Vaststellen gedragscodes gemeenteraad en college van burgemeester en wethouders

Raadsvoorstel Onderwerp: Portefeuillehouder: Documentnummer: Zaaknummer: Datum:

Vaststellen gedragscodes integriteit gemeenteraad en college van burgemeester en wethouders D. Blok 200831105 200831099 10 februari 2026

1. Samenvatting voor de burger De gemeente Someren heeft haar gedragscodes voor de gemeenteraad en het college van burgemeester en wethouders vernieuwd. In deze gedragscodes staat hoe bestuurders en raadsleden integer, transparant en zorgvuldig met elkaar en met hun verantwoordelijkheden omgaan. Ook is er een meldprotocol opgesteld dat duidelijk maakt hoe twijfels of meldingen over integriteit besproken kunnen worden. Met deze actualisatie voldoen de gedragscodes weer aan de huidige wet- en regelgeving en is er een duidelijke basis voor het goede gesprek over integriteit binnen het gemeentebestuur.

2. Inleiding De Gemeentewet bepaalt dat de gemeenteraad voor zichzelf en haar geledingen gedragscodes vaststelt. In de gedragscode zijn o.a. zaken opgenomen die gaan over (schijn van) belangenverstrengeling, nevenwerkzaamheden en de omgang met elkaar. De gedragscodes voor gemeenteraadsleden, burgemeester en wethouders zijn geactualiseerd waarmee ze weer aan de huidige wet- en regelgeving voldoen. Daarnaast is ook een meldprotocol opgesteld waarmee het bespreken van twijfels rondom integriteit en het doen van meldingen wordt omschreven. Het bespreken van twijfels rondom gedragingen en integriteit is niet altijd makkelijk of wordt niet lichtzinnig gedaan. Voor zowel de melder als de betrokkene betekent het vaak een ingewikkeld proces waarin ratio, gevoelens en ongemak door elkaar lopen. Een zorgvuldig proces en een veilig klimaat om deze dilemma’s en observaties met elkaar te bespreken zijn dan ook essentieel. Met de nieuwe gedragscodes en meldprotocol wordt hiervoor weer een nieuwe basis gelegd.

3. Advies De raad van de gemeente Someren besluit 1. De gedragscode integriteit gemeenteraad Someren 2026 vast te stellen; 2. De gedragscode integriteit college van burgemeester en wethouders Someren 2026 vast te stellen;

3. De Bestuurlijke integriteitscode gemeente Someren 2016 Gentle agreement 2020 in te trekken.

4. Beoogd effect Met de vaststelling van de nieuwe en geactualiseerde gedragscodes beschikt de gemeente Someren over een actuele en duidelijke basis voor het goede gesprek over integriteit, transparantie en verantwoordelijk handelen binnen de raad en het college.

5. Argumenten 5.1 De gedragscode is de startplaats voor het goede gesprek De gedragscode biedt politieke ambtsdragers een gezamenlijk kader voor integer handelen en maakt het mogelijk om dilemma’s en vragen bespreekbaar te maken. Met de gedragscode wordt integriteit niet alleen vastgelegd, maar ook actief onderwerp van gesprek binnen de raad en het college. 5.2 Het voorstel past in het ingezette beleid waarbij transparantie, vertrouwen en integer bestuur centraal staan De gedragscode is op enkele plekken iets strenger dan de wetgever voorschrijft. Concreet is dit bij de schijn van belangenverstrengeling tegengaan het meest zichtbaar. Dit is omdat schijn van belangenverstrengeling schade berokkent aan het vertrouwen in het openbaar bestuur. Door ook actief deze schijn tegen te willen gaan, geeft de ambtsdrager aan het vertrouwen in het openbaar bestuur en haar besluiten voorop te stellen. 5.3 De meldprocedure geeft inzicht in waar men terecht kan en wie welke rol vervult Het meldprotocol maakt duidelijk hoe signalen of twijfels over integriteit kunnen worden besproken en gemeld, en wie daarbij verantwoordelijkheden draagt. De rolbeschrijving in de procedure geeft houvast en kaders voor het handelen in dergelijke procedures.

6. Kanttekeningen 6.1 Een gedragscode werkt alleen als deze actief wordt gebruikt De gedragscode is een hulpmiddel en geen doel op zich. Het is belangrijk dat de code regelmatig wordt besproken en toegepast, zodat deze geen ‘dode letter’ wordt. 6.2 Het hebben van een gedragscode zegt niets over de eigen verantwoordelijkheid Integer handelen is een verantwoordelijkheid van iedere politieke ambtsdrager. Dat betekent dat integer handelen en twijfels bespreekbaar maken, in eerste aanleg bij eenieder zelf is belegd. De gedragscode biedt houvast voor deze twijfels en Pagina 2 van 3

onzekerheden en hoe hiermee omgegaan moet worden. Het klimaat om integriteitsdilemma’s te bespreken creëert u zelf. 6.3 Het goede gesprek vraagt blijvende aandacht en verantwoordelijkheid Het voeren van het goede gesprek over integriteit vraagt om kwetsbaarheid, open blik op het onderwerp en actieve interesse van zowel raad als college. Actieve agendering, bespreekbaar maken van twijfels en dilemmatraining helpen om blijvend aandacht te besteden aan het onderwerp.

7. Financiën Kleine kosten naar aanleiding van de uitvoering van de gedragscodes worden gedekt uit de post overige kosten voor raad en college, te weten jaarlijks budget € 25.000,respectievelijk € 15.000,- . Voor grotere trajecten vindt afstemming met de raad plaats.

8. Communicatie Na vaststelling worden de gedragscodes en het meldprotocol openbaar gemaakt via het gemeenteblad en de gemeentelijke website.

9. Uitvoering Na besluitvorming treden de nieuwe gedragscodes en het meldprotocol in werking. De organisatie draagt zorg voor publicatie en beschikbaarstelling. Dit betekent dat daarnaast ook het onderwerp integriteit periodiek op de raads- en collegeagenda zal verschijnen. Met een burgemeestersbesluit wordt het Stappenplan integriteitsmeldingen politieke ambtsdragers gemeente Someren 2023 ingetrokken.

de griffier,

de voorzitter,

M.A.M. van Arensbergen

D. Blok

Bijlage(n) Gedragscode integriteit gemeenteraad Someren 2026 Gedragscode integriteit college van burgemeester en wethouders Someren 2026 Bijlage reacties fracties bij concept gedragscode gemeenteraad

O X X

NO

X

Pagina 3 van 3