Document · PDF

Accountantsverslag Gemeente Son en Breugel - getekend

Gemeenteraad 23 juni 2022, gemeente Son en BreugelBij agendapunt: 2. Jaarverslag en jaarrekening 20215.567 woorden

Open het PDF bij iBabs ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen

Accountantsverslag Gemeente Son en Breugel

Eindhoven 21 juni 2022

Aanbiedingsbrief Gemeente Son en Breugel t.a.v. Gemeenteraad Raadhuisplein 1 5691 AL Son en Breugel Eindhoven, 21 juni 2022

Buiten het feit dat een eerstejaarscontrole normaliter extra inspanning vergt van accountant en gemeente, is het proces van de jaareindecontrole niet optimaal verlopen. Een en ander hangt samen met veel personele wisselingen binnen Dienst Dommelvallei. In goed overleg hebben wij de controle uiteindelijk binnen de deadlines kunnen afronden.

Geachte leden van de raad,

Dit accountantsverslag bevat de belangrijkste bevindingen naar aanleiding van de jaareindecontrole. Waar mogelijk doen wij aanbevelingen gericht op verdere verbetering. Deze aspecten doen geen afbreuk aan ons oordeel omtrent de getrouwheid en rechtmatigheid van de jaarrekening 2021.

Hierbij bieden wij u het accountantsverslag aan naar aanleiding van onze controle van de jaarrekening 2021 van de Gemeente Son en Breugel. Onze opdracht is het controleren van de jaarrekening op de aspecten getrouwheid en rechtmatigheid.

Wij hebben dit verslag in concept besproken met de gemeentesecretaris, de wethouder financiën en de controller. Tevens wordt dit verslag toegelicht aan de leden van de auditcommissie op 20 juni 2022. Na deze bespreking zal het verslag definitief worden aangeboden aan de gemeenteraad.

In juli 2021 zijn wij als de nieuwe accountant van de gemeente Son en Breugel gestart. In het kader van onze opdracht hebben wij allereerst een organisatieverkenning uitgevoerd. Daarna hebben wij in september 2021 een interim controle uitgevoerd. De bevindingen hieruit zijn met het management besproken en toegelicht aan de auditcommissie.

Wij vertrouwen erop u middels onze rapportage voldoende geïnformeerd te hebben. Tot het geven van een nadere toelichting zijn wij graag bereid. Wij danken de medewerkers van de gemeente en Dienst Dommelvallei voor hun inzet en de plezierige en constructieve samenwerking.

Betreft: Accountantsverslag boekjaar 2021

In april 2022 zijn we gestart met de jaareindecontrole die is gericht op het vormen van een oordeel over getrouwheid en rechtmatigheid van de jaarrekening in overeenstemming met de Nederlandse regels voor financiële verslaggeving en het vastgestelde normenkader. De controle hebben wij eind mei afgerond. © 2022 Crowe Foederer B.V.

Met vriendelijke groet, namens ons hele team, ValidSigned by T.M.M. van Lierop RA MSc on 21-06-2022

ValidSigned by F.J.A. Verkooijen on 21-06-2022

T.M.M. van Lierop RA MSc Extern accountant

F.J.A. Verkooijen RA Manager audit 2

Inhoudsopgave 1. Management samenvatting

2. Ons oordeel

3. Bevindingen jaarrekening 2021 1. Begrotingsrechtmatigheid 2. Aanbestedingsrechtmatigheid 3. Grondexploitaties 4. Voorzieningen groot onderhoud 5. Jeugdhulp en WMO 6. Inkomensregelingen en TOZO 7. Overige bevindingen

11 12 13 15 17 18 19

4. Overige aspecten

5. Bijlages 1. Tabel fouten en onzekerheden SiSa

Totaal aantal pagina’s:

1. Management samenvatting Ons oordeel Onderwerp

Goedkeurend

Afkeurend

Anders

Toelichting

De jaarrekening 2021 geeft een getrouw beeld van de grootte en samenstelling van zowel de baten en lasten over 2021 als van de activa en passiva per 31 december 2021 in overeenstemming met het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (BBV).

In totaal zijn voor circa € 1,6 mln aan lasten verantwoord die niet rechtmatig tot stand gekomen zijn in overeenstemming met de wet- en regelgeving zoals opgenomen in het vastgestelde normenkader. De afwijkingen zien toe op de naleving van de Europese Aanbestedingsregels en de legesverordening. Gezien het bedrag leidt dit tot een afkeurend oordeel op de rechtmatigheid.

Wel bevindingen

Anders

Toelichting

Wij hebben vastgesteld dat de WNT-verantwoording zoals opgenomen in de jaarrekening voldoet aan de daaraan te stellen eisen.

Wij hebben de SiSa-bijlage zoals opgenomen in de jaarrekening gecontroleerd met inachtneming van de Nota verwachtingen accountantscontrole 2021. Op grond hiervan melden wij dat geen fouten en/of onzekerheden zijn geconstateerd boven de voor de SiSa geldende rapporteringstoleranties.

Getrouw beeld

Rechtmatigheid

Onderwerp

WNT verantwoording

SiSa-bijlage

Geen bevindingen

1. Management samenvatting Financiële analyse 2021 Saldo baten en lasten voor mutatie reserves in k€

Het gerealiseerde saldo van baten en lasten bedraagt € 1,1 mln positief.

€ 3.000

In de begroting na wijziging was een negatieve bijstelling doorgevoerd van € 1,5 mln (per saldo hogere lasten), waardoor het begrote saldo van baten en lasten uitkomt op € 2,9 mln negatief. Conform de vaste systematiek wordt het negatieve saldo verwerkt met de reserve vrije bestedingsruimte. Het resultaat na mutaties reserves bedraagt in de begroting na wijziging daarom nihil.

€ 1.500 1.103

€0 -€ 1.500

-1.391

-2.891

-€ 3.000 Primaire begroting Begroting na wijziging Realisatie

Resultaat na mutatie reserves in k€ € 3.000 € 2.000 2.726

€ 1.000 €0 -€ 1.000

-300

Het gerealiseerde saldo van baten en lasten valt € 4 mln positiever uit dan begroot na wijziging. Dit financiële voordeel wordt met name gerealiseerd op programma 2 sociale leefomgeving (€ 1,4 mln) en programma 4 economische en ruimtelijke ontwikkeling (€ 1,4 mln). Het gerealiseerde resultaat na mutatie reserves bedraagt € 2,7 mln positief. De belangrijkste afwijkingen betreffen: • Resultaat op grondexploitaties en overige verkopen + € 1.120.000 (programma 4 Economische Ontwikkeling) • Lagere uitgaven op uitkeringen, WMO en Jeugd + € 800.000 (programma 2 Sociale Leefomgeving) • Lagere uitgaven op diverse projecten en stelposten* + € 800.000 (diverse programma’s) *Hier is sprake van projecten die niet of vertraagd zijn uitgevoerd en doorlopen naar 2022 en verder. Hiervoor wordt een budgetoverheveling voorgesteld aan de raad. Van het positieve resultaat is € 246.000 toegerekend aan Corona, bestaande uit € 546.000 hogere (rijks)bijdragen en € 250.000 hogere lasten en gederfde inkomsten. Dit saldo is conform raadsbesluit opgenomen in de reserve rijks compensatie coronacrisis (€ 393.000 eind 2021). In de inleiding van het jaarverslag is een toelichting opgenomen over de corona gerelateerde posten. Het resultaat wordt voor € 1,6 mln positief beïnvloed door (per saldo) incidenteel geoormerkte baten en lasten. De jaarrekening laat op de structurele posten een positief resultaat zien.

Met de structurele resultaten en afwijkingen houdt de gemeente rekening in de (meerjaren-)begroting. 5

1. Management samenvatting Financiële analyse 2021 Eigen vermogen in € mln

Opbouw eigen vermogen in € mln

€ 50,0 39,0

38,6

39,7

€ 40,0

€40

€ 30,0

€30

€ 20,0

€20

Resultaat

1,6

2,7

13,0

12,4

24,0

24,6

60,0% Algemene reserve

Bestemmingsreserve

€ 10,0

€10

€-

2019

2020

2021

Solvabiliteit in % van balanstotaal 80,0%

€50

76,5%

71,4%

71,9%

33,6%

40,0% 20,0%

33,2%

Son en Breugel

0,0%

2020

2021

Gemiddelde in NL

2019

2020

2021

Het eigen vermogen van de gemeente neemt toe met € 1,1 mln als gevolg van het saldo baten en lasten en bedraagt € 39,7 mln eind 2021. Het eigen vermogen bestaat voor € 24,6 mln uit bestemmingsreserves en voor € 12,4 mln uit algemene reserves (voor resultaatbestemming 2021). Wij hebben de dotaties en onttrekkingen gecontroleerd en daarbij geen onrechtmatigheden aangetroffen. Begin 2022 is een nieuwe nota reserves en voorzieningen vastgesteld waarbij de nut en noodzaak van een aantal bestemmingsreserves is overwogen. De financiële effecten hiervan worden in 2022 verwerkt. De solvabiliteit van de gemeente neemt licht toe en bedraagt 71,9% eind 2021. Dit kengetal ligt ruim boven het landelijk gemiddelde. In 2021 zijn diverse grote investeringen gedaan, met name op project Dommelhuis. Deze investeringen zijn in 2021 gefinancierd met eigen middelen (onder andere met verkoopresultaten uit grondexploitaties) waardoor geen extra langlopende leningen benodigd waren. Door toekomstige investeringen zal dit kengetal overigens naar verwachting gaan dalen. Op basis van de analyse die is opgenomen in de paragraaf weerstandsvermogen is het weerstandsvermogen van de gemeente ruim voldoende. Op basis van bovenstaande vinden wij dat de gemeente Son en Breugel er financieel goed voor staat. © 2022 Crowe Foederer B.V.

2. Ons oordeel Onderwerp

Toelichting

Gehanteerde controle en rapporterings-tolerantie

Wij hebben de jaarrekeningcontrole 2021 uitgevoerd met inachtneming van de volgende toleranties, zoals opgenomen in het controleprotocol. Deze zijn gebaseerd op de begrote lasten en dotatie aan reserves. De werkelijke gerealiseerde lasten in 2021 vallen hoger uit. Wij hebben in onze controle geen rekening gehouden met een hogere goedkeuringstolerantie. Indien de geconstateerde fouten en onzekerheden het bedrag van de goedkeuringstolerantie niet overschrijden kan in beginsel een goedkeurende controleverklaring worden afgegeven.

Grondslag

Omvang

Tolerantie

Fouten

1% van de begrote lasten inclusief dotatie reserves

€ 40.000.000

€

Onzekerheden

3% van de begrote lasten inclusief dotatie reserves

€ 40.000.000

€ 1.200.000

Rapporteringstolerantie

400.000

€ 50.000

2. Ons oordeel Onderwerp

Toelichting

Controleverschillen

In de jaarrekening 2021 resteren onderstaande ongecorrigeerde controleverschillen en onzekerheden met betrekking tot de getrouwheid en rechtmatigheid. Omdat het totaal aan controleverschillen voor de getrouwheid onder de toleranties blijft, heeft dit geen effect op ons oordeel. Voor de rechtmatigheid geven wij een afkeurend oordeel, gebaseerd op een totale afwijking van ruim € 1,6 mln. De totale onzekerheden binnen de WMO en Jeugdzorg blijven binnen de gestelde toleranties en hebben daarmee geen gevolgen voor ons oordeel. Omschrijving

Getrouwheid / Rechtmatigheid

Omvang fout

Richting

Omvang onzekerheid

Verwijzing

Lasten uit inkoopcontracten welke niet in lijn met de EU aanbestedingsregels tot stand zijn gekomen

Rechtmatigheid

€ 1.304.000

3.2

Opbrengsten leges niet volledig verantwoord*

Getrouwheid en rechtmatigheid

€

negatief

Vaststellen levering zorg

Getrouwheid en rechtmatigheid

318.000

Totaal voor getrouwheidsoordeel

€

Totaal voor rechtmatigheidsoordeel

€ 1.622.000

Zie onder € 756.000

3.5

€ 756.000

318.000 -

€ 756.000

*Opbrengsten leges niet volledig verantwoord Op 12 april 2022 bent u als raad geïnformeerd door het college van B&W dat in een specifiek geval is afgezien van het opleggen van dubbele leges. Het niet opgelegde bedrag is gekwantificeerd en als fout aangemerkt.

2. Ons oordeel Onderwerp

Toelichting

Jaarverslag verenigbaar

Wij hebben vastgesteld dat het jaarverslag overeenkomstig het BBV is opgesteld en, voor zover wij dat kunnen beoordelen, verenigbaar is met de jaarrekening. De programmaverantwoording hebben wij marginaal getoetst, wat zoveel betekent als het signaleren van mogelijke tegenstrijdigheden. De accountantscontrole omvat derhalve geen oordeel over de inhoudelijke juistheid en/of volledigheid van de informatieverstrekking opgenomen in de programmaverantwoording. Wij denken in algemene zin dat de leesbaarheid en relevantie van uw jaarverslag en jaarrekening kan worden verbeterd door: - Het aantal pagina’s terug te brengen en focus te leggen op de belangrijke onderwerpen en afwijkingen; - Afwijkingen op lasten, baten en corresponderende reserves per taak te bundelen, zodat in een opslag duidelijk is wat het effect per taak is op het resultaat na reserves

Schattingen

De opstelling van de jaarrekening vereist dat het college oordelen vormt en schattingen en veronderstellingen maakt die van invloed zijn op de toepassing van grondslagen en de gerapporteerde waarde van activa en verplichtingen en van de baten en lasten. De daadwerkelijke uitkomsten kunnen afwijken van deze schattingen. De schattingen en onderliggende veronderstellingen zijn in het kader van onze controleopdracht op aanvaardbaarheid beoordeeld. Hierbij hebben wij geen belangrijke tekortkomingen geconstateerd. In uw jaarrekening zijn de volgende belangrijke schattingen verwerkt: - De waardering van de grondexploitaties en overige grondposities (zie bevinding 3.3) - De waardering van de pensioenvoorzieningen voor (oud)wethouders (zie bevinding 3.7) - De waardering van de voorzieningen groot onderhoud (zie bevinding 3.4) - De inbaarheid van uitstaande geldleningen, in bijzonder inzake De Wolfswinkel (boekwaarde na voorziening € 286.000) - De inbaarheid van debiteuren en de getroffen voorziening voor dubieuze debiteurenposities

2. Ons oordeel Onderwerp

Toelichting

Verbonden partijen

In uw jaarrekening zijn diverse bijdragen aan verbonden partijen verwerkt. De (op basis van de financiële impact en risicoprofiel) belangrijkste verbonden partijen betreffen: - GR Dienst Dommelvallei: € 4,6 mln Bovengenoemde bedrag is verwerkt op basis van de (concept)jaarcijfers 2021 zoals opgeleverd door de verbonden partij. Wij hebben kennis genomen van deze jaarcijfers en stemmen in met de huidige verwerking in de jaarrekening en de toelichting van de risico’s in de paragraaf verbonden partijen. In dit geval wijzen wij u erop dat de GR Dienst Dommelvallei geen eigen weerstandvermogen aanhoudt en een aanspraak zal doen bij uw gemeente voor toekomstige risico’s en verliezen.

Interne beheersing

Op basis van onze werkzaamheden hebben wij geen significante tekortkomingen in de interne beheersing geconstateerd. In onze management letter hebben wij enkele aandachtspunten opgenomen voor de verdere verbetering van processen die met name toezien op het inkoopproces en de invulling van de verbijzonderde interne controle functie in relatie tot de invoering van de rechtmatigheidsverantwoording. Wij constateren dat hiervoor in de organisatie aandacht voor is.

SiSa-bijlage

De SiSa-bijlage en bijbehorende stukken dienen door uw organisatie voor 15 juli a.s. elektronisch bij het CBS te worden aangeleverd. De verplichten tabellen voor fouten en onzekerheden die aangeleverd moeten worden bij het CBS zijn opgenomen achter in het verslag.

3.1 Begrotingsrechtmatigheid Begrotingsrechtmatigheid Bevinding Algemeen

Lasten en dotatie reserves per programma in € mln €0

1. Interne en externe dienstverlening

€ 10

€ 20

€ 30

8,9 11,2 10,6

Op alle programma’s heeft een opwaartse bijstelling van de lasten plaatsgevonden in de begroting na wijziging anticiperend op hogere lasten. Op basis van de realisatie constateren wij achteraf dat deze bijstelling conservatief is begroot.

18,4

2. Sociale leefomgeving

26,2 23,0 Primaire begroting

3. Fysieke en veilige leefomgeving

4. Economische en ruimtelijke ordening

7,8 9,4 8,8

4,9 7,2 4,8

In het kader van de controle hebben wij onderzoek verricht op overschrijdingen van lasten (inclusief dotaties aan reserves) ten opzichte van de geraamde begroting. In 2021 is op geen enkel programma sprake van een overschrijding op de gerealiseerde lasten ten opzichte van de begroting na wijziging. Om die reden is er geen sprake van begrotings-onrechtmatigheden.

Begroting na wijziging

Realisatie

Binnen het programma sociale leefomgeving valt op dat de lasten € 3,2 mln lager uitvallen dan de begroting na wijziging. Hieronder vallen onder andere de TOZO regeling (€ 1,8 mln lagere lasten) welke budgetneutraal wordt afgewikkeld, overige inkomensregelingen (€ 550.000 lagere uitgaven) en WMO en Jeugd (beperkte afwijking). Ten aanzien van de investeringen hebben wij een overschrijding vastgesteld op de gebundelde projecten renovatie kerktoren, oude raadhuis en carillon van circa € 52.000. Deze projecten worden financieel gesloten in 2022. De overschrijding is al gemeld in de 2e bestuur rapportage en telt daarom niet mee in ons oordeel.

3.2 Aanbestedingsrechtmatigheid Aanbestedingsrechtmatigheid Bevinding Inkoop en aanbesteding

In het kader van de rechtmatigheidscontrole zijn onze controlewerkzaamheden op inkopen en aanbestedingen gericht op het voldoen aan de Europese aanbestedingswetgeving. Dit betekent dat enkel constateringen op het gebied van de Europese aanbestedingswetgeving een effect hebben op ons rechtmatigheidsoordeel. Op basis van de interne inkoopanalyse hebben wij reeds in de management letter melding gemaakt van een aantal mogelijke onrechtmatigheden. Tijdens de jaareindecontrole hebben wij de inkoopanalyse over het gehele boekjaar 2021 ontvangen. Daarbij zijn door Dienst Dommelvallei de onrechtmatigheden gekwantificeerd en wij hebben hierop onze eigen controlewerkzaamheden verricht. Op basis hiervan melden wij het volgende: • •

•

Voor afvalinzameling is een bedrag van € 1.207.000 aan inkooplasten 2021 als onrechtmatig aangemerkt. Het contract voor afvalinzameling is - in afwachting van het besluit over de toetreding tot GR Blink - verlengd voor 2021 terwijl dit gezien de opdrachtwaarde Europees aanbesteed had moeten worden. U bent hier als raad reeds in een vroegtijdig stadium over geïnformeerd. Voor inhuur van directie en toezicht op werken hebben wij een bedrag van € 97.000 aan inkooplasten 2021 als onrechtmatig aangemerkt. Bij deze inhuur is de geraamde contractwaarde en de Europese drempel overschreden, waardoor de lasten van de opdracht in 2021 onrechtmatig zijn. Wij adviseren inhuur voortaan onder te brengen bij het managed service provider (MSP) contract om discussie te voorkomen. Op de overige inkoopdossiers zijn door ons geen afwijkingen van de Europese aanbestedingsregels geconstateerd die meetellen in het oordeel van 2021. Wij hebben in onze management letter een aantal attentiepunten gesignaleerd en adviezen gedaan om de risico’s op onrechtmatige inkopen verder te verkleinen. De aandacht moet hierbij met name uitgaan naar de beheersing van diverse losse opdrachten op het gebied van elementen- asfaltonderhoud en de (verlengings)opdracht van maaiwerkzaamheden in 2022.

3.3 Grondexploitaties Grondexploitaties Bevinding Grond exploitaties

Geïnvesteerd vermogen in k€ € 2.000 € 1.000 €0 -€ 1.000

862 -1.628

-1.674

-€ 2.000

Overige plannen

-€ 3.000

Sonnius Park

-€ 4.000 -€ 5.000

-5.839

-5.747

-€ 6.000 -€ 7.000

-642

-€ 8.000 -€ 9.000

Centrum Breugel

Het geïnvesteerde vermogen in lopende exploitaties na aftrek van de voorziening is

in 2021 verder afgenomen en bedraagt ultimo boekjaar € 8 mln negatief (2020: € 6,6 mln negatief). De belangrijkste mutaties betreffen: • Gemaakte kosten + € 995.000 • Verkopen Sonnius Park -/- € 1.795.000 • Herrubricering grondbank -/- € 1.548.000 (vanuit de schulden) • Tussentijdse winst Sonnius Park + € 995.000 Het financiële risicoprofiel van uw exploitaties is gezien het totale geïnvesteerd vermogen en de nog resterende winst (“stille reserves”) op Sonniuspark laag. De meeste risico’s schuilen in project centrum Breugel. De verliesvoorziening op centrum Breugel (€ 1,7 mln) is nagenoeg ongewijzigd ten opzicht van vorig jaar. Deze voorziening is – gegeven de huidige omstandigheden – toereikend.

Wij hebben vastgesteld dat de tussentijdse winst van € 995.000 op Sonnius Park juist bepaald is op basis van de zogenoemde POC methode. Deze winst vloeit voort uit de gerealiseerde verkopen op dit project. Voorgesteld wordt om het resultaat uit de grondexploitaties te verrekenen in de algemene reserve grondexploitatie.

2021 13

3.3 Grondexploitaties (vervolg) Grondexploitaties – algemeen Bevinding Centrumplan Son

VPB positie grondexploitatie

In 2021 is voor een bedrag van € 2,6 mln aan voorbereidingskosten gemaakt voor het toekomstig project Centrumplan Son. De tot heden gedane uitgaven blijven binnen het daarvoor beschikbare voorbereidingskrediet. Wij melden ten aanzien van deze toekomstige exploitatie het volgende: - In 2021 is een bedrag van € 546.000 vanuit de voorbereidingskosten geherrubriceerd en geactiveerd onder het project Buurthuis Son. - Als door de raad een grondexploitatie wordt geopend wordt het reeds geïnvesteerde vermogen ingebracht binnen de exploitatie. De verwachting – op basis van het voorlopige projectplan – betreft een negatief exploitatieresultaat, waardoor bij opening een voorziening getroffen dient te worden. Het is aan de raad om over het exacte plan en de financiën te besluiten. Als gevolg van de invoering van de vennootschapsbelastingplicht (hierna: VPB) voor overheidsinstanties per 1 januari 2016 is het exploiteren van grondexploitaties bij de gemeente aangemerkt als een VPB activiteit. Bij positieve exploitaties dient vanaf 2016 belasting betaald te worden over de winst. Lange tijd is hierbij onzekerheid geweest over onder andere de te hanteren rentevoet en de waardering van de fiscale openingsbalans. Met hulp van een extern specialist zijn de VPB lasten op de grondexploitaties doorgerekend.

- Met de fiscus loopt een discussie ten aanzien van de fiscale waardering van de grondexploitaties Sonniuspark en Breugel Bruist. Er is geen vaststellingsovereenkomst gesloten met de fiscus. Hierdoor is de VPB positie van Son en Breugel nog onzeker. - Binnen de jaarrekening is een last verwerkt van € 175.000 gebaseerd op voorlopige aanslagen. Dit wijkt niet materieel af van de doorrekening die is opgesteld door de extern specialist. Wij adviseren om snel duidelijkheid te krijgen over de fiscale positie en hierover afspraken met de fiscus vast te leggen. Daarna kunnen de (herziene) aangiftes tot en met 2021 worden ingediend en kan zekerheid worden verkregen over de ingenomen VPB positie tot heden en de toekomstige jaren.

3.4 Voorzieningen groot onderhoud Voorzieningen groot onderhoud Bevinding De gemeente heeft ter financiering van toekomstig onderhoud aan haar investeringen (gebouwen, wegen, etc.) egalisatie-voorzieningen en reserves gevormd. Een voorziening moet, in tegenstelling tot een bestemmingsreserve, volledig zijn. In het kader van onze jaarrekeningcontrole besteden wij nadrukkelijk aandacht aan de diverse onderhoudsvoorzieningen. Hierbij richten wij ons met name op de volgende vragen: 1. Zijn de jaarlijkse stortingen in de voorzieningen in overeenstemming met de begroting en gebaseerd op een onderhoudsplanning? 2. Zijn de onttrekkingen aan de voorziening in lijn met het doel van de voorziening? 3. Ligt het eindsaldo van de voorziening in lijn met het onderhoudsplan? De standen van de diverse onderhoudsvoorzieningen ultimo 2021 ten opzichte van het plan zijn als volgt: Plan Reserve onderhoud wegen

2016-2020

Onderhoud gebouwen *)

2015

Stand 31-12-2021 (plan)

Stand 31-12-2021 (realiteit)

Verschil

€ 350.000

€ 127.000

€ 840.000

€ 713.000

*) De voorziening onderhoud gebouwen is ultimo 2021 hoger dan de ramingen in de oorspronkelijke plannen. Dit wordt met name veroorzaakt door achterstanden die zijn opgelopen in de uitvoering van de plannen.

3.4 Voorzieningen groot onderhoud (vervolg) Voorzieningen groot onderhoud Bevinding Wij merken ten aanzien van de getroffen reserveringen voor groot onderhoud het volgende op: • Wij begrijpen dat het een wens is om de huidige middelen voor wegen voortaan onder te brengen in een voorziening. Het wegenbeheerplan en de daaruit volgende onderhoudsplanning is echter verouderd en dient dringend geactualiseerd te worden. • Het meerjarenonderhoudsplan voor gebouwen is sinds 2015 niet meer geactualiseerd. Wij begrijpen dat de actualisatie gepland stond voor 2021, maar is uitgesteld. Het een en ander hangt samen met lopende en startende projecten (o.a. verbouwing dorpshuis, duurzaamheidsvraagstukken en gebruikersoverleg). Op dit moment is de volledigheid daarom niet goed te toetsen. Formeel gezien is er dan geen grondslag voor het vormen van een voorziening en is hier eigenlijk sprake is van een reserve. Onder de voorwaarde dat binnen afzienbare tijd duidelijkheid ontstaat over de totale verplichting en de beschikbare middelen, kunnen wij instemmen met de huidige verantwoordingswijze. Wij verwachten voor de jaarrekening van 2022 een onderbouwd plan. • Op dit moment constateren wij – in algemene zin - sterk stijgende prijzen voor grondstoffen en materialen. Het prijspeil waarmee wordt gerekend in de plannen moet aansluiten bij de marktontwikkelingen.

3.5 Jeugdhulp en WMO Jeugdhulp en WMO Lasten Jeugdhulp en WMO in € mln €0

WMO

Jeugd hulp

€1

€2

€3

€4

2020

2,7 2,5 2,9 2,9

Primaire begroting Begroting na wijziging

2,9 3,4 3,5 3,3

Realisatie

Onzekerheid zorglevering in €k Onzekere zorglevering

304.000

€0

€ 200.000

Jeugd variant A en B

256.000

€ 400.000

WMO aanbieders

In april en mei 2022 zijn de productieverantwoordingen van zorgaanbieders ontvangen en is de gemeente gestart met het afstemmen van deze verantwoordingen met de eigen zorg administratie. Doel hiervan is onder andere om te bepalen wat er met verschillende zorgaanbieders nog moet worden verrekend in verband met zorg die tot en met 2021 is geleverd. Wij hebben de afstemming zorgkosten uitvoerig gecontroleerd en concluderen dat bij deze inschatting voorzichtigheid in acht is genomen. Uit onze controle zijn geen materiële verschillen gebleken. Om te kunnen concluderen dat de zorglasten die zijn verantwoord ook rechtmatig en getrouw zijn moet worden vastgesteld dat de gefactureerde zorg ook daadwerkelijk is geleverd. Hiertoe steunt de gemeente op de productieverantwoordingen en accountantsverklaringen die van de zorgaanbieders worden ontvangen. Op basis van aanbieders zonder (goedkeurende) controleverklaring bedraagt de onzekerheid over de geleverde zorg op totaal niveau € 756.000.

196.000

€ 600.000

De totale lasten voor jeugdhulp zijn € 380.000 hoger dan vorig jaar, maar vallen € 170.000 lager uit dan de begroting na wijziging. Bij WMO is zichtbaar dat de lasten toenemen ten opzichte 2020, maar wel in lijn liggen met de begroting. Het exact inschatten van deze lasten uit deze ‘open eind regelingen’ blijft in praktijk lastig. Ondanks dat in 2021 binnen de begroting is gewerkt hebben wij – in navolging van de management letter - geadviseerd om het budgetbeheer te verbeteren, onder andere door actuelere management rapportages gebaseerd op de totale verplichting in de zorgadministratie in plaats van de financiële administratie.

€ 800.000

Wij hebben geadviseerd om een pakket van maatregelen samen te stellen om zelfstandig een uitspraak te kunnen doen over de zorglevering en daarin de reeds bestaande acties (evaluatiegesprekken, cliëntonderzoeken, klachtenevaluatie etc.) te betrekken.

3.6 Inkomensregelingen en TOZO Inkomensregelingen en TOZO Bevinding Budgetbeheer

In tegenstelling tot de Jeugdhulp en WMO, verloopt de instroom, begeleiding en uitstroom van cliënten met een uitkering direct via de gemeente. Daarnaast is vaak sprake van vaste maandbedragen. Dit alles maakt de voorspelbaarheid van de lasten inherent gemakkelijker. Over 2021 is een voordeel gerealiseerd van circa € 550.000 op inkomensregelingen, met name vanwege een lager aantal bijstandsuitkeringen en bijzondere bijstand. Wij hebben de getrouwheid en rechtmatigheid van deze lasten gecontroleerd en hebben hierbij geen bevindingen. Wij hebben geadviseerd om het budgetbeheer op deze stroom aan te scherpen, de oorzaken van bovenstaande afwijkingen nader te onderzoeken en te bepalen of hiermee structureel rekening gehouden dient te worden in komende jaren.

Financiële Impact TOZO

De TOZO-uitkering (tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers) liep tot uiterlijk 1 oktober 2021. Door uw gemeente is in 2021 voor een bedrag van circa € 575.000 aan uitkeringen voor levensonderhoud en bedrijfskapitalen verstrekt. Deze uitkeringen worden in basis volledig door het Rijk gecompenseerd, waardoor de uitkeringen per saldo budgetneutraal zijn verwerkt in uw jaarrekening. Onder de overige schulden is een terugbetalingsverplichting opgenomen aan het ministerie van SZW van circa € 287.000, omdat de ontvangen voorschotten hoger zijn geweest dan de verstrekte uitkeringen. Daarnaast is nog € 80.000 gereserveerd voor toekomstige uitvoeringskosten. Wij hebben geadviseerd de afwikkeling van deze posities in 2022 te monitoren.

M&O beleid

Uw gemeente heeft de uitvoering van de TOZO regeling in mandaat uitbesteed aan Dienst Dommelvallei. Uw gemeente blijft daarbij zelf verantwoordelijk voor de rechtmatige verantwoording van deze gelden. Door Dienst Dommelvallei is, voortbordurend op vorig jaar, een misbruik en oneigenlijk (M&O) analyse uitgevoerd als onderdeel van de interne controle. Deze analyse bevat naast de uitkeringslasten 2021 ook de afwikkeling en het eventuele herstel op de TOZO uitkeringen 2020. Wij hebben hiervan kennis genomen en daarnaast onze eigen controlewerkzaamheden verricht. Op basis hiervan constateren wij dat de verantwoording van de TOZO lasten in uw jaarrekening en in de SiSa-bijlage vrij is van materiële fouten en onzekerheden.

3.7 Overige bevindingen Overige bevindingen Bevinding Pensioen (voormalig) wethouders

Prestatie verklaringen bij inkopen

Project Dommelhuis

Op basis van de Algemene Pensioenwet Politieke Ambtsdragers (Appa) is de gemeente Son en Breugel verantwoordelijk voor de nakoming van de huidige en toekomstige pensioenverplichtingen aan alle (voormalig) wethouders. De gemeente heeft hiervoor een voorziening getroffen van € 1,6 mln, mede gebaseerd op actuariële berekeningen door een externe partij. Wij hebben de waardering getoetst en constateren dat deze is opgenomen in overeenstemming met de verslaggevingsregels. Voor een beperkt aantal oud wethouders, waarvan het pensioen reeds is ingegaan, wordt geen voorziening gevormd. De jaarlijkse uitkering (circa € 19.000) wordt begroot en maakt onderdeel uit van de exploitatie. Wij hebben geadviseerd om voor deze categorie een actuariële berekening te maken en te overwegen deze op te nemen in de voorziening. In de management letter hebben wij geadviseerd om de procedures voor het vaststellen en vastleggen van prestatieverklaringen voordat een inkoopfactuur wordt geautoriseerd aan te scherpen. Wij vinden dit onder andere belangrijk om (fraude)risico’s te voorkomen. Onze controle bij de jaarrekening is met name gericht op de materiële transacties, zoals grote investeringen en onderhoudsprojecten, en op inkooptransacties waarbij de prestatieverklaring en factuurautorisatie in één hand ligt (inkopen onder de € 50.000).

Uit onze controle zijn geen materiële bevindingen naar voren gekomen. Wij constateren echter dat het achterhalen van prestatiebewijsstukken een zeer tijdrovende klus is, aangezien deze niet op een uniforme wijze centraal worden geregistreerd. In 2021 zijn aanzienlijke bedragen geïnvesteerd voor de realisatie van Dommelhuis (€ 7,6 mln). Dit project heeft in onze controle nadrukkelijk de aandacht gehad. In dit verband melden wij het volgende: • Wij hebben de investeringen gecontroleerd aan de hand van facturen, opdrachten e.d. Er zijn geen interne uren noch overheadkosten toegerekend en er is nog niet afschreven, omdat het project nog niet is opgeleverd. • Van het totale krediet van circa € 8,5 mln resteert nog € 837.000 voor de afronding in 2022. Op dit moment zijn er geen signalen dat het project niet binnen het krediet kan worden afgerond. • De vooraftrek van de BTW op de investeringsuitgaven is in 2021 nog geheel als kostprijsverhogend geactiveerd in het project. Er is een verzoek ingediend bij de fiscus om 75% (ongeveer € 1 mln inclusief investeringen 2022) terug te vragen bij de fiscus. Echter, een definitief standpunt is nog niet ingenomen. 19

4. Overige aspecten in relatie tot onze controle Onderwerp

Toelichting

Geen sprake van beperkingen in de reikwijdte van onze controle

Er zijn geen beperkingen bij de uitvoering van onze controle opgetreden. Naar onze mening is ons bij de uitvoering van onze controleopdracht door de medewerkers van de gemeente en Dienst Dommelvallei de volledige medewerking verleend en hebben wij volledige toegang tot de benodigde informatie gehad.

Fraude

De verantwoordelijkheid voor het voorkomen en ontdekken van fraude ligt primair bij het bestuur. Onze rol als accountant is om vast te stellen dat de jaarrekening vrij is van materiële afwijkingen door fouten of fraude. Bij fraude is het risico dat een afwijking niet ontdekt wordt groter dan bij fouten, omdat fraude vaak samen gaat met activiteiten om de fraude te verhullen. Onze werkzaamheden ten aanzien van fraude bestaan onder andere uit: - Alertheid op fraudesignalen gedurende de controle; - Evalueren en bespreken van mogelijkheden tot fraude en fraudesignalen met het management. Er zijn gedurende 2021 door ons geen materiële fraudegevallen geconstateerd en er zijn ons eveneens geen vermoedens van fraude bekend. Daarnaast heeft uw college aan ons geen melding gemaakt van geconstateerde fraudegevallen of andere fraudesignalen. Wij hebben geadviseerd om de frauderisicoanalyse te actualiseren en specifieke werkzaamheden op te zetten voor het voorkomen of detecteren van fraude. Door de Nederlandse Beroepsorganisatie van Accountants (NBA) zijn een tweetal notities uitgebracht die daarbij mogelijk behulpzaam kunnen zijn.

Claims en juridische procedures

Er zijn geen andere belangrijke (dreigende en niet gewaardeerde) claims en/of juridische procedures met een mogelijke materiële impact op de cijfers per ultimo 2021, anders dan toegelicht onder de niet uit de balans blijkende verplichtingen en de paragraaf weerstandsvermogen.

4. Overige aspecten in relatie tot onze controle Onderwerp

Toelichting

Gebeurtenissen na balansdatum

Er zijn geen belangrijke gebeurtenissen na balansdatum anders dan hetgeen opgenomen in de niet uit de balans blijkende verplichtingen.

Geautomatiseerde gegevensverwerking

Wij hebben vanuit onze controle op de jaarrekening geen belangrijke bevindingen met betrekking tot de betrouwbaarheid en continuïteit van de geautomatiseerde gegevensverwerking. Wij wijzen u er in algemene zin op dat voortdurende aandacht voor cyberaanvallen geboden is. Helaas hebben wij in onze klantenkring diverse voorbeelden van bedrijven die ernstig zijn geraakt. Als kantoor hebben wij recent zelf een cyberaanval gehad. Het belang van preventieve maatregelen, maar vooral ook van een gedegen voorbereiding in het geval uw organisatie wordt getroffen, kan niet genoeg worden benadrukt. In het kader van onze controle hebben wij dit thema besproken met het management. Wij stellen vast dat dit binnen uw organisatie en bij Dienst Dommelvallei de aandacht heeft.

Onafhankelijkheid

Wij zijn onafhankelijk van uw gemeente en voor zover wij weten heeft zich geen inbreuk voorgedaan op de van toepassing zijnde regels (Verordening inzake de onafhankelijkheid van accountants bij assurance-opdrachten (VIO)) ten aanzien van onafhankelijkheid.

Openstaande punten

• • • •

Laatste check op de jaarrekening (tekstueel, SiSa-bijlage etc.) Toelichting van onze bevindingen in de audit commissie Ontvangst bevestiging bij de jaarrekening (LOR) Afgeven controleverklaring voor de raadsvergadering

5. Bijlage 1 – Tabel fouten en onzekerheden SiSa Nummer

Specifieke uitkering of overig

Regeling specifieke uitkering tijdelijke ondersteuning toezicht en handhaving

n.v.t.

A12B

Incidentele bijdrage ondersteuning naleving controle op coronatoegangsbewijzen

n.v.t.

Regeling specifieke uitkering gemeentelijke hulp gedupeerden toeslagenproblematiek

n.v.t.

Regeling specifieke uitkering Reductie Energiegebruik

n.v.t.

C32

Regeling specifieke uitkering ventilatie in scholen

n.v.t.

C43

Regeling reductie energiegebruik woningen

n.v.t.

C62

Specifieke uitkering aan gemeenten voor de bekostiging van de kwijtschelding van gemeentelijke belastingen van gedupeerden door de toeslag enaffaire

n.v.t.

Onderwijsachterstandenbeleid 2019-2022 (OAB)

n.v.t.

D14

Regeling specifieke uitkering inhalen COVID-19 gerelateerde onderwijsvertragingen

n.v.t.

Subsidieregeling sanering verkeerslawaai

n.v.t.

Regeling specifieke uitkering Extern Advies Warmtetransitie

n.v.t.

Gebundelde uitkering op grond van artikel 69 Participatiewet_gemeentedeel 2021

n.v.t.

Besluit bijstandverlening zelfstandigen 2004 (exclusief levensonderhoud beginnende zelfstandigen) _gemeentedeel 2021

n.v.t.

Fout of onzekerheid

Financiële omvang in €

Toelichting fout / onzekerheid

5. Bijlage 1 – Tabel fouten en onzekerheden SiSa Nummer

Specifieke uitkering of overig

Fout of onzekerheid

Financiële omvang in €

Toelichting fout / onzekerheid

Tozo 1_fundamentele rechtmatigheidseisen

n.v.t.

Tozo 1_belangrijke rechtmatigheidseisen

n.v.t.

Tozo 2

n.v.t.

Tozo 3

n.v.t.

Tozo 4

n.v.t.

Tozo 5

n.v.t.

Kwijtschelding schulden Tozo in het kader van de hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire – gederfde baten die voortvloeien uit kwijtschelden schulden levensonderhoud in jaar T

n.v.t.

Kwijtschelding schulden Tozo in het kader van de hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire – gederfde baten die voortvloeien uit kwijtschelden van achterstallige betalingen op kapitaalverstrekkingen in jaar T

n.v.t.

G12

Kwijtschelden publieke schulden SZW-domein hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire_gemeentedeel

n.v.t.

Regeling specifieke uitkering stimulering sport

n.v.t.

Regeling Sportakkoord 2020–2022

n.v.t.

H16

Regeling Specifieke uitkering ijsbanen en zwembaden

n.v.t.

Strekking controleverklaring Strekking controleverklaring rechtmatigheid:

Goedkeurend

Strekking controleverklaring getrouwheid:

Goedkeurend

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij iBabs is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/11566958/2