Document · PDF

3. Accountantsverslag 2025 gecorrigeerd en getekend

Gemeenteraad 2 juli 2026, gemeente Son en BreugelBij agendapunt: Jaarstukken 2025 Gemeente Son en Breugel4.971 woorden

Open het PDF bij iBabs ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen

Accountantsverslag Gemeente Son en Breugel

1 juni 2026 Eindhoven

Aanbiedingsbrief Gemeente Son en Breugel t.a.v. Gemeenteraad Raadhuisplein 1 5691 AL Son en Breugel

Dit accountantsverslag bevat de belangrijkste bevindingen naar aanleiding van de jaareindecontrole. Waar mogelijk doen wij aanbevelingen gericht op verdere verbetering. Deze aspecten doen geen afbreuk aan ons oordeel omtrent de getrouwheid van de jaarrekening 2025.

Eindhoven, 1 juni 2026

Wij hebben dit verslag in concept besproken met de controller, gemeentesecretaris en wethouder financiën. Tevens wordt dit verslag toegelicht aan de leden van de auditcommissie op 16 juni 2026. Na deze bespreking zal het verslag definitief worden aangeboden aan de gemeenteraad.

Betreft: Accountantsverslag boekjaar 2025 Geachte leden van de raad,

Hierbij bieden wij u het accountantsverslag aan naar aanleiding van onze jaarrekeningcontrole 2025 van de Gemeente Son en Breugel. Onze opdracht is het controleren van de jaarrekening op het aspect getrouwheid. In het kader van onze opdracht hebben wij in oktober 2025 een interim controle uitgevoerd. De bevindingen hieruit zijn reeds in een separate management letter gerapporteerd.

Aansluitend hebben wij in april/mei 2026 de jaareindecontrole uitgevoerd. De jaareindecontrole is gericht op het vormen van een oordeel over de getrouwheid van de jaarrekening (inclusief de rechtmatigheidsverantwoording) in overeenstemming met de Nederlandse regels voor financiële verslaggeving en het vastgestelde normenkader.

Wij vertrouwen erop u middels onze rapportage voldoende geïnformeerd te hebben. Tot het geven van een nadere toelichting zijn wij uiteraard gaarne bereid. Wij danken de medewerkers van de gemeente en Dienst Dommelvallei voor de plezierige en constructieve samenwerking. Met vriendelijke groet, namens ons hele team, ValidSigned door T.M.M. van Lierop RA MSc op 29-06-2026

T.M.M. van Lierop RA MSc Extern accountant

Inhoudsopgave 1. Samenvatting

2. Ons oordeel

3. Bevindingen jaarrekening 2025 1. Rechtmatigheid 2. Grondbedrijf 3. Voorzieningen groot onderhoud 4. Jeugdhulp en WMO 5. Overige bevindingen

10 13 15 16 17

4. Overige aspecten

5. Bijlages 1. Tabel fouten en onzekerheden SiSa 2. Tabel fouten en onzekerheden TOZO

1. Samenvatting - oordeel Ons oordeel Onderwerp

Goedkeurend

Afkeurend

Anders

Toelichting

De jaarrekening 2025 geeft een getrouw beeld van de grootte en samenstelling van zowel de baten en lasten over 2025 als van het vermogen per 31 december 2025 in overeenstemming met het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (BBV).

Geen bevindingen

Wel bevindingen

Anders

Toelichting

Getrouw beeld

Onderwerp

Wij hebben vastgesteld dat de rechtmatigheidsverantwoording zoals opgenomen in de jaarrekening een getrouw beeld geeft van de financiële rechtmatigheid en is opgesteld in overeenstemming met de kadernota rechtmatigheid en het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (BBV). Het college geeft aan niet rechtmatig gehandeld te hebben binnen de tolerantiegrens, vooral op naleving van de aanbestedingswetgeving. Wij nemen in onze controleverklaring hierover een aanvullende paragraaf op.

Rechtmatigheidsverantwoording

WNT verantwoording

SiSa-bijlage

Wij hebben vastgesteld dat binnen de WNT normen is gehandeld en dat de WNTverantwoording zoals opgenomen in de jaarrekening voldoet aan de daaraan te stellen eisen.

Wij hebben de SiSa-bijlage zoals opgenomen in de jaarrekening gecontroleerd met inachtneming van de Nota verwachtingen accountantscontrole 2025. Op grond hiervan melden wij dat geen fouten en/of onzekerheden zijn geconstateerd boven de voor de SiSa geldende rapporteringstoleranties. 4

1. Samenvatting - financiële analyse Financiële analyse 2025 Saldo baten en lasten voor mutatie reserves in k€

Bij uw gemeente worden begrote tekorten in het jaar gedekt door de algemene reserves. Hierdoor wijkt het gepresenteerde resultaat in uw P&C-documenten af van het hiernaast gepresenteerde resultaat na mutatie reserves.

€0

-€ 1.000

-1.510 -2.625 -2.878

Het gerealiseerde saldo van baten en lasten bedraagt € 2.878.000 negatief. Het eigen vermogen van de gemeente neemt per saldo af met dit bedrag. Dit saldo valt € 250.000 negatiever uit dan begroot na wijziging.

-€ 2.000 -€ 3.000 Primaire begroting Begroting na wijziging Realisatie

Resultaat na mutatie reserves in k€* €0 -€ 1.000

De primaire begroting na mutatie reserves van de gemeente Son en Breugel bedroeg € 753.000 negatief Gedurende het jaar is de begroting negatiever bijgesteld, onder andere door de bijraming van de zorgkosten Jeugdhulp.

-753

-1.338 -1.634

Het resultaat na mutatie reserves is € 1.634.000 negatief en is daarmee € 295.000 negatiever dan begroot na bijstelling. De belangrijkste afwijkingen betreffen: • Extra dotatie voorziening bestuurderspensioen -/- € 708.000 (programma 1 in- en externe dienstverlening) • Hogere kosten sociaal domein (jeugd & wmo) -/- € 675.000 (programma 2 Sociale leefomgeving) • BTW-compensatie TGO Ekkersrijt + € 745.000 (programma 2 Sociale leefomgeving) • Vrijval verliesvoorziening grondexploitaties + € 423.000 (programma 4 economische & ruimtelijke ontw.) • Diverse (per saldo) nadelen -/- € 80.000 (diverse programma’s) Van het negatieve resultaat na reserves is het grootste gedeelte als incidenteel aangemerkt. Met de structurele afwijkingen – vooral op zorgkosten – dient de gemeente rekening te houden in de (meerjaren)begroting.

-€ 2.000 -€ 3.000 Primaire begroting Begroting na wijziging Realisatie

Op basis van de meerjarenbegroting 2026-2029 worden voor de komende jaren tekorten voorzien. Het structurele saldo is nog wel positief. Hierin zijn de laatste ontwikkelingen rondom de zorgkosten nog niet verwerkt. Wij adviseren het structurele begrotingssaldo nauwgezet te monitoren.

1. Samenvatting – financiële analyse Financiële analyse 2025 Eigen vermogen in € mln

Opbouw eigen vermogen in € mln

€ 40,0 € 35,0 € 30,0 € 25,0 € 20,0 € 15,0 € 10,0 € 5,0 €-

€40 37,5

36,7

35,9

€30 33,0

€20 €10

0,6 9,7 1,8 23,7

€2022

2023

2024

2025

€(10)

Resultaat

8,8 1,6 22,9 -0,3

2024

2025

Algemene reserve overig Algemene reserve grondbedrijf Bestemmingsr eserve

Externe financiering in € mln

Solvabiliteit in % van balanstotaal

€ 50 € 40

8,0 8,4

60,0% Vlottend 40,0%

€ 30 € 20

32,6

39,3

57,3% 48,6% 38,9%

39,0%

Vast

39,9% 34,5%

20,0% Gemiddelde in NL Son en Breugel

€ 10 0,0%

€0

2024

2025

2022

2023

2024

2025

Het eigen vermogen van de gemeente neemt al enkel jaren af bedraagt € 33 mln eind 2025. De (tussentijds begrote) tekorten worden onttrokken aan de algemene reserves. De bestemmingsreserves nemen tevens af, met name door onttrekkingen aan diverse dekkingsreserves te dekking van kapitaallasten. De solvabiliteit van de gemeente neemt opnieuw af en bedraagt 34,5% eind 2025. Deze dalende trendlijn hangt nadrukkelijk samen met het investeringsniveau van de gemeente in de afgelopen jaren. In 2025 is de totale externe financiering verder toegenomen met € 6,3 mln naar € 47,3 mln. Hiermee zijn in 2025 - naast de reguliere bedrijfsvoering - onder andere gebouwen aangekocht vanuit strategisch oogpunt (€ 5,2 mln, zie tevens paragraaf 3.2) en is project de Bongerd (€ 1,4 mln) - gefinancierd. De liquiditeit per eind 2025 bedraagt nog slechts € 0,4 mln en is daarmee beperkt. Op basis van de paragraaf weerstandsvermogen is het weerstandsvermogen van de gemeente voldoende om de risico’s (€ 3,1 mln) af te dekken met vrij besteedbare reserves (€ 8,8 mln). Daarnaast zijn in 2025 de risico’s inzake de lopende grondexploitaties gekwantificeerd ; de reserve grondbedrijf is toereikend om dit af te dekken. Ondanks dat de financiële positie van de gemeente eind 2025 nog prima is, adviseren wij de ontwikkeling van de reserves en de mate van financiering te bewaken.

2. Ons oordeel Onderwerp

Toelichting

Gehanteerde goedkeurings- en rapporteringstolerantie

Wij hebben de jaarrekeningcontrole 2025 uitgevoerd met inachtneming van de onderstaande toleranties gebaseerd op het controleprotocol. Indien de geconstateerde fouten en onzekerheden het bedrag van de goedkeuringstolerantie niet overschrijden kan in beginsel een goedkeurende controleverklaring worden afgegeven. Wij zijn hierbij uitgegaan van de werkelijke lasten conform de jaarrekening.

Controleverschillen

Grondslag

Omvang

Tolerantie

Fouten & onzekerheden

2% van de lasten exclusief dotatie reserves

€ 57.770.000

€ 1.155.000

Rapporteringstolerantie

€

In de jaarrekening 2025 resteren onderstaande ongecorrigeerde controleverschillen en onzekerheden met betrekking tot de getrouwheid. Omdat het totaal aan controleverschillen onder de toleranties blijft, heeft dit geen effect op ons oordeel.

Omschrijving

Soort Afwijking

Richting

Omvang

Verwijzing

Vaststelling levering zorg

Onzekerheid

€ 351.000

3.4

Totaal getrouwheidsoordeel

50.000

€ 351.000

2. Ons oordeel Onderwerp

Toelichting

Jaarverslag verenigbaar

Wij hebben vastgesteld dat het jaarverslag overeenkomstig het BBV is opgesteld en, voor zover wij dat kunnen beoordelen, verenigbaar is met de jaarrekening. De programmaverantwoording hebben wij marginaal getoetst, wat zoveel betekent als het signaleren van mogelijke tegenstrijdigheden. De accountantscontrole omvat derhalve geen oordeel over de inhoudelijke juistheid en/of volledigheid van de informatieverstrekking opgenomen in de programmaverantwoording.

Schattingen

De opstelling van de jaarrekening vereist dat het college oordelen vormt en schattingen en veronderstellingen maakt die van invloed zijn op de toepassing van grondslagen en de gerapporteerde waarde van het vermogen en van de baten en lasten. De daadwerkelijke uitkomsten kunnen afwijken van deze schattingen. De schattingen en onderliggende veronderstellingen zijn in het kader van onze controleopdracht op aanvaardbaarheid beoordeeld. Hierbij hebben wij geen belangrijke tekortkomingen geconstateerd. In uw jaarrekening zijn de volgende belangrijke schattingen verwerkt: • De waardering van de grondexploitaties en overige grondposities (zie bevinding 3.2) • De waardering van de voorzieningen groot onderhoud (zie bevinding 3.3) • De waardering van de overige voorzieningen, waaronder de personele voorzieningen • De inbaarheid van debiteuren en de getroffen voorziening voor dubieuze debiteurenposities

Verbonden partijen

In uw jaarrekening zijn diverse bijdragen aan verbonden partijen verwerkt. De (op basis van de financiële impact en risicoprofiel) belangrijkste verbonden partijen betreffen: • GR Dienst Dommelvallei: bijdrage € 5,9 mln • GR Blink: bijdrage € 1,7 mln • Veiligheidsregio Brabant-Zuidoost: bijdrage € 1,1 mln Bovengenoemde bedragen zijn verwerkt op basis van de (concept) jaarcijfers 2025 zoals opgeleverd door de verbonden partij. Wij stemmen in met de huidige verwerking in de jaarrekening. In dit verband wijzen wij u op het volgende: • De kosten voor de Veiligheidsregio Brabant-Zuidoost gaan de komende jaren verder omhoog. Bovendien is daar beperkt weerstandsvermogen beschikbaar om hogere kosten en risico’s op te vangen. Wij adviseren dit goed te monitoren. 8

2. Ons oordeel Onderwerp

Toelichting

Interne beheersing

Op basis van onze werkzaamheden hebben wij geen significante tekortkomingen in de interne beheersing geconstateerd. In 2025 is een verbeterslag gemaakt in de uitvoering van de Verbijzonderde interne controle. In onze management letter hebben wij enkele aandachtspunten opgenomen voor de verdere verbetering van processen. De belangrijkste aandachtspunten van interne beheersing betreffen: • Naleving van het inkoopbeleid en de aanbestedingswetgeving. Uit de rechtmatigheidsanalyse blijkt dat diverse inkopen niet in lijn met de wetgeving tot stand zijn gekomen. • Verbetering van de processen jeugdzorg en wmo, waaronder met name de opgave voor het terugbrengen van de zorgkosten en het intern vaststellen van rechtmatige zorglevering. Op het gebied van personeel- en salarisverwerking is gebleken dat de reguliere financiële controles op de personeelskosten eind 2025 en begin 2026 niet konden worden uitgevoerd door een update in de applicatie. Er zijn geen materiele fouten geconstateerd en de grootste issues zijn inmiddels verholpen. Dit heeft intern de aandacht

SiSa-Bijlage

De SiSa-bijlage en bijbehorende stukken dienen door uw organisatie voor 15 juli a.s. elektronisch bij het CBS te worden aangeleverd. De verplichten tabellen voor fouten en onzekerheden die aangeleverd moeten worden bij het CBS zijn opgenomen achter in het verslag. Wij merken in positieve zin op dat de controle op deze SiSa regelingen ten opzichte van vorige jaren veel soepeler is verlopen en geven hiervoor een compliment aan de organisatie.

3.1 Rechtmatigheid Rechtmatigheid

Algemeen

Met de rechtmatigheidsverantwoording legt het college van B&W verantwoording af over drie aspecten van de financiële rechtmatigheid. Hierbij wordt aangesloten bij de landelijke kaders (zoals de Kadernota rechtmatigheid) en de door de raad vastgestelde kaders, waaronder de financiële verordening en het (besluit bij het) controleprotocol inclusief het normenkader. Hierbij is rekening gehouden met een tolerantiegrens van 2% (zijnde € 1.155.000) en een rapporteringsgrens van € 50.000. Onze rol als accountant betreft het vaststellen dat eventuele rechtmatigheidsafwijkingen juist en volledig zijn opgenomen en toegelicht, rekening houdend met bovenstaande grenzen. Wij hebben hiervoor de uitkomsten van de Verbijzonderde Interne Controle (VIC) geïnspecteerd en de ingenomen standpunten getoetst. Het college is van mening dat er onrechtmatigheden zijn begaan boven de tolerantiegrens. Hiermee is er niet rechtmatig gehandeld binnen de kaders. Zie onderstaand de gemelde onrechtmatigheden:

Criteria

Onze controle verklaring

Criteria

Gemelde afwijking

Waarvan niet acceptabel

Ons oordeel

Voorwaardencriterium

€

1.296.000

€

1.296.000

Akkoord, zie toelichting volgende dia

Begrotingscriterium

€

699.000

€

254.000

Akkoord, zie toelichting volgende dia

Misbruik- en oneigenlijk gebruik criterium

Totaal rechtmatigheidsoordeel

€

1.995.000

€

Akkoord 1.550.000

Ons inziens is bovenstaande tot stand gekomen binnen de spelregels en op getrouwe wijze weergegeven in de rechtmatigheidsverantwoording. De bijbehorende toelichting, in de paragraaf bedrijfsvoering, geeft het gewenste inzicht. Omdat de niet acceptabele afwijkingen hoger zijn dan de vastgestelde tolerantiegrens, nemen wij in onze controleverklaring een aanvullende paragraaf ter benadrukking van deze aangelegenheid op.

3.1 Rechtmatigheid (vervolg) Rechtmatigheid (vervolg) Voorwaarden criterium

Ten aanzien van dit criterium zien de risico’s vooral toe op naleving van de aanbestedingswetgeving. Door de organisatie is een uitgebreide inkoopanalyse opgesteld waarbij is getoetst of is voldaan aan de aanbestedingswetgeving. Wij hebben deze getoetst en zijn het eens met de getrokken conclusies en de opgenomen toelichting in de paragraaf bedrijfsvoering. Wij merken vanuit deze inkoopanalyse de volgende zaken op: • De totale onrechtmatigheid bedraagt € 1.296.000 en ziet toe op een twaalftal inkooprelaties. Ondanks dat dit een forse onrechtmatig betreft, was dit reeds gedurende het jaar bekend en reeds de management letter aangekondigd. • De onrechtmatigheid ziet enerzijds toe op diverse bekende doorlopende contracten voor € 811.500 op het gebied van inhuur, gladheidbestrijding en beveiliging van opvanglocaties. De onrechtmatigheid ten aanzien van de beveiliging van opvanglocaties is ondertussen opgelost. Voor wat betreft de inhuur en gladheidsbestrijding heeft de gemeente in de paragraaf bedrijfsvoering toegelicht dat deze onrechtmatigheden tussentijds niet kunnen worden beëindigd. Deze lasten lopen daardoor ook in 2026 nog door en zullen dan opnieuw onrechtmatig zijn. • De nieuw ontstane onrechtmatigheden zien toe op diverse inhuuropdrachten (€ 338.000), externe ondersteuning bij enkele nieuwbouwprojecten (€ 83.000) en onderhoud openbare verlichting (€ 63.500).

De mogelijkheden om deze onrechtmatigheden op korte termijn op te heffen worden momenteel onderzocht. • Ondanks dat bovenstaande tijdig bekend en gecommuniceerd is, hebben wij het management en college geadviseerd actie te ondernemen binnen het proces inkopen en aanbesteden zodat naleving van wet- en regelgeving beter geborgd is.

3.1 Rechtmatigheid (vervolg) Rechtmatigheid (vervolg) Begrotingscriterium

Voor dit criterium is aangesloten bij de Kadernota Rechtmatigheid 2025 (zie schema hiernaast), de financiële verordening en het aanvullend raadsbesluit genomen bij de vaststelling van het controleprotocol 2025. Op basis hiervan constateert het college per programma het volgende: • De lasten op programma 1 ‘Interne en externe dienstverlening’ zijn € 445.000 hoger dan begroot door de aanvulling in de pensioenvoorziening vanwege de overgang naar het ABP. Deze extra kosten volgen uit de verslaggevingsregels en zijn daardoor acceptabel. • De lasten op programma 3 ‘Fysieke en veilige leefomgeving’ zijn € 179.000 hoger dan begroot door extra inhuur. Dit is op basis van de kaders als niet-acceptabel aangemerkt. • De totale overschrijding op investeringskredieten bedraagt € 75.000 en ziet toe op een zevental individuele kredieten. Deze zijn nietacceptabel. • Op de andere programma’s is sprake van onderschrijdingen van lasten danwel baten. Melding hiervan is bij de jaarrekening is op basis van het aanvullend raadsbesluit tijdig en daarmee rechtmatig. Wij vinden de analyse van college B&W op dit onderdeel toereikend.

3.2 Grondbedrijf Grondbedrijf - grondexploitaties Bevinding Grond exploitaties

Geïnvesteerd vermogen in mln€ €6 €4 €2

3,0

3,6

€0

Verlies voorziening

-€ 2

Boekwaarde grexen

-€ 4

-8,1

-7,8

-€ 6

bestaat met name uit project Centrum Breugel van € 3,1 mln. Hiertegenover staat een verliesvoorziening van € 7,8 mln. De kosten en verkopen zijn gedurende 2025 beperkt qua omvang. De verliesvoorziening is gebaseerd op contante waarde en ziet toe op Centrum Breugel € 3 mln (2024: € 3,1 mln), Centrum Son € 4,7 mln (2024: € 4,7 mln) en Akkerpad € 0,2 mln (2024: € 0,2 mln). Bij Centrum Breugel valt op dat sprake is van meevallers bij het bouw- en woonrijpmaken van de eerste fase, terwijl tegelijkertijd een tegenvaller is ontstaan van € 0,2 mln door de realisatie van 51 parkeerplaatsen. In 2025 is duidelijkheid ontstaan over de verplichte aanleg van deze parkeerplaatsen. Deze waren in het verleden nog niet financieel doorgerekend. De voornaamste onzekerheden binnen de lopende exploitaties schuilen ons inziens in Centrum Son. De vastgestelde gebiedsvisie door de raad moet nog verder worden uitgewerkt en financieel worden vertaald in de doorrekening van de grondexploitatie. Ter dekking van de risico’s is nog een reserve van € 1,6 mln beschikbaar.

-€ 8 -€ 10

Het geïnvesteerde vermogen in grondexploitaties bedraagt eind 2025 € 3,6 mln positief. Dit

2024

2025

Ondanks dat wij instemmen met de waardering vinden wij de interne projectmonitoring niet optimaal. Dit hangt ons inziens samen met de vele wisselingen op de functie planeconoom. 13

3.2 Grondbedrijf (vervolg) Grondbedrijf – overig Bevinding Strategische gronden

In 2025 is voor € 1,0 mln aan strategische gronden aangekocht. Hiermee bedraagt het totaal aan strategische gronden circa € 12,3 mln. Het gaat hierbij om gronden voor toekomstige woningbouwprojecten of natuurgebieden. Wij hebben de waardering van deze gronden als onderdeel van de materiële vaste activa getoetst en geconstateerd dat deze passen binnen de visie van de gemeenteraad. Op dit moment is er dan ook geen aanleiding om af te waarderen. Verder heeft de gemeente in boekjaar 2025 voor € 5,2 mln aan gebouwen (Nieuwstraat 45 & Kanaalstraat 9) gekocht vanuit strategisch oogpunt. Vanwege de omvang van de strategische posities adviseren wij u periodiek de risico’s van het grondbedrijf in kaart te brengen (bijvoorbeeld middels een risico-rapportage) en de raad hierin mee te nemen.

3.3 Voorzieningen groot onderhoud Voorzieningen groot onderhoud De gemeente heeft ter financiering van toekomstig onderhoud aan haar investeringen (gebouwen, wegen, etc.) egalisatievoorzieningen gevormd. Een voorziening moet, in tegenstelling tot een bestemmingsreserve, volledig zijn. In het kader van onze jaarrekeningcontrole besteden wij nadrukkelijk aandacht aan de diverse onderhoudsvoorzieningen. Hierbij richten wij ons met name op de volgende vragen: 1. Zijn de jaarlijkse stortingen in de voorzieningen in overeenstemming met de begroting en gebaseerd op een onderhoudsplanning? 2. Zijn de onttrekkingen aan de voorziening in lijn met het doel van de voorziening? 3. Ligt het eindsaldo van de voorziening in lijn met het onderhoudsplan? Onderstaand een overzicht van de belangrijkste voorzieningen: Plan

Wegen

Gebouwen

Riool

Storting

Stand 31-12-2025 (plan)

Stand 31-12-2025 (realiteit)

Verschil

Onderhoud gebouwen

2025-2033

€ 339.000*

€ 522.000

€ 1.169.000

€ 647.000

Riolering

2023-2027

n.v.t.

€ 1.571.000

€ 2.051.000

€ 480.000

In 2024 heeft de raad besloten de reserve wegen om te zetten naar een voorziening. Dit echter zonder vastgesteld beheerplan, actuele projectplanning en zonder aansluiting met een financiële doorrekening. In deze situatie is het niet toegestaan een voorziening te vormen. Wij hebben geadviseerd om eerst het beeld van de benodigde middelen scherp te krijgen als onderdeel van het begrotingsproces 2027. Daarna kan besloten worden om dit wel of niet te financieren via een voorziening. Het nieuwe meerjarenonderhoudsplan voor gebouwen is geactualiseerd met een looptijd tot 2033. De dotatie is hiermee verhoogd naar € 276.000 en extra aangevuld met een bedrag voor planmatig onderhoud voor het Combigebouw & bijdragen vanuit SPUK. De stand per einde jaar bedraagt € 1,2 mln en is hoger dan het plan, vooral door uitgesteld onderhoud (vooral sporthal de Landing). Op basis van de doorrekening loopt de voorziening in 2031 negatief. Wij hebben geadviseerd na te gaan wat dit betekent voor de jaarlijks benodigde dotatie. De voorzieningen voor riolering betreft geen zuivere onderhoudsvoorzieningen, maar zijn ontstaan vanuit voordelen op dit taakveld en mede bedoeld voor het egaliseren van tarieven richting de toekomst. Deze positie is juist verwerkt in de jaarrekening.

3.4 Jeugdhulp en WMO Jeugdhulp en WMO Zuivere lasten Jeugdhulp en WMO in € mln €0

€2

WMO

3,6 3,5 3,7 3,8

Jeugd hulp

5,5 4,5 6,3 6,9

€4

€6

€8

2024 Primaire begroting Begroting na wijziging Realisatie

Om te kunnen concluderen dat de zorglasten die zijn verantwoord ook rechtmatig en getrouw zijn, moet worden vastgesteld dat de gefactureerde zorg ook daadwerkelijk is geleverd. Hiertoe steunt de gemeente op de productieverantwoordingen en accountantsverklaringen die van de zorgaanbieders worden ontvangen. Op basis van aanbieders zonder (goedkeurende) controleverklaring bedraagt de onzekerheid over de geleverde zorg op totaal niveau € 938.000. Dit is hoger dan vorig jaar.

Onzekerheid zorglevering in €K Op basis van PV en CV

312

Rest onzekerh eid

249

€0

165

102

461

€ 200

€ 400

€ 600

Jeugd

Wmo

PGB's

€ 800

De primaire begroting voor WMO en Jeugdhulp is mede gebaseerd op historische gegevens uit 2024. Gedurende 2025 is met name de begroting op Jeugdhulp fors naar boven bijgesteld van € 4,5 mln naar € 6,3 mln. In de realisatie valt op dat de werkelijke kosten Jeugdhulp nogmaals hoger uitvallen. Een verdere stijging in kosten werd tussentijds al als risico aangekaart. De kostenstijging komt met name voort uit ambulante jeugdhulp en meerdere complexe casussen. Wij hebben in management letter reeds geadviseerd om het budgetbeheer binnen het sociaal domein aan te scherpen. In april/mei 2026 zijn de productieverantwoordingen van zorgaanbieders ontvangen en is de gemeente gestart met het afstemmen van deze verantwoordingen met de eigen zorgadministratie. Het doel hiervan is onder andere om te bepalen wat er met de verschillende zorgaanbieders nog moet worden verrekend in verband met zorg die tot en met 2025 is geleverd. Wij hebben de afstemming zorgkosten uitvoerig gecontroleerd. Uit onze controle zijn geen materiële verschillen gebleken.

€ 1.000

De gemeente heeft achteraf aanvullende werkzaamheden verricht, waaronder gerichte cliëntonderzoeken als onderdeel van het herindicatieproces, om deze onzekerheid verder terug te brengen. De resterende onzekerheid bedraagt zodoende nog € 351.000. Dit blijft ruim onder de tolerantiegrenzen. Wij adviseren om binnen dit proces standaard risico-gerichte werkzaamheden in te bouwen om de resterende onzekerheid verder te kunnen verminderen. 16

3.5 Overige bevindingen Onderwerp

Toelichting

Bestuurders pensioen

De gemeente is zelf verantwoordelijk voor het aanhouden van een toereikend voorziening inzake de pensioenaanspraken van (oud)wethouders en burgemeesters. Per 1 januari 2028 dient deze voorziening overgedragen te worden aan het ABP. De commissie BBV heeft uitgesproken dat gemeenten reeds binnen hun jaarrekening 2025 rekening moeten houden met de hogere overdrachtswaarde die bij deze overgang hoort. Ultimo 2025 bedraagt deze voorziening € 2,4 mln ten opzichte van € 1,7 mln per 31 december 2024. De stijging is het gevolg van het voldoen aan de dekkingsgraad binnen het ABP en het toevoegen van oud wethouders waarvan het pensioen al was ingegaan voordat de APPA-voorziening verplicht werd (en die om die reden voorgaande jaren niet de voorziening zaten). In de voorziening is rekening gehouden met een dekkingsgraad van het ABP van 115,2%. Wij kunnen – op basis van de huidige beschikbare informatie – instemmen met de waardering zoals opgenomen in de jaarrekening. Wij merken op dat de uiteindelijke overdrachtswaarde naar het ABP per 1 januari 2028 alsnog kan afwijken van de huidige omvang van de voorziening, onder andere door wijzigingen in de dekkingsgraad.

Tijdelijke gemeentelijke opvang asielzoekers

Rondom de opvang asielzoekers speelt gedurende 2025 binnen de gemeente het volgende: • Van 17 juli 2024 t/m 17 januari 2025 was binnen de gemeente sprake van een tijdelijke gemeentelijke opvanglocatie (TGO). De financiële afwikkeling hiervan is afgerond. • In 2024 heeft uw gemeente bij de Belastingdienst een verzoek ingediend om de btw op de uitgaven in het kader van deze TGO (€ 748.000) terug te vorderen via het btw-compensatiefonds. Gezien de onzekerheid hierover is dit bedrag destijds voorzichtigheidshalve niet als bate verwerkt. Het verzoek is inmiddels door de Belastingdienst goedgekeurd. De compensatie is zodoende als bate verwerkt in de jaarrekening 2025.

4. Overige aspecten in relatie tot onze controle Onderwerp

Toelichting

Geen sprake van beperkingen in de reikwijdte van onze controle

Er zijn geen beperkingen bij de uitvoering van onze controle opgetreden. Naar onze mening is ons bij de uitvoering van onze controleopdracht door de medewerkers van de gemeente en Dienst Dommelvallei de volledige medewerking verleend en hebben wij volledige toegang tot de benodigde informatie gehad.

Fraude

De verantwoordelijkheid voor het voorkomen en ontdekken van fraude – waaronder corruptie – ligt primair bij het bestuur. Onze rol als accountant is om vast te stellen dat de jaarrekening vrij is van materiële afwijkingen door fouten of fraude. Bij fraude is het risico dat een afwijking niet ontdekt wordt groter dan bij fouten, omdat fraude vaak samen gaat met activiteiten om de fraude te verhullen. Onze werkzaamheden ten aanzien van fraude bestaan onder andere uit: • Alertheid op fraudesignalen gedurende de controle; • Evalueren en bespreken van mogelijkheden tot fraude en fraudesignalen met het management; • Het uitvoeren van een analyse op handmatige journaalposten, onder andere om ingrijpen van het bestuur in de interne beheersing te kunnen identificeren; • Het uitvoeren van controlewerkzaamheden op schattingsposten, onder andere om oneigenlijke beïnvloeding door het bestuur te kunnen identificeren; • Het beoordelen van rechten in de financiële administratie en de bankapplicatie alsmede het uitvoeren van een bankanalyse, met als doel om fouten en fraude in de uitgaande betalingen te kunnen identificeren; • Het uitvoeren van controlewerkzaamheden op de aanwezigheid van indicaties van ambtelijke corruptie binnen het inkoopproces. Er zijn gedurende 2025 door ons geen materiële fraudegevallen geconstateerd en er zijn ons eveneens geen vermoedens van fraude bekend.

Daarnaast heeft uw bestuur aan ons geen melding gemaakt van geconstateerde fraudegevallen of andere fraudesignalen. Wij hebben in de management letter geadviseerd om een fraudebeleid op te stellen.

Er zijn geen belangrijke (dreigende en niet gewaardeerde) claims en/of juridische procedures met een mogelijke materiële impact op de cijfers per ultimo 2025. 18

4. Overige aspecten in relatie tot onze controle Onderwerp

Toelichting

Gebeurtenissen na balansdatum

Er zijn geen belangrijke gebeurtenissen na balansdatum.

Geautomatiseerde gegevensverwerking

Wij hebben vanuit onze controle op de jaarrekening geen belangrijke bevindingen met betrekking tot de betrouwbaarheid en continuïteit van de geautomatiseerde gegevensverwerking.

Onafhankelijkheid

Wij zijn onafhankelijk van uw gemeente en voor zover wij weten, heeft zich geen inbreuk voorgedaan op de van toepassing zijnde regels (Verordening inzake de onafhankelijkheid van accountants bij assurance-opdrachten (ViO)) ten aanzien van onafhankelijkheid.

Openstaande punten

Definitieve jaarrekening doornemen Afronding dossierwerkzaamheden Verkrijgen bevestiging bij de jaarrekening (LOR) Controleverklaring verstrekken Toelichting in audit commissie

5. Bijlage 1 – Tabel fouten en onzekerheden SiSa Nummer

Specifieke uitkering of overig

Regeling specifieke uitkering gemeentelijke hulp gedupeerden toeslagenproblematiek

n.v.t.

C62

Specifieke uitkering aan gemeenten voor de bekostiging van de kwijtschelding van gemeentelijke belastingen van gedupeerden door de toeslagenaffaire

n.v.t.

C92

Regeling specifieke uitkering informatiepunten Digitale Overheid

n.v.t.

Onderwijsachterstandenbeleid 2023-2026 (OAB)

n.v.t.

E21

Regeling specifieke uitkering circulaire ambachtscentra

n.v.t.

E44B

Tijdelijke impulsregeling klimaatadaptatie 2021-2027 (SiSa tussen medeoverheden)

n.v.t.

E120

Regeling specifieke uitkering stimulering verkeersveiligheidsmaatregelen 2025-2030

n.v.t.

Gebundelde uitkering op grond van artikel 69 Participatiewet_gemeentedeel 2025

n.v.t.

Besluit bijstandverlening zelfstandigen 2004 (uitsluitend kapitaalverstrekking) _gemeentedeel 2025

n.v.t.

Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers (Tozo) _gemeenteldeel 2025

G10

Wet inburgering 2021_gemeentedeel 2025

n.v.t.

G12

Kwijtschelden publieke schulden SZW-domein hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire_gemeentedeel 2025

n.v.t.

G13

Onderwijsroute_ deel gemeente 2025

n.v.t.

Regeling specifieke uitkering stimulering sport 2024-2025

n.v.t.

Fout of onzekerheid

Financiële omvang in €

Toelichting fout / onzekerheid

Zie bijlage 2

5. Bijlage 1 – Tabel fouten en onzekerheden SiSa Nummer

Specifieke uitkering of overig

Fout of onzekerheid

Financiële omvang in €

Toelichting fout / onzekerheid

H30

Specifieke uitkering versterking voor sport en bewegen, gezondheidsbevordering, cultuurparticipatie en de sociale basis 2023-2026

n.v.t.

J17

Realisatiestimulans

n.v.t.

J55

Aanpak energiearmoede

n.v.t.

J94

Regeling houdende regels verstrekking specifieke uitkering aan gemeenten verduurzaming […] van eigenaars, woonverenigingen en wooncoöperaties

n.v.t.

J105

Regeling specifieke uitkering startbouwimpuls

n.v.t.

J209

Meerjarige regeling voor huisvesting aandachtsgroepen

n.v.t.

K28

Tijdelijke regeling capaciteit decentrale overheden voor klimaat- en energiebeleid

n.v.t.

Regeling specifieke uitkering uitvoering subsidieregeling sanering varkenshouderijen

n.v.t.

M16

Bekostigingsregeling opvang ontheemden Oekraïne

n.v.t.

Strekking controleverklaring Rechtmatigheidsoordeel specifieke uitkeringen (zoals blijkt uit de controleverklaring):

Goedkeurend

Strekking controleverklaring getrouwheid gehele jaarrekening:

Goedkeurend

5. Bijlage 2 – Tabel fouten en onzekerheden TOZO Nummer

Specifieke uitkering of overig

Tozo 1_fundamentele rechtmatigheidseisen

n.v.t.

Tozo 1_belangrijke rechtmatigheidseisen

n.v.t.

Tozo 2

n.v.t.

Tozo 3

n.v.t.

Tozo 4

n.v.t.

Tozo 5

n.v.t.

Kwijtschelding schulden Tozo in het kader van de hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire – gederfde baten die voortvloeien uit kwijtschelden schulden levensonderhoud in jaar T

n.v.t.

Kwijtschelding schulden Tozo in het kader van de hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire – gederfde baten die voortvloeien uit kwijtschelden van achterstallige betalingen op kapitaalverstrekkingen in jaar T

n.v.t.

Fout of onzekerheid

Financiële omvang in €

Toelichting fout / onzekerheid

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij iBabs is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/17153540/1