Woon-welzijn-zorgvisie Someren 2040

Speerpunt 13: Inzetten op sociale huur We gaan meer sociale huurwoningen bouwen. Dit doen we om aan de aanvullende vraag te voldoen. Deze komt vanuit zowel regulier woningzoekenden als een aantal aandachtsgroepen. Niet alle aandachtsgroepen (zie paragraaf 2. 4) hebben een behoefte aan een woning met zorg, maar deze mensen hebben meestal wél behoefte aan een sociale huurwoning. Om ook voldoende slaagkansen voor regulier woningzoekenden te waarborgen, willen we de taart vergroten. In de Woondeal hebben we afgesproken dat minimaal 30% van het totale woningbouwprogramma bestaat uit sociale huur. Deze 30% hanteren we op kernniveau. Zo zorgen we voor een gemengde woonomgeving in iedere kern. WoCom voorziet een netto uitbreiding van 245 sociale huurwoningen in de periode 2022-2031. Daarnaast hebben we afgesproken dat we aansluiten bij de regionale urgentieverordening wanneer deze voldoende ruimte openlaat voor lokale invulling. Hiermee zorgen we dat mensen met een urgente woonvraag met voorrang een woning toegewezen kunnen krijgen.

24

Speerpunt 14: Een duurzame woningvoorraad We streven naar een duurzame woningvoorraad; tussen nu en 2050 vervangen we daarom het aardgas door duurzame warmte, buurt voor buurt. Vanaf 2030 willen we de eerste buurten overgezet hebben naar een aardgasvrije, duurzame verwarming, om in 2050 volledig aardgasloos te zijn. De grootste opgave zit echter in de bestaande woningvoorraad. We stimuleren en ondersteunen onze inwoners als het gaat om het verduurzamen van hun woning. Zo hebben we financieringsmogelijkheden voor particulieren en zorgen we dat onze inwoners geïnformeerd zijn via bijvoorbeeld onze website ‘Someren Natuurlijk Duurzaam’. Ook is er een digitaal energieloket in Someren, namelijk “Energiehuis Slim Wonen”. Daarnaast zijn er nationale prestatieafspraken gemaakt. Vanaf 2028 mogen er geen sociale huurwoningen meer zijn met een E, F, of G-label. In onze prestatieafspraken met woCom (2024) staat genoteerd dat woCom zich houdt aan deze afspraken en voor loopt op de planning. Zo maken ze in 2024 31 woningen aardgasvrij, gaan er 94 woningen naar de isolatiestandaard en blijven er 57 of minder EFG-labels over. WoCom verduurzaamt haar bezit volgens het ‘no-regret’ principe om de warmtevraag te verkleinen. Door wijze van doelmatige investeringen op natuurlijke (technische vervangings-) momenten worden de woningen betaalbaar gehouden.

Op deze manier worden woningen stap voor stap duurzamer en geschikt om in 2050 aardgasloos te kunnen verwarmen. Naast het inzetten op de energietransitie, zet Someren zich ook in voor het klimaatadaptief, circulair en natuurinclusief maken van de woningvoorraad.

25

6

Het vervolg

• • •

Deze visie

welzijn en zorg geeft aan waar ‘wij’ als gemeente en partners naar streven. Om de speerpunten tot uitvoering te brengen is samenwerking essentieel. Geen van de partijen kan de gestelde doelen alleen bereiken; we zijn afhankelijk van elkaars bijdrage. Een gewenst woningbouwprogramma volgens de behoefte is te vinden in Bijlage 2. Dit wordt het vertrekpunt voor de gesprekken rondom het uitvoeringsprogramma en het afwegingskader. Hieronder wordt dit verder uitgelegd.

6. 1

op wonen,

Uitvoeringsprogramma

Someren zoekt nog meer de samenwerking met partners op het gebied van wonen, welzijn en zorg om activiteiten en investeringen op elkaar af te stemmen. Op basis van deze woon-welzijn-zorg visie stellen we een uitvoeringsprogramma op samen met de betrokken partners. Hierin leggen we vast welke acties we uitvoeren, wanneer we dit doen, de primaire verantwoordelijken en de ondersteunende partijen. We zetten zowel activiteiten die op de langere termijn bijdragen aan de ambities van de visie, als haalbare acties die op korte termijn resultaat opleveren in het uitvoeringsprogramma. Samenwerking bloeit namelijk op bij vertrouwen, dat op zijn beurt groeit door het behalen van successen. We voeren de volgende onderdelen uit voor een SMART uitvoeringsprogramma. Uitvoeringsagenda Een uitvoeringsagenda vertaalt de visie naar acties, legt de relatie met de prestatieafspraken en koppelt daaraan in te zetten instrumenten, bijvoorbeeld:

• •

• •

Een doelgroepenverordening Evalueren en actualiseren woonwagenbeleid Opstellen van pre-mantelzorgbeleid Gerichte CPO-projecten (gekoppeld aan actief grondbeleid) Faciliteren van andere woonvormen of het meedenken met nieuwe woon(zorg)concepten Faciliteren van woningaanpassingen en doorstroming ouderen Betrekken van woningcorporatie bij de integrale aanpak van casuïstiek. Zo is er een nauwe samenwerking met de woningcorporatie bij: 1. Complexe casuïstiek (zorgsignaleringsteam Someren) 2. Vroegsignalering (woningcorporatie is vastenlastenpartner) 3. Huisvesting (woningcorporatie maakt deel uit van werkgroep) 4. Grote schulden om huisuitzetting te voorkomen (afspraken tussen welzijnsorganisatie en woningcorporatie).

Toetsingskader wonen en woonzorg Een toetsingskader wonen en woonzorg is gericht op tempoversnelling, (kwalitatieve) afwegingen bij transformatie, herstructurering en nieuwbouw. Dit toetsingskader wordt o. a. gebruikt bij planbeoordeling in het kader van de Omgevingswet. De uitvoeringsmaatregelen worden uitgewerkt in een format dat zich leent voor periodieke actualisering. Per actiepunt wordt er concreet aangegeven wie hiervoor aan de lat staat, wie hier (intern en extern) bij betrokken moeten zijn, wat de planning is (ijkpunten), en waar dit speelt. Ook wordt er naast een algemene omschrijving inzicht gegeven in de beoogde bijdrage aan de doelen van de woon-welzijn-zorg visie, zodat duidelijk is waarom het bepaalde uitvoeringsaspect aan de orde is.

26

Bijlage 1: Begrippenlijst • •

•

•

•

•

•

Betaalbare huisvesting/betaalbaar segment: Middelhoge huurwoningen waarbij het woningwaarderingsstelstel wordt gevolgd (tot 187 punten, € 1. 026,71 prijspeil januari 2024) en koopwoningen tot de betaalbaarheidsgrens van € 390. 000, prijspeil januari 2024. Deze grenzen worden jaarlijks geïndexeerd door de Rijksoverheid. Zie ook Regionale Begrippenlijst Wonen. Beschermd Wonen (BW): woonvorm voor volwassenen met psychische of psychosociale problemen die 24 uur per dag hulp nodig hebben. CPO (Collectief Particulier Opdrachtgeverschap): Bij collectief particulier opdrachtgeverschap ontwikkelt een groep burgers samen hun woningen of zelfs een hele woonwijk. Dit kan op eigen initiatief, maar kan ook op initiatief van een gemeente of een andere grondeigenaar. Friends-contracten: één gezamenlijk huurcontract waarmee één woning wordt verhuurd aan meerdere afzonderlijke alleenstaanden. Huurders regelen zelf de totale huurbetaling en zorgen zelf voor nieuwe huurders. Huurders vormen samen één huishouden (geen stellen of gezinnen). Geclusterd wonen andere doelgroepen: Geclusterde appartementen of groepswoningen, met 24-uurs aanwezige of oproepbare begeleiding. Geclusterd wonen voor senioren: Geclusterde woonvormen zijn onder andere hofjeswoningen, serviceflats en seniorenflats. Geclusterde woonvormen bestaan uit woningen die voldoen aan de uitgangspunten voor nultredenwoningen.

Daarnaast zijn deze woonvormen ingericht op het bevorderen van sociaal contact en gemeenschapsgevoel, waardoor eenzaamheid wordt tegengegaan. Er moet een ontmoetingsruimte inpandig aanwezig zijn en de woonvorm wordt voor minimaal 50% bewoond door 55+’ers. Landelijk wordt bij clustering uitgegaan van een schaal van minimaal 12 woningen. De schaal voor clustering kan op het

•

•

•

•

platteland of in kleine kernen lager liggen. Het verdient aanbeveling dat de woningen dementievriendelijk ingericht worden. Geschikte woning: Alle primaire voorzieningen (slaapkamer, woonkamer, toilet, badkamer en keuken) liggen gelijkvloers of zijn zonder traplopen bereikbaar. De woning is geschikt voor bewoners met geringe beperkingen bij het lopen, die als hulpmiddelen eventueel wandelstok of kruk(ken) gebruiken. De woningen voldoen aan tenminste één van de volgende kenmerken: Woning is aangemerkt als seniorenwoning of nultredenwoning; o Appartementen/(galerij)flats (als deze over een lift beschikken); o (Semi)bungalows, woonboerderijen. o Levensloopgeschikte woning: Een ‘levensloopgeschikte woning’ is een woning die goed toegankelijk is voor mensen met een mobiliteitsbeperking. De voordeur is te bereiken zonder traplopen en de belangrijkste vertrekken (woonkamer, keuken, toilet, badkamer en één slaapkamer) zijn bereikbaar zonder gebruik te hoeven maken van een trap. Nultredenwoning vallen hier ook onder; dit is een term die het Rijk hanteert. Mantelzorgwoning: Een mantelzorgwoning is een woning op het terrein van het huis van iemand die zorg nodig heeft. De woning is bedoeld voor de zorgverlener (vriend, familielid). Het is ook mogelijk dat de persoon die zorg nodig heeft in de mantelzorgwoning woont. In dat geval woont de zorgverlener in het bijbehorende huis.

MO: Maatschappelijke Opvang: tijdelijk onderdak en begeleiding aan personen, die door een of meer problemen, al dan niet gedwongen, niet meer thuis kunnen wonen en niet in staat zijn zich op eigen kracht te handhaven in de samenleving (onder andere dag- en nachtopvang dak- en thuislozen). Nultredenwoningen: Nultredenwoningen zijn reguliere woningen die zowel intern als extern toegankelijk zijn. Dit houdt in dat je de woningen kan bereiken zonder trap te lopen (extern toegankelijk) en dat keuken,

27

•

•

•

•

•

•

badkamer, toilet en minimaal 1 slaapkamer zonder trappen te bereiken zijn (intern toegankelijk). Potentieel geschikte woning: Woningen die met relatief beperkte middelen geschikt te maken zijn. Hierbij is te denken aan het installeren van een traplift, of het verlagen of weghalen van drempels. Deze woningen voldoen aan de volgende criteria: o Eengezinswoning, is gebouwd na 1998; o Inhoud bij koopwoning is groter dan 350 m3 en gebouwd na 1965; Inhoud bij huurwoning is groter dan 300 m3 en gebouwd na 1980; o Geschakelde woning. o Pre-mantelzorgwoning: Een woning waarin gewoond kan worden voordat er een mantelzorgsituatie is. Dit zorgt voor een makkelijke overgang wanneer deze situatie wel ontstaat Sociale huur: Huurwoningen die verhuurd worden door woningcorporaties (toegelaten instellingen) met een prijsgrens onder de liberalisatiegrens. Prijspeil 2024: € 879,66. VG: Mensen met een verstandelijke beperking, ook wel een ontwikkelingsstoornis waarbij de verstandelijke vermogens zich niet met de normale snelheid ontwikkelen en meestal een gemiddeld niveau niet zullen bereiken. VPT: Volledig Pakket Thuis (verzilveringsvorm in de Wlz). Met een VPT wordt vanuit de Wlz dezelfde zorg en begeleiding verleend als in een zorginstelling, maar dan aan huis in een zelfstandige woning. Het VPT sluit aan bij de trend zo lang mogelijk thuis te kunnen blijven wonen. Wlz: Wet langdurige zorg.

De Wlz is er voor mensen die blijvend zijn aangewezen op 24 uur per dag zorg in de nabijheid of permanent toezicht vanwege hun aandoening(en) of beperkingen(en). Dat betekent dat iemand niet alleen kan worden gelaten. Daarnaast staat vast dat dit voor de rest van hen leven zo is.

•

• •

•

Woonzorgzone: Zones rondom zorgvoorzieningen waar de nadruk ligt op levensloopgeschikte-, geclusterde-, en andere woonvormen met zorg. Wvrv: Het wetsvoorstel Wet versterking regie op de volkshuisvesting. Zorggeschikte woning: Zorggeschikte woningen zijn woningen die zo ingericht zijn dat hier goed verpleegzorg geleverd kan worden. Dit maakt deze woningen ‘zorggeschikt’. Zorggeschikte woningen zijn zelfstandige woningen die onderdeel zijn van een geclusterde vorm waarin WLZ-zorg (Wet Langdurige Zorg) geleverd wordt voor bewoners. Om zorg te kunnen leveren is het van belang dat deze wooneenheden en de toegang hiertoe rolstoel- of rollatorgeschikt zijn, met voldoende ruimte bij de entree, in de toiletruimte en in de badkamer. Ook dient de woning brandveilig te zijn en te beschikken over een goede en stabiele internetverbinding voor domotica. In de subsidieregeling zorggeschikte woningen wordt het minimale programma van eisen voor zorggeschikte woningen uiteengezet Zvw: Iedereen die in Nederland woont of werkt, heeft recht op zorg uit het basispakket. Dit is geregeld in de Zorgverzekeringswet (Zvw). Zorg kan bestaan uit een behandeling, een dienst of een product. In de Zvw is een breed basispakket van zorg verzekerd.

28

Bijlage 2: Gewenst woningbouwprogramma Woningbouwinitiatieven worden getoetst aan de gemeentelijke beleidsambities en de gemeente stuurt op het wenselijke programma per gebied. Vanuit de woon-welzijn-zorg visie richten we ons op kwantitatieve en kwalitatieve figuur een gewenst toetsingscriteria. In 8 is woningbouwprogramma weergegeven op basis van de behoefte. Voor de vrije sector huur zal het hoofdzakelijk gaan om een behoefte aan middeldure huur. Het prijspeil (2024) voor sociale koop is € 230. 000. Die voor het betaalbare koopsegment ligt bij € 390. 000. Dit is conform de regionale afspraken in de Regionale Begrippenlijst Wonen 2024. Het gewenst woningbouwprogramma zoals in deze woon-welzijn-zorg visie (figuur 8) is ter informatie en bedoelt als onderbouwing voor het nog te ontwikkelen afwegingskader. Voor de sociale huur zullen we de 30% zoals afgesproken in de woondeal blijven hanteren. Ook zullen we beperkt dure koop realiseren, om te zorgen voor een gemêleerde wijkopbouw en haalbaarheid van plannen. Dit wordt nader uitgewerkt in het toetsingskader.

Figuur 8 Gewenst woningbouwprogramma volgens behoefte 2023-2030 Woningtype % Aantal 1. Sociale huurwoningen 27% 240 2. Vrije sector huur 5% 45 3. Sociale koop 18% 165 € 230. (Tot 000) 4. Middeldure koop 50% 450 (€ 230. 000 tot € 390. 000) 5. Dure koop (Boven de € 390. 000) Totaal 100% 900* Waarvan appartementen Wonen met zorg** Waarvan levensloopgeschikt Waarvan geclusterd Waarvan zorggeschikt

64%

575

2023-2040 %

Aantal

21% 3% 23%

400 55 435

53%

985

-

-

100%

1. 875*

41%

765

80

215

75-185*** 0-0***

125-435*** 45-5***

* Dit totaal is exclusief het potentiële overschot aan dure koop. Dit totaal ligt daarom hoger dan de totale behoefte benoemd in paragraaf 2. 5. ** Dit is de opgave voor ouderen, de opgave voor aandachtsgroepen is hier niet in meegenomen. *** Bandbreedte o. b. v. basisprognose en trendprognose

29

Colofon Deze

woon-welzijn-zorg

de gemeente

visie

is

gemaakt

door

Companen

BV

in

opdracht

van

Someren.

Auteurs

(geanonimiseerd) (geanonimiseerd) Datum 28 mei

2024

30

31