de veerkracht van de inwoners van Son en Breugel die zich met eigen initiatieven en ondersteuning van het rijk en de gemeente, door de coronacrisis heen slaan. Centrum Son Begin 2021 is het gemeentehuis volgens planning opgeleverd. In het centrum van Son is daarnaast de transformatie van de voormalige kerk tot dorpshuis bijna afgerond. De oplevering van het ‘Dommelhuis’ – middels een publiek uitgeschreven prijsvraag verkregen naam - vindt plaats in juni 2022. De succesvolle open dagen – met meer dan 900 bezoekers per open dag - gaf blijk van een breed draagvlak onder de inwoners. Wij kijken uit naar succesvol gebruik van het Dommelhuis. Breugel Bruist In 2021 is er veel gebeurd binnen het programma Breugel Bruist! De renovatie van de Boerderij is afgerond en de ruimtes zijn inmiddels met enthousiasme in gebruik genomen door de verenigingen.

Ook is het totaalontwerp van de buitenruimte in het najaar aan omwonenden gepresenteerd en positief ontvangen. De aanbestedingsprocedure voor multifunctioneel centrum de Bongerd is in 2021 grotendeels doorlopen en de sloop staat eind 2022 op de planning.

4

Duurzaamheid en klimaat Sinds 2018 is het onderdeel klimaat opgenomen in de begroting. Daarbij is per programma gekeken naar de CO2 impact van de verschillende programmaonderdelen. De basis van de CO2 toekenningen is de klimaatmonitor die ook gebruikt wordt voor de landelijke berekeningen. De klimaatmonitor geeft een beeld van de totale CO2 opgave per gemeente en waaruit deze opgave wordt veroorzaakt. De gegevens ijlen echter na, waardoor de gegevens voor de jaarrekening niet een beeld geven over 2021, maar over 2020. De impact van de projecten van de gemeente in Son en Breugel is, net zo als eerdere jaren, getalsmatig beperkt. De directe impact is klein, we geven het goede voorbeeld door: • Duurzame aanbestedingen te doen en de markt hiermee uit te dagen, zoals bij de aanbesteding van De Bongerd en de Klimaatsloot Gentiaan; • Onze eigen gebouwen te verduurzamen; • Onze energie duurzaam in te kopen met 100% groene stroom en 100% gecompenseerd groen gas; • Maatschappelijke partners te helpen met de Green Deal Zorg die is opgezet; • Inwoners te helpen om maatregelen te nemen met inkoopacties, voucherregelingen en andere energieadvies/coaches; • Bedrijven te stimuleren om te verduurzamen en zonnepanelen te leggen. De activiteiten zorgen ervoor dat de gemeente een serieuze gesprekspartner kan zijn richting bewoners, bedrijven en maatschappelijke instellingen.

Met de campagne Wat we doen is Groen! dragen we deze boodschap uit en zetten we de inwoners, bedrijven en maatschappelijke instellingen die meegaan in deze beweging positief in het nieuws. Trends Over het algemeen zijn er wel een aantal trends te benoemen die we ook in Son en Breugel zien terugkomen. 1. Daling van het energieverbruik vooral in de gebouwde omgeving We zien een daling van het energieverbruik vooral in de gebouwde omgeving. Vooral als we rekening houden met het feit dat de afgelopen jaren steeds meer woningen zijn gebouwd. De energievraag per woning daalt dus ook. Voor de industrie is deze inschatting lastiger te geven, omdat het energieverbruik van een aantal grootgebruikers sterk bepalend is voor het totale energieverbruik.

Bron: Klimaatmonitor. Eenheden in Terra joule (TJ)

5

2. Zon op dak groeit sterk Zonne-energie groeit sterk in heel Nederland en ook in Son en Breugel. Het totale vermogen van zon op dak (wonen en bedrijven) is in 2020 met 23% toegenomen (19.5 MW naar 24.1 MW). Hiermee scoort Son en Breugel goed t.o.v. van andere gemeenten binnen het Stedelijk Gebied Eindhoven. In vergelijking met het energieverbruik in Son en Breugel is het echter nog maar een beperkt percentage (24.1 MW is circa 21.7 GWh of 78 TJ). Gemeenten

Vermogen geregistreerde zonnepanelen (MW)

Best

27.5

Eindhoven

100.8

GeldropMierlo

18.1

Helmond

39.0

Nuenen

14.8

Son en Breugel

24.1

Veldhoven

28.8

Bron Klimaatmonitor, 2020 3. Hernieuwbare warmte fluctueert door productie van Rendac Het belangrijkste product van hernieuwbare warmte is de Rendac/Ecoson. De productie is niet stabiel en is afhankelijk van de hoeveelheden die zij aangeleverd krijgen. Daarom kunnen er per jaar grote fluctuaties zijn. Voor het duurzaam verwarmen van de gebouwde omgeving in Son en Breugel is dit minder relevant. De Rendac/EcoSon produceert nu al Groen Gas en levert dit terug op het gasnet. Het gaat hier niet om een nieuwe duurzame bron die direct ingezet kan worden voor Son en Breugel zelf.

De verantwoording over Klimaat is met name terug te zien in programma 4 en voor specifieke programma gerelateerde projecten bij de individuele programma's zelf. Participatie Bij ieder beleids- en uitvoeringsplan of project is er structureel aandacht voor participatie van inwoners. Het liefst zo vroeg mogelijk in het proces. We ondersteunden en faciliteerden onze collega's bij (de voorbereiding van) dergelijke processen, onder andere met communicatie(middelen), begrijpelijke taal en met impact- en omgevingsanalyses. Zo krijgen medewerkers meer inzicht in de doelgroepen en wat er speelt in de omgeving van het project. Dergelijke analyses dragen bij aan omgevingsgericht en integraal werken. De trainingen Klare Taal vallen onder het organisatieontwikkeltraject. De gemeenteraad werkt aan een vernieuwde vergaderstructuur gericht op meer overleg- en inspraakmogelijkheden met inwoners in de aanloop naar besluitvorming. In 2022 wordt het participatiebeleid, in samenspraak met de raad, verder vormgegeven.

6

Organisatieontwikkeling De organisatieontwikkeling van het ambtelijk deel van Son en Breugel is vertraagd. Oorzaken zijn onder andere personele wisselingen en de beperkingen die de coronamaatregelen met zich mee brachten. De interim gemeentesecretaris heeft in 2021 de basis gelegd voor de organisatieontwikkeling die in 2022 verder opgepakt wordt. Sociaal domein De kosten binnen het sociaal domein bevinden zich in 2021 op een wat hoger niveau dan in 2019 (+ 150.000) en aanmerkelijk hoger dan in 2020 (+ 350.000) . Net als 2020 is 2021 geen representatief jaar i.v.m. Corona, al is er in 2021 wel sprake van meer zorg inzet dan in 2020 omdat er minder zorg en ondersteuning is opgeschort omdat de impact van de lock downs in 2021 aanmerkelijk minder is geweest dan 2020. We sluiten met een positief resultaat binnen het sociaal domein, ondanks een overschrijding van uitgaven binnen m.n. de Wmo (huishoudelijk hulp en begeleiding). Ter vergelijking zijn de kosten Jeugd, Wmo en CMD 1e lijn over 2020 en 2021 in onderstaande grafiek weergegeven:

Omgevingswet In 2021 heeft het Designteam Omgevingswet de eerste concepten opgeleverd voor de nieuwe werkprocessen, het participatiekader in relatie tot de omgevingswet, de klantenservice en de invulling van de nieuwe website. Ook is de concept omgevingsvisie opgeleverd die nu in het besluitvormingsproces van de raad zit. In voorbereiding op een aantal raadsbesluiten heeft eind 2021 de eerste werksessie met de raad plaatsgevonden. Inmiddels heeft de minister besloten om de invoering van de Omgevingswet een jaar uit te stellen naar 1 januari 2023.

7

Resultaatbestemming Het resultaat over 2021 komt uit op € 2.726.488. Van dit resultaat is € 893.968 afkomstig van de grondexploitaties. De voorstellen voor resultaatbestemming worden in onderstaande tabel weer gegeven: Voorstel resultaatbestemming

Bedrag

1. Interne en externe dienstverlening Groeipad centrumontwikkeling We stellen voor het niet gebruikte deel groeipad centrumontwikkeling, € 501.201,- toe te voegen aan de reserve centrumontwikkeling Son en Breugel. We geven hiermee uitvoering aan de nota reserves en voorzieningen 2022. Het geld blijft hierdoor beschikbaar voor initiatieven/ ontwikkelingen in de centra van de gemeente Son en Breugel.

501.201

Groeipad infrastructurele werken Voorgesteld wordt om het niet gebruikte deel groeipad infrastructurele werken te storten in de reserve infrastructurele werken. Hierdoor blijft het geld beschikbaar voor de toekomstige investeringen 2e aansluiting Ekkersrijt en verbetering bereikbaarheid regio.

148.391

Organisatieontwikkeling De organisatieontwikkeling van het ambtelijk deel van Son en Breugel is vertraagd. Om deze ontwikkelingen vorm te geven stellen we voor om € 200.000 hiervoor te bestemmen.

200.000

Jeugdgemeenteraad In 2021 bestond de Jeugdgemeenteraad van Son en Breugel 5 jaar. Vanwege de toen geldende coronamaatregelen was het niet mogelijk dit jubileum te vieren. Ook andere activiteiten, zoals een excursie naar het waterschap, konden vanwege corona geen doorgang vinden. Om voornoemde activiteiten in 2022 in te halen is het resterende budget uit 2021 benodigd.

1.800

Toegangssysteem gemeentehuis Toegangssysteem in het gemeentehuis werkt samen met het systeem van de gemeente Nuenen. Omdat wij in Son en Breugel helemaal up-to-date zijn met de hardware, maar in Nuenen nog niet kunnen wij de software nog niet vervangen. Nuenen gaat de hardware investering in 2022 uitvoeren, zodat hierna aansluitend de software van het toegangssysteem kan worden vervangen.

9.700

Positief jaarrekeningresultaat Het voorstel is om het niet bestemde deel van het positieve jaarrekeningresultaat te storten in de reserve vrije bestedingsruimte conform nota reserves en voorzieningen.

472.164

2. Sociale leefomgeving Lokaal gezondheidsbeleid De maatregelen in reactie op de uitbraak van het coronavirus hebben tot gevolg gehad dat over de gehele lijn activiteiten en werkzaamheden in het kader van het Son en Breugelse gezondheidsbeleid (nog) niet zijn uitgevoerd. Ook het opstellen en de uitvoer van het lokaal preventieakkoord/leefstijlakkoord heeft vertraging opgelopen door een gebrek aan personele capaciteit binnen onze organisatie. In 2022 wordt zowel het preventieakkoord opgesteld als gestart met de uitvoer. Dit lokale preventieakkoord zal aansluiten op het nationale preventieakkoord uit 2018 met de speerpunten: tegengaan van overgewicht, roken en alcoholgebruik en indien mogelijk verbreden.

10.080

Roma en Sinti project Dit budget is nodig voor de Sinti pilot welke in 2022 wordt voortgezet. Vanuit het Rijk zijn hier middelen voor beschikbaar gesteld. Het beleid wat is ingezet wordt hiermee gecontinueerd.

35.000

Vluchtelingenwerk We willen het budget inzetten voor vluchtelingenwerk. Ook is er eind 2021 een traject voor de klantreis inburgering gestart en daar willen we de middelen ook voor inzetten.

87.000

Beeldende kunst In 2021 hebben een aantal werkzaamheden niet plaatsgevonden ivm corona en het uitvallen van vrijwilligers. Het project kunstwaardering loopt door en de middelen hebben we daarom in 2022 nodig voor het project.

4.120

GROZzerdam De start van Grozzerdam vond pas na de zomer plaats. De bijdrage aan GROZzerdam Vitaal in Brainport heeft ook betrekking op een deel van 2022. Over 2021 en 2022 is de gemeentelijke bijdrage nog niet voldaan.

50.000

Cliëntondersteuning Wij zijn als gemeente toegelaten tot het koplopertraject cliëntondersteuning van het ministerie van VWS. Door het ministerie is aan iedere koplopergemeente in 2021 een eenmalig bedrag van € 150.000 beschikbaar gesteld om de rol als koplopergemeente te kunnen vervullen bedoeld voor de periode 2021-2022. Voor de doorontwikkeling van cliëntondersteuning wordt er extra capaciteit ingezet vanuit MEE. Het restant van de toekenning bedraagt € 136.838.

136.838

3. Fysieke en veilige leefomgeving Glazen dak kiosk Son In de zomer is een van de dakplaten gaan schuiven. Hierop is actie ondernomen en de situatie is veilig gesteld. Nader onderzoek wijst uit dat de kiosk een samengesteld geheel is dat provisorisch in elkaar is gezet. Het gehele dak moet verwijderd worden en op een verantwoorde wijze opnieuw gemonteerd worden. Via de 2e Berap hebben we een bedrag van € 28.400,- gekregen. Na het verstrekken van de opdracht heeft de aannemer aangegeven dat de werkzaamheden pas in maart zullen zijn afgerond. Dit i.v.m. de winterperiode en lage buitentemperaturen.

28.400

MJOP Rijksmonumenten Opdracht voor deze werkzaamheden is in 2021 verstrekt en werkzaamheden zijn opgestart. Deze kunnen pas in 2022 definitief worden afgerond i.v.m. taxatie herbouwwaarde van de gebouwen in maart 2022 die nodig is voor de SIM subsidie welke gekoppeld is aan het MJOP onderhoud.

8.500

Onderhoud fontein In 2021 zijn de incidentele vervangingswerkzaamheden van de vlotter en de kabels van de fontein in de vijver Europalaan niet meer uitgevoerd. De vervangingswerkzaamheden staan gepland voor het voorjaar van 2022.

13.110

8

4. Economische en ruimtelijke ontwikkeling Verkoop reststroken Eind 2015 is gestart met het optuigen van het zogenaamde reststroken project. Dit project heeft als doel: · de niet langer benodigde openbare gronden te verkopen; · de administratieve last van verhuur gemeentegronden te verlagen; · de huurbedragen te conformeren aan de Mededingingswet en handhaving in te zetten in die situaties waar sprake is van ongeoorloofd gebruik van gemeentegronden. Met de resultaatbestemming is het de bedoeling om het project reststroken te bekostigen. Het voorstel is om het saldo op reststroken te storten in de nieuw te vormen reserve reststroken.

126.216

Resultaat grondexploitaties Als uitvloeisel van veranderingen in de BBV wordt er bij de grondexploitatie tussentijds winst genomen. Over 2021 is er bij de grondexploitatie Sonniuspark een winst gerealiseerd van € 995.101. De grondexploitatie "Herontwikkeling centrum Breugel’’ is in 2020 door de gemeenteraad vastgesteld. Per 1-1-2022 heeft deze grondexploitatie een Netto Contante Waarde van € 1.845.435 negatief. De verliesvoorziening moet het eventuele verlies dekken. Het toegenomen verlies van € 101.133 wordt gedekt door de winst van Sonniuspark. Voorgesteld wordt om het saldo te storten in de algemene reserve grondexploitatie.

893.968

Totaal

2.726.488

9

Doorschuiven onttrekking reserves Bij de jaarrekening maken we elk jaar inzichtelijk welke verschuivingen er zijn geweest in de onttrekkingen aan de reserves. Onderstaand overzicht geeft aan welke onttrekkingen voor volgend jaar beschikbaar te stellen. Uitvoering van de werkzaamheden heeft niet of gedeeltelijk plaatsgevonden. In totaal wordt voor € 827.080 voorgedragen. Voorstel doorschuiven reserves

Bedrag

1. Interne en externe dienstverlening Motie lokaal coronafonds In de gemeenteraad van 18 maart 2021 is unaniem besloten over de motie voor het instellen van een lokaal corona steunfonds. Hiervoor is een tijdelijk coronafonds van € 200.000 beschikbaar gesteld. Tot nu toe is er € 35.000 aan verzoeken gehonoreerd en stellen we daarom voor het fonds voor 2022 beschikbaar te houden.

164.597

Project Kwiek Voor de ontwikkeling van de ambtelijke organisatie is het project kwiek gestart. De organisatieontwikkeling loopt ook in 2022 door.

24.743

Trainingen klare taal Een gedeelte van de trainingen zijn in 2021 uitgevoerd. Het budget dient beschikbaar te blijven om in 2022 bij te dragen aan (taal)trainingen.

10.300

Vennootschapsbelasting Dit budget dient in 2022 beschikbaar te blijven voor de aanslagen Vennootschapsbelasting.

114.870

2. Sociale leefomgeving Aanpassingen sporthal de Landing Bij de Landing dienen een aantal bouwkundige gebreken te worden hersteld. Daarnaast is geconstateerd dat de Landing een aantal functionele tekortkomingen heeft. Dit is niet volledig gerealiseerd waardoor de uitvoering deels wordt verschoven naar 2022.

55.000

3. Fysieke en veilige leefomgeving Onderzoek toekomstbestendige buitendienst Het onderzoek is in 2022 afgerond omdat er in 2021 maar zeer beperkt bijeenkomsten mogelijk waren.

3.008

Mobiliteitsvisie Het traject om te komen tot een Mobiliteitsvisie of GVVP (Gemeentelijk Verkeer en Vervoersplan) is uitgesteld omdat het niet mogelijk was om fysieke bijeenkomsten te organiseren. Besloten is om dit traject door te schuiven naar 2022 zodat het nieuwe bestuur hiermee aan de slag kan.

69.000

Uitvoeringsplan verkeer In vervolg op de vaststelling van de visies Masterplan Ekkersrijt en Visie Science Park, hebben we in 2021 niets besteed. We stellen voor het restant te bestemmen voor uitvoering in 2022 en verder.

81.500

Bosbeheer Het achterstallig onderhoud, zoals beoogd aan te pakken met de middelen voor de nulbeurt, was te groot en is in 2021 nog niet volledig weggewerkt. Voorgesteld wordt het restant van het bedrag over te hevelen naar 2022 tbv achterstallig onderhoud.

8.323

4. Economische en ruimtelijke ontwikkeling Omgevingswet Het Implementatieprogramma Omgevingswet loopt nog zeker enkele jaren door, omdat werkzaamheden in 2022/2023 nog niet zijn afgerond. Daarnaast zijn in 2021 extra middelen door de raad beschikbaar gesteld, zijn er nieuw verplichtingen aangegaan en hebben er uitgaven plaatsgevonden.

175.447

Cultuurhistorisch beleidsplan incl. 2e fase waardenkaart De procedures tegen het bestemmings/beleidsplan erfgoedbeleid lopen door in 2022.

14.000

Bedrijfsvoering Ekkersrijt Middelen zijn nodig om werkzaamheden voortkomend uit het Masterplan Ekkersrijt en het nieuwe programma uit te voeren.

56.000

Projectorganisatie reparatie bestemmingsplan Ekkersrijt N.a.v. een uitspraak van de Raad van State moet het bestemmingsplan worden herzien. De juridische procedure bij de Raad van State m.b.t. de herziening van het bestemmingsplan loopt nog.

50.292

Totaal

827.080

10

Corona In deze paragraaf laten we zien welke invloed corona op onze gemeente heeft gehad. In deze jaarrekening wordt, waar van toepassing, specifiek ingegaan op coronagevolgen. Het Rijk heeft toegezegd de gemeenten financieel te compenseren. De vergoeding wordt uitgekeerd via de algemene uitkering gemeentefonds en is dus op bepaalde verdeelsleutels gebaseerd en niet op daadwerkelijke kosten. Dat betekent dat individuele gemeenten geen garantie hebben dat de gemaakte kosten volledig worden gecompenseerd. De eerste kolom met cijfers zijn de bedrag waar uw raad reeds een besluit over heeft genomen via de eerste en tweede bestuursrapportage. De tweede kolom met cijfers is hier een aanvulling op en hier neemt uw raad via deze jaarrekening een besluit over. De raad besluit dan om deze mutatie in de reserve rijkscompensatie coronacrisis door te voeren. Dit houdt in dat er nog een buffer van € 392.569 resteert voor extra kosten als gevolg van corona voor 2022. Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers (Tozo) Vanaf het bekend worden van de ‘Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers’, heeft Dienst Dommelvallei de regeling namens Son en Breugel vormgegeven. Het vormgeven door Dienst Dommelvallei heeft geresulteerd in een voorschotbedrag vanuit het Rijk voor 2020 en 2021 van € 3.889.622. Tot nu toe zijn de kosten voor Tozo € 2.080.044.

Hierdoor is van het voorschotbedrag nog € 1.809.578 over. Dit bedrag is naar vooruitontvangen bedragen geboekt, omdat dit een voorschotbedrag is en dus niet meeloopt in het resultaat van deze jaarrekening. Motie lokaal coronafonds In de gemeenteraad van 18 maart 2021 is unaniem besloten over de motie voor het instellen van een lokaal coronasteunfonds. De Tonk-regeling is door het Rijk bedoeld om lokaal maatwerk aan gemeenten te geven. Om verder invulling te geven aan het besluit verruimen we de gemeentelijke Tonk-regeling. Dit doen we door de toegang voor inwoners die getroffen zijn te vergroten. Daarnaast gaat het college aan de slag om individuele gevallen van huishoudens en ondernemers te beoordelen voor een mogelijke steun uit het gemeentelijk fonds. Hiervoor is een tijdelijk coronafonds van € 200.000 beschikbaar gesteld en deze middelen worden in eerste instantie onttrokken aan de reserve vrije bestedingsruimte. Mocht achteraf blijken dat de reserve Rijkscompensatie coronacrisis hiervoor toereikend is, dan worden die middelen daaraan onttrokken en gestort in de reserve vrije bestedingsruimte. Tot nu toe is er € 35.000 aan verzoeken gehonoreerd.

11

Reeds besloten in 1e en 2e berap 2021 Beginstand reserve rijkscompensatie coronacrisis

Nog te besluiten jaarrekening 2021

95.703

457.655

Verkiezingen

-42.985

0

Nagekomen kosten thuiswerkvergoeding

-2.365

0

0

-40.818

Programma 1 Interne en externe dienstverlening

Nieuwe CAO Coronavergoeding Aanpassen luchtkanaal combigebouw

-11.070

0

Huisvesting gemeentehuis

-1.796

-789

Extern vergaderen raad

-2.250

-855

-801

-654

0

-836

Activiteiten jeugdgemeenteraad Externe bijeenkomsten Precariobelasting Dienst Dommelvallei Decembercirculaire 2020, maartcirculaire, meicirculaire en septembercirculaire 2021 Decembercirculaire 2021

-9.195

0

0

23.176

455.891

0

0

91.268

Programma 2 Sociale leefomgeving Onderwijsondersteuning

0

-383

Kinderopvang

0

-1.434

Activiteiten jeugdbeleid

-16.807

0

Jongerenactiviteit 'The hunted'

-3.630

0

Steunverzoek harmonie

-16.175

0

Subsidie buiten de lijntjes

-7.000

0

0

-19.621

61.903

-29.020

Handhaving

-13.405

-47.120

Afval

-26.267

0

-2.096

-10.000

Participatie sociaal werkbedrijf Tonk regeling Programma 3 Fysieke en veilige leefomgeving

Programma 4 Economische en ruimtelijke ontwikkeling Markten Kermissen

0

-28.000

Totaal te storten/onttrekken aan reserve rijkscompensatie coronacrisis

361.952

-65.086

Eindstand reserve rijkscompensatie coronacrisis

457.655

392.569

12

Algemene toelichting en inleiding bij programma's In de programmaverantwoording worden de toelichtingen per programma weergegeven. Ingegaan wordt op de drie “wat”-vragen: • Wat wilden we bereiken? • Wat hebben we ervoor gedaan? • Wat heeft het gekost? De afwijkingen ≥ € 10.000,- tussen begroting na wijziging en de realisatie over 2021 van de programma’s worden toegelicht in het onderdeel “Analyse overzicht baten en lasten” van de jaarrekening.

13

Programma 1. Interne en externe dienstverlening Portefeuillehouder(s) Hans Gaillard, Paul van Liempd

Inleiding Dit programma gaat over de kwaliteit van onze in- en externe dienstverlening. De kwaliteit van onze dienstverlening uit zich in het gemak waarmee inwoners en ondernemers producten en diensten kunnen afnemen bij de gemeente en het gemak waarmee zij met de gemeente in contact kunnen komen. We hanteren daarbij het uitgangspunt dat de klant kiest op welke manier hij contact met de gemeente wil hebben. Dat kan via het online portaal zijn, via e-mail, website, telefoon, sociaal media, per brief, via een baliebezoek of in een persoonlijk gesprek. Alle kanalen zijn beschikbaar en dat houden we zo. De mogelijkheden van onze digitale dienstverlening nemen toe, mede dankzij de invoering van het zaakgericht werken. De digitale dienstverlening wordt transparanter, gaat sneller en de mogelijkheden om in contact te komen met de juiste persoon zijn toegenomen. We zien dan ook dat inwoners voor steeds meer producten en diensten gebruikmaken van de digitale weg. We kijken binnen dit programma niet alleen naar de dienstverlening zelf, maar ook naar de voorwaarden om kwalitatief goede dienstverlening te kunnen leveren.

Is de capaciteit van onze organisatie op orde en in hoeverre dragen de werkwijzen van het gemeentebestuur en de medewerkers bij aan de kwaliteit van de dienstverlening? Is het besluitvormingsproces bijvoorbeeld transparant en begrijpelijk en zijn inwoners voldoende betrokken en geraadpleegd? En, hoe kunnen wij optimaal gebruikmaken van de deskundigheid en kracht die onze Son en Breugelse samenleving herbergt? De doelstellingen binnen dit programma richten zich daarom niet alleen op de dienstverlening zelf, maar ook op de mate van participatie en de wijze van organisatie.

Wat wilden we bereiken? Thema

Doelstellingen

Dienstverlening 1. De gemeente is zichtbaar, aanspreekbaar en bereikbaar 2. Inwoners, organisaties en ondernemers kunnen 24/7 zaken doen met de gemeente 3. Inwoners, organisaties en ondernemers zijn tevreden over onze dienstverlening Participatie

4. Plannen en projecten komen in samenwerking met belanghebbenden tot stand 5. Jongeren denken actief mee bij het maken en realiseren van plannen en projecten 6. Inwoners, organisaties en ondernemers vinden onze beleids- en besluitvorming integer, transparant, begrijpelijk en toegankelijk

Organisatie

7. De capaciteit van de gemeentelijke organisatie is op orde

Relevante beleidsnota's Naam

Periode

Vastgesteld in de raad

Planning vaststelling nieuw beleidsplan

Informatiebeleid Dommelvallei

2021-2025

3 juni 2021

n.v.t.

Visie op Bestuurlijke Toekomst

onbepaalde tijd

18-06-2015 en 0211-2017

n.v.t.

Coalitieakkoord fracties DorpsVISIE, CDA en PvdA/GroenLinks; door die fracties vastgesteld op 15 juni 2018

2018 - 2022

raad 28 juni 2018: t.k.n.

n.v.t.

Beleidskader Integriteit 2015

onbepaalde tijd, vanaf 26-mrt-15 maart 2015

n.v.t.

Persoonlijk en dichtbij

n.v.t.

12-jun-12

n.v.t.

Visie op dienstverlening

n.v.t.

Commissie AZ 14 januari 2015

n.v.t.

Nota activering, waardering en afschrijving

n.v.t.

20-jun-13

n.v.t.

Nota reserves en voorzieningen

n.v.t.

17-feb-22

n.v.t.

Financiële verordening

n.v.t.

22-jun-17

n.v.t.

Treasurystatuut

n.v.t.

2014

n.v.t.

Nota risicomanagement en weerstandsvermogen

n.v.t.

21-mrt-13

n.v.t.

Belastingverordeningen

14

Wat hebben we ervoor gedaan? Dienstverlening 1. De gemeente is zichtbaar, aanspreekbaar en bereikbaar. Inrichten webcare-team Met een pilot onderzoeken we hoe de communicatieafdelingen van de gemeenten, contentbeheer en het KCC telefonisch informatiecentrum efficiënter kunnen samenwerken. We stemden in het najaar in met de start van de pilot. Het nieuwe team start op 1 februari 2022. 2. Inwoners, organisaties en ondernemers kunnen 24/7 zaken doen met de gemeente. Uitbreiden online dienstverlening We gebruikten we de methode Lean bij het efficiënter inrichten van werkprocessen in de nieuwe burgerzakenapplicatie. Eind 2021 richtten we een nieuwe vakapplicatie voor burgerzaken in met zeventien online diensten. Drie van deze diensten verlopen zonder tussenkomst van een medewerker. De implementatie geeft efficiencyvoordelen in de bedrijfsvoering. De tijdswinst gebruiken we voor kwaliteitsverbeteringen. Ook onderzochten we de uitbreiding van de functionaliteit van de gemeentelijke website met een virtuele assistent (chatbot). De virtuele assistent antwoordt op veel gestelde productvragen van inwoners. In 2021 troffen we voorbereidingen voor de inrichting van deze assistent. Met de projectgroep ‘virtuele assistent’ van de VNG wisselden we periodiek ervaringen uit over de werking en het gebruik van de applicatie. De chatbot wordt in 2022 aangeboden op de website. 3.

Inwoners, organisaties en ondernemers zijn tevreden over onze dienstverlening. Dienstverlening tijdens corona We volgden de richtlijnen van het RIVM om coronamaatregelen te treffen voor inwoners en medewerkers. Door de versoepelingen na de lockdown in mei ontstonden pieken in de aanvragen van reisdocumenten. We vroegen de inwoners via diverse communicatiekanalen rekening te houden met langere wachttijden. Tegelijkertijd openden we extra balies. Daarbij bleef er dagelijks ruimte voor spoedaanvragen. De dienstverlening bleef hierdoor op peil. Deze methode passen we als het nodig is opnieuw toe. Kwaliteitsverbetering We pasten ook in 2021 kwaliteitsverbetering in de dagelijkse bedrijfsvoering en binnen projecten toe. In 2021 startten we de inrichting van de applicatie iNzicht om informatie uit verschillende systemen samen te brengen en overzichtelijk weer te geven. Deze informatie zetten we in om te sturen op de KPI's. Komend jaar breiden we de inrichting verder uit en gaan we aan de slag met de verbetermogelijkheden. Klanttevredenheid We maten met de applicatie Klant in Focus de klanttevredenheid bij het invullen van de gemeentelijke webformulieren. De contentbeheerders, de procescoördinatoren en de medewerkers communicatie werkten samen om de mogelijke verbeteringen op te pakken.

In de eerste helft van 2022 breiden we de inzet van Klant in Focus uit om de klanttevredenheid bij baliebezoeken te meten. Participatie 4. Plannen en projecten komen in samenwerking met belanghebbenden tot stand. Structureel aandacht voor participatie bij plannen en projecten Bij ieder plan of project is er structureel aandacht voor participatie van inwoners. Het liefst zo vroeg mogelijk in het proces. We ondersteunden en faciliteerden onze collega's bij (de voorbereiding van) dergelijke processen, onder andere met communicatie(middelen) en met impact- en omgevingsanalyses. Zo krijgen medewerkers meer inzicht in de doelgroepen en wat er speelt in de omgeving van het project. Dergelijke analyses dragen bij aan omgevingsgericht en integraal werken. Deze werkwijzen krijgen voor een goede borging, een plek in het organisatie-ontwikkeltraject. In 2022 wordt het participatiebeleid, in samenspraak met de raad en de ambtelijke organisatie, verder vormgegeven.

15

5. Jongeren denken actief mee bij het maken en realiseren van plannen en projecten. Jeugdgemeenteraad Via de Jeugdgemeenteraad leren de kinderen hoe de gemeente en de democratie werkt. Afgelopen jaar hebben de leden een aantal activiteiten uitgevoerd: het ontwerpen van verkeersborden om mensen erop te wijzen dat ze zachter moeten rijden in de Nieuwstraat, het schrijven van een voorstel over wonen in Son en Breugel op verzoek van de Adviesraad Sociaal Domein, het meedenken over activiteiten rondom duurzaamheid en het uitdelen van kersttraktaties met het college. Een aantal andere activiteiten en uitstapjes konden vanwege corona niet doorgaan. Jongerenparticipatie Dit is meegenomen in programma 2. 6. Inwoners, organisaties en ondernemers vinden onze beleids- en besluitvorming integer, transparant, begrijpelijk en toegankelijk. Werken aan begrijpelijk en toegankelijk beleid Inwoners kunnen beter participeren als ze goed begrijpen waar het over gaat. Dat vraagt van brieven, e-mails, beleidsstukken en andere documenten dat ze toegankelijk zijn, makkelijk leesbaar en in begrijpelijke taal zijn opgesteld. Om medewerkers te helpen bij het schrijven van kort en bondige stukken, in begrijpelijke taal, boden we vorig jaar opfriscursussen en nieuwe trainingen Heldere taal aan. Deze trainingen vallen onder het organisatie-ontwikkeltraject.

We zijn inmiddels ook aangesloten bij de landelijke Direct Duidelijk deal. Invoeren nieuwe vergaderstructuur raad De gemeenteraad werkt aan een vernieuwde vergaderstructuur gericht op meer overleg- en inspraakmogelijkheden met inwoners in de aanloop naar besluitvorming. Op 20 mei 2021 is de raad gestart met een proef rondom deze nieuwe vergaderstructuur en geeft daarmee invulling aan zijn ambities in het coalitieakkoord en de motie Bestuurlijke Vernieuwing van 9 mei 2019. Gedurende de proef bestaat voor inwoners, vertegenwoordigers van verenigingen, maatschappelijke organisaties, instellingen en ondernemers de mogelijkheid deel te nemen aan de beeldvormende en oordeelsvormende bijeenkomsten. De afgelopen periode heeft de proef vanwege de coronamaatregelen veelal digitaal moeten plaatsvinden. Daardoor is nog slechts beperkt geoefend in de nieuwe raadzaal met de daar aanwezige techniek. Bovendien kost het implementeren van een nieuw vergadermodel tijd. Daarom is de beoogde evaluatie doorgeschoven naar 2022. Dat zal in eerste instantie een tussenevaluatie zijn. Organisatie 7. De capaciteit van de gemeentelijke organisatie is op orde. De gemeente Son en Breugel wil meer inzicht krijgen in de knelpunten en de kwetsbaarheid van de ambtelijke organisatie.

Dit om een strategie te bouwen om de organisatie fit en robuust te maken, zodat zij tijdig en adequaat op de komende (externe) ontwikkelingen en opgaven kan acteren. In december 2021 is door BMC gestart met de uitvoering van het onderzoek dat zowel betrekking heeft op de kwantitatieve als kwalitatieve capaciteit. Het proces zit in een afrondende fase en de verwachting is dat in maart 2022 de rapportage met resultaten wordt opgeleverd. Op basis van de rapportage zal de gemeentesecretaris een vervolgaanpak voorbereiden.

Klimaat Voor een uitgebreide toelichting over klimaat wordt verwezen naar de algemene inleiding onder duurzaamheid en klimaat.

Bijdrage verbonden partijen aan dit programma Metropoolregio Eindhoven In Zuidoost Brabant werken de 21 gemeenten samen op het terrein van Economie, Mobiliteit, Energietransitie en Transitie Landelijk Gebied. Het betreft een strategische samenwerking onder Wet Gemeenschappelijke regelingen. Tevens valt het Regionaal Historisch Centrum Eindhoven (RHCe) onder deze Metropoolregio. Een deel van het archief van Son en Breugel is gehuisvest bij het RHCe.

16

Dienst Dommelvallei Dienst Dommelvallei is het samenwerkingsverband van de gemeenten Geldrop-Mierlo, Nuenen en Son en Breugel. In deze dienst zijn de bedrijfsvoeringstaken financiën, belastingen, personeel & organisatie, informatievoorziening en planning en control voor de drie gemeenten ondergebracht. Daarnaast hebben de gemeenten Son en Breugel en Nuenen de taken met betrekking tot werk en inkomen en dienstverlening in Dienst Dommelvallei ondergebracht.

Wat heeft het gekost? In onderstaande tabel zijn de baten en lasten opgenomen die aan het programma zijn verbonden. Zowel de baten als de lasten worden als positieve bedragen weergegeven. Het saldo (afwijking budget 2021) wordt weergegeven als positief als het gerealiseerde bedrag hoger is dan de begroting. Bij de lasten is een positief bedrag dus een nadeel, bij de baten een voordeel. Door afronding kunnen er verschillen ontstaan omdat tellingen uit het financieel systeem komen en daarom soms afwijken. Bedragen x €1.000 Omschrijving

Primaire begroting 2021

Begroting na wijziging 2021

Realisatie 2021

Afwijking budget 2021

Lasten 0.10 Mutaties reserves

0

458

458

0

0.11 Resultaat van de rekening van baten en lasten

-300

0

2.726

2.726

0.1 Bestuur

1.369

1.729

1.652

-77

776

923

822

-101

0.4 Overhead

6.217

6.981

7.230

250

0.5 Treasury

74

76

146

69

0.61 OZB woningen

85

99

94

-5

0.62 OZB niet-woningen

16

23

24

1

0.64 Belastingen overig

38

38

33

-5

0.8 Overige baten en lasten

423

655

61

-593

0.9 Vennootschapsbelasting (VpB)

225

221

106

-115

8.924

11.203

13.354

2.152

325

1.324

1.002

-322

0

0

3

3

0.2 Burgerzaken

227

223

226

3

0.4 Overhead

197

342

237

-105

0.2 Burgerzaken

Totaal Lasten Baten 0.10 Mutaties reserves 0.1 Bestuur

0.5 Treasury

131

156

125

-31

0.61 OZB woningen

2.381

2.381

2.453

72

0.62 OZB niet-woningen

2.216

2.216

2.272

55

0.64 Belastingen overig

9

0

0

0

0.7 Algemene uitkering en overige uitkeringen gemeentefonds

21.024

23.030

23.111

81

0.8 Overige baten en lasten

316

316

89

-227

Totaal Baten

26.826

29.988

29.519

-470

Saldo (baten -/- lasten)

17.902

18.786

16.164

-2.621

17

Programma 2. Sociale leefomgeving Portefeuillehouder(s) Paul van Liempd Jos de Bruin

Inleiding De sociale leefomgeving gaat over de gezondheid, het welbevinden en de ontwikkelmogelijkheden van onze inwoners. Goede voorzieningen voor inwoners en professionals zijn hiervoor belangrijk. Enerzijds bestaan voorzieningen uit ondersteuningsmogelijkheden voor individuele inwoners door hulp en (financiële) steun, anderzijds uit accommodaties, subsidies en bijeenkomsten/evenementen. Het programma heeft betrekking op alle inwoners als het gaat om preventie, gezonde leefstijl, ontwikkeling en ontmoeting. Het programma gaat daarnaast specifiek in op ondersteuning van kwetsbare inwoners en jeugdigen. Door een passend aanbod van culturele activiteiten kunnen onze inwoners zich ontwikkelen en ontplooien. Borging van het cultureel erfgoed en behoud van monumenten dragen daar ook aan bij.

Wat wilden we bereiken? Thema

Doelstellingen

Maatschappelijke participatie

1. We ondersteunen inwoners die niet (volledig) op eigen kracht kunnen participeren. 2. (Toegang naar) zorg en ondersteuning is laagdrempelig en efficiënt: klantgericht en op maat.

Ontmoeting

3. Son en Breugel kent een voldoende en gevarieerd aanbod van laagdrempelige ontmoetingsfuncties in de wijken, onder andere in de vorm van onderwijs-, sport- en verenigingsgebouwen. 4. We ondersteunen lokale initiatieven gericht op ontmoeting.

Jeugdigen

5. Goede voorschoolse voorzieningen en een erkend programma voor VVE (voor- en vroegschoolse educatie) dragen bij aan een goede ontwikkeling van peuters en voorkomen onderwijsachterstand. 6. We hebben goede en goed bereikbare schoolgebouwen voor een optimaal en gedifferentieerd lokaal onderwijsaanbod. 7. Jeugdigen en hun ouders krijgen ondersteuning wanneer zij problemen ondervinden in opgroei- en opvoedsituaties.

Gezonde leefstijl

8. Met voorlichting en ondersteuning stimuleren we inwoners zo gezond mogelijk te leven.

Cultuur en erfgoed

9. Wij stimuleren het in stand houden van cultuur, cultureel erfgoed en monumenten

Relevante beleidsnota's Naam

Periode

Nota Kunst- en Cultuurbeleid 2017

Vastgesteld in de raad

Planning vaststelling nieuw beleidsplan

7-nov-17

n.v.t.

Beleidsplan voorschoolse voorzieningen en voor-en vroegschoolse educatie

vanaf 2020

4-jul-19

n.v.t.

Accommodatiebeleid

n.v.t.

6-feb-14

n.v.t.

Visie Sport en bewegen

vanaf 2014

6-feb-14

n.v.t.

Cultureel Erfgoed gemeente Son en Breugel

20212030

Uitgangspunten Participatiebeleid

n.v.t.

Commissie BZ 2 september 2014

n.v.t.

Verordeningen participatiewet

n.v.t.

18-dec-14

n.v.t.

Initiatiefvoorstel visie CMD

n.v.t.

21-jun-12

n.v.t.

Lokaal Gezondheidsbeleid 2021-2024

20212024

17-dec-20

2025

Visie wonen met zorg

n.v.t.

29-aug-13

n.v.t.

Kader Sociaal Domein

n.v.t.

31-aug-17

n.v.t.

Jeugdbeleid Son en Breugel: (op)groeien in een positief opvoedklimaat

n.v.t.

9-mei-19

n.v.t.

18

Wat hebben we ervoor gedaan? Maatschappelijke participatie 1. We ondersteunen inwoners die niet (volledig) op eigen kracht kunnen participeren. Participatiewet In de begroting hielden we rekening met landelijke scenario's van bijstandsgroei in onze gemeente. De gemeente Son en Breugel kende daarentegen een dalend aantal inwoners dat gebruik maakt van de Participatiewet (bijstand). Dit komt onder meer omdat we inzetten op werk en begeleidingsmethoden maar ook omdat het landelijk beeld uitbleef. De gemeente scoort bovengemiddeld goed als het gaat om de invulling van garantiebanen, samen met WSD. Als resultaat behalen we voor het eerst in jaren een batig saldo op het Rijksbudget voor het betalen van bijstandsuitkeringen. De gemeente stelde voor de werkzaamheden bijstand in 2021 eenmalig middelen beschikbaar. Er is een duidelijk verband tussen de complexiteit van bijstandsverzoeken en het aantal bezwaren tegen afwijzingen bijstandsaanvragen. De procedure van bezwaar, naar eventueel beroep en hoger beroep kent een lange doorlooptijd. Door de aanhoudende werkzaamheden rondom bezwaar en beroep zijn deze middelen in 2022 ook nodig. We plaatsen de resterende uitvoeringsmiddelen bij Dienst Dommelvallei voor de organisatie voor 2022 en verder, door middel van flexibele inzet.

Lokaal samenwerkingsplan Door de corona-maatregelen en met name de lockdowns kregen diverse re-integratie trajecten noodgedwongen een andere invulling. We hebben de trajecten waar dat kon zoveel mogelijk normaal doorlopen. In 2021 stelde de gemeente samen met de WSD een meerjarig lokaal samenwerkingsplan op. We werkten de bestaande werkmethoden Aanzet (diagnose vanuit een werksituatie) en Kansen/OAD (ontwikkelgerichte, arbeidsmatige dagbesteding) verder uit. De komende jaren verscherpen we het lokaal samenwerkingsplan en brengen verbeterslagen aan. In 2021 meldden we onze diagnose-werkmethode Aanzet aan voor het landelijk subsidieprogramma Vakkundig aan het werk van ZonMW. De ZonMW is een financieringsorganisatie van innovatie en onderzoek. We dienden een projectidee in en werkten vervolgens een projectvoorstel uit. Na goedkeuring van het projectvoorstel starten we in april 2022 met het tweejarig onderzoek. De Universiteit van Tilburg valideert dan onze methode wetenschappelijk. We weten hierdoor hoe effectief ‘’Aanzet’’ is voor de re-integratie van inwoners. Ook krijgen we feedback over de verbetermogelijkheden. Daarnaast versterken we actief ons vakmanschap en presenteren we de methode aan andere gemeenten. Samenwerking handhaving en ondermijning In samenwerking met ketenpartners voerden we handhavingstaken uit.

Signalen van onder andere de basisregistraties, het inlichtingenbureau en gemeentelijke afdelingen pakten we op in het kader van de Participatiewet. Als deelnemer in het Regionaal Informatie- en Expertise Centrum (RIEC) wisselden we informatie van bijzondere rechtmatigheids- en ondermijningsonderzoeken uit. Het RIEC richt zich op de bestrijding van ondermijnende criminaliteit. In een aantal RIEC-casussen boekten we succes. Er loopt nog hoger beroep in een aantal casussen waardoor de uitkomst nog niet definitief is. Afhankelijk van de uitspraak volgt invordering. Uitvoering Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers (Tozo) In 2021 voerden we de Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers (Tozo) uit. De regeling voorziet in de bijstand voor levensonderhoud en een kredietlening voor zelfstandige ondernemers. De looptijd van de regeling was van maart 2020 tot 1 oktober 2021 en verdeeld over vijf tranches. We behandelden 518 verzoeken in deze periode met hulp van externe inzet. We ondersteunden daarnaast samen met de WSD ondernemers door middel van coaching, advies, scholing en heroriëntatie. De komende zes jaar richt Dienst Dommelvallei zich op de afronding van de regelingen. Het betreft de terugbetalingen van kredieten en onterecht ontvangen bijstand. De start van terugbetalen van kredieten stelde het ministerie eind 2021 uit naar medio 2022.

We reserveren jaarlijks de resterende middelen voor de afwikkeling van de terugbetalingen door Dienst Dommelvallei.

19

Uitvoering Tijdelijke ondersteuning noodzakelijke kosten (Tonk) en lokaal coronasteunfonds De lokale ondersteuningsregeling Tijdelijke ondersteuning noodzakelijke kosten (Tonk) voerde de gemeente uit tot 1 november 2021. De Tonk is een vorm van bijzondere bijstand voor, door corona, financieel geraakte inwoners. Het gaat dan om een tegemoetkoming voor de woonlasten. Het ministerie gaf ons globale richtlijnen mee. De gemeente zette deze richtlijnen vervolgens om naar gemeentelijke beleidsregels en gaf op verzoek van de gemeenteraad invulling aan het lokaal coronasteunfonds. We creëerden hiermee een vorm van individueel maatwerk voor deze doelgroep. De resterende middelen zetten we in 2022 ook in voor het lokaal coronasteunfonds. Inburgering De nieuwe Wet inburgering trad op 1 januari 2022 in werking. De verantwoordelijkheid voor de brede intake en het educatie-aanbod van inburgering ligt sindsdien bij de gemeenten. Dienst Dommelvallei neemt de inburgeringstaken over van de gemeenten met betrekking tot beleid, coördinatie en uitvoering. We troffen als gemeente met ketenpartners de voorbereidingen voor deze nieuwe verantwoordelijkheden. We werkten de ervaringen met de Rijkspilots inburgering uit in reguliere processen. Hiermee ondersteunen we vergunninghouders bij de huisvesting, inkomensondersteuning, financieel ontzorgen, integratie en participatie in de maatschappij.

Aansluitend werken we het onderwijsaanbod, monitoring, handhaving en afspraken met ketenpartners zoals de LEVgroep en VluchtelingenWerk verder uit. Het bestuurlijke traject voor het beleggen van de werkzaamheden en de financiële middelen bij Dienst Dommelvallei ronden we in 2022 af. Beschermd Wonen De beoogde doordecentralisatie van Beschermd Wonen was voorzien per 1-1-2022. Deze is vervolgens verschoven naar 1-1-2023 en is inmiddels nog verder uitgesteld. De regiogemeenten Beschermd Wonen hebben in 2021 wel een Regiovisie opgesteld die ter besluitvorming aan de gemeenteraden is aangeboden. Armoede Stichting Leergeld heeft zich in 2021 gericht op het bestrijden van armoede onder kinderen. Kinderen van ouders met een laag inkomen hebben door Stichting Leergeld, en door de inzet van middelen die we ontvangen van het Rijk, de mogelijkheid gehad om deel te nemen aan de maatschappelijke en sportieve activiteiten. Ook zorgt Stichting Leergeld ervoor dat kinderen volledig kunnen participeren op school. Dit doen zij onder andere door te voorzien in de vrijwillige ouderbijdrage en kinderen/gezinnen te voorzien van een laptop. In 2021 is de Nota Armoedebeleid voorgelegd aan de raad. De raad miste een integrale visie. Er is een raadswerkgroep opgesteld om een integrale visie op armoedebeleid te ontwikkelen. In 2022 wordt de integrale visie vastgesteld door de gemeenteraad.

In 2022 wordt er ook een integraal beleidskader en uitvoeringsparagraaf ontwikkeld. Voor inwoners met een laag inkomen die een eigen bijdrage voor de Wmo of drie aangesloten jaren het volledig eigen risico voor de Zorgverzekeringswet hebben betaald, hebben we een financiële tegemoetkoming toegekend voor deze zorgkosten. Schuldhulpverlening Per 1 januari 2021 trad de gewijzigde Wet gemeentelijke schuldhulpverlening (Wgs) in werking. De wet regelt dat inwoners met problematische schulden bij gemeenten terecht kunnen voor onder meer advies, schuldbemiddeling of een saneringskrediet. Het uitgangspunt is dat schuldhulpverlening breed toegankelijk is. Daarbij is van belang dat het voor de inwoner duidelijk is binnen welke termijn na het eerste gesprek over de hulpvraag wordt besloten of diegene voor een schuldenregeling in aanmerking komt. Deze termijn is vastgelegd in de verordening schuldhulpverlening Son en Breugel die in 2021 is vastgesteld door de raad.

20

Ook zijn gemeenten wettelijk verplicht om vroegsignalering van schulden uit te voeren. De uitvoering van vroegsignalering van schulden is ondergebracht bij Lumens. We hebben contact opgenomen met inwoners waarvan betalingsachterstanden bekend zijn om deze inwoners een hulpaanbod aan te bieden. Op deze manier proberen we problematische schulden te voorkomen. De gemeente Son en Breugel is een samenwerking aangegaan met de Nederlandse Schuldhulproute om inwoners van de gemeente die mogelijk hulp nodig hebben bij hun financiën te attenderen op de route van de NSR. Het gaat hierbij om het gericht attenderen van inwoners, van wie is gebleken dat zij mogelijk hulp nodig hebben bij hun financiën. Het doel van de Nederlandse schudhulproute is om mensen met geldzorgen in een eerder stadium vinden, gericht bereiken en snel verwijzen naar de juiste hulp. 2. (De toegang naar) zorg en ondersteuning is laagdrempelig en efficiënt; klantgericht en op maat. Doorontwikkeling CMD In 2021 is de door de raad vastgestelde visie doorvertaald in een Bedrijfsplan. Het Bedrijfsplan is gezamenlijk met de kernpartners tot stand gekomen en richt zich vooral op het versterken van het CMD als netwerkorganisatie dat doelgerichte ondersteuning biedt. Een belangrijke ontwikkeling daarin is de bestuurlijke inrichting en de governance.

Uitgangspunt voor de governance is het versterken van het collectief eigenaarschap van de deelnemende kernpartners. Dit is uitgewerkt in een jaarplan. Vernieuwing software Sociaal Domein In gezamenlijkheid met de gemeenten Geldrop-Mierlo en Nuenen en met Dienst Dommelvallei zijn we een Europees inkoop- en aanbestedingstraject gestart voor de vernieuwing software Sociaal Domein. Uitgangspunt daarbij is de aanschaf van een pakket dat zowel voor de klant als voor medewerkers een zo compleet mogelijk integraal klantbeeld geeft, zodat iedereen die ermee werkt optimaal wordt ondersteund in de volle breedte van hun activiteiten binnen het sociaal domein. Implementatie was voorzien per 1-1-2022 maar is door personeelsproblemen van de leverancier vertraagd en doorgezet naar begin 2022. Inkoop Begeleiding en Dagbesteding Met de subregio’s Best-Oirschot-Veldhoven en de Kempengemeenten is in 2021 invulling gegeven aan het inkooptraject voor Begeleiding en Dagbesteding. De nieuwe contractperiode treedt in april 2022 in werking. Het doel daarbij is dat er een duidelijke relatie komt tussen de geleverde prestatie en het tarief, waardoor er beter kan worden gestuurd (maatwerk). Ontmoeting 3. Son en Breugel kent een voldoende en gevarieerd aanbod van laagdrempelige ontmoetingsfuncties in de wijk, onder andere in de vorm van onderwijs-, sport- en verenigingsgebouwen.

Ontmoeting in de wijk In het kader van Breugel Bruist is in overleg met de gebruikers de Boerderij gerenoveerd en verduurzaamd. Daarnaast is er een inkoop en aanbestedingstraject gestart voor de vernieuwing van de Bongerd. Daarbij is ook de huisvesting van de kinderopvang, IVN en VluchtelingenWerk meegenomen. Wat betreft Braecklant zijn we in gesprek gegaan met het bestuur van Braecklant en de huisartsenpraktijk aan de Rijnlaan om de mogelijkheid te onderzoeken naar een combinatie van gezondheidscentrum en wijkaccommodatie op de huidige locatie van Braecklant. Besluitvorming hierover vindt in 2022 plaats. De realisatie van het Dommelhuis in de kerk is gestart in 2021. Ingebruikname vindt plaats medio 2022.

21

Sportaccommodaties Sporthal De Landing is op een aantal onderdelen aangepast. Gelet op de herhaaldelijke lekkages aan het dak, de beperkte mogelijkheden die het dak biedt om zonnepanelen te plaatsen en de vervanging van een deel van de installatie, is een onderzoek gestart de mogelijkheden en scenario's voor vervanging van het dak. Daarnaast zijn we geconfronteerd met waterschade bij SonSport door de huidige dakconstructie en hemelwaterafvoer capaciteit. Dit heeft tot gevolg dat de in 2021 geplande herstelwerkzaamheden, waaronder het terugplaatsen van de plafondplaten en vervanging van de verlichtingsarmaturen, niet zijn uitgevoerd. Dat geldt ook voor een aantal andere aanpassingen, waaronder de aanpassing van de entree. Voor het aanpassen de Landing zijn we in overleg met de gebruikers om de overlast door de werkzaamheden zoveel mogelijk te beperken. Voor de Bongerd zijn we een aanbestedingstraject gestart waarin ook is voorzien in huisvesting van de kinderopvang, IVN en VluchtelingenWerk. 4. We ondersteunen lokale initiatieven gericht op ontmoeting. Net als in 2020 was 2021 een bijzonder jaar door alle maatregelen die zijn getroffen voor het bestrijden van corona. Dit heeft tot gevolg gehad dat veel sociaal maatschappelijke activiteiten slechts in beperkte mate zijn doorgegaan. De impact daarvan op sport, culturele en andere maatschappelijke organisaties is groot.

Er zijn financiële tegemoetkomingen getroffen om organisaties die in de problemen zijn gekomen te compenseren. Het betreft onder andere Subsidieregeling coronasteun maatschappelijke organisaties 2021. Vanaf 2021 is het nieuwe subsidiebeleid actief. Hierin is aandacht voor een transparante verdeling van subsidiemiddelen en -verantwoording. Jeugdigen 5. Goede voorschoolse voorzieningen en een erkend programma voor VVE (vroeg en voorschoolse educatie) programma dragen bij aan een goede ontwikkeling van peuters en voorkomen onderwijsachterstand. Omschrijving (toelichting) Peuteropvang en VVE We hebben ouders die gedupeerd zijn door de kinderopvangtoeslagaffaire de mogelijkheid geboden zicht te melden bij het CMD. Er heeft zich niemand gemeld. Gelet op de behoefte aan kinderopvang (Korein) is besloten naast de uitbreiding bij de basisscholen de Bloktempel en de Ruimte de capaciteit van de kinderopvang uit te breiden. Uit de bevindingen van de onderwijsinspectie op basis van de jaarlijkse vragenlijst VVE is gebleken dat in 2021 een aantal afspraken met houders van kinderopvang en schoolbesturen ontbreekt of niet op orde is. Dit heeft er niet toe geleid dat de onderwijsinspectie de risico's heeft onderzocht.

Met de scholen en kinderopvangorganisaties zijn wij in overleg om afspraken te verbeteren Ouderbetrokkenheid Voor de vroegschoolse educatie zijn we in 2020 gestart met ouderbetrokkenheid op scholen d.m.v. voorlichting aan ouders. In 2021 zou dit voor alle scholen worden uitgezet. Door Corona is dat niet gebeurd. Voor de voorschoolse educatie is de ouderbetrokkenheid nog onvoldoende van de grond gekomen door Corona. Wel is in de LEA (Lokale educatieve agenda) dit als aandachtspunt benoemd. 6. We hebben goede en goed bereikbare schoolgebouwen voor een optimaal en gedifferentieerd lokaal onderwijsaanbod. Onderwijshuisvesting De schoolbesturen PlatOO en SKPO hebben samen een aanvraag gedaan voor uitbreiding bij basisschool De Ruimte en basisschool de Bloktempel. Voor onderwijs gaat het om een uitbreiding van 600m2. Daarnaast wordt er ook uitgebreid voor de kinderopvang en komt er op beide locaties een multifunctionele ruimte. In de zomer van 2023 zijn de uitbreidingen gereed. Schoolbestuur PlatOO heeft een aanvraag ingediend voor nieuwbouw van De Regenboog en De Krommen Hoek, op de locatie van De Krommen Hoek. Zij gaan fuseren naar één school voor openbaar en algemeen toegankelijk onderwijs. In 2021 is de sloop gestart. In de zomer van 2023 is de nieuwbouw gereed.

22

Leerlingenvervoer Het leerlingenvervoer is in 2021 opnieuw aanbesteed. Er is een contract afgesloten met een nieuwe vervoerder. Daarbij is ingezet op een verduurzaming van het vervoer. 7. Jeugdigen en hun ouders krijgen ondersteuning wanneer zij problemen ondervinden in opgroei- en opvoedsituaties Opvoedondersteuning Het CMD en de daaraan verbonden organisaties bieden opvoedondersteuning aan ouders. Jeugdigen en ouders kunnen daarnaast ook de terecht bij de huisarts en de praktijkondersteuner Jeugd. De praktijkondersteuner kan kortdurende ondersteuning bieden, hierdoor is een verwijzing naar een gespecialiseerde zorgaanbieder niet altijd nodig. De caseload van de praktijkondersteuners is de afgelopen jaren toegenomen, ook in 2021 was sprake van een toename. Hierin werd voornamelijk een toename gezien onder jeugdigen van 12 jaar en ouder. Om de druk te verlichten hebben de praktijkondersteuners lokaal de verbinding gezocht met andere partijen zoals het CMD. Daarnaast is er meer ingezet op het gebruik van E-Health. Dit wordt verder doorontwikkeld om de praktijkondersteuners verder te ontlasten. Inkoop van jeugdzorg In 2021 heeft een inkoopprocedure plaatsgevonden voor nieuwe contracten binnen de Jeugdzorg. Dit is in samenwerking met regiogemeenten gebeurd via de inkoopregio “Een 10 voor de Jeugd”.