2. Eerste bestuursrapportage 2026

Eerste bestuursrapportage 2026 Versie voor college 9 juni 2026

Eerste bestuursrapportage 2026 2

Inhoudsopgave Inhoudsopgave ........................................................................................................................................ 3 Inleiding ................................................................................................................................................... 4 Verloop reserve vrije bestedingsruimte en onvoorzien ........................................................................... 5 Programma 1 Interne en externe dienstverlening ................................................................................... 6 Programma 2 Sociale leefomgeving ....................................................................................................... 7 Programma 3 Fysieke en veilige leefomgeving ....................................................................................... 8 Programma 4 Economische en ruimtelijke ontwikkeling ......................................................................... 9 Bijlage 1 Budgettair neutrale wijzigingen en bedragen kleiner dan € 25.000 ....................................... 10 Bijlage 2 Overzicht van investeringen en projecten .............................................................................. 12

Eerste bestuursrapportage 2026 3

Inleiding Doel van de eerste bestuursrapportage De bestuursrapportage is een boekwerk waarin het college tussentijds financiële verantwoording aan uw raad aflegt. In de bestuursrapportage worden alleen financiële afwijkingen (voor- en nadelen) toegelicht. Ook het anders inzetten van middelen wordt toegelicht in de bestuursrapportage. In dit boekwerk vindt geen toelichting plaats van vertragingen of afwijkingen in het beleid.

Plaats van de bestuursrapportage in de P&C-cyclus De kadernota en de begroting hebben financieel als doel het bepalen van het budget voor een bepaald jaar. De bijstelling van budgetten vindt plaats via bestuursrapportages. De wijzigingen vanuit deze eerste bestuursrapportage voor 2026 die ook betrekking hebben op volgende jaren worden betrokken bij de kadernota 2027-2030. Ook wordt in deze bestuursrapportage inzicht gegeven in de wijzigingen bij investeringen en projecten. De tweede bestuursrapportage wordt voorafgaand aan de behandeling van de begroting voor het volgende jaar aan uw raad toegezonden. De jaarrekening is het sluitstuk en geeft weer wat er bereikt is in een jaar.

Inhoud eerste bestuursrapportage In deze bestuursrapportage wordt eerst ingegaan op de financiële gevolgen voor het resultaat van het lopend boekjaar. Met het overzicht van het verloop van de reserve vrije bestedingsruimte en van de post onvoorzien worden deze onderdelen nader toegelicht. De mutaties moeten door uw raad goedgekeurd worden. Daarna wordt ingegaan op de mutaties per programma. De afwijkingen boven de € 25.000 worden per onderwerp toegelicht. In bijlage 1 is in een overzicht weergegeven welke posten budgettair neutraal of kleiner dan € 25.000 zijn. Tot slot is in bijlage 2 een overzicht gegeven van de stand van zaken van investeringen en projecten.

Stand van de begroting 2026 De stand van de begroting 2026 inclusief de eerste begrotingswijziging is als volgt: 2026 Begrotingssaldo !e begrotingswijziging 2026 - Septembercirculaire 2025 Begrotingssaldo na 1e begrotingswijziging

-347.114 39.683 -307.431

De eerste bestuursrapportage kent een resultaat van ruim € 3 miljoen nadelig. Zowel het resultaat van de begroting (incl. de 1e begrotingswijziging) en het resultaat van deze bestuursrapportage worden ten laste gebracht van de reserve vrije bestedingsruimte waardoor het saldo weer op 0 komt.

Begrotingssaldo na 1e begrotingswijziging Resultaat eerste bestuursrapportage 2026 Begrotingssaldo na eerste bestuursrapportage 2026 Onttrekking aan reserve vrije bestedingsruimte Begrotingssaldo na eerste bestuursrapportage 2026

2026 -307.431 -3.082.393 -3.389.824 3.389.824 0

Rechtmatigheidsverantwoording De rechtmatigheidsverantwoording volgt in de 2e tussentijdse rapportage 2026.

Verloop reserve vrije bestedingsruimte en onvoorzien Reserve vrije bestedingsruimte Saldo 01-01-2026 Toevoegingen Reeds vastgestelde toevoegingen Vervallen reserve projectmatig werken (begroting 2026) Totaal toevoeging

2026 5.784.098

56.481 56.481

Onttrekkingen Reeds vastgestelde onttrekkingen Dekking VPB Resultaat jaarrekening 2025 (nadeel)

-3.745 -295.124

Doorschuiven onttrekking reserves 2025 (jaarrekening 2025) Organisatieontwikkeling. Planmatig onderhoud cultureel erfgoed Beheerplan kunstwerken in de openbare ruimte Bedrijfsvoering Ekkersrijt

-54.603 -29.200 -16.773 -24.500

Nog niet eerder vastgestelde onttrekkingen Begrotingssaldo 2026 (incl.1e begrotingswijziging) Resultaat 1e bestuursrapportage 2026 Omgevingswet Sport- en cultuurdeelname jongeren

-347.114 -3.082.393 -120.000 -9.000

Totaal onttrekking Saldo per 31-12-2026

-3.982.452 1.858.127

Post onvoorzien

80.000

Uitvaart van gemeentewege

-6.422 0

Stand na wijzigingen

73.578

Programma 1 Interne en externe dienstverlening Omschrijving

I/S 2026

1. Hogere bijdrage Dienst Dommelvallei

S

-230.351

1. Dekking hogere bijdrage Dienst Dommelvallei via stelpost loon- en prijsontwikkeling

S

230.351

2. Decembercirculaire 2025

I

40.909

3. Uitbreiden formatie schuldhulpverlening (zie ook programma 2)

S

-144.445

4. Vrijval kapitaallasten (alle programma's)

I

308.110

5. Herstel budget Samenleving i.v.m. Grip op jeugd

I

-321.360

Budgettair neutraal of bedragen kleiner dan € 25.000

I/S

Totaal

-6.000 -122.786

+/+ is voordeel, -/- is nadeel

1. Op 15 april 2026 ging het bestuur van Dienst Dommelvallei akkoord met de ontwerp 1e Begrotingswijziging 2026. Dit besluit wordt voor zienswijzen aan de raad voorgelegd waarna het Bestuur een definitief besluit neemt. Voor 2026 is een verhoging van het budget voorgesteld van € 230.351. Dit wordt gedekt uit de stelpost loon- en prijsontwikkeling. 2. Het Rijk heeft een aanpassing in de hoogte van de algemene uitkering doorgevoerd in de decembercirculaire 2025. 3. Met ingang van 1 januari 2026 hebben we de schuldhulpverlening inbesteed. Daarvoor zat dit bij Lumens. Dat betekent dat de subsidie die in programma 2 zit, wordt verminderd, maar dat de uitgaven voor formatie stijgen. 4. Bij de jaarrekening 2025 is gebleken dat een aantal investeringen, in tegenstelling tot de planning, nog niet zijn afgerond. Dit levert een aanzienlijk financieel voordeel op van de kapitaallasten van € 308.110. 5. In de 2e bestuursrapportage 2025 is een structureel bedrag van € 321.360 overgeheveld van Programma 1 naar Programma 2 ten behoeve van Grip op Jeugd. In de begroting 2026, die is opgesteld voorafgaand aan de 2e bestuursrapportage 2025, zijn deze middelen bij het opstellen van de salarisbegroting reeds afgeraamd ten gunste van het resultaat. Hierdoor is het bedrag van € 321.360 dubbel afgeraamd op het personeelsbudget van Samenleving, dit wordt nu hersteld.

Programma 2 Sociale leefomgeving Omschrijving

I/S 2026

Advieskosten onderwijshuisvesting

I

-95.000

POH Jeugd

S

-35.000

Wmo

S

-300.000

Jeugdhulp

S

-2.000.000

Jeugdzorg-Plus

I

-70.000

Indicatievrije dagbesteding Boerderij

I

-31.000

Arbeidsparticipatie: hoger aantal re-integratietrajecten en stijgende kosten nieuwe doelgroep

S

-180.000

Clientondersteuning

I

-30.000

Restant budget Lumens tbv formatie schuldhulpverlening (zie progr 1)

S

144.445

10. Infill kunstgrasvelden SBC

I

-67.000

Budgettair neutraal of bedragen kleiner dan € 25.000

I/S

-120.449

Totaal

-2.784.004

+/+ is voordeel, -/- is nadeel

1. In 2025 is gestart met haalbaarheidsonderzoeken voor onderwijshuisvesting. Deze haalbaarheidsonderzoeken zijn nog niet afgerond en lopen door in 2026. Hiervoor is incidenteel budget nodig. 2. Praktijkondersteuner huisarts (POH) Jeugd: In 2023 heeft het college besloten om structureel bij te dragen aan de POH Jeugd. Deze POH ondersteunt en begeleidt kinderen met hulpvragen. Dit leidt tot verlichting bij het CMD en het zorgt ervoor dat kinderen minder vaak geïndiceerde jeugdhulp nodig hebben. De POH Jeugd voor de helft vergoed door de zorgverzekeraar en voor de andere helft door de gemeente. De huidige middelen zijn structureel ontoereikend. 3. Wmo: er wordt een toename verwacht van de uitgaven op basis van de uitgaven van de afgelopen jaren. Door de dubbele vergrijzing en een groeiende groep inwoners met psychische problematiek groeit de vraag naar Wmo voorzieningen. 4. Jeugdhulp: op basis van de uitgaven van de afgelopen jaren wordt een toename van de uitgaven verwacht ten opzichte van de begroting. Er is sprake van een gestage toename in de vraag naar jeugdhulp en een toename in de complexiteit van de problematiek. Hierdoor is meer en/of langer hulp nodig. 5. Jeugdzorg-Plus: Vanwege een toename in inzet van Jeugdzorg-Plus stijgen de kosten in 2026. 6. De huiskamer van de Boerderij is in mei 2025 van start gegaan.

De subsidie voor de indicatievrije dagbesteding aan Archipel daarin is abusievelijk niet meegenomen. Evaluatie over vervolg vindt nog plaats. 7. Arbeidsparticipatie: meer mensen worden vanuit de uitkering begeleid naar werk, dat leidt tot hogere kosten voor re-integratievoorzieningen. Daarnaast stijgen de kosten voor de begeleiding van mensen die werken met loonkostensubsidie en beschut werk. 8. De extra middelen voor cliëntondersteuning zijn nodig om de voor 2026 afgesproken formatie in het CMD voor Stichting MEE te bekostigen. 9. Schuldhulpverlening: zie toelichting bij programma 1. 10. Er is sprake van een onevenredige aanvulling van infill bij de kunstgrasvelden SBC. De oorzaak wordt onderzocht. Wanneer er geen infill wordt aangebracht, vervalt de garantie op de velden en is er een kans dat alle 3 de velden door de KNVB worden afgekeurd. De kosten hiervoor zijn € 67.000 (incl btw).

Programma 3 Fysieke en veilige leefomgeving Omschrijving

I/S 2026

1. Integraal onderhoud: verhoging budget onkruidbestrijding, straatreiniging en openbaar groen

S

-171.317

1, Integraal onderhoud: dekking verhogen budgetten via Stelpost loon en prijs

S

109.792

1, Integraal onderhoud: doorbelasting riool en afval

S

61.525

2. Verhoging budget gladheidbestrijding

I

-95.000

Budgettair neutraal of bedragen kleiner dan € 25.000

I/S

19.397

Totaal

-75.603

+/+ is voordeel, -/- is nadeel

1. Voor de aanbesteding ‘Integraal onderhoud binnen de kom’ is gebleken dat de beschikbare begroting ontoereikend was. Dit is met name het gevolg van sterk gestegen marktprijzen in de sector. Daarnaast is bij de uitvraag nadrukkelijk ingezet op duurzaam en maatschappelijk verantwoord uitvoeren van de werkzaamheden, waaronder het gebruik van elektrisch materieel en toepassing van social return. Het tekort wordt gedekt door zowel de stelpost loon- en prijsontwikkeling als ook door de kosten toe te rekenen aan de gesloten exploitaties riool-en afvalstoffenheffing. Door het toerekenen van kosten aan riool en afval, is het mogelijk dat de tarieven voor riool en afval moeten worden verhoogd. 2. In verband met de forse sneeuwval begin van het jaar zijn er extra kosten gemaakt voor gladheidbestrijding.

Programma 4 Economische en ruimtelijke ontwikkeling Omschrijving

I/S 2026

1. Extra kosten project Breeakker

I

-100.000

2. Extra budget omgevingswet (bedrag in 2024 gestort in reserve Vrije bestedingsruimte)

I

-120.000

2. Onttrekking reserve vrije bestedingsruimte voor extra budget omgevingswet.

I

120.000

Budgettair neutraal of bedragen kleiner dan € 25.000

I/S

Totaal

0 -100.000

+/+ is voordeel, -/- is nadeel

1. In het kader van het project 'Breeakker-noordelijk deel' is aan een extern bureau opdracht verleend om gesprekken te voeren met Woonbedrijf. Voor de voorbereiding, opzet en het voeren van gesprekken is extra geld noodzakelijk. Daarnaast dienen er door de advocaat voorbereidingen te worden getroffen met betrekking tot de procedure bij de rechtbank (prijsvaststellingsprocedure). Ook dient rekening te worden gehouden met het betalen van kosten van de door de rechtbank aan te stellen 3 deskundigen en dergelijke. 2. Voor het uitvoeren en implementeren van de Omgevingswet is extra budget nodig. Hiervoor is dekking binnen de reserve Vrije bestedingsruimte.

Bijlage 1 Budgettair neutrale wijzigingen en bedragen kleiner dan € 25.000 Hieronder staan per programma wijzigingen die budget neutraal zijn en/of waarvan het bedrag kleiner is dan € 25.000. Omschrijving

I/S

2026

Publicatiedienst. Door nieuwe en gewijzigde wet- en regelgeving neemt de werkdruk bij juridische zaken almaar toe. Hiermee beleggen we het publiceren van besluiten en kennisgevingen elders.

S

-6.000

Totaal programma 1 budget neutraal of < 25.000

-6.000

Lagere SPUK Inburgering uitkering, voorlopige beschikking 2026

S

-58.388

Lagere SPUK Inburgering uitkering, voorlopige beschikking 2026

S

44.383

Hogere uitvoeringskosten inburgering

I

-25.000

Correctie GGD index 2026.

I

12.708

Terugstorten index GGD 2026 in stelpost loon en prijs

I

-12.708

Verhogen budget OZB basisscholen

S

-3.500

Verhogen budget verzekeringen basisscholen

S

-6.500

Aframen huurinkomsten kinderopvang i.v.m. vertraging Bloktempel

I

-10.000

Veilig Thuis

S

-14.041

Leerplicht

S

-7.000

Afname inkomsten RMC middelen leerplicht

S

-1.491

Tegemoetkoming kinderopvang pleegouders. Vanuit het Rijk zijn er middelen ontvangen om pleegouders een tegemoetkoming te geven voor de kosten die zij maken voor kinderopvang. Deze middelen zijn echter niet geoormerkt maar worden wel uitgekeerd aan pleegouders.

S

-11.810

DVO 21

I

-1.102

Overheveling uitvoeringsbudget SMI

S

25.000

Overheveling uitvoeringsbudget naar SMI

S

-25.000

SPUK De Buurt als Ecosysteem. Voor de inzet vanuit de gemeente en sociaal domein partners binnen het Transformatieplan De Buurt als Ecosysteem wordt een SPUK toegekend voor de periode tot en met 2028. Het betreft incidentele middelen die als project zijn opgenomen. Tegenover de inkomsten staan er ook uitgaven.

I

429.000

Besteding SPUK De Buurt als Ecosysteem

I

-429.000

CMD huurinkomsten

S

4.000

Ontwikkeling Bibliotheekvisie. Met de aankomende wetswijziging van de Wet stelstel openbare bibliotheekvoorzieningen (Wsob), naar verwachting per 1 januari 2027, ontstaat voor gemeenten een zorgplicht. Deze zorgplicht houdt in dat elke gemeente verplicht wordt te zorgen voor een passende, toegankelijke en kwalitatieve bibliotheekvoorziening. Daarnaast verplicht de wetswijziging gemeenten ook om een gemeentelijke meerjarenvisie voor het bibliotheekwerk op te stellen. De vier gemeenten waartoe Bibliotheek Dommeldal onder vallen; Heeze-Leende, Geldrop-Mierlo, Nuenen en Son en Breugel hebben Berenschot gevraagd hen te begeleiden bij het opstellen van een gezamenlijk meerjarenvisie voor de bibliotheekvoorziening. Iedere gemeente neemt 1/4 van de kosten voor haar rekening.

I

-10.000

Peuterwerk. Sinds 2025 zien we een stijging van het aantal peuters wat gebruik maakt van een gesubsidieerde peuterplaats. Dit leidt tot hogere uitgaven.

S

-20.000

Sport en Cultuurdeelname jongeren. We vinden het belangrijk dat elk kind de kans krijgt om mee toe doen, deelname aan sport- en cultuuractiviteiten moet voor iedereen toegankelijk zijn. Dit is ook een uitgangpunt in ons sport- en cultuurbeleid. We zetten de extra middelen in om sport en cultuurdeelname onder jongeren te stimuleren. Zo hebben we de afgelopen jaren gratis schaatspassen uitgedeeld aan kinderen van gezinnen met een laag inkomen. We willen initiatieven zoals deze ook de komende jaren voorzetten. Het voorstel is om hiervoor de middelen te gebruiken van het vrijvallen van de voorziening door de afbetaling van de lening van het IJsfeest.

S

-9.000

Sport en Cultuurdeelname jongeren (dekkings res. vrije bestedingsruimte)

S

9.000

Totaal programma 2 budget neutraal of < 25.000

-120.449

Inspectie civiele kunstwerken in 2027 in plaats begroot 2026

S

19.397

Uitvaart van gemeentewege

I

-6.422

Dekking uitvaart van gemeentewege uit onvoorzien

I

6.422

Totaal programma 3 budget neutraal of < 25.000

19.397

De aanbesteding digitale informatiepanelen levert voor 10 jaar een inkomst op van € 32.500 per jaar. De begeleiding van de aanbesteding heeft plaatsgevonden op basis van 10% no cure no pay.

S

32.500

Aanbesteding digitale informatiepanelen, eenmalige kosten begeleiding aanbesteding obv 10% no cure-no pay

I

-32.500

Totaal programma 4 budget neutraal of < 25.000

Totaal budgettair neutraal of < € 25.000 +/+ is voordeel, -/- is nadeel

0

-107.052

Bijlage 2 Overzicht van investeringen en projecten

Projecten

Beschikbaar gesteld

Gerealiseerd t/m 31-122025

Gerealiseerd t/m 31-3-2026

70066 Pumptrack

100.000

139.637

-11.000

Nr.

Pumptrack is aangelegd, in de omgeving moeten nog een paar punten uitgevoerd worden. Er volgen nog een paar facturen 70084 Twee sneeuwploegen Nido universal HYL240EPZ

Afsluiten / Loopt door

-28.637 Loopt door Extra krediet aanvragen

35.000

22.250

0

70085 Strooier, stratos 3 maal

160.000

150.046

0

70088 Zoutoplosser

32.000

3.777

39.435

70104 Aanpassing en inrichting Heistraat 6

Restant

356.200

362.820

0

12.750 Afsluiten, restant budget overhevelen naar project 70088 Zoutoplosser 9.954 Afsluiten -11.212 Afsluiten Overschrijding kan worden opgevangen binnen overige projecten gladheidsbestrijding -6.620 Extra krediet aanvragen van € 49.983

Project gereed. De totale projectbegroting was gebaseerd op een calculatie die voorjaar 2023 is opgesteld. Het project is in de periode september - december 2025 gerealiseerd. In deze periode is ook het grootste deel van de uitgaven gedaan. In de tussentijd zijn materiaalkosten gestegen. Bovendien was een deel van de kosten niet inbegrepen in het basisontwerp en de offerte van de aannemer. Dit betrof met name kosten voor het inbraakalarm, de brandmeldinstallatie, automatische deurontgrendeling en toegangscontrole, kantoorbeplanting, keukenapparatuur en extra kantoormeubilair voor de vergaderruimten. Voor een deel van deze extra kosten is dekking gevonden binnen bestaande budgetten. Voor het overige heeft het geleid tot overschrijding van het projectbudget van € 49.983. 70124 Kantoorvoorzieningen 30.000 18.377 13.766 -2.143 Extra krediet CMD Heistraat 6 aanvragen van € 9.136 Project gereed Overschrijding op dit onderdeel van € 9.136. 70083 Tractor John Deere

85.000

83.590

0

1.410 Afsluiten

147.129

0 Afsluiten

Tractor is vervangen. Project is afgerond en kan worden afgesloten. 70096 Uitbreiding BS De Ruimte Project is afgerond en slottermijn is betaald. Project kan worden afgesloten

1.800.781

1.653.652