Zienswijze 1ste begrotingswijziging 2026 en begroting 2027 GR Jeugdregio Een 10 voor de Jeugd

Raadsvoorstel Onderwerp: Portefeuillehouder: Documentnummer: Zaaknummer: Datum:

Zienswijze 1ste begrotingswijziging 2026 en begroting 2027 GR Jeugdregio Een 10 voor de Jeugd K.W.H.M. Kusters 200852235 0847200852210 26 mei 2026

1. Samenvatting voor de burger De gemeenschappelijk regeling Jeugdregio Een 10 voor de Jeugd vraagt de gemeenteraad van Someren een zienswijze te geven op de 1ste begrotingswijziging 2026 en de ontwerpbegroting 2027. De raad wordt voorgesteld om bijgaande zienswijze vast te stellen en te delen met de Jeugdregio Een 10 voor de Jeugd.

2. Inleiding De gemeente Someren staat samen met 10 andere gemeenten in onze regio voor een belangrijke opdracht: ervoor zorgen dat kwetsbare kinderen en gezinnen tijdig passende hulp ontvangen wanneer dat nodig is. Tegelijkertijd zien we dat het jeugdhulpstelsel de afgelopen jaren sterk is gegroeid en onder druk staat. De vraag naar jeugdhulp neemt toe terwijl de kosten stijgen, de beschikbaarheid van professionals afneemt en de middelen vanuit het Rijk onder druk staan. Sinds 1 januari 2026 is de Jeugdregio Een 10 voor de Jeugd officieel van kracht als gemeenschappelijke regeling voor de inkoop van Jeugdhulp. Een 10 voor de Jeugd biedt u op basis van artikel 35 Wet Gemeenschappelijke Regelingen (WGR) een 1ste begrotingswijziging voor 2026 en de ontwerpbegroting 2027 aan. De raden hebben de gelegenheid om een zienswijze te geven voordat financiële stukken worden vastgesteld door het Algemeen Bestuur. De ontwerpbegroting 2027 betreft de uitwerking van de kadernota 2027. Hier bent u via een regionale raadsinformatiebrief over geïnformeerd.

3. Advies 1. In te stemmen met de voorgestelde zienswijze over de 1ste begrotingswijziging 2026 en de ontwerpbegroting 2027 waarin het Dagelijks Bestuur van de GR Een 10 voor de Jeugd verzocht wordt om: a. in de toekomst de bijdragen op gemeenteniveau op te nemen in de begrotingsdocumenten;

b. in de toekomst de onderlinge afstemming in de P&C-cyclus met de GR Peelgemeenten beter uit te lijnen en financiële ontwikkelingen gelijktijdig in de begrotingen van beide gemeenschappelijke regelingen te verwerken; c. de gemeente Someren tijdig te informeren over de organisatorische en financiële gevolgen van de regionale uitvoeringstaken van nietgecontracteerde zorg in samenwerking met de Peelgemeenten; d. helder te communiceren over financiële ontwikkelingen, risico’s tijdig te signaleren en waar mogelijk passende beheersmaatregelen te treffen. 2. In te stemmen met verwerking van de financiële consequenties in de begroting 2027, zoals opgenomen onder 7. Financiën van het raadsvoorstel.

4. Beoogd effect De gemeenteraad inzicht geven en de mogelijkheid bieden een zienswijze uit te brengen over het financieel perspectief van de GR Jeugdregio Een 10 voor de Jeugd.

5. Argumenten 1.1. Het grootste deel van de kostenstijging komt voort uit de verplichte taken vanuit de Wet Verbetering Beschikbaarheid Jeugdzorg De begrotingswijziging 2026 en begroting 2027 bevatten een stijging van de gemeentelijke lasten. Dit wordt voor het grootste deel veroorzaakt door de verplichte wijzigingen vanuit de Wet Verbetering Beschikbaarheid Jeugdzorg en het organiseren van gepaste aansturing hiervan binnen de nieuwe GR. Een deel van deze stijgingen zijn voor de Peelgemeenten en de gemeente Someren budgetneutraal, omdat verschuivingen van taken tussen verschillende samenwerkingen betreffen. Dit zijn: Taken DVO21 en werkplan 21 voor de jeugd Taken uit het werkplan 21 voor de jeugd verschuiven naar GR Jeugdregio Een 10 voor de Jeugd. Deze kosten worden dan niet meer gemaakt bij 21 voor de Jeugd. Regionale uitvoering Niet gecontracteerde zorg De inzet rondom niet-gecontracteerde zorg moet door de wettelijke verplichting voortaan op het niveau van de jeugdregio uitgevoerd worden. Hiervoor kan de lokale inzet worden afgeschaald. Voor Someren betekent dit een verschuiving van taken van de GR Peelgemeenten naar de GR Een 10 voor de Jeugd vanaf 2027. Of dit in de praktijk ook mogelijk is, moet nog worden bezien. Zie ook kanttekening 1.2. 1.2.

In de begrotingen worden inhoudelijk gemotiveerde beleidskeuzes gemaakt Naast de verplichte wijzingen kennen de begrotingen ook verschuivingen door beleidskeuzes. Deze zijn:

Pagina 2 van 6

Uitbreiding operationeel management Gezien de groei van de Jeugdregio door bijkomende taken is het noodzakelijk hier gepaste sturing op te hebben. De jeugdregio vindt het onhoudbaar en onwenselijk dat één persoon, de algemeen directeur, verantwoordelijk is voor een organisatie met een dergelijke omvang en complexiteit en stelt voor de nu beperkte functie van operationeel manager uit te breiden naar 1 zelfstandige fte. Uitbreiding toezichthouder functie Binnen Een 10 voor de Jeugd wordt al jaren gewerkt met 22 uur per week (0,61 fte) toezicht op zorgfraude. In de ontwerpbegroting 2027 wordt voorgesteld dit uit te breiden naar 1 fte. De toezichthouder kan nu zeer beperkt onderzoeken oppakken en daarmee is er onvoldoende ruimte om maatregelen te treffen waar dit wel wenselijk kan zijn bij bepaalde zorgaanbieders. Vergelijkbare Jeugdregio’s hebben de afgelopen jaren hierin geïnvesteerd en werken normaliter met minimaal 2 fte toezicht. Investeren op toezicht en handhaving van zorgfraude is een vrijwillige keuze van jeugdregio’s, geen verplichting. Het beperkt houden van de inzet van toezicht betekent dat de jeugdregio geen volwaardige rechtmatigheidsonderzoeken kan uitvoeren. Uitbreiden inzet communicatie Om de jeugdzorg beheersbaar en beschikbaar te houden voor degenen die het hardst nodig hebben, moeten er in de komende jaren keuzes gemaakt worden.

Denk hierbij aan de afbouw van gesloten jeugdzorg, de invulling van de reikwijdte van de jeugdwet of het implementeren van veranderingen die mogelijk gezinnen kunnen raken. Communicatie is geen hoofdtaak van de Jeugdregio, maar zij krijgen momenteel wekelijks vragen waar de Jeugdregio een open transparante handelswijze bij wil hanteren. Daar is gepast advies bij noodzakelijk. Vandaar het voorstel de inzet rond communicatie uit te breiden naar 16 uur per week in 2026 en 24 uur per week in 2027. Dit is een keuze, geen verplichting. Het weghouden van communicatie betekent dat de jeugdregio geen zorgvuldige communicatie naar gezinnen, gemeenten, aanbieders en pers kan verzorgen. 1.3. In 2026 wordt ook voorgesteld een monitor zorgpaden te implementeren Dit zorgt voor eenmalige investeringskosten binnen het huidige personeel. Hierdoor kan de impact van lichte zorgvormen in kaart worden gebracht. Ook levert de monitor inzicht in het herplaatsen en doorstromen van jeugdigen bij uithuisplaatsingen. Dit zorgt voor betere sturingsmogelijkheden bij de inkoop en geeft de gemeente meer inzicht in casuïstiek.

6. Kanttekeningen 1.1. De kosten stijgen waar verzocht is dat minimaal te houden. Bij de oprichting van de Jeugdregio is door de gemeenteraden gevraagd om kritisch te zijn op de eigen kosten. De voorgestelde kostenstijging gaat tegen dit verzoek in. In de begroting 2026 was al benoemd dat er stappen gezet moeten worden om te voldoen aan de wet. Pagina 3 van 6

De samenwerking zoals tussen 2021 en 2025 vorm was gegeven voldeed nog niet meer aan de recentelijk vastgestelde Wet Verbetering Beschikbaarheid Jeugdzorg. De Jeugdregio heeft eerder aangekondigd dat hiervoor het jaar 2026 gebruikt wordt om dit zorgvuldig te organiseren in de regio. De begrotingswijziging en ontwerpbegroting 2027 zijn daar de uitkomsten van. 1.2. Regionale uitvoering niet gecontracteerde zorg leidt niet automatisch tot afbouw van lokale inzet van deze taken. De nieuwe Wet Verbetering Beschikbaarheid Jeugdzorg draagt op dat de Jeugdregio regionaal contracten moet afsluiten voor niet gecontracteerde zorginzet. Deze personele inzet verschuift van de GR Peelgemeenten naar de GR Een 10 voor de Jeugd. Dit betekent echter niet automatisch dat formatie die hierop nu bij de Peelgemeenten wordt ingezet, kan worden afgeschaald. Transitie naar regionale uitvoering vraagt immers vaak tijdelijk extra inzet. Bovendien is van belang dat formatie is gekoppeld aan functies. Medewerkers bij de Peelgemeenten vervullen doorgaans meerdere taken binnen één functie, waardoor het vervallen van (een deel van de) taken niet automatisch leidt tot het vervallen of verkleinen van de functie. Om dit op te vangen stemt Een 10 voor de Jeugd in 2026 met de betrokken gemeenten en de GR Peelgemeenten af welke organisaties welke rollen op zich nemen.

De organisatorische en financiële gevolgen leiden mogelijk tot een 1e begrotingswijziging 2027 van Een 10 voor de Jeugd. 1.3. De ontwerpbegroting 2027 mist transparantie en duidelijke afspraken tussen Een 10 voor de Jeugd en de Peelgemeenten in verband met de grote inhoudelijke en financiële verwevenheid. De twee gemeenschappelijke regelingen zijn inhoudelijk en financieel met elkaar verweven, o.a. omdat Peelgemeenten de taak bedrijfsvoering voor Een 10 voor de Jeugd uitvoert. Hierdoor hebben begrotingswijzigingen bij Een 10 voor de Jeugd directe gevolgen voor de begroting van Peelgemeenten. Op dit moment is de onderlinge afstemming in de P&C-cyclus beperkt. Hierdoor liep GR Peelgemeenten dit jaar in haar begrotingsproces vóór op Een 10 voor de Jeugd. Gevolg hiervan is dat de 1e begrotingswijziging 2026 en ontwerpbegroting 2027 van Een 10 voor de Jeugd niet in de 2de begrotingswijziging 2026 en ontwerpbegroting 2027 van Peelgemeenten staan die u op 21 mei jl. heeft besproken. De getallen en aannames van Een 10 voor de Jeugd zijn daardoor niet te controleren bij de Peelgemeenten. Daarnaast is de keuze gemaakt om de begroting voor de 5 Peelgemeenten niet uit te splitsen. Daardoor is het lastig om de financiële gevolgen voor gemeente Someren goed in kaart te brengen. De genoemde bedragen voor Someren onder 7.

Financiën zijn eigen berekeningen om u een indicatie van de kosten voor onze gemeente te geven.

Pagina 4 van 6

7. Financiën De kosten van Jeugdregio Een 10 voor de Jeugd worden voor Someren doorbelast aan de GR Peelgemeenten op basis van de verdeelsleutel inwonertal. De bijdragen van deelnemende gemeenten stijgen door de ontwikkeling van lasten. Tegenover een deel van de stijgende bijdrage aan GR Jeugdregio Een 10 voor de Jeugd staat een lagere bijdrage voor het Werkplan 21 voor de Jeugd. De kosten voor het werkplan 21 voor de Jeugd landen tot heden bij de GR Peelgemeenten Jeugdregio Een 10 voor de Jeugd heeft geen personeel in dienst. De capaciteit die benodigd is om de opgaves te realiseren wordt ingebracht door de deelnemende gemeenten en door GR Peelgemeenten. GR Peelgemeenten levert de capaciteit namens de vijf Peelgemeenten, waaronder Someren. De personele inbreng van de GR Peelgemeenten aan de GR 10 voor de Jeugd wordt van de financiële bijdrage afgetrokken. 1e begrotingswijziging 2026 De gemeentelijke bijdragen voor 2026 voor de 11 deelnemende gemeenten stijgt in totaal met € 85.000.

De lastenstijging is het gevolg van: • Lagere kosten personele inzet (voordeel € 60.000) • Hogere kosten Bizob (nadeel € 80.000) • Hogere externe kosten (nadeel € 2.500) • Hogere kosten Bedrijfsvoering (nadeel € 90.000) • Extra incidentele baten van gemeente Eindhoven voor de zorgmakelaar (voordeel € 27.000) In de 1e begrotingswijziging 2026 in bijlage 3 is een nadere toelichting op deze onderwerpen opgenomen. Voor het totaal van de vijf Peelgemeenten is het nadelige financiële effect op door de begrotingswijziging 2026 € 29.125. Dit wordt deels opgevangen door vermindering van de kosten aan het werkplan 21 voor de jeugd. Van het resterende bedrag is naar verwachting € 3.272 voor rekening van de gemeente Someren. Ontwerpbegroting 2027 De gemeentelijke bijdragen voor 2027 voor de 11 deelnemende gemeenten stijgt in totaal met € 853.100. De lastenstijging is het gevolg van: • Hogere kosten personele inzet, zie argumenten (nadeel € 665.000) • Hogere kosten Bizob (nadeel € 25.000) • Hogere externe kosten (nadeel € 100.000) • Hogere kosten Bedrijfsvoering (nadeel € 34.000) • Hogere kosten onvoorzien (nadeel € 2.000) • Wegvallen extra incidentele baten van gemeente Eindhoven voor de zorgmakelaar (nadeel € 27.000) In de ontwerpbegroting 2027 in bijlage 4 is in hoofdstuk 4.5 een nadere toelichting op deze onderwerpen opgenomen.

Pagina 5 van 6

Voor het totaal van de vijf Peelgemeenten is het nadelige financiële effect op door de ontwerpbegroting 2027 € 290.000. Dit wordt deels opgevangen door vermindering van de kosten aan het werkplan 21 voor de jeugd. Van het resterende bedrag is naar verwachting € 20.148 voor rekening van de gemeente Someren. De kosten van Een 10 voor de Jeugd maken deel uit van de uitvoeringskosten van GR Peelgemeenten. De financiële gevolgen van deze begrotingswijziging 2026 en ontwerpbegroting 2027 van Een 10 voor de Jeugd zullen leiden tot een begrotingswijziging voor de uitvoeringskosten bij de Peelgemeenten.

8. Communicatie Na besluitvorming in de raadsvergadering op 2 juli 2026 wordt de zienswijze aan de GR Een 10 voor de Jeugd verzonden.

9. Uitvoering Het Dagelijks Bestuur van de Jeugdregio zal schriftelijk én gemotiveerd aan de gemeenteraden laten weten tot welke conclusies en aanpassingen alle zienswijzen hebben geleid. Het Algemeen Bestuur neemt de zienswijzen van de gemeenten en de terugkoppeling mee in de besluitvorming op 27 augustus 2026. Na de vergadering van het AB zal Een 10 voor de Jeugd de aangepaste begroting 2026 en de vastgestelde begroting 2027 toesturen aan de gemeenten.

Burgemeester en wethouders van Someren, de secretaris, de burgemeester,

J. Weekers

D. Blok

Bijlage(n) Concept raadsbesluit Bijlage 1 concept-zienswijzebrief Someren 1ste begrotingswijziging 2026 en ontwerpbegroting 2027 GR Jeugdregio Een 10 voor de Jeugd, documentnr. 200854791 Bijlage 2 Aanbiedingsbrief begroting 2027 10vdJ, documentnr. 200853259 Bijlage 3 Eerste begrotingswijziging 2026, documentnr. 200853261 Bijlage 4 Begroting 2027 GR Jeugdregio Een 10 voor de Jeugd, documentnr. 200853260

O X X

NO

X X X

Pagina 6 van 6