0. Raadsvoorstel zienswijzenprocedure MRE bovenregionale samenwerking

Raadsvoorstel Voorstel nr. 55 – 2025 Aan de Raad Zaaknummer 2701474 Onderwerp Zienswijzenprocedure bovenregionale samenwerking MRE Voorgestelde beslispunten Het college van burgemeester en wethouders stelt aan de gemeenteraad voor: 1. Bijgaande zienswijze in te dienen over: a. de ontwerpregeling en concept samenwerkingsagenda tussen de Metropoolregio Eindhoven en de gemeente Meierijstad; b. de ontwerpregeling en concept samenwerkingsagenda tussen de Metropoolregio Eindhoven en de gemeente Weert; c. de ontwerpregeling en concept samenwerkingsagenda tussen de Metropoolregio Eindhoven en de gemeente Venlo; Waarin aandacht wordt gevraagd voor extra ontsluiting A50, Brainport HUB, afstemming woningbouwprogramma met provincie, het voorzieningenniveau en natuur en landschap; 2. Het Dagelijks Bestuur van de Metropoolregio Eindhoven via bijgaande brief te informeren over het raadsbesluit. Inleiding De Brainportregio maakt op dit moment een schaalsprong door. Deze groei is voelbaar binnen én buiten de regio. Daarom heeft het Algemeen Bestuur van de Metropoolregio Eindhoven (MRE) besloten om nauwer samen te willen werken met Meierijstad, Weert en Venlo. Dit heeft in eerste instantie geleid tot gesprekken met betreffende regio’s en aangrenzende gemeenten. Nu is de volgende stap om dit nader vast te leggen hoe die samenwerking er uit gaat zien.

Het Dagelijks bestuur (DB) van de MRE vraagt u nu (om voor 31 oktober 2025) uw zienswijzen over deze samenwerkingsagenda’s en Regelingen kenbaar te maken. Het Dagelijks en Algemeen bestuur van de MRE hebben, mede op advies van Raadstafel21, besloten de raden de gelegenheid te geven om een zienswijzen op deze beoogde samenwerkingen kenbaar te maken met toepassing van artikel 25 en 26 Gemeenschappelijke Regeling Metropoolregio Eindhoven 2024 (GR MRE). Daarom is dit raadsvoorstel voorbereid. De concept regelingen komen qua inhoud met elkaar overeen. De concept samenwerkingsagenda’s verschillen op onderdelen met elkaar, omdat aansluiting is gezocht bij de specifieke behoeften vanuit de gemeente en de MRE. In dit voorstel gaan wij hoofdzakelijk in op de samenwerkingsagenda MRE Meierijstad en de regeling MRE Meierijstad. De andere samenwerkingsagenda’s en regelingen gaan over de regio’s Weert en Venlo. Deze hebben voor ons als gemeente weinig directe gevolgen. Wat willen we bereiken? Door de samenwerking met gemeenten buiten de regio actief op te zoeken, willen we de druk op de grote en snelle ontwikkelingen in de regio verlichten. Argumenten 1.1 De juridische grondslag “regeling zonder meer” onder de Wet gemeenschappelijke regelingen (Wgr) sluit het beste aan op de samenwerkingsagenda’s.

De voorliggende concept samenwerkingsagenda’s bevatten geen afspraken die vragen om overdracht van taken, het oprichten van een bedrijfsvoeringorganisatie of een gemeenschappelijke orgaan. De publiekrechtelijke samenwerkingsvorm die hier op aansluit is

Pagina 1 van 5

de zogenaamde “regeling zonder meer” onder de Wgr. Dit is het lichtste instrument uit deze Wet. De concept regelingen bevatten de minimale bepalingen zoals voorgeschreven door de Wgr, en verder de spelregels om de samenwerking te laten functioneren. De concept regelingen bevatten geen inhoudelijke afspraken, deze staan in de samenwerkingsagenda’s. Het Dagelijks bestuur is bevoegd te besluiten over het treffen van een zogenaamde ‘regeling zonder meer’ tussen de MRE en de gemeenten ingevolge artikel 17, lid 2 onder e GR MRE. 1.2 Op advies van Raadstafel21 heeft het bestuur MRE besloten om de raden van de deelnemende gemeenten te betrekken via een zienswijzeprocedure. De GR MRE biedt het bestuur MRE de mogelijkheid om in onderhavige situatie de raden van de deelnemende gemeenten om een zienswijze te vragen. Van deze bevoegdheid is gebruik Gemaakt. 1.3 De inhoud van de concept samenwerkingsagenda Metropoolregio Eindhoven - gemeente Meierijstad geven aanleiding voor het maken van opmerkingen. De concept samenwerkingsagenda Metropoolregio Eindhoven - gemeente Meierijstad geeft een duidelijk beeld van de onderwerpen waarop samenwerking wordt gezocht. Toch zijn er een aantal punten die we graag ter overweging meegeven: - Regionale balans en spreiding Wij steunen de inzet om werklocaties in Meierijstad te ontwikkelen die complementair zijn aan het Brainport-ecosysteem.

Wel vragen wij nadrukkelijk aandacht voor een evenwichtige spreiding van werklocaties en de ontsluiting van werklocaties in Meierijstad. De infrastructuur rondom deze werklocaties is onvoldoende meegegroeid en hiervoor zijn ontsluitende maatregelen nodig. - Onderwijs en talentontwikkeling Son en Breugel is als kleinere gemeente voor vervolgonderwijs afhankelijk van buurgemeenten. Wij zien het versterken van het regionale beroepsonderwijs en hybride leeromgevingen als een waardevolle aanvulling voor onze inwoners. Dit vergroot de kans op binding van lokaal talent en versterkt de voorzieningendichtheid dichtbij huis. - Afstemming met provincie en regio De gezamenlijke afstemming van woonprogramma’s is essentieel om versnelling te realiseren. Wij pleiten ervoor dat in deze samenwerking ook de provincie expliciet wordt betrokken, zodat afspraken over woningbouwaantallen en bijzondere doelgroepen (bijvoorbeeld in Nijnsel) regionaal geborgd worden. - Betaalbaarheid en leefbaarheid Naast kwantitatieve doelen vragen wij nadrukkelijk aandacht voor betaalbare woningbouw en een goede inpassing in de leefomgeving. Voor Son en Breugel is het behouden van de landschappelijke kwaliteit en het groene karakter van groot belang.

- Extra aansluiting A50 Wij verzoeken om gezamenlijk met Rijkswaterstaat de mogelijkheid te verkennen voor een extra aansluiting op de A50 tussen Sint-Oedenrode en Son en Breugel. Dit zou de bereikbaarheid en verkeersveiligheid verbeteren en de druk op de bestaande aansluitingen verlichten. De ontsluiting dient een breder doel dan de gemeente Son en Breugel. Het biedt een ontsluiting voor de bewoners van Meierijstad Zuid (Sint Oedenrode), bereikbaarheid van het gebied Sandwyck en het kan betekenisvol zijn bij de bereikbaarheid van Best en daarmee sluipverkeer door de kern van Son en Breugel tegengaan. - OV en Brainporthub Wij vinden het niet wenselijk om een Brainporthub buiten de grenzen van de MRE te onderzoeken. Een dergelijke hub dient juist binnen de MRE gerealiseerd te worden voor een goede ontsluiting. Wanneer we in het kader van mobiliteitstransitie en het bereikbaar houden van de Brainportregio de fiets als voor en natransport willen alten dienen dan draagt een hub in Veghel daar niet aan bij. De geschikte Brainport hub locatie kan op de rand van Meierijstad (Sint Oedenrode) zijn maar zeker niet verder noordwaarts. Wel kunnen wij ons voorstellen dat aanvullend een hub voor het agrifood-ecosysteem wordt onderzocht, mits dit de MRE versterkt.

Pagina 2 van 5

-

-

-

Snelfietsroutes Wij ondersteunen de tijdige realisatie van de snelfietsroute Veghel–Son en Breugel. Deze verbinding versterkt duurzame mobiliteit en vergroot de bereikbaarheid voor onze inwoners. Voorzieningen Wij onderschrijven het belang van een regionale verkenning naar voorzieningen. Daarbij vragen wij aandacht voor kleinschalige basisvoorzieningen in kleinere gemeenten zoals Son en Breugel, zodat de leefbaarheid voor onze inwoners op peil blijft. Natuur en leefomgeving Wij constateren dat natuur en landschappelijke kwaliteit in de agenda nog onderbelicht zijn. Voor onze gemeente, gelegen tussen stedelijke kernen en groene gebieden, is het cruciaal dat ruimtelijke en economische ontwikkelingen altijd gepaard gaan met behoud en versterking van natuur, biodiversiteit en klimaatadaptatie.

1.4 De inhoud van de concept Regeling conceptregeling Metropoolregio Eindhoven - gemeente Meierijstad geven aanleiding tot het maken van opmerkingen. De concept Regeling Metropoolregio Eindhoven - gemeente Meierijstad geeft een duidelijk beeld van hoe er samen gewerkt gaat worden. Toch zijn een aantal punten die we graag ter overweging meegeven: - Overwegende dat “de samenwerking van de gemeente binnen de Metropoolregio Eindhoven gericht is op het handhaven en uitbouwen van het kenmerkende economische profiel van de regio” een erg beperkt beeld schetst van het doel van de de MRE. Het belang van de regeling zou moeten zijn dat het de druk van de schaalsprong verdeelt en niet het economisch profiel handhaven en uitbouwen. Dat is te enkelzijdig gedacht vanuit economische groei en staat haakt op de kernwaarde voor brede welvaart die door het DB van de MRE omarmt wordt. Zowel in overwegingen als in “Artikel 3 belang en doel”. - De governance is niet duidelijk en concreet.

Graag zien we verduidelijkt welke rol hebben de aangrenzende gemeente in deze governance en sluiten zij aan bij de bestaande overleggen? Welke inzet van uren is daarmee gemoeid? De bestaande overlegstructuren waren op interregionale samenwerking voor de gemeente incidenteel in plaats van structureel, om welke bestaande overlegstructuur tussen MRE en Meierijstand wordt dan gedoeld? 2.1 De raad en het college zijn beide deelnemers aan de gemeenschappelijke regeling MRE. Zowel de raad als het college worden in de gelegenheid gesteld om een zienswijze naar voren te brengen. Het college heeft besloten om de raad voor te stellen een zienswijzen in te dienen. Als de raad instemt met dit voorstel, dan stelt het college voor om namens het gemeentebestuur (raad en college) het bestuur MRE via bijgaande brief te informeren. Kanttekeningen 1.1 De MRE-samenwerking heeft een gesloten huishouding De MRE is verlengd lokaal bestuur. In het MRE-samenwerkingsakkoord en de daaruit voortkomende werkprogramma’s zijn de thema’s en opgaven waarin de 21 gemeenten in MREverband samenwerken limitatief vastgelegd. Daaruit volgt dat de samenwerkingsafspraken met Meijerijstad, Venlo en Weert zich primair focussen op de thema’s werklocaties, wonen en bereikbaarheid.

1.2 De capaciteit binnen de MRE is beperkt Het geven van opvolging aan de bovenregionale samenwerkingsafspraken ligt primair bij de MRE-organisatie. De primaire taak van de MRE-organisatie is en blijft het faciliteren van de samenwerking tussen de 21 gemeenten. Dat betekent dat de capaciteitsinzet vanuit MRE voor deze bovenregionale samenwerkingen lean & mean is. De MRE-directeur stuurt hierop. Desondanks vragen we hiervoor nog expliciet aandacht in onze brief aan de MRE. Bovenregionale samenwerking mag niet ten kosten gaan van de ondersteuning door de MREorganisatie bij onze eigen MRE-samenwerking. Ook de capaciteitsinzet van de MRE-gemeenten is beperkt. Ook hiervoor geldt dat deze lean & mean zal zijn. De meest belanghebbende ‘buurgemeenten’ uit het MREgebied zullen door de MRE-organisatie het meest intensief worden betrokken, maar ook hiervoor zullen zoveel mogelijk bestaande overlegmomenten en -tafels worden benut. Vaak hebben deze gemeenten al contact met Pagina 3 van 5

elkaar. De gemeenten Meierijstad, Venlo en Weert staan zelf aan de lat voor de realisatie van hun groeiambities en hun aandeel in de realisatie van de samenwerkingsagenda’s. Hiervoor wordt vanuit de MRE geen ambtelijke capaciteit beschikbaar gesteld. 1.3 De samenwerkingsagenda’s zijn nog algemeen en/of procesmatig van karakter De afspraken over wonen en werklocaties zijn deels procesmatig. Waar mogelijk worden er aantallen en hectares genoemd, maar er zijn nog geen concrete afspraken gemaakt over welke segmenten op welke termijn in de respectievelijke gemeenten zullen worden gerealiseerd. Het is dus zaak om op basis van de nu voorliggende samenwerkingsagenda’s zo snel mogelijk tot nadere uitwerking te komen over segmenten (woonmilieus, type woningen, type bedrijventerreinen) en fasering, zodat we gericht de druk op onze regio kunnen verminderen. Voor de volledigheid, dergelijke afspraken met de gemeenten Meierijstad, Venlo en Weert hebben geen invloed op de afspraken die de 21 gemeenten in MRE-verband hierover al met elkaar hebben gemaakt. 1.4 Er zijn meer gemeenten in de invloedsfeer van de Brainportregio In lijn met eerdere besluitvorming in het Algemeen bestuur MRE is prioriteit gegeven aan het komen tot samenwerkingsagenda’s met de gemeenten Meijerijstad, Venlo en Weert. Er zijn wel contacten met andere gemeenten en het gewest Vlaanderen.

Wat gaan we daarvoor doen? Vanuit de MRE wordt verzocht om uiterlijk 31 oktober 2025 de zienswijze in te dienen, zodat de besluitvormingsprocedures tijdig kunnen worden afgerond. Het is de bedoeling dat de samenwerkingen (i.c. de regelingen) formeel per 1 januari 2026 in werking treden. Planning na besluitvorming • 13 oktober 2025: versturen brief aan MRE • 2e helft november 2025: bespreken van ingediende zienswijzen in de • portefeuillehouders-overleggen MRE • 8 december 2025: vaststellen regelingen door het Dagelijks bestuur MRE • 17 december 2025: besluitvorming over samenwerkingsagenda’s in het Algemeen • Bestuur MRE • Publicatie van de vastgestelde regelingen • 1 januari 2026: inwerkingtreding regelingen en samenwerkingsagenda Participatie en communicatie Met Brainport, MRE, provincie en gemeenten is over de regelingen gesproken en over de samenwerking. Alle partijen zijn positief over samenwerking en zien een gedeeld voordeel. Communicatie over de bovenregionale samenwerking wordt verzorgd door de MRE-organisatie. Wat gaat het kosten? Aan het aangaan van de samenwerkingen zijn geen directe financiële consequenties verbonden voor de aan de MRE deelnemende gemeenten, zoals verhoging van de inwonersbijdragen. Wel worden er ambtelijke uren besteed aan het vervolg om de samenwerking veder vorm te geven. Dit ligt vooralsnog bij de collega’s die in de regio actief zijn.

Wel zijn er nog onduidelijkheden, zoals: Komt er een nieuwe overlegstructuur, krijgen we andere governance, gaat dit meer van de aangrenzende gemeenten verwachten dan we nu al doen? We proberen nu al op een aantal fronten samen te werken, te weten wonen, bedrijvigheid, buitengebied. Mobiliteit. Gaat dit veranderen? Evaluatie De regelingen en samenwerkingsagenda’s worden uiterlijk één jaar voor het einde van de looptijd van de samenwerkingsagenda geëvalueerd. Dit is opgenomen in de concept regelingen. Daarnaast legt de MRE verantwoording af over de voortgang via de bestuursrapportages MRE en de jaarverslagen MRE.

Pagina 4 van 5

Bijlagen 1. Concept raadsbesluit Zienswijzenprocedure bovenregionale samenwerking Metropoolregio Eindhoven 2. Brief voor MRE bestuur zienswijze bovenregionale samenwerking MRE Weert Meierijstad en Venlo 3. Aanbiedingsbrief MRE 4. Concept Regeling MRE – Meierijstad 5. Concept Samenwerkingsagenda MRE – Meierijstad 6. Concept Regeling MRE – Weert 7. Concept Samenwerkingsagenda MRE – Weert 8. Concept Regeling MRE – Venlo 9. Concept Samenwerkingsagenda MRE - Venlo

Son en Breugel, 23 september 2025 Burgemeester en wethouders van Son en Breugel, de secretaris,

de burgemeester,

Jeroen Wesselink

Suzanne Otters-Bruijnen

Pagina 5 van 5