2. Meerjarenbegroting 2023-2026 geamendeerd vastgesteld
Tekst van het document
Meerjarenbegroting 2023-2026
De meerjarenbegroting 2023-2026 is geamendeerd vastgesteld. De volgende amendementen zijn vastgesteld: Amendement 1 Pumptrack Amendement 3.a Verkeersveiligheid
2
Inhoudsopgave Voorwoord ............................................................................................................................................... 4 Algemene inleiding .................................................................................................................................. 7 Proces van kadernota naar begroting .................................................................................................. 7 Vertrekpunt kadernota ......................................................................................................................... 7 Programma 1. Interne en externe dienstverlening ................................................................................ 10 Programma 2. Sociale leefomgeving .................................................................................................... 15 Programma 3. Fysieke en veilige leefomgeving .................................................................................... 26 Programma 4. Economische en ruimtelijke ontwikkeling ...................................................................... 37 Paragrafen .............................................................................................................................................
46 Lokale heffingen ................................................................................................................................. 47 Weerstandsvermogen en risicobeheersing ....................................................................................... 54 Onderhoud kapitaalgoederen ............................................................................................................ 67 Financiering........................................................................................................................................ 72 Bedrijfsvoering ................................................................................................................................... 75 Verbonden partijen ............................................................................................................................. 80 Inleiding .......................................................................................................................................... 80 Gemeenschappelijke regelingen .................................................................................................... 81 Vennootschappen en coöperaties ..................................................................................................
88 Stichtingen en verenigingen ........................................................................................................... 89 Grondbeleid........................................................................................................................................ 94 Verplichte beleidsindicatoren ............................................................................................................. 96 Financiële begroting ............................................................................................................................ 100 Overzicht van baten en lasten ......................................................................................................... 100 Overzicht van baten en lasten per taakveld ..................................................................................... 102 Toelichting overzicht van baten en lasten ........................................................................................ 105 Analyse overzicht van baten en lasten......................................................................................... 105 Overzicht van de geraamde incidentele baten en lasten ............................................................. 106 Overzicht beoogde structurele toevoegingen en onttrekkingen aan de reserves ........................
108 Uiteenzetting van de financiële positie ............................................................................................ 109 Geprognosticeerde balans ........................................................................................................... 109 EMU-saldo .................................................................................................................................... 109 Jaarlijks terugkerende arbeidskosten ........................................................................................... 110 Overzicht van investeringen ......................................................................................................... 111 Reserves en voorzieningen ............................................................................................................. 112 Overzicht van reserves en voorzieningen .................................................................................... 112 Toelichting op de reserves ........................................................................................................... 113 Toelichting op de voorzieningen .................................................................................................. 119 Toelichting op de financiële positie ..................................................................................................
121 Eigen begroting raad ........................................................................................................................ 122 Bijlagen ................................................................................................................................................ 123 Overzicht alle prestatie- en ondersteuningssubsidies ..................................................................... 123 Vaststellingsbesluit .......................................................................................................................... 125
3
Voorwoord Voor u ligt de meerjarenbegroting 2023-2026. Dit is de eerste begroting na de gemeenteraadsverkiezingen die ons college heeft voorbereid en aan uw raad voorlegt. Deze begroting staat in het teken van de Overkoepelende Onderwerpen: ‘Schaalsprong in regio komende 10 jaar’, ‘Klimaat en duurzaamheid’, ‘Brede welvaart’, ‘Brede integratie jeugd en jongeren in beleid Son en Breugel’, ‘Inclusie’ en ‘Ontwikkelingen Sociaal Domein’. De hierbij horende acties zijn geïntegreerd in de vier programma’s. De mutaties uit de kadernota en de effecten van de meicirculaire in het kader van het gemeentefonds, hebben we in deze begroting verwerkt. Daarnaast dragen we nieuw beleid aan. De effecten van de septembercirculaire nemen we in het raadsvoorstel mee en ontvangt u als bijlage. Overkoepelende Onderwerpen Schaalsprong in regio komende 10 jaar Onze regio staat aan de vooravond van een forse schaalsprong. Een nieuwe ontwikkelfase die onder andere wordt ingegeven door de snelle groei van industriële bedrijven in onze regio. De verwachte groei tot 2030 en verder is dermate groot, dat dit ook een grote impact heeft op het woon- en leefklimaat in onze regio én onze gemeente. Dit gaat ook de ontwikkeling van Son en Breugel raken en een bijdrage van ons vragen.
Enerzijds vanwege de vergroting en versnelling van de opgaven (woningbouw, bedrijventerrein, voorzieningen, ontspanningsmogelijkheden, bereikbaarheid en mobiliteit en groene kwaliteiten). Anderzijds door de groeiende vraag om een bijdrage te leveren vanuit de gemeentelijke organisatie. Klimaat en duurzaamheid Het realiseren van de klimaatdoelen van Parijs vraagt van de hele samenleving majeure inspanningen. Ook van ons dorp, zowel op individueel niveau als van de gemeenschap als geheel. De gemeenteraad heeft de ambitie uitgesproken als gemeenschap in 2030 voor 100% klimaatneutraal te zijn. Daarnaast bevorderen we de biodiversiteit in onze gemeente. Ook dit is voor de toekomst van onze planeet van levensbelang. Tegelijkertijd moeten we ons ook aanpassen aan het veranderende klimaat om de kwaliteit van leven en ondernemen op een goed niveau te houden. Brede Welvaart Afgelopen jaren is het bewustzijn ontstaan dat alleen kijken naar materiële welvaart een veel te smalle blik is. Vandaar dat we voortaan werken aan de groei van onze Brede Welvaart. Naast materiële welvaart gaat het dan ook om zaken als gezondheid, onderwijs, milieu en leefomgeving, sociale cohesie, persoonlijke ontplooiing en (on)veiligheid. Kortom, het gaat om alle elementen van het begrip leefbaarheid.
Door ook in onze beleidsvorming deze brede kijk op de ontwikkeling van onze welvaart, ons welzijn en onze omgeving met elkaar in verband te brengen, geeft het richting bij het maken van beleidskeuzes. Brede integratie jeugd en jongeren in beleid Son en Breugel Jeugd en jongeren verdienen onze volle aandacht. We willen daarbij niet alleen een apart jeugdbeleid, maar aandacht voor deze doelgroep over de volle breedte van onze beleidsontwikkeling en uitvoering. Van jeugdzorg tot de inrichting van onze openbare ruimte. Inclusie Voor ons heeft inclusie een grote prioriteit. Ons motto is en blijft: iedereen heeft de mogelijkheid om mee te doen. In geen enkel opzicht mag iemand hindernissen ervaren die deelname aan de samenleving beperken of zelfs onmogelijk zouden maken. Ontwikkelingen Sociaal Domein Een gezonde samenleving bestaat onder andere uit goede en toegankelijke zorg en ook uit een fijnmazig netwerk van vrijwilligers en professionals in straten, buurten en verenigingen die bijdragen aan een gemeenschap waaraan iedereen kan deelnemen.
4
Omgevingswet De Omgevingswet is vanaf 1 januari 2023 het wettelijk kader waarbinnen onze werkzaamheden met betrekking tot ruimtelijke ontwikkelingen moeten plaatsvinden. Tevens moeten we diverse (nieuwe) beleidsinstrumenten ontwikkelen en actueel houden en gaan we aan de slag met de doorontwikkeling van de omgevingsvisie. Hoewel de invoeringsdatum vast staat, is er bij het opstellen van deze begroting toch nog onzekerheid over deze datum. Deze situatie levert ook onzekerheid op voor de voorbereiding van gebiedsontwikkelingen die rond de jaarwisseling in procedure gaan en voor de implementatie van de Omgevingswet in onze organisatie. In onze voorbereidingen blijven we ons richten op de ingangsdatum 1 januari 2023. Corona Corona en de gevolgen hiervan blijven ook de komende jaren onvoorspelbaar. Zo nodig bieden we opnieuw één loket waar bedrijven en verenigingen terecht kunnen met hun vragen over corona en eventuele maatregelen van de Rijksoverheid. De gemeenteraad is bereid om indien nodig opnieuw aanvullende middelen beschikbaar te stellen. Energiecrisis en inflatie De huidige energiecrisis, met als gevolg extreme inflatie, vraagt op korte termijn om acties. De inflatie raakt het welzijn van alle inwoners en vooral van de meest kwetsbare. We krijgen steeds meer signalen van inwoners die er financieel niet meer uitkomen.
Wij trekken samen met onze partners op om de negatieve effecten bij deze groep te verminderen: door preventie, het stimuleren van energiebesparing, vroegtijdige signalering en maatwerk bij financiële problemen. We streven bij alles wat we doen naar maximale inclusie, naar een gemeenschap waar iedereen de kans heeft om mee te doen in deze sterk veranderende samenleving. Vluchtelingen Daarnaast nemen we onze verantwoordelijkheid om een bijdrage te blijven leveren aan de crisisnoodopvang van vluchtelingen en asielzoekers. Op dit moment weten we nog niet welke gevolgen dat voor onze gemeente heeft, maar gezien de actualiteit houden we er rekening mee dat er mogelijk meer inzet van onze gemeente gevraagd gaat worden. Ontwikkeling lokale belastingen voor de inwoners De lokale belastingen bestaan voor onze inwoners uit: afvalstoffenheffing, rioolheffing en voor eigenaren van een koopwoning de OZB. Het OZB tarief is alleen geïndexeerd (inflatie) met het indexpercentage vanuit de macro economische verkenning van de septembercirculaire 2021 en de stijging van de rioolheffing is € 8 voor 2023. Het college kiest voor een trapsgewijze verhoging van de afvalstoffenheffing. Deze stijgt in 2023 voor een meerpersoonshuishouden slechts met € 36 per jaar van € 290 naar € 326. Normaal gesproken wordt uitgegaan van 100% kostendekkendheid. Hierdoor zou het tarief moeten stijgen naar €354.
De stijging van de kosten voor afval wordt veroorzaakt door een aantal trends. De financieel gunstige, maar niet marktconforme, contracten zijn afgelopen en zijn aangepast naar marktconforme tarieven. Dit zorgt, met in stand houding van de huidige dienstverlening, voor hogere inzamelkosten. Het aantal tonnages op de milieustraat blijft hoog in vergelijking met pre-corona. Er is geanticipeerd op een aantal ontwikkelingen die financieel negatief kunnen gaan uitvallen voor de gemeente. Financiële positie Jaarlijks bieden we uw raad een meerjarenbegroting ter vaststelling aan. Onze gemeente hanteert al jaren het uitgangspunt dat elk jaar van de meerjarige raming structureel sluitend moet zijn. Dat is een goed uitgangspunt voor een gezonde financiële huishouding. Het ligt geheel in lijn met de voorwaarde die de toezichthouder hanteert dat de begroting structureel en reëel in evenwicht is, dat de structurele baten ieder jaar de structurele lasten dekken en dat de ramingen realistisch zijn.
5
Tot slot Voor 2023 is sprake van een negatief begrotingssaldo. Voor 2024 tot en met 2026 is het begrotingssaldo positief en structureel sluitend. Het positieve begrotingssaldo in 2024 tot en met 2026 is nodig om de uitdagingen die er zijn op het gebied van de verdere uitwerking van het collegeprogramma, regionale ontwikkelingen, onderhoud en vernieuwing van gemeentelijke accommodaties en de organisatieontwikkeling te kunnen verwerken. Verder weten we nog niet hoe de rente en inflatie zich verder gaan ontwikkelen. Daarnaast kunnen we nog niet bepalen wat de exacte kosten zijn. Het spreekt voor zich dat we, wanneer we de kosten van bovenstaande en andere onderwerpen inzichtelijk hebben en daarmee ook de toekomstige financiële speelruimte, we bij uw raad terugkomen.
6
Algemene inleiding Proces van kadernota naar begroting Het proces van de kadernota naar de begroting bestaat uit drie delen, die een doorlopende lijn vormen. Januari - juli 2022 Terwijl de laatste hand werd gelegd aan de jaarrekening 2021 hebben we in april en mei de voorbereidingen getroffen voor de kadernota 2022 (periode 2023-2026), die behandeld werd in de raad van 6 juli 2022. In deze kadernota is vooruitgeblikt op de begroting 2023-2026, om op deze manier een basis te leggen waar het nieuwe college mee aan de slag kan gaan. Het toen zittende college heeft de kadernota nog opgesteld maar de uitvoering van de begroting komt voor rekening van het nieuwe college. Deze kadernota was financieel van aard aangezien op het moment van schrijven er nog geen coalitieakkoord was. Daarom is die kadernota beleidsarm ingestoken en zijn alleen budgetaanpassingen aangedragen waar geen keuze in te maken is. Juli - november 2022 We hebben de kadernota en het nieuw beleid vertaald naar de op te stellen meerjarenbegroting 20232026. Gelijktijdig met het opstellen van de meerjarenbegroting is ook het collegeprogramma opgesteld. Het collegeprogramma en de meerjarenbegroting sluiten op elkaar aan. Dit is het boekwerk zoals dat wordt aangeboden, met alle programma's en paragrafen. Vaststelling van de meerjarenbegroting 2023-2026 vindt plaats op 9 november 2022.
September - december 2022 In deze periode zijn we gestart met de voorbereidingen van de 2e bestuursrapportage 2022 over de financiële mutaties tot en met 31 augustus. De 2e bestuursrapportage wordt behandeld in dezelfde raadsvergadering als de begroting zodat de resultaten nog betrokken kunnen worden bij uw zienswijzen over de begroting 2023-2026. Met deze 2e bestuursrapportage zijn gelijktijdig de voorbereidingen gestart voor de jaarrekening 2022.
Vertrekpunt kadernota In de planning en control cyclus zijn wij gewend om voorafgaand aan de begroting u een kadernota aan te bieden met daarin opgenomen de wensen voor nieuw beleid en aanpassingen van het bestaande beleid. Door de verkiezingen was er op het moment van opstellen van de kadernota 2022 nog geen nieuw college. Na het vaststellen van de kadernota hebben er nog allerlei ontwikkelingen plaatsgevonden die van invloed zijn op de begroting, zoals het opstellen van het collegeprogramma. Hieronder een overzicht met een korte toelichting. 2023
2024
2025
2026
Begrotingssaldo voor kadernota 2022
625.741
832.155
1.350.008
1.722.591
Resultaat kadernota 2022
-704.005
-766.148
-784.942
-846.876
Begrotingssaldo na kadernota 2022
-78.264
66.007
565.066
875.715
Meicirculaire
736.050
917.784
1.089.950
0
Vrijval onderuitputting Rijk
457.114
671.722
786.501
0
0
136.795
126.072
86.887
Actualisatie activa, salarissen, gesloten exploitaties etc.
-426.369
-243.959
-461.297
-387.848
Afvaltarieven
-186.982
0
0
0
Nieuw beleid
-916.770
-1.150.515
-770.515
-665.515
0
0
-40.086
-40.086 -130.847
Aanvullende middelen jeugdzorg 25%
RV Onderwijshuisvesting Saldo meerjarenbegroting 2023-2026
-415.221
397.834
1.295.691
Waarvan structureel
-72.409
1.106.627
1.752.677
150.868
Waarvan incidenteel
-342.812
-708.793
-456.986
-281.715
7
De mutaties ten opzichte van de kadernota betreffen: Netto resultaat meicirculaire Nadat de kadernota voor het grootste deel gereed was, verscheen de meicirculaire 2022. Het netto saldo van de meicirculaire is toegevoegd conform de memo meicirculaire 2022 die bij de kadernota behandeling voor de gemeenteraad beschikbaar was. Vrijval onderuitputting Rijk In de memo meicirculaire 2022 is rekening gehouden met onderuitputting van Rijksuitgaven. De hogere Rijksuitgaven geven daardoor hogere accressen. In het memo van de meicirculaire 2022 is het advies gevolgd van externe deskundigen om vanuit het voorzichtigheidsprincipe rekening te houden met onderuitputting. Inmiddels is duidelijk dat het volume accres voor 2022 t/m 2026 wordt bevroren. Hiermee verdwijnt het risico van onderuitputting en daardoor vallen bovenstaande bedragen vrij ten gunste van het begrotingssaldo voor 2023-2025. Aanvullende middelen jeugdzorg 25% Conform afspraak tussen het Rijk, IPO en VNG mogen gemeenten de middelen voor jeugdzorg voor 100% ramen. Officieel zijn de middelen nog niet beschikbaar gesteld, en nog afhankelijk van besluitvorming door het Rijk. De provincie, in haar rol als toezichthouder, staat toe om deze stelpost op te nemen in de begroting. De gemeente Son en Breugel had 75% van de middelen voor jeugdzorg geraamd en door deze afspraak komt daar nog 25% bij.
De middelen voor jeugdzorg bestaan uit middelen van het Rijk via de algemene uitkering en uit een verlaging van de uitgaven door maatregelen/besparingen door het nog op te stellen beleid vanuit het Rijk. Deze besparing is nog niet doorgevoerd op de budgetten van het sociaal domein maar is geraamd als stelpost op de algemene uitkering. Als het beleid vanuit het Rijk bekend is worden de hieruit voortvloeiende aanpassingen doorgevoerd in de budgetten van het sociaal domein. Actualisatie activa, salarissen, gesloten exploitaties etc. Elk jaar worden de activa inclusief afschrijvingen, salarissen, indexering geactualiseerd. Dat geldt ook voor de reserves en voorzieningen, gesloten exploitaties en de OZB. Dit is noodzakelijk omdat geplande investeringen later gereed zijn dan eerder geraamd. Er komen nieuwe investeringen bij, of geplande investeringen gaan niet door. Dit heeft invloed op de lasten die vanuit de activa drukken op de begroting. Daarnaast wordt er vanaf 2023 conform BBV de directe salarislasten en overhead toegerekend aan investeringen die starten in 2023. Hierop zijn de kredieten aangepast en de daar uit voortvloeiende financiële gevolgen. De geraamde salarissen zijn aangepast aan de indexering en aan de formatie voor 2023-2026. De kosten van riolering en afval zijn opnieuw doorgerekend.
Afvaltarieven Op grond van 100% kostendekkenheid (profijtbeginsel) zou de afvalstoffenheffing voor een meerpersoonshuishouden met € 64 per jaar moeten stijgen: van € 290 naar € 354. Bij de vorige begroting heeft de raad, via een amendement, besloten om het afvaltarief gelijk te houden aan het tarief van 2021 en niet te verhogen met € 59. Voor 2023 komt deze stijging nu terug. Het college stelt voor om het tarief in 2 stappen stapsgewijs te verhogen. Hierdoor stijgt het tarief voor 2023 naar € 326. Het niet toepassen van 100% kostendekkendheid levert voor 2023 een nadeel op van € 186.982. Nieuw beleid Na de vaststelling van de kadernota is gestart met het opstellen van nieuw beleid en dit moet toegevoegd worden aan de begroting. De totale kosten zijn als één bedrag opgenomen. Bij de programma's zijn de aanvragen onder nieuw beleid gespecificeerd en toegelicht mits de aanvraag groter is dan € 10.000. In het raadsvoorstel zijn hiervoor de beslispunten opgenomen. Septembercirculaire 2022 De septembercirculaire 2022 is te laat verschenen om de gevolgen integraal in beeld te brengen en te verwerken in deze begroting. De gevolgen van septembercirculaire worden via een memo met de gemeenteraad gedeeld en verwerkt in de eerste begrotingswijziging.
8
Saldo Meerjarenbegroting 2023-2026 De gevolgen van de septembercirculaire 2022 vormen de eerste begrotingswijziging 2023 en zijn in onderstaande tabel verwerkt.
Saldo meerjarenbegroting 2023-2026
2023
2024
2025
2026
-415.221
397.834
1.295.691
-130.847
Septembercirculaire 2022
199.174
0
0
527.153
Begrotingssaldo na 1e begrotingswijziging
-216.047
397.834
1.295.691
396.306
Onttrekking aan reserve vrije bestedingsruimte
216.047
0
0
0 396.306
Begrotingssaldo na 1e begrotingswijziging
0
397.834
1.295.691
Waarvan structureel
126.765
1.106.627
1.752.677
678.021
Waarvan incidenteel
-126.765
-708.793
-456.986
-281.715
Het positieve begrotingssaldo in 2024 tot en met 2026 is nodig om de uitdagingen die er zijn op het gebied van de verdere uitwerking van het collegeprogramma, regionale ontwikkelingen, onderhoud en vernieuwing van gemeentelijke accommodaties en de organisatieontwikkeling te kunnen verwerken.
9
Programma 1. Interne en externe dienstverlening Inleiding Dit programma gaat over de kwaliteit van onze in- en externe dienstverlening. De kwaliteit van onze dienstverlening uit zich in het gemak waarmee inwoners en ondernemers producten en diensten kunnen afnemen bij de gemeente en het gemak waarmee zij met de gemeente in contact kunnen komen. We hanteren daarbij het uitgangspunt dat de klant kiest op welke manier hij contact met de gemeente wil hebben. Dat kan via het online portaal zijn, via e-mail, website, telefoon, sociaal media, per brief, via een baliebezoek of in een persoonlijk gesprek. Alle kanalen zijn beschikbaar en dat houden we zo. De mogelijkheden van onze digitale dienstverlening nemen toe, mede dankzij de invoering van het zaakgericht werken. De digitale dienstverlening wordt transparanter, gaat sneller en de mogelijkheden om in contact te komen met de juiste persoon zijn toegenomen. We zien dan ook dat inwoners voor steeds meer producten en diensten gebruikmaken van de digitale weg. We kijken binnen dit programma niet alleen naar de dienstverlening zelf, maar ook naar de voorwaarden om kwalitatief goede dienstverlening te kunnen leveren.
Is de capaciteit van onze organisatie op orde en in hoeverre dragen de werkwijzen van het gemeentebestuur en de medewerkers bij aan de kwaliteit van de dienstverlening? Is het besluitvormingsproces bijvoorbeeld transparant en begrijpelijk en zijn inwoners voldoende betrokken en geraadpleegd? En, hoe kunnen wij optimaal gebruikmaken van de deskundigheid en kracht die onze Son en Breugelse samenleving herbergt? De doelstellingen binnen dit programma richten zich daarom niet alleen op de dienstverlening zelf, maar ook op de mate van participatie en de wijze van organisatie.
Wat willen we bereiken? Thema
Doelstellingen
Dienstverlening 1. Meer ondersteuning voor inwoners bij de digitale benadering van onze producten en diensten. 2. Betere mogelijkheden om contact met de gemeente te leggen door dienstverleningskanalen uit te breiden en op elkaar af te stemmen. 3. Optimalere processen met focus op doorlooptijden, wachttijd, verwerkingstijd en afhandeltermijn. Participatie
4. Plannen en projecten komen in samenwerking met belanghebbenden tot stand. 5. Via de Jeugdgemeenteraad denken jongeren actief mee over het realiseren van plannen en leren zij hoe de lokale democratie werkt. 6. Inwoners, organisaties en ondernemers worden betrokken bij gemeentelijke plannen, en vinden onze beleids- en besluitvorming transparant en begrijpelijk.
Organisatie
7. De capaciteit van de gemeentelijke organisatie is op orde.
Relevante beleidsnota's Naam
Periode
Vastgesteld in de raad Planning vaststelling nieuw beleidsplan
Informatiebeleid Dommelvallei
2021-2025
3 juni 2021
n.v.t.
Visie op Bestuurlijke Toekomst
onbepaalde tijd
18-06-2015 en 02-112017
n.v.t.
Bestuursakkoord 'Samenwerken in/aan/voor/met Son en Breugel'
2022-2026
7 juli 2022
n.v.t.
Beleidskader Integriteit 2015
onbepaalde tijd, vanaf maart 2015
26-mrt-15
n.v.t.
Persoonlijk en dichtbij
n.v.t.
12-jun-12
n.v.t.
Visie op dienstverlening
n.v.t.
Commissie AZ 14 januari 2015
n.v.t.
Nota activering, waardering en afschrijving
n.v.t.
20-jun-13
n.v.t.
Nota reserves en voorzieningen
n.v.t.
17-feb-22
n.v.t.
Financiële verordening
n.v.t.
22-jun-17
n.v.t.
Treasurystatuut
n.v.t.
2014
n.v.t.
Nota risicomanagement en weerstandsvermogen
n.v.t.
21-mrt-13
n.v.t.
Belastingverordeningen
10
Wat gaan we ervoor doen? Dienstverlening 1. Meer ondersteuning voor inwoners bij de digitale benadering van onze producten en diensten. Een veranderende samenleving vraagt een gemeentelijke organisatie die daarop inspeelt. Goede informatievoorziening en een goede informatiestructuur zijn voor ons van belang om inwoners en bedrijven zo goed mogelijk van dienst te zijn. Niet alleen voor inwoners die digitaal vaardig zijn, juist ook voor inwoners die hier meer moeite mee hebben. Het is vooral van belang voor ondersteuning aan inwoners op het gebied van zorg, participatie, armoede, zelfredzaamheid, werk en jeugdhulp. Daarnaast biedt het plaats- en tijdonafhankelijk gebruik maken van diensten vele voordelen. We hebben dit eerder, binnen de wettelijke mogelijkheden, voor alle burgerzakenproducten via de gemeentelijke websites mogelijk gemaakt. Via de "persoonlijke omgeving" kunnen inwoners de afhandeling van de aanvraag volgen. De komende jaren ondersteunen we inwoners die dat nodig hebben bij het gebruik maken van het digitale kanaal. Dit doen we door: 1. Digitale diensten voor iedereen makkelijker te maken door onder andere eenvoudig taalgebruik, het vergroten van de vindbaarheid en minder stappen in de aanvraag in te bouwen. 2. Mensen te helpen door de digitale aanvraag samen door te lopen en een duidelijke uitleg te geven. 3.
De mogelijkheid te blijven bieden via persoonlijk contact een product te verkrijgen. Daarnaast werken we aan de wettelijke verplichting informatie over producten en diensten te ontsluiten via YourEurope.eu. in het Engels. Hierdoor vergroten we ook de digitale toegankelijkheid van de burgerzakenproducten. 2. Betere mogelijkheden om contact met de gemeente te leggen door dienstverleningskanalen uit te breiden en op elkaar af te stemmen. We gaan een raadsbreed debat voeren over het gewenste dienstverleningsniveau naar onze inwoners, in goede afstemming met college over de haalbaarheid. Vooral investeringen in Dienst Dommelvallei en het CMD vragen aandacht. Daarvoor breiden we sowieso de dienstverleningskanalen uit en stemmen we deze beter af op elkaar. Dit biedt inwoners meer mogelijkheden om contact op te nemen met de gemeente. Door integrale samenwerking handelen we verzoeken efficiënter af, zijn we minder kwetsbaar en leveren we een kwalitatief beter product. De medewerkers staan in 2023 ook via sociale media rechtstreeks in contact met de inwoners. Daarnaast richtten we in 2022 een extra chatkanaal in, de zogenaamde Virtuele Assistent. De Virtuele Assistent van de overheid geeft automatisch antwoord op vaak gestelde vragen van inwoners en ondernemers (chatbot). Daarnaast verwijst de Virtuele Assistent in veel gevallen naar de juiste plek op de website.
We hebben het voornemen om de chatbotfunctionaliteit in 2023 uit te breiden met een chatbox live chatkoppeling. Door het inzetten van de Virtuele Assistent in combinatie met de live chat bieden we de inwoners en de ondernemers nog meer maatwerk. 3. Optimalere processen met focus op doorlooptijden, wachttijd, verwerkingstijd en afhandeltermijn. We verbeteren de processen doorlopend. Dit doen we met kleine aanpassingen in de dagelijkse bedrijfsvoering en door het uitvoeren van projecten. We brengen de wensen van onze inwoners en bedrijven in beeld. Dit doen we door de klanttevredenheid te meten. Op basis van de signalen die we daarbij krijgen verbeteren we continu. We onderzoeken de mogelijkheid om een vast burgerpanel te bevragen en we starten vanaf 2023 met een kwaliteitsprotocol (Plan Do Check Act) voor alle burgerzakenprocessen.
11
Participatie 4. Plannen en projecten komen in samenwerking met belanghebbenden tot stand. Participatie van belanghebbenden bij plannen en projecten wordt steeds belangrijker. De samenleving en de wetgever vragen van ons dat we steeds meer in verbinding zijn. Dat is terug te zien in de Omgevingswet en de Wet versterking participatie op decentraal niveau. De eerste wet stimuleert vroegtijdige participatie. Het doel van de tweede wet is de betrokkenheid van inwoners bij de voorbereiding, uitvoering en evaluatie van beleid van de gemeente te vergroten. Zo is in die wet vastgelegd dat gemeenten de huidige inspraakverordening moeten aanpassen naar een participatieverordening. Beide wetten zijn nog in voorbereiding. In Son en Breugel hebben we al veel aandacht voor participatie van belanghebbenden. We bekijken wat wenselijk en nodig is om te komen tot een gedegen participatieverordening. Daarnaast is ambtelijk aandacht voor het ondersteunen en faciliteren van medewerkers bij (de voorbereiding van) een participatieproces. 5. Via de Jeugdgemeenteraad denken jongeren actief mee over het realiseren van plannen en leren zij hoe de lokale democratie werkt. Via de jeugdgemeenteraad (JGR) betrekken we jongeren bij het werk van de gemeente. De JGRleden leren hoe de democratie werkt en maken kennis met het werk van de gemeente en de gemeenteraad.
Daarnaast werken de leden in groepjes aan zaken die zij zelf constateren en inbrengen. Zij proberen daarbij tot concrete oplossingen te komen. De jeugdgemeenteraad is ook actief bij activiteiten in het dorp (bijvoorbeeld 4 mei, Koningsdag en de Oliebollenparty). 6. Inwoners, organisaties en ondernemers worden betrokken bij gemeentelijke plannen, en vinden onze beleids- en besluitvorming transparant en begrijpelijk. In mei 2021 startte de gemeenteraad met de proef "nieuwe vergaderstructuur en werkwijze besluitvorming", gericht op meer overleg- en inspraakmogelijkheden met en door inwoners in aanloop naar besluitvorming. De komende periode evalueert de raad deze proef en scherpt het aan naar een model dat past bij Son en Breugel. De gemeenteraad gaat helder maken wat burgerparticipatie inhoudt. Daarnaast wordt in een raadswerkprogramma vastgelegd hoe de raad met elkaar wil samenwerken, zodat de verschillende politieke meningen uiteindelijk leiden tot breed gedragen keuzes. Daarmee geeft de raad invulling aan de ambities uit het Bestuursakkoord 2022-2026. De definitieve invulling van het vergadermodel heeft financiële consequenties, onder andere vanwege de kosten van de structurele versterking van de griffie en de begeleiding van voorzitters, raads- en burgerleden. Organisatie 7. De capaciteit van de gemeentelijke organisatie is op orde.
Doorstart organisatie ontwikkeltraject In de zomer van 2022 zijn we gestart met de doorstart van het organisatieontwikkeltraject. De bevindingen uit het BMC-rapport, ‘het Antea-rapport’ (toekomstkeuzes voor Wijkbeheer), ‘het bedrijfsplan CMD’ en ‘een toekomst beschouwing op het beleidsgebied Ruimtelijke Ontwikkeling, Wonen, Economie en Omgevingswet’ (nog uit te voeren door Metafoor-BMC) nemen we mee in de doorontwikkeling. Dit jaar starten we met een meerjarig programma voor strategie, cultuur en organisatiestructuur. De ambtelijke capaciteit, zelforganisatie op inhoud door de medewerkers, samenwerking met Dienst Dommelvallei, een structuurvoorstel waarin duidelijke verantwoordelijkheidslijnen worden beschreven en andere (intergemeentelijke) samenwerkingsvormen, zijn daarbij belangrijke aandachtspunten. De daarvoor te nemen stappen tot 1 januari 2023 zijn vastgelegd in een ‘spoorboekje’ en gedeeld met de organisatie. Na deze datum komt daarop een vervolg.
Bijdragen verbonden partijen aan dit programma
12
Dienst Dommelvallei Dienst Dommelvallei is het samenwerkingsverband van de gemeenten Geldrop-Mierlo, Nuenen en Son en Breugel. In deze dienst zijn de bedrijfsvoeringstaken financiën, belastingen, personeel & organisatie, informatievoorziening en planning en control voor de drie gemeenten ondergebracht. Daarnaast hebben de gemeenten Son en Breugel en Nuenen de taken met betrekking tot werk en inkomen en dienstverlening ondergebracht in de Dienst Dommelvallei.
Wat gaat het kosten? In onderstaande tabel zijn de baten en lasten opgenomen die aan het programma zijn verbonden. Zowel de baten als de lasten worden als positieve bedragen weergegeven. Het saldo wordt weergegeven als negatief als er meer lasten zijn dan baten en als positief als er meer baten zijn dan lasten. Bedragen x €1.000 Omschrijving
Realisatie 2021
Begroting 2022
Begroting 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
0.10 Mutaties reserves programma 1
458
715
0
0
0
0
0.11 Resultaat van de rekening van baten en lasten
2.726
377
-415
398
1.296
-131
0.1 Bestuur
1.652
1.692
1.722
1.706
1.720
1.731
822
858
890
889
889
889
0.4 Overhead
7.230
7.048
6.781
6.771
6.836
6.883
0.5 Treasury
146
92
72
66
60
55
0.61 OZB woningen
94
90
98
98
98
98
0.62 OZB nietwoningen
24
31
27
27
27
27
0.64 Belastingen Overig
33
39
77
77
77
77
0.8 Overige baten en lasten
61
731
1.485
2.060
2.298
2.211
0.9 Venootschapsbelasting (Vpb)
106
119
4
4
4
4
13.354
11.791
10.740
12.096
13.304
11.843
1.002
1.494
116
39
39
39
Lasten
0.2 Burgerzaken
Totaal Lasten Baten 0.10 Mutaties reserves programma 1 0.1 Bestuur
3
0
0
0
0
0
0.2 Burgerzaken
226
221
207
207
207
207
0.4 Overhead
237
172
162
163
164
165
0.5 Treasury
125
150
128
122
116
111
0.61 OZB woningen
2.453
2.471
2.588
2.669
2.741
2.805
0.62 OZB nietwoningen
2.272
2.289
2.344
2.395
2.448
2.502
0
9
10
10
10
10
23.111
24.336
26.521
27.950
29.150
27.465
89
316
150
150
150
150
Totaal Baten
29.519
31.459
32.226
33.706
35.027
33.455
Saldo (baten -/- lasten)
16.164
19.668
21.486
21.610
21.722
21.611
0.64 Belastingen Overig 0.7 Algemene uitkering en overige uitkeringen Gemeentefonds 0.8 Overige baten en lasten
13
Nieuw beleid Omschrijving
I/S
2023
2024
2025
2026
1. Invulling (extra) wensen ivm burgerparticipatie
I
-35.000
-5.000
0
0
2. Beheer en administratie software applicaties sociaal domein
S
-33.075
-33.075
-33.075
-33.075
3. Huisvesting vergunninghouders
I
-10.915
0
0
0
4. Informatieplan 2023
S
-107.580
-64.240
-64.240
-64.240
5. Centrumregeling GEO
S
Totaal
-20.395
-20.395
-20.395
-20.395
-206.965
-122.710
-117.710
-117.710
+/+ is voordeel, -/- is nadeel
1. Invulling (extra) wensen i.v.m. burgerparticipatie College, ambtelijke organisatie en raad gaan onder externe begeleiding gezamenlijk een helder en gedragen participatiebeleid ontwikkelen. Dit beleid moet gaan bijdragen aan uniforme, zorgvuldige en herkenbare participatieprocessen. Incidenteel is hiervoor € 35.000,- benodigd en € 5.000,- voor de fase van afronding en nazorg. 2. Beheer en administratie software applicaties sociaal domein In 2021 contracteerden we na een aanbestedingsprocedure de nieuwe software voor het sociaal domein. De conversie, implementatie en trainingen voor gebruikers liepen door tot de livegang in 2022. Aan het systeem worden meerdere eisen gesteld, hierdoor bestaat het uit meerdere applicaties. Ook zijn er nieuwe mogelijkheden uitgevraagd om verdere stappen te zetten in digitale dienstverlening, het burgerportaal en toegenomen functionaliteiten. Door deze factoren neemt de reguliere beheerlast toe. De gemeenten stelden hiervoor eenmalig middelen ter beschikking voor 2022. Op basis van de ervaringen met het nieuwe systeem zien we dat er structureel meer nodig is voor de 5 applicaties, die elk op eigen wijze beheerd moeten worden. Er is meer menskracht nodig voor het reguliere functioneel beheer en het verrichten van administratieve handelingen bij Dienst Dommelvallei. Hierdoor is structureel een bedrag noodzakelijk van 1 FTE schaal 9/9.
Samen met Nuenen betreft dit een Son en Breugels aandeel van 0,45 FTE van € 73.500,- = € 33.075,-. 3. Huisvesting vergunninghouders Door de verhoogde taakstelling voor de huisvesting van vergunningshouders (statushouders) is er incidenteel meer uren noodzakelijk voor het organiseren van deze huisvestingsbegeleidingswerkzaamheden bij Dienst Dommelvallei. Het betreft hier een bedrag van 1/3 FTE schaal 9/9 = € 24.255,- waarvan 0,45 betreft € 10.915,- voor Son en Breugel. 4. Informatieplan 2023 Het informatieplan 2023 vormt een onderdeel van de 1e begrotingswijziging 2023 van Dienst Dommelvallei. Het informatieplan 2023 is nog in concept. 5. Centrumregeling GEO De kosten voor de centrumregeling GEO worden jaarlijks volgens een vaste verdeelsleutel verdeeld over Geldrop-Mierlo, Nuenen en Son en Breugel. Vanuit de centrumregeling worden werkzaamheden voor BAG, BGT en landmeten geïnitieerd om de basisregistraties op ten minste het wettelijk verplichte niveau te houden.
14
Programma 2. Sociale leefomgeving Inleiding De sociale leefomgeving gaat over de gezondheid, het welbevinden en de ontwikkelmogelijkheden van onze inwoners. Goede voorzieningen voor inwoners en professionals zijn hiervoor belangrijk. Enerzijds bestaan voorzieningen uit ondersteuningsmogelijkheden voor individuele inwoners door hulp en (financiële) steun, anderzijds uit accommodaties, subsidies en bijeenkomsten/evenementen. Het programma heeft betrekking op alle inwoners als het gaat om preventie, gezonde leefstijl, ontwikkeling en ontmoeting. Het programma gaat daarnaast specifiek in op ondersteuning van kwetsbare inwoners en jeugdigen. Door een passend aanbod van culturele activiteiten kunnen onze inwoners zich ontwikkelen en ontplooien. Borging van het cultureel erfgoed en behoud van monumenten dragen daar ook aan bij.
Wat willen we bereiken? Thema
Doelstellingen
Maatschappelijke participatie
1. We ondersteunen inwoners die niet op eigen kracht kunnen participeren.
Ontmoeting
3. Son en Breugel kent een voldoende en gevarieerd aanbod van laagdrempelige ontmoetingsfuncties in de wijken, onder andere in de vorm van onderwijs-, sport- en verenigingsgebouwen.
2. (De toegang naar) zorg en ondersteuning is laagdrempelig en efficiënt: klantgericht en op maat.
4. We ondersteunen lokale initiatieven gericht op ontmoeting. Jeugd en jongeren
5. Goede voorschoolse voorzieningen en een erkend programma voor VVE (voor- en vroegschoolse educatie) dragen bij aan een goede ontwikkeling van peuters en voorkomen onderwijsachterstand. 6. We hebben goede en goed bereikbare schoolgebouwen voor een optimaal en gedifferentieerd lokaal onderwijsaanbod. 7. Jeugdigen en hun ouders krijgen ondersteuning wanneer zij problemen ondervinden in opgroei- en opvoedsituaties.
Gezonde leefstijl
8. Met voorlichting en ondersteuning stimuleren we inwoners zo gezond mogelijk te leven.
Cultuur en erfgoed
9. Wij stimuleren het in stand houden van cultuur, cultureel erfgoed en monumenten.
Relevante beleidsnota's Naam
Periode
Nota Kunst- en Cultuurbeleid 2017
Vastgesteld in de raad
Planning vaststelling nieuw beleidsplan
7-nov-17
n.v.t.
Beleidsplan voorschoolse voorzieningen en voor-en vroegschoolse educatie
vanaf 2020 4-jul-19
n.v.t.
Accommodatiebeleid
n.v.t.
6-feb-14
n.v.t.
Visie Sport en bewegen
vanaf 2014 6-feb-14
n.v.t.
Cultureel Erfgoed gemeente Son en Breugel
2021 - 2030
Uitgangspunten Participatiebeleid
n.v.t.
Commissie BZ 2 september 2014
n.v.t.
Verordeningen participatiewet
n.v.t.
18-dec-14
n.v.t.
Initiatiefvoorstel visie CMD
n.v.t.
17-12-2020
n.v.t.
Lokaal Gezondheidsbeleid 2021-2024
2021-2024
17-dec-20
2025
Visie wonen met zorg
n.v.t.
29-aug-13
n.v.t.
Kader Sociaal Domein
n.v.t.
31-aug-17
voorjaar 2023
Jeugdbeleid Son en Breugel: (op)groeien in een positief opvoedklimaat
n.v.t.
9-mei-19
n.v.t.
Beleidsregels speel- en beweegvoorzieningen
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
15
Wat gaan we ervoor doen? Maatschappelijke participatie 1. We ondersteunen inwoners die niet op eigen kracht kunnen participeren. Maximale ondersteuning naar werk/dagbesteding De gemeenteraad heeft besloten om inwoners met een afstand tot de arbeidsmarkt maximaal naar werk en activering te ondersteunen. Als regulier werk niet mogelijk is, kan activering naast de uitkering een alternatief zijn. Hiervoor werken we samen met Dienst Dommelvallei en het Werkvoorzieningsschap De Dommel (WSD). Vanuit het CMD zorgen we voor een maatwerkgericht aanbod van lokale werkgelegenheid aan onze inwoners. Lokaal samenwerkingsplan WSD Samen met de werk- en activeringspartners in het CMD geven Dienst Dommelvallei en WSD in 2023 verder uitvoering aan de samenwerking. Het gaat om voorzetting van de lopende aanpakken: de werkdiagnose Aanzet en de benadering van langere bijstandsontvangers voor ondersteuning en participatie. Ook ontwikkelen we nieuwe initiatieven. De WSD zet hiervoor meerjarig middelen in. Gevolgen coronacrisis in goede banen leiden Tijdens de coronacrisis waren extra overheidsregelingen van kracht. Na de Tozo (Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandige ondernemers) werd de BBZ-regeling (BijstandsBesluit Zelfstandigen) in een vereenvoudigde vorm actief.
Voor de Tozo-regeling verrichten we in verband met terugbetalingen (bedrijfskredieten) en Rijksverantwoording nog werkzaamheden tot en met 2028. Hier houden we de komende jaren rekening mee. Ook bij toekomstige coronamaatregelen ondersteunen we inwoners. Vergunninghouders kunnen zich zelfstandig redden in de (Son en Breugelse) samenleving De uitvoering van de Wet inburgering ligt vanaf 2022 bij de gemeente. Dienst Dommelvallei voert deze inburgeringstaken uit met betrekking tot beleid, coördinatie en uitvoering. We zetten op basis van een persoonlijk Plan Inburgering en Participatie (PIP) met maatschappelijke partners in op een zelfstandige deelname aan de samenleving van de vergunninghouders in ons dorp. Beschermd Wonen Met ingang van 2023 wordt Beschermd Wonen verder gedecentraliseerd. Met de verantwoordelijkheid komen ook de middelen over. In 2021 hebben we op regionaal niveau afspraken gemaakt op welke wijze gemeenten hun budget m.i.v. 2023 gaan inzetten voor Beschermd Wonen. Met de regiogemeenten trekken we samen op om tot een goed voorzieningenniveau te komen voor onze inwoners. Daarbij maken we onderscheid tussen Beschermd Wonen (intensief en intramuraal met 24uurs toezicht) en Beschermd Thuis (zelfstandig wonen met ambulante ondersteuning). In 2022 ronden we het regionaal inkooptraject af om de continuïteit van de zorg de garanderen.
Overige meerjarige thema's De meerjarige thema's dementie, mantelzorg en eenzaamheid zetten we door. Armoede Eind 2022 leggen we het integrale beleidskader armoedebestrijding en schuldhulpverlening aan de gemeenteraad voor. In 2023 stelt de gemeenteraad het beleid vast. Hierbij vragen we om een uitbreiding van het budget voor armoedebeleid. Schuldhulpverlening We bieden schuldhulpverlening aan inwoners die moeite hebben met rondkomen of met (problematische) schulden. De verwachte toename in aanvragen voor schuldhulpverlening als gevolg van de coronacrisis is uitgebleven. We verwachten wel een toename als gevolg van de inflatie en de energiecrisis.
16
2. (De toegang naar) zorg en ondersteuning is laagdrempelig en efficiënt; klantgericht en op maat. Centrum voor Maatschappelijke Deelname (CMD) Het CMD is voor inwoners van Son en Breugel de toegang tot voorliggende en specialistische ondersteuning. We hebben in het CMD een goed opgeleide front-office die een de eerste vraagverheldering voor ondersteuning uitvoert. Hierdoor kunnen we de ondersteuningsvraag van een inwoner koppelen aan de juiste professional. Het CMD werkt met een digitaal regiesysteem, met de mogelijkheid voor de inwoner om digitaal in te loggen in het eigen dossier. Scholing over en borging van het gebruik van het regiesysteem door zorgaanbieders en andere partijen heeft de komende jaren de aandacht. Bekendheid van en goed contact met het CMD is voor partijen als huisartsen, kinderopvang, onderwijs, zorg en veiligheidspartners van belang. Het CMD investeert daarom doorlopend in de samenwerking met deze partijen, zodat de lijnen kort blijven en de verschillende partners bekend zijn met de beschikbare ondersteuning. Het CMD constateert nu en in de komende jaren met name financiële problematiek, (v)echtscheidingen en psychische problematiek. Deze vragen staan vrijwel nooit op zichzelf, maar gaan gepaard met zorgen op het gebied van opvoeding en/of gezondheid.
Het CMD werkt aan scholing en tools voor professionals en informatie aan inwoners, gericht op de thema's die de komende jaren de aandacht vragen. We verwachten dat het effect van de coronacrisis ook nog in 2023 te zien is in het aantal en de zwaarte van zorgvragen. We gaan dit goed monitoren om zicht te krijgen op de gevolgen. Doorontwikkeling CMD Eind 2020 heeft de raad de visie op het CMD vastgesteld. Bij de uitwerking hebben we prioriteit gegeven aan het opstellen van het bedrijfsplan om te voorzien in de benodigde randvoorwaarden voor de doorontwikkeling van het CMD. Begin 2022 is deze doorontwikkeling gestart en deze loopt zeker ook in 2023 door. De uitgangspunten voor de doorontwikkeling blijven onveranderd: werken vanuit een duidelijke visie, benutting expertise professionals en sturing op softcontrols. Inkoop Begeleiding en Dagbesteding Met ingang van 1 april 2022 is de nieuwe overeenkomst voor de inkoop van Begeleiding en Dagbesteding in werking getreden. Daarbij wordt voor Begeleiding overgegaan op P(prijs) x Q (hoeveelheid) bekostiging. Hiermee proberen we nog beter te sturen op resultaat. Commissie lokaal sociaal bemiddeling De intentie is om nog in 2022 de commissie lokaal sociaal bemiddeling in te stellen. In 2023 vindt vervolgens een eerste evaluatie plaats. Ontmoeting 3.
Son en Breugel kent een voldoende en gevarieerd aanbod van laagdrempelige ontmoetingsfuncties in de wijken, onder andere in de vorm van onderwijs-, sport- en verenigingsgebouwen. Ontmoeting in de wijk Het is belangrijk dat onze wijkaccommodaties voldoen aan de huidige eisen en toekomstbestendig zijn. In de zomer van 2022 is het Dommelhuis opgeleverd. Hiermee hebben we een mooie nieuwe accomodatie voor het Vestzaktheater en de Bibliotheek en een centrale ontmoetingsruimte voor alle inwoners van Son en Breugel. De Boerderij is in het kader van Breugel Bruist gerenoveerd. Braecklant is ook toe aan renovatie of nieuwbouw. In de loop van 2022 wordt duidelijk welke keuze we daar gaan maken. Het voormalige gebouw van het Vestzaktheater wordt nog enige tijd gebruikt voor niet gerelateerde of kleine sportactiviteiten die nu in sporthal De Bongerd plaatsvinden. Op de plek van Sporthal De Bongerd bouwen we een nieuwe sporthal. Sportaccommodaties In het kader van Breugel Bruist starten we eind 2022 met de sloop en nieuwbouw van sporthal De Bongerd. Voor de noodzakelijke aanpassingen aan sporthal De Landing hebben we een vijfjarenplan van aanpak opgesteld dat we eind 2022 ter vaststelling voorleggen aan de gemeenteraad. Afhankelijk van de besluitvorming voeren we dit plan vanaf 2023 uit.
17
4. We ondersteunen lokale initiatieven gericht op ontmoeting. Sociale cohesie draagt in belangrijke mate bij aan de leefbaarheid van ons dorp. Mensen moeten elkaar kunnen ontmoeten. Wij ondersteunen initiatieven gericht op ontmoeting. Het subsidiebeleid ondersteunt bijvoorbeeld de vrijwilligersorganisaties. Hiermee stellen we deze organisaties in staat om op laagdrempelige wijze een aanbod te creëren voor sport, cultuur en ontmoeting. Vanaf 2021 is het nieuwe subsidiebeleid actief. Hierin is aandacht voor een transparante verdeling van subsidiemiddelen en -verantwoording. De Stichting SonenBreugelVerbindt levert een grote bijdrage aan het ondersteunen van ontmoeting en het bevorderen van de sociale cohesie in Son en Breugel. In 2022 wordt het subsidiebeleid voor evenementen van kracht. Jeugd en jongeren 5. Goede voorschoolse voorzieningen en een erkend programma voor VVE (voor- en vroegschoolse educatie) dragen bij aan een goede ontwikkeling van peuters en voorkomen onderwijsachterstand. Peuteropvang en Voor- en vroegschoolse educatie (VVE) In Son en Breugel zijn voor alle peuters goede voorschoolse voorzieningen beschikbaar. Wij subsidiëren de peuteropvang voor ouders die geen gebruik kunnen maken van de kinderopvangtoeslag van het Rijk. Voor peuters met een risico op een onderwijsachterstand hebben we een erkend aanbod van voor- en vroegschoolse educatie (VVE) beschikbaar.
In samenspraak met het CMD zetten we, waar nodig, (extra) kinderopvang in voor gezinnen die daar om andere redenen dan een onderwijsachterstand baat bij hebben.
6. We hebben goede en goed bereikbare schoolgebouwen voor een optimaal en gedifferentieerd lokaal onderwijsaanbod. Onderwijshuisvesting Het leerlingenaantal in de wijken rondom basisschool De Ruimte en De Bloktempel loopt op. De schoolbesturen PlatOO en SKPO hebben gezamenlijk een aanvraag gedaan voor uitbreiding bij basisschool De Ruimte. De leerlingenprognose 2020 geeft aan dat de komende 20 jaar een uitbreiding nodig is van zeker 600m2. Tijdens de verdere uitwerking van het plan blijkt dat de schoolbesturen de realisatie van de 600m2 onderwijshuisvesting op één locatie niet haalbaar vinden. Beide schoolbesturen hebben kenbaar gemaakt op eigen locatie te willen uitbreiden. Daarnaast bestaat ook de wens om op beide locaties de kinderopvang uit te breiden. Schoolbestuur PlatOO heeft een aanvraag ingediend voor nieuwbouw van De Regenboog en De Krommen Hoek, op de locatie van De Krommen Hoek. Zij gaan fuseren naar één school voor openbaar en algemeen toegankelijk onderwijs (nieuwe naam BuitensteBinnen). In de zomer van 2021 is de Krommen Hoek tijdelijk verhuisd naar de locatie van De Regenboog. De planning is erop gericht om in 2023 te starten in het nieuwe gebouw. Leerlingenvervoer Sinds september 2021 hebben we in Son en Breugel een nieuwe uitvoerder van het leerlingenvervoer. De verordening bekostiging leerlingenvervoer hebben we in 2022 geactualiseerd.
Met de nieuwe verordening is het voor ouders mogelijk om hun kind naar een reguliere buitenschoolse opvang te laten vervoeren na schooltijd.
18
7. Jeugd en jongeren en hun ouders krijgen ondersteuning wanneer zij problemen ondervinden in opgroei- en opvoedsituaties Laagdrempelige (opvoed)ondersteuning De thuissituatie is de basis waarin een jeugdige opgroeit. Waar nodig moeten ouders kunnen rekenen op goede ondersteuning. Deze ondersteuning organiseren we zo laagdrempelig en dichtbij mogelijk. In 2023 blijven we extra inzetten op onderlinge samenwerking tussen jeugdprofessionals en het zichtbaar maken van het lokale, preventieve ondersteuningsaanbod. Zo is het voor vrijwilligers, professionals en ouders duidelijk waar zij terecht kunnen met hun vraag. Ook onderzoeken we mogelijkheden om het preventieve aanbod te versterken. Het CMD en de praktijkondersteuner-jeugd bij de huisarts bieden ook laagdrempelige ondersteuning. Hierdoor is verwijzing naar een specialistisch zorgaanbod niet altijd nodig. De werkdruk bij zowel het CMD als de huisartsen blijft hoog. Het is moeilijk te voorspellen hoe dit zich verder gaat ontwikkelen. Samenwerken met andere professionals en tijdig signaleren blijven van belang. Uitbreiding jongerenwerk Sinds 2022 zijn er structureel meer uren voor het jongerenwerk beschikbaar. Hierdoor kon een tweede jongerenwerker worden aangenomen en de inzet bijna worden verdubbeld.
Doel is om het bereik te vergroten, de preventieve ondersteuning te versterken en de kwetsbaarheid van het jongerenwerk te verminderen. Door deze uitbreiding kan er meer en vaker ambulant (op straat) gewerkt worden en is er tijd voor afstemming met partners zoals het onderwijs, het CMD en de gemeente. Het jongerenwerk heeft een belangrijke initiërende, verbindende, signalerende en ondersteunende functie. Inkoop van jeugdzorg Wij kopen specialistische vormen van jeugdzorg in via 'Een tien voor de jeugd'; een gezamenlijk met regiogemeenten ingerichte inkooporganisatie. Nauwe bestuurlijke en beleidsmatige aansluiting op deze inkooporganisatie is van belang, met name om te bereiken dat de zorg die langs deze weg ingekocht wordt, goed aansluit op de lokale vraag en ontwikkelingen die zich hier in voordoen. Hetzelfde geldt voor '21 voor de jeugd', een samenwerkingsverband tussen alle gemeenten in Zuidoost Brabant, van waaruit justitiële vormen van jeugdzorg ingekocht worden. Gezonde leefstijl 8. Met voorlichting en ondersteuning stimuleren we inwoners zo gezond mogelijk te leven. Sportakkoord In 2020 is het Lokaal Sportakkoord tot stand gekomen. We zijn gestart met de uitvoering van de speerpunten en die strekt zich uit over meerdere jaren. GROZzerdam We zijn in 2021 aangesloten bij GROZzerdam Vitaal in Brainport.
Bij de Kadernota 2021 hebben we aangegeven dat we ook voor 2022 en 2023 hiervoor middelen vrijmaken. GROZzerdam vormt het domeinoverstijgend ontwikkelprogramma op het gebied van gezondheid(szorg), leefstijl en preventie. Doelstelling is dat in 2040 inwoners tenminste vijf jaar langer in goede gezondheid leven en dat hardnekkige gezondheidsverschillen met 30% zijn afgenomen. De basis van het programma is dat gezondheidsbevorderende initiatieven vanuit de maatschappij zelf ontwikkeld worden, en niet van bovenaf worden opgelegd. Er is daarom sprake van nauwe samenwerking met het maatschappelijk middenveld, zorgverzekeraars en de eerstelijnszorg. Samenwerking zorgverzekeraars De samenwerking met zorgverzekeraars krijgt ook via een andere lijn vorm. De gemeenten in ZuidOost Brabant hebben het initiatief genomen om met de twee grootste zorgverzekeraars in de regio (CZ en VGZ) een samenwerkings- en ontwikkelagenda te formuleren.
19
Gezondheidsbeleid Eind 2020 is het gezondheidsbeleid voor 2021-2024 vastgesteld. Speerpunten zijn: 1. leefstijlverbetering; 2. druk op het dagelijks leven bij jeugd en volwassenen; 3. sociale gezondheid. De uitvoering van het lokale gezondheidsbeleid vindt plaats vanaf 2021 en verder. Een belangrijk onderdeel is het vaststellen van een lokaal preventieakkoord/leefstijl akkoord met partners. Cultuur en erfgoed 9. Wij stimuleren het in stand houden van cultuur, cultureel erfgoed en monumenten. De Cultuur Loper De afgelopen jaren hebben de basisscholen het traject van De Cultuur Loper gevolgd. Iedere school werkt daarmee onder professionele begeleiding aan een eigen (meerjaren)visie op cultuureducatie. De scholen hebben de uitdrukkelijke wens om ook in de periode 2021-2024 verder te bouwen met De Cultuur Loper. Culturele vernieuwing In lijn met de Cultuurnota (2017) creëren we ruimte voor culturele vernieuwing. Hiermee spelen we in op nieuwe behoeftes. Met name culturele initiatieven voor jongeren (12-25 jaar) zijn een aandachtspunt. Om nieuwe initiatieven en projecten te faciliteren verwijzen wij initiatiefnemers actief naar onze (eenmalige) projectsubsidie. Daarbij is het mogelijk om deze subsidie ook in te zetten als cofinanciering, zodat aanvullende fondsen geworven kunnen worden. Muziekonderwijs De raad heeft nieuwe subsidieregeling muziekonderwijs 2021 vastgesteld.
Deze regeling is in cursusjaar 2021-2022 in werking getreden. De regeling biedt meer mogelijkheden voor grip en sturing. We subsidiëren nu ook groepslessen. We monitoren of het bestaande budget toereikend is voor de uitvoering van de nieuwe regeling. Bibliotheekwerk De Bibliotheek is de primaire ketenpartner in het sociaal-cultureel domein voor de versterking van educatie. Het Taalhuis dat sinds 2018 is ingericht, gaat de activiteiten de komende tijd verder doorontwikkelen. Hiervoor wordt de inzet van de Taalhuiscoördinator uitgebreid. We continueren bestaande activiteiten in de Bibliotheek die gericht zijn op educatie, taal, leesbevordering, mediawijsheid en cultuur. Cultuurhistorische beleidsplan We werken aan behoud en juridisch waarborgen van het cultuurhistorisch erfgoed van Son en Breugel voor de komende generaties. Het cultuurhistorisch beleidsplan en de waardenkaart zijn nodig voor de uitvoering van wettelijke verplichtingen (voortvloeiend uit Verdrag van Malta) om cultuurhistorische waarden in gemeentelijk beleid en in de ruimtelijke context dan wel planologisch te verankeren. De raad heeft het cultuurhistorisch beleidsplan en de juridisch planologisch vertaling hiervan in de vorm van een vast te stellen bestemmingsplan vastgesteld in 2021. Archeologie In 2009 heeft de raad het Archeologiebeleid voor Son en Breugel vastgesteld.
Dit beleid hebben we vertaald in alle ruimtelijke plannen en in het cultuurhistorisch beleidsplan (inclusief waardenkaart). Het is van belang dat het cultuurhistorisch erfgoed in brede zin, dus ook archeologie, voor onze gemeenschap veilig wordt gesteld, wordt ontsloten en bekend is bij een breed publiek. Inmiddels is vanuit een aantal kleinschalige projecten (o.a. beleidsplan recreatie en toerisme) vorm gegeven aan het zichtbaar maken van het archeologisch vondstmateriaal in Son en Breugel.
20
Monumenten De Monumentencommissie heeft tot taak het college te adviseren over de aanwijzing van panden en objecten voor eventuele plaatsing op een gemeentelijke monumentenlijst. Hiermee bouwen we geleidelijk een gemeentelijke monumentenlijst op. Naar verwachting draagt de Monumentencommissie ook in 2023 een aantal objecten voor plaatsing op de gemeentelijke monumentenlijst voor. Het college besluit over de adviezen van de Monumentencommissie. Het subsidiebudget voor onderhoud aan gemeentelijke monumenten is de afgelopen jaren verhoogd naar € 20.000. Dit biedt inwoners van Son en Breugel meer middelen om onderhoud te plegen aan de gemeentelijke monumenten. Ook is de toename van het budget een gevolg van het groeiend aantal gemeentelijke monumenten. We schenken speciale aandacht aan transparantie, communicatie en eenduidigheid van regels. Dit alles met het oog op het aantrekkelijk maken van het aanwijzen van gebouwen tot gemeentelijk monument.
Bijdragen verbonden partijen aan dit programma Dienst Dommelvallei • Dienst Dommelvallei voert voor de gemeente de sociale dienstactiviteiten (Participatiewet, Bijzondere bijstand, gemeentelijk sociaal fonds (gsf)) en inburgering vanuit het CMD uit. Ook wordt beleidsmatig op deze taakvelden de gemeente geadviseerd. • Daarnaast ondersteunt Dienst Dommelvallei de CMD-dienstverlening in het Sociaal Domein richting inwoners (waaronder de hele administratieve ondersteuning en applicatie-inrichting). • Dienst Dommelvallei zet samen met CMD partners (zoals WSD) zelf ontwikkelde methoden en aanpakken in naar werk en activering. Werkvoorzieningschap de Dommel (WSD) WSD voert de werkgeversverplichtingen van de voormalige Wet sociale werkvoorziening (Wsw) uit voor de gemeente Son en Breugel. Daarnaast begeleidt WSD inwoners die in het kader van de Participatiewet ondersteuning nodig hebben bij het vinden van werk. De gemeenteraad heeft besloten inwoners optimaal te ondersteunen naar werk en activering via WSD. Samen met Dienst Dommelvallei wordt voor deze ondersteuning gewerkt in ons CMD. Daarnaast wordt projectmatig toegewerkt naar deze samenwerking via methoden en aanpakken. Met deze integrale werkwijze organiseren we gecombineerde CMD-ondersteuning van zorg en activering.
Gemeenschappelijke Gezondheidsdienst (GGD) De GGD Brabant-Zuidoost voert voor ons de (verplichte) taken van de Wet publieke gezondheid uit. Daarnaast ondersteunt ze de gemeente bij de invulling van hun (gezondheids)beleid, bijvoorbeeld via de vierjaarlijkse Volksgezondheid Toekomst Verkenning (VTV). In 2020 heeft de GGD deze voor het laatst vernieuwd. Deze documenten zijn voor de komende jaren mede de basis voor nieuw beleid alsook voor input voor de omgevingsvisie. 10voordejeugd Regionale inkoopsamenwerking voor de inkoop van specialistische jeugdhulp, bestaande uit gemeente Helmond, Peelgemeenten (Deurne, Asten, Someren, Laarbeek, Gemert-Bakel), Dommelvallei+ (Geldrop-Mierlo, Nuenen, Son en Breugel, Waalre) en gemeente Veldhoven.