20201124 verslag cie Bz 24-11-2020

Samenvatting van het audioverslag van de digitale openbare vergadering van de commissie Burgerzaken van de gemeente Son en Breugel, gehouden op dinsdag 24 november 2020, locatie: Microsoft Teams Aanwezig: De heer Th. Groenemans voorzitter (plv) Mevrouw M. Weerts griffier De heer M.J.A. van Beek (Dorpsbelang) lid De heer J.P. Pasanea (VVD) lid De heer F. Meulenbroeks (DorpsVISIE) lid Mevrouw M. Bonnier (CDA) lid (plv) De heer W.J. Buurke (PvdA/GroenLinks) lid De heer S. Philippi (VOOR U!) lid De heer P.J. van Liempd wethouder De heer J. de Bruin wethouder Mevrouw J. Verhoof notulist (Notuleerservice Nederland) Afwezig: Mevrouw M . van Zwieten (D66) lid Mevrouw J. Goossens-Junier voorzitter De heer C. Limpens (CDA) lid Ambtelijke ondersteuning: De heer J. Dings (punt 4 en 6) Mevrouw M. van der Steen (punt 6) De heer W. Hermsen (punt 6) Presentatie: Mevrouw J. Biewenga, de heren F. Das en R. Huybregts - Monitor Sociaal Domein (punt 6)

Agenda: 1. Opening 2. Spreekmogelijkheid voor het publiek over onderwerpen die op de agenda staan 3. Vaststelling van de samenvatting van het audioverslag van de commissie Burgerzaken van 13 oktober 2020 4. Lokaal gezondheidsbeleid 2021 – 2024 5. Motie “Samen staan we sterk tijdens Corona” 6. Presentatie Monitor Sociaal Domein 7. Ingekomen stukken en mededelingen 7a. Ingekomen stukken: 7b. Mededelingen 7c. Regionale ontwikkelingen 8. Rondvraag 9. Sluiting 1. Opening De voorzitter opent de digitale openbare vergadering om 20.00 uur en heet iedereen welkom. Deze vergadering is ook te volgen via de livestream. Als de verbinding wordt verbroken wordt de vergadering (tijdelijk) geschorst. De heer Groenemans vervangt de voorzitter mevrouw Goossens-Junier. Mevrouw van Zwieten is verhinderd en heeft geen vervanging. Mevrouw Bonnier vervangt de heer Spooren van het CDA. De voorzitter vraagt de leden om, ter controle van hun aanwezigheid, te benoemen dat men deelneemt aan de vergadering. De sprekersvolgorde begint, bij afwezigheid van D66, met Dorpsbelang. Het is de bedoeling rond half 10 een korte pauze in te lassen en uiterlijk om 11 uur de vergadering af te ronden. 20.00201124 Verslag cie BZ 24.11.2020

De VVD vraagt over de genoemde eindtijd of de agendapunten die dan nog niet volledig zijn behandeld dan ook niet naar de raad gaan. Gevraagd wordt de vergadering niet te versnellen vanwege de tijd. Dit wordt door de voorzitter bevestigd. Dorpsbelang vraagt of de commissieleden wel de vrijheid krijgen om te bepalen of men de agendapunten wil afmaken. De voorzitter wil effectief vergaderen en zich houden aan de afspraken gemaakt in het presidium. De agenda wordt hierna vastgesteld. 2. Spreekmogelijkheid voor het publiek over onderwerpen die op de agenda staan De voorzitter constateert dat zich geen insprekers hebben gemeld. 3.

Vaststelling van de samenvatting van het verslag van de vergadering d.d. 13 oktober 2020 Lijst van toezeggingen 7 juli 2020 De heer van Beek (Dorpsbelang) zegt dat hij samen met de heer Buurke (PvdA/GroenLinks) heeft geconstateerd dat het is lastig in deze corona tijd iets te organiseren omtrent een informatie-avond over 5G. Daarom is dit voor nu in de ijskast gezet. Lijst van toezeggingen 19 mei 2020 Het CDA licht toe dat de huidige locatie van de ”social sofa” tegenover de Aldi tussen twee reguliere bankjes is. Het verzoek is gedaan deze op een mooiere plek in het dorp te zetten. Men vraagt zich af waarom dit zo lang moet duren. Wethouder De Bruin heeft contact gehad met de ondernemer tegenover de nieuwe locatie van de bank. De bank wordt veelvuldig gebruikt en men zou het fijn vinden als hier ook een grotere afvalbak wordt geplaatst. Hij heeft vandaag te horen gekregen dat deze ondernemer akkoord is met de plaatsing. Het heeft langer geduurd, omdat men eerst naar de plek tegenover de huidige Hema heeft gekeken. De datum is afhankelijk van de beschikbaarheid van de hoogwerker die hiervoor nodig is. De voorzitter constateert dat het verslag van 13 oktober 2020 ongewijzigd is vastgesteld en dat de lijst van toezeggingen is doorgenomen. 4. Lokaal gezondheidsbeleid 2021 - 2024 De voorzitter zegt dat de heer Dings is aangeschoven voor de ambtelijke ondersteuning.

De meerderheid van de raad op 12 november 2020 vond het voorstel niet rijp voor behandeling. Daarom wordt dit punt vanavond opnieuw aan de orde gebracht. Hij licht de werkwijze toe van de behandeling en de commissieleden zijn hiermee akkoord. Dorpsbelang betreurt het dat het voorstel is terugverwezen naar de commissie, want spreker had al eerder aangegeven dit een goed plan te vinden. De doelgroepen en speerpunten zijn helder. Het plan komt duidelijk voort uit het landelijk gezondheidsbeleid. Het is een ambitieus plan met nieuwe speerpunten dat nadrukkelijk de verbinding zoekt. Het advies van de Adviesraad Sociaal Domein (ASD) is nadrukkelijk meegenomen. De doelstellingen zijn SMART geformuleerd waar dit mogelijk is. Er is een evaluatie voorzien na één jaar. Het CDA had kritiek op de vele taalfouten in het voorstel en dit is inmiddels herschreven. In een memo heeft de wethouder een en ander nader toegelicht. Spreker begrijpt niet waarom dit weer aan de orde komt, de wethouder heeft aangetoond voldoende aandacht hiervoor te hebben. Het is belangrijk nu te beginnen met de uitvoering. Het CDA zegt dat de eerste indruk is dat er een geslaagde poging is ondernomen in het herschrijven van dit document en in het memo zijn nuances hierop aangebracht. Men kan in grote lijnen leven met dit beleid. Dit gezondheidsbeleid legt de aandacht op preventie.

Het is lastig om dit meetbaar te maken, spreker is op zoek naar meer concreetheid. Er wordt een link gemaakt met het landelijk beleid door regelmatig terug te vallen op het verbeteren van de leefstijl van de inwoners. Er wordt ingezet op een Leefstijdakkoord. Waarom weer een nieuw akkoord? Kan dat niet verwerkt worden in dit beleid? Een plan van aanpak in 2021, vaststelling in 2022, betekent een start van uitvoering in 2023. Het Leefstijlakkoord is nog niet concreet, terwijl hier wel steeds naar verwezen wordt als uitgangspunt voor concrete acties. Het wordt niet duidelijk wat er in de tussentijd gebeurt.

2

Spreker vraagt om in het stuk op pagina 7 te herschrijven dat suïcide een bijkomstigheid is, dit is een ongelukkige woordkeuze. Een aantal opmerkingen over de speerpunten: - De leefstijlverbetering. Hier ligt met name de focus op 0- tot 18-jarigen. Er zou meer aandacht moeten zijn voor de oudere jongeren. Deze generatie gaat veel geld kosten als men nu niet op tijd aandacht hieraan besteedt. Ook worden er percentages genoemd bij doelstellingen, maar waar zijn deze op gebaseerd? - Rookvrij opgroeien zou in 2040 vanzelfsprekend moeten zijn. In het lokaal uitvoeringsplan staat dat men in 2022 rookvrije speeltuinen samen met de jeugdgemeenteraad gaat bewerkstelligen. Dit geldt ook voor rookvrije sportaccomodaties. Waarom zo laat? - Er zijn veel signalen dat drugsgebruik onder jongeren in deze regio hoog is. Hoeveel signalen, hoe hoog en waar komen deze signalen vandaan? Er zou een methode worden ontwikkeld om de zaken in beeld te hebben in 2022. Dit betekent dat concrete acties pas in 2023 aan de orde zijn. Lachgas is een snelgroeiend probleem. Er kan niet twee jaar worden gewacht op onderzoeken en lijdzaam worden toegezien dat het probleem groter wordt. - Druk op het dagelijks leven bij jeugd en volwassen. Aangegeven wordt dat de samenwerking en communicatie tussen zorgaanbieders, huisartsen, CMD, scholen, sportvereningen, etc., goed moet verlopen, maar niet in welke vorm.

Men ziet geen voorstel om een structureel breed gezondheidsoverleg op te zetten met alle genoemde partijen om de signalering, preventie en het zorgaanbod te bespreken. Een overlegorgaan dat ook gebruikt zou kunnen worden om armoedebeleid te bespreken. Zit dit in de planning? - Sociale gezondheid, eenzaamheid en armoede. Spreker is meer op zoek naar een concrete invulling. Er zijn al veel mooie initiatieven in de maatschappij waarop men kan doorpakken. Er is bijvoorbeeld een samenwerking gestart tussen PostNL en de gemeente Rotterdam om eenzaamheid te signaleren. Het ministerie van VWS (Volksgezondheid, Welzijn en Sport) ondersteunt de lokale aanpak met lokale coalities. Is deze gemeente al aangesloten bij de nationale coalitie tegen eenzaamheid? Is de wethouder bereid de pilot in Rotterdam op de voet te volgen en bij succes in Son en Breugel te implementeren? - De koppeling met het armoedebeleid is logisch. Er wordt een aanname gedaan dat armoede de bron kan zijn van een ongezondere leefstijl. Het is verontrustend dat hoge zorg en woonkosten ook kunnen leiden tot armoede. In Meierijstad bestaat een armoedeambassadeur, die signalen ontvangt van hulpverleners, energieleveranciers en woningcorporaties. Het CDA is op zoek naar dit soort concrete invullingen. - Ook mist het CDA nog iets over grensoverschrijdend gedrag.

Er is een opdracht bij de LEV-groep gelegd, die met name gaat over informeren, trainen en aanspreekpunt zijn. Er zit geen verplicht karakter in de gemaakte plannen. De wethouder heeft beloofd dat het thema grensoverschrijdend gedrag zou terugkomen in het Sportakkoord en het gezondheidsbeleid, maar dit is niet het geval. Bij alcoholpreventie staat aangegeven dat bestaand gemeentelijk beleid hiervoor wordt gebruikt, zoals het subsidie- en evenementenbeleid. Het CDA wil dat de gemeente ook het evenementen- en subsidiebeleid gaat inzetten als bij de verenigingen het grensoverschrijdend gedrag niet op orde is. Gemeenten hebben nog twee jaar de tijd, na het verschijnen van het landelijk beleid in maart 2020, om lokaal beleid vast te stellen. Er is nog tijd om te werken aan het beleid en op korte termijn de vruchten hiervan te plukken. De VVD vindt het betoog van het CDA een duidelijk verhaal. Door de aanvullingen die de wethouder heeft gedaan is er al veel verbeterd, maar inhoudelijk kan er meer scherpte worden toegevoegd. De koppelingen van het armoede- en eenzaamheidsbeleid zijn niet terug te zien. Spreker mist nu hoe de koppelingen worden gemaakt met de andere dossiers. 3

Ook zijn de dossiers bij de verschillende wethouders ondergebracht. Hoe wordt dit aangepakt? Het is goed dat er advies is aangevraagd bij de ASD (Adviesraad Sociaal Domein), waar de wens is geuit om met een vrijwilligersbeleid te komen. Hoe concreet is deze wens? Inhoudelijk sluit men zich aan bij de opmerkingen van het CDA, de visie mag helderder en aansluiting zoeken bij alle onderwerpen in het gezondheidsbeleid. DorpsVISIE sluit zich aan bij het verhaal van Dorpsbelang. Spreker had dit graag in de afgelopen raadsvergadering willen afhandelen. Het is een goede vertaalslag vanuit het landelijk beleid. Hierna komt er een uitvoeringsplan. Een aantal partijen wil hierin nog verbeteringen toepassen. Maar het beleidsplan is voldoende om over te gaan tot de uitvoering. PvdA/GroenLinks was kritisch over dit plan tijdens de vorige behandeling in de commissie. Inmiddels is er een nadere toelichting gekomen en is de nota voor een deel herschreven, waardoor er een verbetering is te zien. Spreker sluit zich aan bij de kritische opmerkingen van het CDA, waarbij is aangegeven dat sommige zaken heel erg laat worden aangepakt. Gevraagd wordt deze zaken te bespoedigen. VOOR U! zegt dat het stuk duidelijk herschreven is. Deze visie zal moeten leiden tot een verdere uitwerking. Het is niet duidelijk wat dit voor de toekomst gaat betekenen.

Het is belangrijk hierop te blijven focussen en de visie bij te stellen als hierom gevraagd wordt. Spreker hoopt dat zo spoedig gestart kan worden met de uitvoering. De voorzitter informeert of er vragen zijn aan de fracties onderling. Dorpsbelang hoort van het CDA dat men aangeeft dat de uitvoering van het beleid stilstaat, maar spreker is van mening dat er al veel wordt gedaan. Op het thema eenzaamheid is bijvoorbeeld al een werkgroep ingesteld. Spreker is verbaasd dat wordt aangegeven dat er op dit punt te weinig wordt gedaan. Wel kan men de opmerking steunen om te tekst aan te passen over “suïcide als bijkomstigheid”. Het CDA heeft niet gezegd dat er niets is gebeurd, maar dit domein is aan verandering onderhevig en stilstand is achteruitgang. Er moet gekeken worden naar een concrete invulling voor de toekomst. De VVD sluit zich aan bij de opmerkingen van het CDA. Het gaat erom dat als men snelheid wil en een goed uitvoeringsbeleid, men eerst een heldere visie moet hebben. Met name bij de portefeuillehouders op de verschillende gebieden van het gezondheidsbeleid, moeten de zaken goed worden opgepakt. De tijd die hierin nu wordt geïnvesteerd zal snelheid opleveren. Wethouder De Bruin hoopt dat de visie helder wordt na zijn verduidelijkingen. Het gaat niet zo snel als men zou willen. Soms moet er een pas op de plaats worden gemaakt bij de procedurele stappen.

Het gaat hier om een vertaalslag van landelijk beleid naar lokaal beleid. Dit visiedocument wordt nog nader geconcretiseerd in een uitvoeringsplan. Sinds een paar maanden is de wethouder betrokken bij GROZ, waarbij gedrag en gezondheid voorop staan. Son en Breugel heeft een aanvraag liggen om bij één van de vier landelijke pilots aan te sluiten. Het gaat om het veranderen van gedrag om gezondheidsproblemen op termijn te voorkomen. Ook dat er onvoldoende zorgpersoneel beschikbaar is voor de toekomst, betekent dat er meer moet worden gedaan aan de preventie. De ASD en SonenBreugelVerbindt hebben een intentieveklaring ondertekend om hieraan bij te dragen. Brainport, TU Eindhoven, Hogeschool en Zorgverzekeraars zijn partijen die ook hieraan gaan meedoen. In het kader van Leefstijlinterventie wil men hieraan deelnemen. Er ligt al een werkplan. In een eerder stadium is hierover reeds gediscussieerd. Officieel moet hiervoor nog budget worden toegekend vanuit het college. Dit voorstel zou daarna in de raad kunnen landen. informatie is te vinden op www.GROZ.nl. Het plan zelf is ambitieus. De verbinding wordt gezocht, dat is ook nodig om het tot een succes te kunnen maken. Bij preventie is de “return of investment” (wat levert het op?) 4

moeilijk meetbaar op korte termijn. Bij de meetbaarheid van zaken als eenzaamheid, armoede en drugsgebruik merkt men steeds dat er geen goede meetinstrumenten zijn. Er loopt een onderzoek naar het drugsbeleid, dat pas eind 2021 is afgerond. Dan is er een nulmeting. Het effect kan niet op korte termijn worden gemeten. De noden van dit moment zijn bekend, maar de tools en meetinstrumenten ontbreken. Men is bezig met een rookvrij plan voor de sport. Op korte termijn is er een afspraak met SBC, om bij te dragen aan GROZzerdam en het leefstijlplan te integreren bij de sportclubs. In het exploitatiemodel van de sportclubs zijn negatieve aspecten te zien door het leefstijlplan. Men zou hier naar een andere verdienmodel moeten gaan. Bij het subsidiebeleid kan bekeken worden hoe men de sportclubs levend kan houden. Er komt meer bij kijken dan alleen minder alcoholgebruik en betere voedingsgewoontes. Dit kan niet op korte termijn, maar de gesprekken worden wel snel opgestart. Voor de opmaat van een Sportakkoord naar een Leefstijlakkoord zijn meerdere partners nodig. De wethouder zal periodiek verslag doen van de acties. Het CDA wil nog weten waarop de doelstellingen en percentages zijn gebaseerd. Ook wil spreker de jaartallen horen wanneer men gaat beginnen met rookvrij opgroeien. Het antwoord op een structureel breed gezondheidsoverleg ontbreekt en over het grensoverschrijdend gedrag.

De VVD had een vraag gesteld over de visie van de wethouder en hoe het koppelen van de dossiers kan worden aangepakt, met name naar het CMD toe. Wethouder De Bruin zegt dat het lastig is een koppeling te maken tussen de dossiers, omdat er met privacygevoelige informatie wordt gewerkt. Er komt een gesprek met het CMD over cursussen voor medewerkers over gevoelige informatie. De koppeling komt vanuit de medewerkers. De lijnen binnen de zorg moeten kort zijn, met name voor de eerstelijnszorg. Dit is ook te zien bij GROZzerdam. De koppeling moet vanuit de professionele velden gemaakt worden naar andere velden. Ook intern zijn de lijnen tussen armoedebeleid en gezondheidsbeleid bij de wethouders heel kort. Binnen verschillende clubs is een rookvrije omgeving al lang onderwerp van gesprek, maar dit is niet simpel omdat naast de sport de inzet van een vrijwilligerskorps ook belangrijk is. Men kan tussentijdse afspraken maken, om bijvoorbeeld over twee jaar een rookvrij sportpark te hebben. De wethouder is bij de GGD aangesloten in een werkgroep en is hiervoor ambassadeur van het antirookbeleid, maar ziet ook het lastige aspect van deze verslaving. Men kan ook cursussen aanbieden om te stoppen met roken. Handhaving op het park hiervoor is ook moeilijk. Met alle betrokken sportverenigingen wordt hiervoor een plan uitgezet.

Via de LEV-groep is er een medewerker die het grensoverschrijdend gedrag als aandachtsgebied heeft en waar verenigingen terecht kunnen. Er is een poging ondernomen om verenigingen voor deze cursus te interesseren, maar het bezoek was laag. Komend jaar wil men dit weer onder de aandacht brengen bij deze verenigingen. Het is niet het doel om dit als aandachtspunt bij het Sportakkoord mee te nemen, maar bij de deelnemers. Dit wordt ingepast in het overleg met de deelnemende partijen. De cijfers zijn uitgangspunten geweest van de GGD-rapportages. De voorzitter vraagt de deelnemers in de tweede termijn ook aan te geven of het voorstel naar de raad kan. Dorpsbelang stemt ermee in dat het voorstel naar de raad kan gaan, net zoals tijdens de vorige vergadering. De wethouder heeft een aantal zaken verduidelijkt en er is een goed visiedocument voorgelegd in de basis. Men is blij met de preventieve aandacht en is benieuwd naar de details van het nieuwe project GROZzerdam. Spreker wil meegeven dat er nu een breed draagvlak ligt waarop moet worden voortgebouwd. Benadrukt wordt de motivatie vast te houden en nu door te pakken. Wel mist men nog de koppeling met de fysieke leefomgeving in het beleidsplan. Dit is ook belangrijk met het oog op de preventie en moet niet uit het oog verloren worden.

Het CDA benoemt dat het Leefstijlakkoord pas in 2023 gereed is, terwijl er wel een aantal doelstellingen aan zijn gekoppeld. Wat gebeurt er in de tussentijd? Dat moet nader worden 5

ingevuld in de visie of in het uitvoeringsplan. Het rookvrij maken van speeltuinen gaat heel erg langzaam en kan niet heel erg moeilijk zijn. Dit wordt besproken in de jeugdgemeenteraad en is ook een verzoek van mevrouw Van Zwieten (D66). De kinderen zouden hier niet tot 2022 op moeten wachten. Spreekster begrijpt dat het lastig is als er geen tools zijn om iets meetbaar te maken. Maar wat gebeurt er nu al op het gebied van drugsgebruik? Er zijn meer omgevingen waar grensoverschrijdend gedrag kan plaatsvinden. Spreker is geweest bij de cursus van de LEV-groep, maar is geschrokken van de lage opkomst. Bovendien is inhoudelijk nog wel wat meer nodig. Alleen een advies geven is niet voldoende, hier is een stok achter de deur nodig. Daarom het voorstel om dit te koppelen aan het subsidiebeleid, net zoals men bij alcohol wil gaan doen. Spreekster uit haar complimenten over GROZzerdam en is benieuwd wat hieruit gaat komen. Het is fijn dat er een werkplan aanwezig is. Het is begrijpelijk dat bepaalde zaken niet concreet gemaakt kunnen worden in een beleid. Het zou beter zijn om jaartallen en percentages uit het beleid te halen en het beleid op grote lijnen vast te stellen en separaat een uitvoeringsplan hieraan toe te voegen met een kritische blik naar de jaartallen, met name op het gebied van roken en drugsgebruik. Ook een jaarlijkse evaluatie is hierbij belangrijk.

Op een breed beleid kan de raad niet controleren, op een uitvoeringsplan wel. Voorgesteld wordt uiterlijk februari 2021 met een aangepast document te komen met een beleid dat kaders en richting geeft en een kapstok is voor het uitvoeringsplan, waarbij de gewenste rol van het CMD en de koppeling met armoedebeleid concreter benoemd worden. Hierin kan aangegeven worden wat er gebeurt zolang het Leefstijlakkoord er nog niet is, de aanpak van grensoverschrijdend gedrag kan worden opgenomen en nieuwe initiatieven tegen eenzaamheid en de acties tegen roken en drugsgebruik kunnen versneld worden opgenomen in het uitvoeringsplan. Men wil sneller bijsturen en vraagt een jaarlijks uitvoeringsplan op te stellen. Bij de Monitor Sociaal Domein kunnen de resultaten van de acties zichtbaar worden gemaakt. De voorzitter begrijpt dat het CDA eerst antwoord wil van de wethouder, voordat spreker kan aangeven of dit voorstel naar de raad kan. De VVD zegt dat de visie nog niet geheel duidelijk is voor deze commissie. De commissie redeneert niet vanuit politieke overwegingen, maar vanuit de inwoners. De wethouder praat veel over uitvoeringsplannen en ideeën. Spreker denkt dat de visie vanuit daar is geschreven, terwijl een visie over het grotere plaatje zou moeten gaan. Spreker pleit ervoor in de Monitor Sociaal Domein tweejaarlijks hierop terug te komen.

Spreker kan nog geen antwoord geven of het voorstel richting de raad kan. DorpsVISIE vindt dit voorstel gereed voor de raad. De wethouder heeft de visie nader toegelicht. Het is wel belangrijk om te weten hoe men naar de stip aan de horizon werkt. Het zou daarom goed zijn om periodiek de commissie kort te informeren over de onderwerpen, zodat men kan meesturen. Spreker wil dit visiedocument zo snel mogelijk vaststellen en doorgaan met de uitvoering. PvdA/GroenLinks vindt dat de discussie ertoe geleid heeft dat een aantal zaken is verhelderd, mede dankzij de beantwoording van de wethouder. De kwaliteit van het document is ook toegenomen. Spreker waardeert de bijdragen van de VVD en het CDA. Het beleidsstuk kan in de raad worden vastgesteld. Spreker wil wel dat er een uitvoeringsplan komt, waarbij de commissie regelmatig wordt geïnformeerd over de ontwikkelingen. VOOR U! heeft aangegeven dat dit een visie blijft en snel opgepakt moet worden. Gezien het voorliggende gezondheidsbeleid is men voornemens een verzoek te doen voor een onderzoek naar een speelbos / avonturenpad voor middelbare scholieren, ter bevordering van het buiten zijn en bewegen. Dit kan een aanvulling zijn op het gezondheidsplan, omdat met name voor deze leeftijdscategorie hiervoor nu niks is.

Men wil de jeugdgemeenteraad hierin laten participeren en zal hiervoor op korte termijn een motie indienen en hoopt op een 6

raadsbrede steun. Men is akkoord dat het plan naar de gemeenteraad gaat met de voorwaarde dat er een tussentijdse rapportage komt. Namens mevrouw Van Zwieten wordt aangegeven dat D66 ook behoefte heeft aan een minimale jaarlijkse terugkoppeling van het uitvoeringsplan. Wethouder De Bruin vraagt een korte schorsing aan. De voorzitter schorst de vergadering voor tien minuten, heropent de vergadering om 21.25 uur en constateert dat iedereen weer aanwezig is. Wethouder De Bruin is van mening dat de commissie te dicht zit op de uitvoering en wil deze taak graag bij het college houden. De controlerende taak is natuurlijk prima. De wethouder stelt voor dat via de Monitor Sociaal Domein halfjaarlijks wordt gerapporteerd. Het rookvrij maken van speeltuinen en sportparken moet in 2023 voltooid zijn. De wethouder zal zich in het eerste kwartaal van 2021zich inzetten om de speeltuinen rookvrij te hebben, maar voor de sportparken zal er meer tijd nodig zijn. Hij heeft er geen moeite mee het grensoverschrijdend gedrag te koppelen aan het subsidiebeleid, waarbij in het jaarverslag de maatregelen binnen de vereniging moeten worden opgenomen. Het drugsgebruik heeft voortdurend de aandacht. Binnen het jeugbeleid en jongerenwerk is er een samenwerking gestart met de gemeente, waarbij dit een terugkerend onderwerp van gesprek is.

Bij het beleid naar de toekomst wil men de metingen van de GGD afwachten, maar nu wordt het probleem al gelokaliseerd. Het uitvoeringsplan komt in het eerste kwartaal 2021 aan de orde. De voorzitter stelt de fracties in de gelegenheid te debatteren. Het CDA vraagt wat de wethouder bedoeld als hij zegt dat het uitvoeringsplan in het eerste kwartaal van 2021 aan de orde komt. Wethouder De Bruin licht toe dat er nu een visie voorligt. Als men nu instemt met het gezondheidsbeleid, kan hij zich gaan richten op het uitvoeringsplan. Het CDA vraagt of in de gemeenteraad alleen goedkeuring wordt gevraagd op het beleid, worden alle uitvoeringsdelen uit het beleid getrokken? Het CDA zegt dat de concretisering en uitvoering een collegetaak zijn. In hoeverre kan de commissie nog invloed hierop uitoefenen als nu al goedkeuring wordt gegeven aan het beleid? Wethouder De Bruin zegt dat de commissie bij de evaluatie aan de orde komt, bij de monitor sociaal domein. De wethouder zegt dat het plan concreter wordt als de nulmetingen zijn uitgevoerd. De onderbouwing van de getallen wordt tijdens de rit geduid. Het CDA begrijpt dat het meetbaar maken lastig is en men is niet tegen het beleid, maar men wil invloed uitoefenen op het uitvoeringsplan. Wethouder De Bruin zegt dat het uitvoeringsplan wordt gemonitord, gelijk met de rapportering over het Sociaal Domein en hier kan worden bijgestuurd.

Het resultaat van het uitvoeringsplan zou dan een onderdeel zijn van de Monitor Sociaal Domein. De heer Dings vult aan dat men aan de slag wil gaan met het huidige plan. Het is verstandig, gezien de vragen van de commissie en de raad, iedereen tijdig hierin mee te nemen via de monitor sociaal domein. Op basis van deze input kan het uitvoeringsplan worden bijgesteld. De VVD vraagt of de wethouder in de stukken wil opnemen wat er vandaag is gezegd over de periodieke rapportage, zodat men het proces goed kan volgen en kan controleren. Wethouder De Bruin bevestigt dat dit wordt meegenomen. Dorpsbelang hoopt dat er naar een consensus wordt toegewerkt wat dit onderwerp verdient. Gevraagd wordt of het uitvoeringsprogramma nog kan worden bijgesteld als het naar de raad komt. Wethouder De Bruin bevestigt dit. De voorzitter concludeert dat Dorpsbelang, DorpsVISIE, PvdA/GroenLinks en VOOR U! akkoord zijn met het voorstel. De VVD en het CDA geven aan dat het voorstel naar de raad kan maar willen dit nog mee terugnemen voor nader fractieberaad. Het voorstel gaat als bespreekstuk naar de raad. 5.

Motie “Samen staan we sterk tijdens Corona”

7

De voorzitter stelt voor om dit agendapunt, met het oog op de tijd, te verschuiven naar de gecombineerde vergadering op dinsdag 1 december 2020. De commissie is hiermee akkoord. VOOR U! hoopt dat er nog tijd is om dit punt te behandelen. De voorzitter legt uit dat het afhankelijk is van de eindtijd van de vergadering. 6. Presentatie Monitor Sociaal Domein De voorzitter zegt dat de mevrouw Biewenga, de heer Das en de heer Huybregts deze presentatie gaan geven. Daarna kunnen er technische vragen worden gesteld. Vervolgens kunnen politieke vragen worden gesteld aan de wethouder. Mevrouw Biewenga start de presentatie en licht toe dat de ontwikkelingen en projecten worden toegelicht van de Monitor Sociaal Domein omtrent jeugd, jeugd/Wmo, CMD en Werk en Inkomen. Zij behandelt nu het onderdeel jeugd. Het CDA wil weten wat er gebeurt met de uitkomst van Quest. Mevrouw Biewenga antwoordt dat de uitkomsten zijn doorgestuurd naar collega’s, waarbij wordt gekeken of men op het goede spoor zit. De laatste Quest over financiën komt er nog aan. De VVD zegt dat het schrijnend is te zien dat de jongeren die suïcide overwegen dit niet bespreken met de familie. Zou in preventieve zin actie hierop gezet kunnen worden? Het kan bij elk kind in deze gemeente gebeuren.

Kan men de ouders bereiken om eerder in te spelen op de signalen? Mevrouw Biewenga zegt dat het de bedoeling is om met preventieve activiteiten het bereik te verbreden voor de ouders. PvdA/GroenLinks is net als de VVD ook geschrokken van het percentage jongeren met suïcide gedachten, omdat zij gevoeliger zijn dan andere leeftijdscategorieën. Heeft men de indruk dat deze groep jongeren door Corona aan het toenemen is? Het is uitstekend om ouders preventief te benaderen voor cursussen over communicatie om ervoor te zorgen dat dit beter bespreekbaar wordt. Mevrouw Biewenga heeft van de jongerenwerker begrepen dat niet gemeten is of de oorzaak bij Corona ligt, maar het kan niet worden uitgesloten. Het zou ook een trend kunnen zijn die al langer is te zien. DorpsVISIE merkt op dat het lastig is om de jeugd te bereiken. Wordt hiervoor ook gekeken naar de gemeenten met eenzelfde inwonersaantal en leeftijdsopbouw? Mevrouw Biewenga bevestigt dat er contact is met omliggende gemeenten op het gebied van meerdere tereinen. Dorpsbelang merkt op dat er veel verwijzingen zijn vanuit de huisarts. Staan de huisartsen er open voor om iets hierin te veranderen? Mevrouw Biewenga is van mening dat de huisartsen hiervoor openstaan. Het is belangrijk duidelijk te maken wat het CMD hierin kan bieden. Ook kiezen mensen soms zelf voor een praktische en snellere invulling.

Dorpsbelang vraagt of er de volgende keer een verlaging te zien zou kunnen zijn van deze trend bij de Monitor Sociaal Domein. Mevrouw Biewenga hoopt dat dit gaat gebeuren. De heer Das licht de Wmo-indicaties en cliëntcontacten CMD in 2020 toe en de financiën jeugd / financiën Wmo (tot en met augustus 2020). DorpsVISIE merkt op over de uitvoeringskosten bij de jeugdzorg 2020, dat hier € 1,3 miljoen begroot is met een restant van € 1,2 miljoen. Dit is een enorm hoog bedrag. De heer Das licht toe dat bij € 1,3 miljoen het bedrag is opgenomen van de toename in 2019, waarbij het bedrag € 1,2 miljoen is verdisconteerd. Dit is op één begrotingspost geplaatst en kan een vertekend beeld geven. Dorpsbelang vraagt over de financiën Wmo of de post huishoudelijke hulp te vinden is bij de huishoudelijke ondersteuning. Is er geen geld uitgegeven aan de mantelzorg, omdat het onderzoek hierover niet is doorgegaan? Spreker heeft begrepen dat de cliëntondersteuning bij het CMD heeft besloten ermee te stoppen, omdat men niet goed zou worden ingezet. Meer steun aan hen zou zeer op zijn plaats zijn. Beschermd Wonen blijft de komende jaren onder de regie van Eindhoven. Over de vervoerskosten (CVV) verscheen een memo, dat de 80plus-regeling zou worden afgeschaft en dit is ongewenst. Gevraagd wordt deze maatregel dan terug te brengen naar de commissie.

De heer Das antwoordt dat deze post bestaat uit ondersteuning bij het huishouden (ongeveer 50 cliënten) en huishoudelijke hulp (ongeveer 350 cliënten). In het overzicht zijn de kosten te zien tot en met augustus 2020. In november 2020 is de mantelzorgwaardering geweest, die door Corona beperkt is geweest tot een 8

waardering van een tegoedbon, maar er zijn verder geen activiteiten ontplooid. Er zijn wel kosten gemaakt. Dit staat los van het onderzoek naar de behoefte van de mantelzorgers. De overige vragen van Dorpsbelang zijn politieke vragen voor de wethouder. De VVD zegt dat bij de jeugd een gunstiger bedrag van € 366.000 is te zien dan op de Begroting. Aangegeven is dat het een vertekend beeld is. Wat is de risicofactor hierin? Jeugd ambulant heeft een restant van € 500.000. Is dit een onzekere factor of een betrouwbare factor? Kan men dit relatief positieve beeld blijven hanteren? De heer Das antwoordt dat het gaat over voorlopige cijfers. Door de inrichting van de administratie en een andere indicering, vanwege een wijziging van de kostensystematiek, lukt het steeds beter de kosten in beeld te krijgen. De huisartsen indiceren vrij ruim, waarop de gemeente geen invloed heeft. Na de uitnutting van de indicaties worden de daadwerkelijke kosten bepaald. In de maanden september / oktober / november zijn er indicaties bijgekomen die van invloed zijn op het resultaat. De VVD vraagt of er een beeld is van de oorzaak van het verschil. Wat is hier het risico? Men wil weten of men “in control” is. De heer Das herhaalt dat men een deel van de indicaties niet in eigen hand heeft. Wat nu is geprognosticeerd kan aan het eind van het jaar toch veranderen.

De VVD vraagt over de Wmo of de dagbesteding en huishoudelijke verzorging door de “lockdown” achterlopen. Wat verstaat men onder de kosten van de eerstelijnsvoorziening bij het CMD? De heer Das zegt dat de huishoudelijke verzorging niet achterloopt en bevestigt dat veel dagbestedingen door de “lockdown” zijn gesloten. De kosten gaan over de inhuur van het CMD voor de jeugd en de aanbieders ter compensatie van Corona in de vorm van omzetgarantie. VOOR U! zegt dat uit de gesprekken met de huisartsen naar voren kwam, dat de indicatiestellingen niet hoger worden ingezet dan noodzakelijk. De heer Das kan dit niet bevestigen. Men gaat de gesprekken met de huisartsen intensiveren om tot een betere afstemming te komen, met name over de wijze waarop de praktijkondersteuners jeugd de zorg inzetten en indiceren. Het CDA ziet bij cliëntcontacten CMD het hoogste aantal meldingen bij de rubriek “Anders”. Wat wordt hieronder verstaan? Het is verrassend dat er meer schriftelijke reacties binnenkomen dan per e-mail. Aangegeven is dat de eigen bijdrage van de Wmo later alsnog zou kunnen stijgen. Kunnen de inwoners negatief verrast worden of worden zij op voorhand geïnformeerd? De heer Das zegt dat het bij de rubriek “Anders” gaat over meldingen die rechtstreeks bij het CMD binnenkomen of via scholen of de huisarts. Het gaat hier over de vindplaatsgerichte melding.

De informatieverstrekking over de eigen bijdrage loopt via het CAK, dit loopt niet via de gemeente. Men gaat ervan uit dat de inwoners niet worden verrast. De VVD vraagt de posten te mailen van de eerstelijnsvoorziening van het CMD. De heer Huybregts vervolgt de presentatie over Werk en Inkomen (Tozo, WSD, vervolgaanpak 2020 en armoedebeleid). De VVD vraagt of het klopt dat de arbeidsmarkt in deze regio goed scoort, ten opzichte van het landelijk gemiddelde. De heer Huybregts bevestigt dit en dit heeft vooral te maken met de high-tech industrie, maar ook in deze regio zijn er sectoren hard getroffen zijn. Dit is terug te zien bij de Tozo-regeling. Men probeert met die ondernemers in contact te komen die werknemers in dienst hebben, om een werk-tot-werk-regeling te treffen. Hiervoor zijn allerlei scholingsplannen en projecten gestart met partners in de regio. De VVD informeert of het genoemde aantal gaat over de goedgekeurde Tozo-aanvragen. Gevraagd wordt of er nog andere ondersteuning is gegeven? Hoe groot is het bedrijvenbestand in deze gemeente? De heer Huybregts legt uit dat de aantallen aangeven aan welke ondernemers ondersteuning is verleend. De aantallen zijn weergegeven in maandstanden. Elke maand worden de (unieke) ondernemers apart geteld, deze aantallen moeten niet worden opgeteld.

Het beeld van de zzp’ers in deze gemeente is niet terug te herleiden, omdat deze ook deels in loondienst kunnen zijn. De gemeente wordt hierbij éénop-één vanuit het rijk gefinancierd, waarbij de gemeente geen risico loopt. Dit wordt gemonitord samen met de portefeuillehouder. De voorzitter is van mening dat het aantal zzp’ers is in te zien bij de KvK. 9

Het CDA is blij dat er iets is opgenomen over de collectieve zorgverzekering bij het armoedebeleid. Wordt de gemeentelijke bijdrage betaald uit de bijzondere bijstand? Hoe groot is deze verhoging geweest? De heer Huybregts zegt dat de resterende middelen uit de bijzondere bijstand hiervoor worden gebruikt. De bijdrage is verhoogd van € 10 naar € 15. Dit gaat over een correctie op het verleden. De voorzitter vraagt tot hoe laat de leden willen doorgaan met deze vergadering. VOOR U! wil niet te lang doorgaan, omdat in principe 11 uur als eindtijd is afgeproken. DorpsVISIE wil uiterlijk half 12 afronden en de rest behandelen tijdens de komende commissievergadering op 1 december 2020. De voorzitter concludeert dat rond half 12 de vergadering zal worden afgerond en de rest volgende week aan de orde komt. Wethouder Van Liempd is trots op de presentatie van de ambtenaren en hoe professioneel er wordt geacteerd in het Sociaal Domein. DorpsVISIE vraagt of het mogelijk is dat het CMD als tussenpersoon tussen cliënt en huisarts in komt te staan, zodat de gemeente meer grip heeft op de financiën en de indexatie. Wethouder Van Liempd antwoordt dat dit op basis van vrijwilligheid misschien te regelen is. Wettelijk zal de huisarts vanuit zijn professie doorverwijzen. Vanwege Corona was het CMD in het voorjaar minder toegankelijk.

Waarschijnlijk was dit een oorzaak waardoor mensen meer bij de huisarts zijn terechtgekomen dit jaar. De nieuwe visie op het CMD van de raadswerkgroep is een goed moment om met de huisarts aan tafel kunnen zitten, om op besturings- en uitvoeringsniveau te kijken hoe men gezamenlijk de inwoners beter kan helpen. Dorpsbelang waardeert het dat men het ook financieel in deze moeilijke tijd “in control” heeft kunnen houden. Gevraagd wordt een toelichting te geven op de cliëntondersteuning bij het CMD. Wat is hiermee aan de hand? Zijn er nog concrete plannen voor het CVV (Collectief Vraagafhankelijk Vervoer), naar aanleiding van het memo dat is ontvangen? Wordt de 80plus-regeling ter discussie gesteld? Wethouder Van Liempd kent de signalen niet over het CMD en zal dit uitzoeken en schriftelijk hierop terugkomen. Er is een onderzoek gedaan naar de kosten van het CVV en er is gekeken naar de vervoersbewegingen. Het college gaat hiermee aan de slag. Een groot aantal ritten wordt gebruikt vanuit Zonhove naar de dagbesteding, terwijl het CVV hiervoor niet is bedoeld. De 80plus-regeling leidt tot kostenverhoging en wordt niet gebruikt door andere gemeenten. Deze regeling is vastgesteld door de raad. Als het college deze ter discussie wil stellen komt men hiermee naar de raad.

Dorpsbelang vindt het goed om oneigenlijk gebruik tegen te gaan, maar wil niet teveel beknibbelen aan de vervoersbewegingen. De VVD bevestigt dat er goed werk is verricht en is blij met de duidelijke cijfers en hoopt dit in de komende periode goed te kunnen volgen. Spreker is benieuwd naar de risico’s bij jeugdhulp, ambulant en de uitvoeringskosten jeugdzorg. Spreker hoopt dat de wethouder de commissie bij aanzienlijke veranderingen informeert. Wethouder Van Liempd licht toe dat de heer Hermsen voor een groot deel verantwoordelijk is voor het cijfermatig inzicht. De voorzitter concludeert dat de commissie kennis heeft genomen van de presentatie Monitor Sociaal Domein. De opmerkingen worden meegenomen door de wethouder. 7. Ingekomen stukken en mededelingen 7a. Ingekomen stukken 7b. Mededelingen 7c. Regionale ontwikkelingen De voorzitter constateert dat de ingekomen stukken voor kennisgeving zijn aangenomen en dat er geen mededelingen en regionale ontwikkelingen zijn te melden.

10

8. Rondvraag De voorzitter constateert dat niemand gebruik wenst te maken van de rondvraag. 9. Sluiting De voorzitter sluit de vergadering om 23.20 uur en dankt ieder voor zijn/haar inbreng. Agendapunt 5 “Motie samen staan we sterk tijdens Corona” schuift door naar de gezamenlijke commissievergadering Burgerzaken en Grondgebiedzaken op dinsdag 1 december 2020. Aldus vastgesteld, de commissiegriffier

de voorzitter

M. Weerts

Mevrouw C.J. Goossens-Junier

11

Lijst van toezeggingen commissie Burgerzaken van 24 november 2020 1. De vraag of het klopt dat de cliëntondersteuners bij het CMD hebben besloten ermee te stoppen wordt schriftelijk beantwoord.

Wethouder Van Liempd

Openstaande zaken m.b.t. eerdere vergaderingen voor zover niet opgenomen op de bestuurlijke planning.

Vergadering 7 juli 2020 2. PvdA/GroenLinks en Dorpsbelang nemen het initiatief om een avond te organiseren waarbij voor- en tegenstanders van 5G het woord krijgen.

Willem Buurke en Maarten van Beek

Vergadering 19 mei 2020 3. De vraag van het CDA over de “social sofa” die is geplaatst voor de Aldi bij twee andere banken, wordt schriftelijk beantwoord.

Wethouder De Bruin

12