Bestuursakkoord 2022 -2026

Samenwerken in aan voor met Son en Breugel Bestuursakkoord 2022-2026

1

Inhoud

2

Algemene inleiding Overkoepelende thema’s Programma 1: interne en externe dienstverlening

5 9 15

1. Dienstverlening inwoners en communicatie

15

2. Burgerparticipatie

15

Programma 2: sociale leefomgeving

17

3. Ontwikkeling Sociaal Domein

17

4. Armoedebestrijding

17

5. Jeugdzorg

17

6. Ondersteuning mantelzorgers

18

7. Sport en bewegen

18

8. Wonen met zorg

19

9. Wijkvoorzieningen; functies en doelgroepen

19

10. Cultuur

19

Programma 3: fysieke leefomgeving

21

11. Duurzaamheid

21

12. Afval

22

13. Centrum Son

22

14. Wonen, ambities deze periode

23

15. Realisatie centrum Breugel

24

16. Realisatie scholen Breugel

25

17. M  obiliteitsvisie verkeers- en vervoersplan, fietsers en verkeersveiligheid

25

18. O  penbare ruimte, stoepen, parkeren, groen en speelvoorzieningen

26

19. Digitale veiligheid en ondermijning

26

20. Natuur en natuurbeheer

27

Programma 4: economische en ruimtelijke ontwikkeling

29

21. Omgevingsvisie

29

22. Ekkersrijt: campusontwikkeling, verduurzaming en wonen

29

23. Schaalsprong regio

30 3

Bestuursakkoord, Algemene inleiding

Algemene inleiding Son en Breugel is een prachtig dorp, gelegen in een groen mozaïek van cultuurhistorische landschappen. Met haar goede bereikbaarheid en met bedrijventerrein Ekkersrijt maakt het onderdeel uit van de sterke innovatieve hightech Brainport kennisregio. Die combinatie maakt Son en Breugel bijzonder. Het is een gemeente die zelfstandig kán en wíl blijven door al jaren succesvol samen te werken met tientallen gemeenten, instanties en diensten. Het wil ook een duurzame gemeente zijn en daarin vooroplopen. Dat doen we samen met bewoners en ondernemers. ‘Samenwerken’ is de komende vier jaar het sleutelwoord. Son en Breugel heeft een open gemeenschap, met een sterke gemeenschapszin, waar het dorpse karakter en saamhorigheid de boventoon voeren. Inwoners hebben regelmatig contact met hun buren, er wordt veel vrijwilligerswerk verricht en er is een gevarieerd (sport)verenigingsleven dat actief in de samenleving aanwezig is. Deze verbinding moet gekoesterd en mogelijk gemaakt worden. De gemeenteraad heeft de afgelopen periode een verandering ondergaan in het door de raad gebruikte politieke bestuursmodel. In deze nieuwe periode zetten we daarmee verdere stappen. Wat burgerparticipatie inhoudt gaan we helder maken. En in een raadswerkprogramma gaan we met elkaar vastleggen hóe we het beste kunnen (samen)werken als raad.

Zodat de verschillende politieke meningen uiteindelijk leiden tot breed gedragen keuzes voor de toekomst van ons dorp, onze inwoners en ondernemers.

44

terug naar inhoudsopgave

5

Bestuursakkoord, Algemene inleiding

Bestuursakkoord, Algemene inleiding

Raadsagenda en Bestuursakkoord

Raadswerkprogramma

Voor u ligt het bestuursakkoord voor de periode 2022-2026 van de gemeenteraad van Son en Breugel. Het biedt een overzicht van de belangrijkste thema’s en onderwerpen waar de raad zich in deze periode op wil richten, de raadsagenda. Een aantal overstijgende onderwerpen komen in meerdere dossiers terug. Deze lijst van onderwerpen is tot stand gekomen met de inbreng van alle partijen in de raad. Op deze raadsagenda zijn diverse onderwerpen bewust nog níet concreet ingevuld, zodat er tegemoet is gekomen aan de wens om deze raadsbreed te bespreken.

Naast een Raadsagenda en Bestuursakkoord stellen we als raad de komende periode een Raadswerkprogramma op. Het beschrijft HOE we als raad (samen-)werken. Ook de verwerking van de evaluatie van de nieuwe werkwijze van de raad, waarmee afgelopen periode een pilot is uitgevoerd, krijgt hierin een plek. Dit raadswerkprogramma krijgt tijdens deze (gehele) raadsperiode vorm. Een aantal onderwerpen krijgen ook in het raadswerkprogramma een plek. Bijvoorbeeld participatie van inwoners, ondernemers en andere betrokkenen in de besluitvorming van de raad en de wijze waarop de raad jeugd en jongeren als specifieke doelgroep betrekt bij zijn besluitvorming. Beiden staan ook in de raadsagenda, omdat deze onderwerpen breder zijn dan alleen de werkwijze van de raad. Ze zijn onderdeel van een bredere participatieaanpak van de gemeente als geheel. En dus hebben ook het college en de ambtelijke organisatie daarin een rol.

Alle partijen willen meer ruimte geven aan het raadsbrede debat en ook meer sturing op de onderwerpen door de raad. Bij enkele onderwerpen is dan ook al input aangedragen voor een raadsbreed debat. Deze opmerkingen zijn verwerkt in de separate raadsagenda. Over enkele onderwerpen hebben een aantal partijen in de raad - DorpsVisie, CDA, PvdA/GroenLinks, D66 en Dorpsbelang - nadere afspraken gemaakt. Deze staan in dit bestuursakkoord. De afspraken over deze onderwerpen vormen de basis om in deze periode tot resultaten te komen. Overigens geldt voor de meeste afspraken hoewel de doelstelling is geformuleerd, dat er nog geen invulling aan het ‘hoe’ is gegeven. Zo blijft er zoveel mogelijk ruimte voor het raadsbrede debat.

Collegevorming Dit Bestuursakkoord is ook de opdracht aan het nieuwe college om, ter bespreking met de raad, een collegeprogramma op te stellen met daarin een planning en een inschatting van de haalbaarheid per onderwerp voor de komende vier jaar. De raad gaat zijn rol om sturing te geven deze periode serieus bewaken. Van het college verwachten we dat zij de uitgesproken wens van de raad om tot betere samenwerking te komen, ondersteunt. Onder andere door uitdrukkelijk alle partijen in de raad te betrekken en het raadsbrede debat te bevorderen. Dit vraagt ook van het college een meer open en duale werkwijze. Voor de vorming van het college dragen DorpsVisie, CDA en PvdA/GroenLinks ieder een wethouder voor.

6

terug naar inhoudsopgave

7

Bestuursakkoord, Overkoepelende thema’s

Overkoepelende thema’s De wereld om ons heen staat niet stil en sommige vraagstukken omvatten meerdere beleidsterreinen. Samen geven ze wel context aan waarmee wij als gemeente aan de slag (moeten) gaan.

Zelfstandig blijven Om het gemeentebestuur dicht bij de inwoners te houden, blijft Son en Breugel een zelfstandige gemeente. Zelfstandigheid geeft ons de ruimte en vrijheid om samen met onze inwoners lokaal beleid te ontwikkelen en uit te voeren. Dat houdt de gemeente benaderbaar en geeft de organisatie ook een stevige binding met en kennis van onze dorpse gemeenschap. Om die zelfstandigheid te waarborgen is het nodig om als gemeente alle taken en dienstverlening met voldoende kwaliteit te kunnen blijven uitvoeren. We zijn ons ervan bewust dat we daarbij een goede balans bewaken tussen wat we willen en wat we kunnen. Tussen onze ambities, de beschikbare capaciteit in onze ambtelijke organisatie en financiële middelen. Zelfstandig blijven betekent dat onze organisatie zowel kwalitatief als kwantitatief op orde moet zijn. Samenwerken met andere gemeenten, vooral in onze eigen regio, geeft ons de kans om kennis, expertise en capaciteit te delen. We werken samen in diverse Gemeenschappelijke Regelingen (MRE en SGE) en in de Dienst Dommelvallei. En dat blijven we ook doen. Daarbij blijven de kaderstelling en besluitvorming een taak die bij onze gemeente zelf is ondergebracht. In de Dienst Dommelvallei werken we als gemeente ambtelijk nauw samen met de gemeenten Nuenen en Geldrop-Mierlo.

In deze periode kijken we, met de collega’s in beide gemeenten, naar mogelijkheden om Dienst Dommelvallei breder in te zetten om zo bredere expertise beschikbaar te hebben binnen onze gemeente en een aantrekkelijke werkgever met voldoende ontwikkelingsmogelijkheden te zijn en blijven. We stellen ons daarbij de kritische vraag hoe wij als raad ook efficiënter en effectiever kunnen werken in deze samenwerkingen. Bijvoorbeeld door met een afvaardiging van de raad deel te nemen aan overleggen binnen deze regionale samenwerkingen.

88

Foto: Hermien v.d. Ven

terug naar inhoudsopgave

9

Bestuursakkoord, Overkoepelende thema’s

Schaalsprong in regio komende 10 jaar, inclusief integratie arbeidsmigranten en expats Onze regio staat aan de vooravond van een forse schaalsprong. Een nieuwe ontwikkelfase die onder andere wordt ingegeven door de snelle groei van industriële bedrijven in onze regio. De verwachte groei tot 2030 en verder is dermate groot, dat dit ook een grote impact heeft op het woon- en leefklimaat in onze regio. De groei gaat sneller dan de ontwikkeling die wordt geschetst in het concept-verstedelijkingsakkoord, waarover de raad eerder is geïnformeerd. Dit vraagt van de regiogemeenten om hier versneld stappen in te zetten en gezamenlijk onze verantwoordelijkheid hierin te nemen. Er lopen diverse regionale processen die als doel hebben de schaalsprong van de regio in allerlei facetten samen met Rijk en Provincie te kunnen realiseren. Dit gaat ook de ontwikkeling van onze gemeente raken en een bijdrage van ons vragen. Enerzijds vanwege de vergroting en versnelling van de opgaven (woningbouw, bedrijventerrein, voorzieningen, ontspanningsmogelijkheden, bereikbaarheid en mobiliteit en groene kwaliteiten). Anderzijds door de groeiende vraag om een bijdrage te leveren vanuit de gemeentelijke organisatie. We moeten actief zoeken naar woonoplossingen en een leefomgeving die menselijk, veilig, sociaal en gezond is, zonder ons dorpse karakter te verliezen.

Het is niet makkelijk om ‘mee te kunnen doen’ aan de samenleving zonder stabiele woonsituatie. Arbeidsmigranten en expats zijn belangrijk voor onze regionale economie. Daarom moet er een programma komen dat woonruimte voor deze groep en hun integratie in de lokale gemeenschap in de volle breedte bevordert.

Klimaat en duurzaamheid Het realiseren van de klimaatdoelen van Parijs vragen van de hele samenleving majeure inspanningen. Ook van ons dorp, zowel op individueel niveau als van de gemeenschap als geheel. De gemeenteraad heeft de ambitie uitgesproken om als gemeenschap in 2030 voor 100% klimaatneutraal te zijn. In de komende jaren blijft dit streven overeind. Wel kijken we naar de realistische invulling op onderdelen. Son en Breugel kent weinig energie opwekbronnen. Voor de energietransitie moeten we in ieder geval op korte termijn investeren in energiebesparing en voor de lange termijn in het opwekken van (grootschalig) duurzame energie.

10

Bestuursakkoord, Overkoepelende thema’s

Bij de inrichting van de openbare ruimte willen we rekening houden met de nadelige effecten van klimaatverandering, zoals langdurige droge periodes afgewisseld met forse regenbuien. Vergroening van de openbare ruimte is daarbij belangrijk. Zowel woonwijken als ook bedrijventerreinen moeten we klimaat adaptief worden inrichten. Het rioolstelstel in ons dorp is deels al vernieuwd en gescheiden, deels nog oud en moet gerenoveerd en gerepareerd worden om (voornamelijk afval) water te blijven opvangen en afvoeren. Lokale berging en infiltratie van regenwater blijft belangrijk en we gaan dan ook door met het investeren in voorlichting over afkoppelen van hemelwaterafvoeren. Biodiversiteit is voor de toekomst van onze planeet levensbelang en daar houden we bij het inrichten en beheer van de openbare ruimte bijzondere aandacht voor.

Brede Welvaart Het CBS publiceert sinds enige jaren de monitor Brede Welvaart. Zowel nationaal als regionaal geeft de monitor inzicht in de ontwikkeling van onze welvaart in de brede zin. Zowel historisch, op dit moment en naar de toekomst. Naast materiële welvaart gaat het ook om zaken als gezondheid, onderwijs, milieu en leefomgeving, sociale cohesie, persoonlijke ontplooiing en (on)veiligheid. Kortom het omvat ook alle elementen van het begrip leefbaarheid. De Sustainable Development Goals van de Verenigde Naties (SDG’s), oftewel Duurzame Ontwikkelingsdoelstellingen, zijn daar ook in verwerkt. Zij zijn het kompas voor uitdagingen zoals bestrijding van armoede, beter onderwijs en de klimaatcrisis. Brede welvaart is bij uitstek een onderwerp voor de overheid, lokaal én regionaal. Het gaat om de kwaliteit van leven van mensen, en dat wordt in hoge mate bepaald door de kwaliteit van de leefomgeving. Daarmee is het regioniveau ook belangrijk. Onze regio is de natuurlijke schaal waarop mensen zich bewegen in hun dagelijks leven. Denk aan wonen, werken, school, sporten, winkelen en recreëren. Door ook in onze beleidsvorming deze brede kijk op de ontwikkeling van onze welvaart, ons welzijn en onze omgeving met elkaar in verband te brengen, geeft het ook richting bij het maken van beleidskeuzes.

We gaan nadrukkelijker het perspectief van brede welvaart en de SDG’s verwerken in onze beleidsaanpak binnen onze gemeente en onze regio. [Bronnen: Tekst gebaseerd op teksten van MRE, www.metropoolregioeindhoven.nl/ actueel/ons-nieuws/brede-welvaart-in-onze-regio, en CBS, www.cbs.nl/nl-nl/dossier/ brede-welvaart/monitor-brede-welvaart-sustainable-development-goals-2022]

terug naar inhoudsopgave

11

Bestuursakkoord, Overkoepelende thema’s

Bestuursakkoord, Overkoepelende thema’s

Brede integratie jeugd en jongeren in beleid Son en Breugel Jeugd en jongeren verdienen onze volle aandacht. We willen daarbij niet alleen een apart jeugdbeleid, maar aandacht voor deze doelgroep over de volle breedte van onze beleidsontwikkeling en uitvoering. Van jeugdzorg tot de inrichting van onze openbare ruimte. Bijzondere aandacht hebben we voor de groep 12-18-jarigen om samen te kunnen komen en om ook voor hen een gevarieerd aanbod te creëren in ons dorp. In navolging op de Jeugdgemeenteraad pleiten we ook voor het onderzoeken van de mogelijkheden en de wensen tot de oprichting van een Jongerenraad. Daar past ook een jeugdburgemeester bij. We vinden het daarnaast belangrijk de participatie van jongeren te vergroten om hun perspectief in het gemeentelijke beleid en uitvoering te verwerken. Deze onderwerpen hebben de meeste kans van slagen wanneer we daarover samen met hen in gesprek gaan en de plannen samen met hen vormgeven.

Attentie in programma Coronaherstel, bedrijven en verenigingen Hoewel het gevoel van een grote crisis voorbij lijkt, is de zorg rondom corona nog niet uit ons dagelijks leven verdwenen. Niet alleen weten we niet of er ook in de toekomst opnieuw inperkende maatregelen nodig zijn, er zijn ook nog genoeg inwoners, ondernemers, verenigingen en andere organisaties die nog niet voldoende zijn hersteld. Wij blijven hen ondersteunen en zorgen voor een duidelijk loket waar zij terecht kunnen met vragen.

Preventie Wij zetten de komende vier jaar vol in op preventie in de breedste zin van het woord. We bevorderen positieve gezondheid onder meer door aansluiting bij Grozzerdam met initiatieven vanuit de inwoners. We kijken naar al bestaande initiatieven in andere gemeenten die succesvol zijn gebleken en andere goede voorbeelden. Niet alleen gezondheid, ook op gebied van armoedebestrijding, werk en inkomen, bescherming van kwetsbaren en andere segmenten binnen het sociaal domein zetten we in op preventie en gaan we actief aan de slag. Dat doen we samen met de grote groep beschikbare vrijwilligers.

Gevolgen oorlog Oekraïne, vluchtelingenvraag/-opvang/-integratie Het is onduidelijk hoe het in de toekomst verder gaat met de opvang van Oekraïense vluchtelingen. Er spelen vraagstukken zoals langdurige woonsituaties, werk, school, huisartsenzorg, onderwijs, ‘meedoen in de samenleving door te sporten en/of andere vrijetijdsbesteding. Deze vraagstukken zijn nu nog regionaal, maar daar moeten we lokaal ook afspraken over maken als blijkt dat deze vluchtelingen langer in onze gemeente moeten/willen blijven wonen. Het heeft ook gevolgen voor overige vluchtelingen met eenzelfde behoefte. We voeren hierover graag een brede discussie.

Inclusiviteit Voor ons heeft inclusiviteit een grote prioriteit. Onze gemeente is er voor iedereen. Ons motto blijft: iedereen kan meedoen. Daarom realiseren we deze raadsperiode een Lokale Inclusie Agenda. Dit is een actieplan waarin we samen met alle inwoners uitwerken hoe wij als gemeente de verwezenlijking van de algemene toegankelijkheid (een “inclusieve samenleving”) willen bereiken. Daarbij voldoen we aan: In 2016 heeft Nederland het VN-Verdrag Rechten voor mensen met een handicap (verder: VN-Verdrag) geratificeerd. Met de ratificatie van dit VN-Verdrag is aan de Jeugdwet, WMO en Participatiewet de verplichting toegevoegd om in een periodiek plan op te nemen hoe de gemeenteraad uitvoering geeft aan het verdrag. Het Besluit Toegankelijkheid stelt dat alle sectoren, dus ook de overheid, een actieplan moeten maken waarin zij aangeven hoe zij werken aan de geleidelijke verwezenlijking van de algemene toegankelijkheid, dus ook buiten het sociaal domein.

12

terug naar inhoudsopgave

13

Bestuursakkoord, Programma 1 Interne en externe dienstverlening

Programma 1

Interne en externe dienstverlening 1 Dienstverlening inwoners en communicatie Een veranderende samenleving vraagt een gemeentelijke organisatie die daarop inspeelt. Goede informatievoorziening en een goede informatiestructuur zijn van belang om als gemeente inwoners en bedrijven zo goed mogelijk van dienst te zijn. Niet alleen voor inwoners die digitaal vaardig zijn, juist ook voor inwoners die hier meer moeite mee hebben. Vooral ondersteuning aan inwoners op het gebied van zorg, participatie, armoede, zelfredzaamheid, werk en jeugdhulp. Een gemeentehuis en ook het CMD die door een ruime openstelling voor alle inwoners open staan en waar je naar binnen kunt lopen met een vraag of een klacht. Inwoners die schriftelijk reageren, dienen direct een ontvangstbevestiging te krijgen en binnen een week een inhoudelijke reactie of een melding van hoelang de behandeling ongeveer duurt. We willen bijvoorbeeld het college verzoeken of het mogelijk is om ambtelijke capaciteit op kleine- en grote woningbouwprojecten te splitsen, om de voortgang en snelheid op grote projecten zeker te stellen. Het gewenste dienstverleningsniveau gaan we raadsbreed bepalen.

2 Burgerparticipatie We stellen uiterlijk in 2023 een nieuwe participatieverordening op waarin de verschillende vormen van participatie op het niveau van de raad, het college én ambtelijke organisatie aan bod komt. Dit gaan we raadsbreed bespreken. We zorgen ervoor dat de uitgangspunten ook passen bij de Omgevingswet.

14 14

terug naar inhoudsopgave

15

Bestuursakkoord, Programma 2 Sociale Leefomgeving

Programma 2

Sociale Leefomgeving 3 Ontwikkeling Sociaal Domein Het huidige kader sociaal domein dateert uit 2017. Om de vier jaar moeten de gemeenten een beleidsplan vaststellen (vastgelegd in de Wmo-2015). We nemen in de bestuurlijke planning op dat we dit in 2022 uitvoeren. Het is belangrijk om in het sociaal domein duidelijke kaders en doelen vast te leggen en de uitvoering daarvan ook goed te controleren. We willen een hernieuwde, gestandaardiseerde Monitor Sociaal Domein, zodat de kwaliteit beter gevolgd kan worden.

4 Armoedebestrijding De integrale visie Armoede moet uiterlijk in Q1 van 2023 omgezet zijn naar een beleidsnota armoede. Met daarin veel aandacht voor een integrale aanpak, de juiste communicatie en maatwerkoplossingen. Preventie, stille armoede opzoeken en het vroegtijdig inzetten van schuldhulpverlening zijn aandachtspunten die onder andere door de armoederegisseur opgepakt kunnen worden. Inwoners die financieel vastlopen vanwege ‘energiearmoede’, verdienen snelle en extra aandacht. In de nieuwe ‘Monitor Sociaal Domein’ gaan we vaste indicatoren opnemen over armoede.

5 Jeugdzorg We gaan middels een raadsbreed debat onze ambities, doelstellingen en uitgangspunten voor jeugdzorg vastleggen. We bepalen daarbij ook een minimaal gewenst zorgniveau en we bepalen de monitoring daarvan. Deze input kan verwerkt worden in de nieuw op te zetten ‘Kader Sociaal Domein’. En in de doorontwikkeling van het CMD. Het college kan deze meenemen in de regiovisie en samenwerkingsovereenkomst ‘Een 10 voor de jeugd’.

16 16

terug naar inhoudsopgave

17

Bestuursakkoord, Programma 2 Sociale Leefomgeving

6 Ondersteuning mantelzorgers

Bestuursakkoord, Programma 2 Sociale Leefomgeving

8

De laatste jaren zijn er al goede stappen gezet in het verbeteren van de ondersteuning voor mantelzorgers. Dat is belangrijk, want zij vormen een eerste kring van ondersteuning voor hen die hulp nodig hebben. Deze periode is het ook zaak de goede plannen ten uitvoer te brengen. Dat betekent structurele inzet van een mantelzorgmakelaar, verbeteren van de communicatie door een overzichtelijk (digitaal) platform en duidelijke communicatie voor mantelzorgers. Met de Stichting Belangenbehartiging mantelzorgers Son en Breugel is recent een nieuw convenant afgesloten, als opmaat voor een nieuw mantelzorgbeleid.

We gaan raadsbreed een visie op wonen met zorg opstellen. Daartoe inventariseren we de behoefte aan wonen met zorg bij verschillende doelgroepen (zoals jongeren, ouderen, starters en mensen met een beperking.) Jongeren en ouderen hebben vaak verschillende woonwensen, maar er zijn ook overeenkomsten. Beiden zijn vaak ook tevreden met een appartement, studio of Tiny house; het hoeven niet meteen villa’s of eengezinswoningen te zijn. We willen zoeken naar alternatieve woonvormen waar jong en oud samenleven. In hofjes, in appartementencomplexen of door bijvoorbeeld woningsplitsing. Door er voor elkaar te zijn en voor elkaar te zorgen voorkom je eenzaamheid en ontstaat er een sociale en duurzame leefomgeving met een win-win voor iedereen.

Daarnaast zorgen we voor de beschikbaarheid van passende respijtzorg en het structureel voeren van een signaleringsoverleg van de betrokken zorgverleners en ondersteuningsinstanties. Tot slot is het na de coronatijd belangrijk om ook de persoonlijke ondersteuningen door trainingen en het mantelzorgcafé weer de ruimte te geven. Daar waar nodig ondersteunen we om mantelzorgers weer te bereiken.

Daarnaast willen we in ieder geval in Breugel voor ouderenwoningen en/of woongroepen faciliteren waar ook een beperkte zorg voorziening beschikbaar is. De bestaande prioriteit voor 24 uurs-zorg blijft gehandhaafd op locatie Ruysdaelstraat.

9

7 Sport en bewegen

Naast het Dommelhuis, de beide sporthallen, waaronder de Bongerd die in de komende periode vernieuwd wordt, en schoollocaties die multifunctioneel door meerdere doelgroepen gebruikt mogen worden, realiseren we deze periode ook een vernieuwd Braecklant. Dit wijkcentrum staat al lang op lijst om vernieuwd te worden en de plannen zijn daar al voor ontwikkeld. Om dat deze periode ook te realiseren, willen we nog in dit kalenderjaar de eerste conceptvoorstellen en programma van eisen bespreken met ook de gebruikers en de omgeving. In 2023 willen wij besluiten over het definitieve ontwerp en budget en kan de uitvoering in gang worden gezet.

Deze periode willen we meer mensen in beweging krijgen. Dat doen we onder meer door de inrichting van onze openbare ruimte daarop aan te passen.

Voor verenigingen en sporters zorgen we voor een tijdelijke voorziening/sporthal tijdens de nieuwbouw van de Bongerd.

18

Wijkvoorzieningen; functies en doelgroepen Onze gemeente heeft een rijk verenigingsleven en kent vele belangenorganisaties. Dit willen we graag in stand houden. Voorzieningen voor ontmoeting, sport, cultuur, spel en educatie dichtbij huis zijn belangrijk. Die voorzieningen moeten ook van goede kwaliteit zijn en indien mogelijk multifunctioneel inzetbaar, zoals grote sportclubs. De gemeente moet verbindende initiatieven ondersteunen bij organisatorische vraagstukken, subsidiemogelijkheden en -aanvragen.

Sport, wandelen en spelen zorgen ervoor dat mensen bewegen en verbindt mensen ook. Vooral onder de jeugd zien we na de coronatijd, dat sport en bewegen een extra stimulans nodig heeft. Naast het extra half uur sporten op school dat in 2023 landelijk wordt ingevoerd (van anderhalf naar twee uur per week), leggen we toch ook duidelijk een verantwoordelijkheid bij mensen zelf. Ook voor senioren zorgt voldoende lichaamsbeweging ervoor dat zij vitaler ouder kunnen worden en daardoor ook langer zelfstandig kunnen blijven en mee kunnen blijven doen in onze samenleving. Dat geldt ook voor mensen met een beperking.

De uitvoering van het Lokaal Sportakkoord moet sneller van de grond komen. Dat is de verantwoordelijkheid van de partners. Daarnaast is sport en bewegen ook een verantwoordelijkheid van de gemeente. Een visie op sport en bewegen kan helpen om structureel geld voor bepaalde zaken te reserveren. We onderzoeken of we daarbij een wijkcoach kunnen inzetten om de verbinding tussen sport en het sociaal domein tot stand te brengen, verenigingen te ondersteunen en de zichtbaarheid van alle partijen te vergroten. Met als doel positieve gezondheid te stimuleren. Daarbij sluiten we aan op het initiatief Grozzerdam.

Wonen met zorg

We hebben speciale aandacht voor de doelgroep jongeren, als het gaat om een plek waar zij kunnen samenkomen.

10

Cultuur We dragen cultuur, culturele organisaties en verenigingen in Son en Breugel een warm hart toe. Komende bestuursperiode willen we daar extra aandacht voor vragen. We willen zeker gebruik maken van middelen die beschikbaar gesteld worden door het Rijk om onder meer jongeren te stimuleren culturele initiatieven te ontplooien. Ook willen we onderzoeken of het mogelijk is om de Atelierroute nieuw leven in te blazen. Verder gaan we kijken hoe we het werk van de beroemde schilder Pieter Brueghel de Oude kunnen inzetten voor culturele activiteiten en ter promotie van Son en Breugel.

terug naar inhoudsopgave

19

Bestuursakkoord, Programma 3 Fysieke Leefomgeving

Programma 3:

Fysieke Leefomgeving 11 Duurzaamheid Wat je niet verbruikt, hoef je ook niet op te wekken. Wij willen wil dan ook stevig inzetten op energie besparen door isolatie en besparende maatregelen haalbaar en betaalbaar te maken. Dit willen we bereiken door een collectieve aanpak op straat- en wijkniveau. We moeten onder meer in de omgevingsvisie voorbereidingen treffen voor grootschalige energieopwekking om dat op een later tijdstip te kunnen realiseren. Daarbij worden natuurgronden ontzien. Projecten van zonnepanelen op daken blijven we stimuleren. Wij willen eerst kijken naar de mogelijkheden voor zonnepanelen langs bijvoorbeeld de A50, dubbelgebruik van parkeerplaatsen en dergelijke, voordat we daarvoor landbouwgronden willen benutten. We blijven prioriteit vragen voor het versterken van het regionale energienet. In het kader van de leefbaarheid blijven we streven naar een verbetering van de luchtkwaliteit. Dat betekent onder andere dat we de afspraak over het vliegverkeer onverkort handhaven. Ook blijven we zoeken naar mogelijkheden om de geluidsdruk van Eindhoven Airport en de A50 in onze gemeente te verminderen. De proefprojecten met aardgasvrije wijken in ’t Zand en ‘t Harde Ven gaan door. Om verdroging tegen te gaan en het riool toekomstbestendig te maken is het belangrijk dat bij zoveel mogelijk huizen het regenwater is afgekoppeld van het riool.

Het afkoppelproject heeft ook deze periode prioriteit. Na 2030 mogen alleen nog nieuwe elektrische auto’s verkocht worden. Om dit te faciliteren komt er een lokaal ‘oplaadplan’ zodat er in de hele gemeente een goede dekking is van laadmogelijkheden voor inwoners, ondernemers en bezoekers. Wij willen verstening van ons dorp tegengaan door meer en biodiverser groen in de wijken en in het centrum. Vergroening van de openbare ruimte is essentieel bij het tegengaan van de nadelige gevolgen van klimaatverandering, zoals wateroverlast of -tekort en hittestress. We stimuleren mensen zelf ook open bestrating en groene bodembedekking te gebruiken.

20

terug naar inhoudsopgave

21

Bestuursakkoord, Programma 3 Fysieke Leefomgeving

12 Afval Wij zien een noodzakelijke aanpassing van de toegankelijkheid van de milieustraat, met verdiepte containers of andere oplossingen, voor het veiliger en verantwoorder afvoeren van ons grofvuil.

Bestuursakkoord, Programma 3 Fysieke Leefomgeving

14 Wonen, ambities deze periode Als taakstelling denken wij deze periode 250 wooneenheden te realiseren. We starten met een helder beeld op de behoefte van de verschillende doelgroepen. De focus hebben we op betaalbare huisvesting voor jongeren, starters, ouderen, een- en tweepersoonshuishoudens met lage en middeninkomens.

We gaan raadsbreed het serviceniveau en de ophaalfrequentie van ons afval bespreken. Voor ouderen in Breugel willen we een combinatie van wonen met zorg opzetten zodat ouderen daar ook in hun vertrouwde omgeving oud kunnen worden.

13 Centrum Son We willen een aantrekkelijk centrum. Voor een aantrekkelijk vestigingsklimaat voor ondernemers zijn we voor een groot deel afhankelijk van bezoekers uit verder gelegen wijken en aangrenzende gemeentes. We werken een nieuwe versie van het Verkeers- en Vervoersplan uit. We kijken uitdrukkelijk naar mogelijke aanpassingen aan de wegenstructuur om (niet bestemmings-) verkeer om te leiden (bijvoorbeeld via de A50) en fietsers veilig door het centrum te laten fietsen. We willen daarmee het autoverkeer in het centrum verminderen. We willen het centrum niet afsluiten voor de auto. Er blijven voldoende goede parkeervoorzieningen. De upgrading en aanpassingen van park Vroonhoven werken we uit. We willen onder andere een stilteruimte maken. We onderzoeken de mogelijkheid van een groene verbinding voor voetgangers tussen Park Vroonhoven en centrum Breugel. We starten een participatietraject met inwoners en ondernemers over de vergroening, het gebruik en de daarbij behorende inrichting van het centrum Son. Dat is ook input voor het raadsbrede debat om te komen tot een nieuwe centrumvisie Son.

We vragen speciale aandacht voor arbeidsmigranten en expats, gezien de vraag naar arbeidskrachten in de regio. Daarbij bekijken we ook de mogelijkheden voor woningbouw op Ekkersrijt. We geven ruimte aan innovatieve woonvormen en bouwmethodes. We willen kijken naar een transparante toewijzing van huur- en koopwoningen. Starterswoningen blijven starterswoningen! We willen kijken naar een zelfbewoningsplicht niet alleen voor nieuwbouw, maar ook voor bestaande koopwoningen. We willen kijken naar mogelijkheden van erfpacht, waarbij de gemeente eigenaar blijft van grond, ook voor antispeculatie op onze grondprijzen (financiën: jaarlijkse structurele inkomsten). We willen Kaders als Koers actualiseren. Past de ambitie nog in Kaders als Koers? Participatie van omwonenden en woningzoekenden moet beter gedefinieerd worden voordat met een project wordt gestart. Met een helder kader voor initiatiefnemers -ook als dit de gemeente zelf betreft- en omwonenden. De gemeente(raad) gaat hierop meer toezien. Met burgerparticipatie in brede zin werken we dit verder uit. We gaan kijken naar een voorrangspositie voor jongeren, ouderen, starters en doorstromers die binding hebben met Son en Breugel. Voor grotere locaties met meerdere woningen en straten werken we een stedenbouwkundig plan uit.

22

terug naar inhoudsopgave

23

Bestuursakkoord, Programma 3 Fysieke Leefomgeving

15 Realisatie centrum Breugel We zijn al lange tijd aan de slag om te komen tot een vernieuwing van het centrumgebied in Breugel. Inmiddels is de renovatie van de Boerderij uitgevoerd en staat de nieuwbouw van de Bongerd op de planning om nog dit jaar in uitvoering te gaan. Voor de verenigingen die dat nodig hebben, zorgen we voor een tijdelijke voorziening/sporthal. Na de realisatie van de Bongerd is het zaak om het hele centrumgebied opnieuw in te richten. De eerste ontwerpen zijn daarvoor al in de raad gepresenteerd. Die gaan we uitwerken en uitvoeren. Daarbij gaan we ook in samenwerking met de eigenaren kijken naar het versterken van de kwaliteit van het winkelgebied en de daaraan liggende panden. Daarmee krijgt Breugel een aantrekkelijk en bruisend centrum.

Bestuursakkoord, Programma 3 Fysieke Leefomgeving

16 Realisatie scholen Breugel Met de realisatie van de nieuwe school aan de Doornmanlaan zijn ook de laatste twee scholen in onze gemeente voorzien van nieuwe huisvesting. Wij gaan dit lopende project samen met de scholen realiseren. Een aandachtspunt is en blijft de verkeersveiligheid en parkeerdruk rondom de scholen, zowel voor de nieuw te bouwen school als voor bestaande schoolgebouwen. Waar zoveel kinderen samenkomen moet een veilige inrichting van de straten zijn en streng gehandhaafd worden op het gedrag van zowel ouders, leerkrachten als omwonenden. Een regelmatige controle door de BOA’s bij alle scholen in ons dorp is gewenst. Voor de Doormanlaan moet een breed gedragen verkeersplan tegelijk met de oplevering gepresenteerd te worden. Afgesproken is dat hier een verantwoordelijkheid bij de school zelf ligt.

Voor de locatie van de huidige basisschool De Regenboog streven we naar een invulling met een hofjesachtige structuur waar jong en oud samenwonen.

17 Mobiliteitsvisie verkeers- en vervoersplan, fietsers en verkeersveiligheid Onze gemeente beschikt niet over een deugdelijk Gemeentelijk Verkeers- en Vervoerplan (GVVP) of mobiliteitsplan. Daarom gaan we de komende tijd gezamenlijk komen tot een GVVP waarin we onder andere ook bovenstaande een plaats geven. Wij vinden het belangrijk dat iedereen zich goed en veilig kan bewegen door onze gemeente en dat er een goede bereikbaarheid is zowel per auto als per fiets of te voet. Goede doorgaande fietsverbindingen van noord-zuid, oost-west (aansluiten bij scholen en Dommelpas) zijn hierbij noodzakelijk. Net als aansluiten op de regionale fietsverbindingen. Wij willen onderzoeken of we de aansluitingen op de A50 kunnen verbeteren of verplaatsen om zo het doorgaande verkeer door onze kernen te verminderen en de veiligheid en leefbaarheid hier te vergroten. Ook ontlasten we zo de Bijenlaan en bevorderen we de doorstroming door het dorp. We ontlasten met een verplaatsing van de aansluiting op de A50 ook de Oost-West verbinding over de Boslaan-Eind. We blijven ons inzetten voor regionale financiering van de tweede ontsluiting voor Ekkersrijt Oost, zodat we daarna ook de plannen voor de Eindhovenseweg kunnen realiseren. Met de provincie gaan we het gesprek aan over het verbeteren van de openbaar vervoersverbindingen.

24

terug naar inhoudsopgave

25

Bestuursakkoord, Programma 3 Fysieke Leefomgeving

Bestuursakkoord, Programma 3 Fysieke Leefomgeving

18 Openbare ruimte, stoepen, parkeren, groen en speelvoorzieningen Ook in deze periode hebben we bijzondere aandacht voor de onderhoudskwaliteit van onze openbare ruimte. Zo maken we opnieuw samen met raad en inwoners een prioriteitenlijst voor het onderhoud van fietspaden en vooral de stoepen. Breugel wordt hoog in de prioriteitenlijst meegenomen. De problemen met de natuurstenen tegels moeten opgelost worden. We gaan in Breugel met inwoners in gesprek om te komen tot de realisatie van meer parkeergelegenheden.

20 Natuur en natuurbeheer Wij zien mogelijkheden om vrijgekomen landbouwgronden in te zetten voor natuurontwikkeling. Daarbij onderzoeken we of we agrariërs kunnen inzetten als beheerders. Er kan dan ook gekeken worden of recreatie of woningbouw tot de mogelijkheden behoort. Ook voor de onlangs aangekochte gronden aan en achter de Veerstraat willen we naast het realiseren van woningen de mogelijkheden van natuurontwikkeling met een recreatieve functie onderzoeken. We gaan raadsbreed in gesprek over het bosgebied in Son en Breugel.

Inwoners van Sonniuspark hebben zich de afgelopen tijd ingezet om te komen tot een mooi ontwerp voor het beoogde park in hun wijk. Dit ontwerp werken we uit tot een definitief ontwerp en gaan dit ook zo uitvoeren. Bij alle (her-)inrichtingen van onze openbare ruimte hebben we aandacht voor goede speel- en bewegingsvoorzieningen voor jong en oud. Zeker op plaatsen waar veel mensen samenkomen. Dat betekent onder andere naast toekomstbestendige en aantrekkelijke speeltuinen, ook speel- en klimmogelijkheden op specifiek aangewezen plekken in onze bosgebieden. Op die manier ontzien we andere bosgebieden. We ondersteunen ook het initiatief van de Jeugdgemeenteraad om een pumptrack in het dorp te realiseren. We zorgen voor goede wandel- en fietspaden binnen en buiten de bebouwde kom. We streven naar het vergroenen van wijken en straten. Daarbij hebben we de ambitie om de groenste gemeente van Nederland te worden. Dit is ook uitgewerkt onder het thema duurzaamheid.

19 Digitale veiligheid en ondermijning We gaan lokale, regionale en landelijke ontwikkelingen de komende periode raadsbreed bespreken tijdens het veiligheidsdebat. Digitale veiligheid van onze eigen systemen, als ook de aanpak van ondermijnende criminaliteit komen daarbij nadrukkelijk aan de orde.

26

terug naar inhoudsopgave

27

Bestuursakkoord, Programma 2 Sociale Leefomgeving

Bestuursakkoord, Programma 4 Economische en Ruimtelijke Ontwikkeling

Programma 4:

Economische en Ruimtelijke Ontwikkeling 21 Omgevingsvisie Na de vaststelling van de eerste 1.0 versie van de omgevingsvisie maken we een verdere verdiepingsslag ten aanzien van de diverse deelgebieden. Voor deze 2.0 versie gaan we wederom gezamenlijk als college en raad met stakeholders en betrokken inwoners in gesprek over de wijze en invulling van de inrichting van het ruimtelijk domein. We onderzoeken de wensen en de oplossingen voor de doelstellingen en uitdagingen die we hebben voor onze directe omgeving. Hierbij nemen we zeker mee hoe en waar we de thema’s als de energietransitie en klimaatadaptatie inpassen. Wat de woningbouwmogelijkheden in de toekomst kunnen zijn en hoe we VAB (Vrijkomende Agrarische Verbouwing) kunnen inzetten. Dit alles vullen we aan met overige punten uit de groslijst behorende bij de Omgevingsvisie 1.0

22 Ekkersrijt: campusontwikkeling, verduurzaming en wonen Ekkersrijt behoort tot de economische toplocaties van Nederland en is van grote betekenis voor de regio en ons dorp in het bijzonder. Dit zorgt voor werkgelegenheid en welvaart. Deze positie willen we behouden en toekomstbestendig maken. Ekkersrijt moet verduurzamen. Dat betekent de energietransitie aanjagen, stimuleren en regisseren door afspraken te maken met bedrijven. Daarbij willen we de mogelijkheid creëren voor een Sustainable Energy Campus voor innovatieve energievoorzieningen en lokale opslag. De openbare ruimte moet worden aangepast aan de gevolgen van klimaatverandering (droogte en hevige regenbuien). Hiervoor moet ook de groenvoorziening aangepast worden. Het Science Park willen we door ontwikkelen naar een campus met parkachtige uitstraling waarbij shortstay woonvormen mogelijk zijn. Woningbouw op delen van Oost moet mogelijk zijn, waarbij rekening gehouden wordt met de bestaande bedrijven. (Tijdelijke) Woningbouw voor bijvoorbeeld arbeidsmigranten, spoedzoekers, jongeren en studenten kan indien de kwaliteit gewaarborgd is. Verdere “verdozing” willen we tegengaan. 28

terug naar inhoudsopgave

29

Bestuursakkoord, Programma 4 Economische en Ruimtelijke Ontwikkeling

Bestuursakkoord, Programma 4 Economische en Ruimtelijke Ontwikkeling

23 Schaalsprong regio De regio staat voor een schaalsprong. Dat betekent dat er in de regio behoefte is aan woningen en bedrijventerreinen, dat de bereikbaarheid en mobiliteit aangepast moet worden en er recreatievoorzieningen voor het groeiend aantal inwoners nodig zijn. Onze gemeente heeft hierin ook een rol. De regionale schaalsprong heeft op langere termijn impact op de gemeente. In de doorontwikkeling omgevingsvisie welke we raadsbreed bespreken, komt dit aspect aan de orde. De impact op het thema wonen staat bij dat thema uitgewerkt. Voor bedrijventerreinen kijken we naar het optimaal benutten van de laatste mogelijkheden tot uitbreiding op Ekkersrijt Oost. Voor mobiliteit willen we bijdragen aan de regio-aanpak en de aanleg van snelfietsroutes Noord-Zuid en Oost-West die door de gemeente gaan. Bij het opzetten van een lokaal verkeers-/ vervoersplan moeten we ook met deze ontwikkeling rekening houden. We willen mogelijkheden creëren voor vrijetijdsbesteding van de inwoners, zoals een horecaplein in ons centrum.

30

terug naar inhoudsopgave

31

32