Vaststellen Beleidsplan integrale schuldhulpverlening Peelgemeenten 2024-2027

Raadsvoorstel Onderwerp:

Regionaal Beleidsplan Integrale Schuldhulpverlening 2024-2027

Portefeuillehouder:

W.M. van Doorn

Documentnummer:

200589161

Zaaknummer: Datum:

0847200589160 3 april 2024

1. Samenvatting voor de burger Het Beleidsplan Integrale Schuldhulpverlening Peelgemeenten 2024-2027 richt zich op het voorkomen en aanpakken van geldzorgen, schulden en armoede binnen de gemeente. De focus ligt op een geïntegreerde aanpak van schuldhulpverlening, vroegsignalering en samenwerking met lokale partners. Belangrijke speerpunten zijn preventie, maatwerk, integrale aanpak en monitoring van de dienstverlening.

2. Inleiding In het coalitieprogramma geeft uw raad aan dat financiële gezondheid van onze inwoners belangrijk is; “Someren wil een solidaire en inclusieve gemeente zijn. We streven ernaar dat iedereen gelijke kansen krijgt. Het doel is altijd dat alle Somerenaren zoveel mogelijk volwaardig mee kunnen doen aan de maatschappij. In deze tijden van prijsstijgingen is dat niet eenvoudig. Daarom houden we de komende tijd op dat vlak een extra vinger aan de pols. We blijven inzetten op preventie; ‘voorkomen is beter dan genezen”. Eind 2023 zijn de Minimaverordening Meedoen en verordening Individuele Inkomenstoeslag herzien. Nu ligt het Beleidsplan integrale schuldhulpverlening Peelgemeenten 2024-2027 voor. Dit beleidsplan schetst de regionale richtlijnen waar wij ons de komende jaren op willen concentreren om inwoners met schuldenproblematiek bij te staan. We bouwen hierbij voort op het vorige beleidsplan Schuldhulpverlening 2019 – 2022 door onze dienstverlening verder te verdiepen en te verbeteren. We willen blijven doen wat goed gaat en waar nodig bijsturen. Dit doen we door een geïntegreerde aanpak van schuldhulpverlening, waarmee we streven naar effectieve ondersteuning voor inwoners in financiële nood. Ook zetten we in om inwoners met problemen zo vroeg mogelijk in beeld te krijgen.

Het Beleidsplan integrale schuldhulpverlening Peelgemeenten 2024-2027 hebben wij samen met de GR Peelgemeenten en de andere vier Peelgemeenten opgesteld. Ook de Regionale Cliëntenraad Helmond-de Peel is actief betrokken. Het positieve advies van de adviesraad is bijgevoegd als bijlage. Wij bieden nu het regionale beleidsplan gelijktijdig aan alle gemeenteraden aan. De Wet gemeentelijke schuldhulpverlening (Wgs) verplicht de gemeenteraad om tenminste één keer in de vier jaar een plan vast te stellen dat richting geeft aan de integrale schuldhulpverlening aan inwoners van haar gemeente.

Wat willen we bereiken

Wij willen met een samenhangend hulpaanbod van preventie tot en met nazorg inwoners helpen om zowel financiële problemen als de oorzaken hiervan op te lossen en meer financieel zelfredzaam te worden. Financiële problemen raken verschillende leefgebieden, daarom willen we de inwoners in een vroeg stadium in beeld krijgen en inwoners helpen vanuit een integrale aanpak. Dit doen we onder andere door nauw samen te werken met netwerkpartners, preventie-activiteiten te organiseren om schulden te voorkomen en door vroegsignalering. Met vroegsignalering willen we schulden zo snel mogelijk in beeld hebben om een oplossing en hulp aan te bieden. Wanneer een inwoner schulden heeft bieden wij een passend traject om de inwoner te begeleiden in de periode dat er schulden zijn. Wij willen dat inwoners naar vermogen mee kunnen doen in de samenleving. Samenwerken is essentieel om een volledig beeld te krijgen van de situatie van de inwoner, daarom willen we ons de komende beleidsperiode ook richten op het verdiepen en verbreden van de samenwerking tussen verschillende beleidsterreinen en belangrijke stakeholders. Ook willen we de komende beleidsperiode monitoring van onze dienstverlening versterken.

Wat gaan we daarvoor doen Speerpunten beleidsperiode 2022-2027: Aansluiten bij huidige ontwikkelingen rondom schuldenproblematiek Geldproblemen treffen een groot deel van onze maatschappij (NIBUD, 2024). Daar willen we als gemeenten op inspelen, zodat onze inwoners zo goed mogelijk geholpen worden als ze geldproblemen ervaren. Hoe eerder iemand met problematische schulden in beeld is, hoe gemakkelijker een oplossing kan worden gevonden en hoe lager de kosten zullen zijn (Movisie). Daarom zetten wij de komende jaren extra in op preventie en vroegsignalering. Daarnaast blijft maatwerk en begeleiding van belang, omdat de situaties van onze inwoners uiteen liggen. Voortbouwen op bestaande successen We bouwen voort op het vorige beleidsplan door onze dienstverlening verder te verdiepen en te verbeteren. We willen blijven doen wat goed gaat en waar nodig bijsturen. Omdat elke gemeente op haar eigen manier invulling geeft aan het thema schulden, is het van belang dat we lokaal ook maatwerk blijven leveren. Een integrale aanpak Om de inwoners zo goed mogelijk te kunnen helpen is integraliteit nodig, waarbij gekeken wordt of de problemen van inwoners enkelvoudig of meervoudig zijn. Er wordt niet alleen gekeken naar schulden, maar ook naar andere leefgebieden. We willen voorkomen dat inwoners langs verschillende loketten moeten om hulp te krijgen.

Daarom zetten we nog meer in op een integrale aanpak, waarbij de inwoner centraal staat en waarbij we streven naar ontzorging en effectieve hulpverlening.

2/6

Borging van de kwaliteit door monitoring Om de kwaliteit van de dienstverlening te borgen willen we de komende beleidsperiode de monitoring versterken. De systemen (nog) beter inrichten om waardevolle informatie uit te kunnen halen en deze gebruiken om ons beleid aan te passen en verbeteren. Lokale aanpak schuldhulpverlening Asten-Someren 2024-2027 Elke gemeente geeft een eigen invulling aan de lokale uitvoering van schuldhulpverlening. In de gemeenten Asten en Someren ligt de uitvoering bij Onis Welzijn. De beroepskrachten voeren de werkzaamheden uit en waar mogelijk worden ze ondersteund door vrijwilligers. Onis Welzijn werkt daarin samen met diverse disciplines van het Sociaal Team Asten en ZO Someren, Peelgemeenten, Senzer, Maatschappelijk werk, GGZ, bewindvoerders, de woningbouwcorporaties, de Voedselbank, Stichting Leergeld en Stichting Burgerschuldhulp. Onis Welzijn voert de volgende onderdelen van het integrale schuldhulpverleningsproces uit: 

Preventie



Vroegsignalering



Fase 1 Schuldhulpverlening lokaal (inclusief langdurige begeleiding en budgetbeheer en/of budget coaching)



Nazorg

Een inwoner met een financiële vraag wordt altijd lokaal opgevangen. Hij kan zelf met een vraag komen, een netwerkpartner kan hem doorverwijzen of hij kan worden “gevonden” via een (vroeg)signalering. De medewerkers van Onis Welzijn bepalen samen met de hulpvrager welke ondersteuning het beste past. De lokale aanpak is ter informatie toegevoegd aan dit voorstel als bijlage.

3. Advies De raad besluit: 1.

Het Beleidsplan Integrale schuldhulpverlening Peelgemeenten 2024-2027 vast te stellen.

2.

De algemene uitkering gemeentefonds 2024 voor flankerend beleid energiearmoede (ad €30.000,-) te bestemmen voor de uitvoering van integrale schuldhulpverlening en deze administratief te verwerken in de Zomernota 2024 door hiervoor een investeringspost te vormen.

4. Beoogd effect 

Een integraal ondersteuningsaanbod op het gebied van schuldhulpverlening waarbij aan inwoners met een schuldhulpvraag een passend aanbod kan worden gedaan.



Dat deze ondersteuning laagdrempelig toegankelijk is en waar nodig pro-actief wordt geboden.

3/6

5. Argumenten 1.1 Het regionale beleidsplan Schuldhulpverlening 2024-2027 sluit aan op het huidige gemeentelijke beleid. Beide plannen bouwen voort op het vorige beleidsplan schuldhulpverlening en de ervaringen in de uitvoeringspraktijk. Door de nauwe samenwerking tussen de gemeente en de lokale uitvoering komen signalen uit de samenleving snel naar voren en kan dat in de beleidvorming worden meegenomen. Er is geen grote inhoudelijke koerswijziging nodig. 1.2 Het regionaalbeleidsplan is in gezamenlijkheid opgesteld door GR Peelgemeenten en de vijf Peelgemeenten. Samen met GR Peelgemeenten en gemeente Asten, Deurne, Gemert-Bakel, Laarbeek en Someren is dit regionale beleidsplan tot stand gekomen. Het beleidsplan sluit aan bij de Koersagenda ‘Samenwerken door samen werken’ van GR Peelgemeenten, met behoud van lokale invulling. 1.3 De Regionale Cliëntenraad (RCR) is actief betrokken geweest en geeft een positief advies Tijdens het opstellen van het regionale beleidsplan is de Regionale Cliëntenraad (RCR) actief betrokken. De GR Peelgemeenten is twee keer aangesloten bij het overleg van de RCR in september en oktober om informatie te verstrekken. Vervolgens is er geopinieerd in november 2023, waarna om definitief advies is gevraagd in december 2023. Eind februari 2024 hebben we het definitieve advies van de RCR ontvangen.

Het advies is ter harte genomen en dat leidde tot verschillende aanpassingen in het regionale beleidsplan. Op 1 maart 2024 is de terugkoppeling aan de RCR verzonden. Het positieve advies is toegevoegd als bijlage. 1.4. Het regionale beleidsplan Schuldhulpverlening 2024-2027 moet door de gemeenteraad vastgesteld worden De Wet gemeentelijke schuldhulpverlening (Wgs) verplicht de gemeenteraad om tenminste één keer in de vier jaar een plan vast te stellen dat richting geeft aan de integrale schuldhulpverlening aan inwoners van zijn gemeente. 2.1 De rijksoverheid heeft middelen gelabeld voor flankerend beleid energiearmoede in de algemene uitkering van het gemeentefonds voor 2024 Het kabinet stelt in totaal € 200 miljoen voor de jaren 2022 tot en met 2024 beschikbaar om een stapeling van sociale en maatschappelijke problemen als gevolg van de hoge inflatie te voorkomen. Van dit bedrag is er in 2023 in totaal € 50 miljoen via het gemeentefonds aan gemeenten beschikbaar gesteld Voor 2024 is ook in totaal € 50 miljoen via het gemeentefonds aan gemeenten beschikbaar gesteld. Het voorstel is om het budget dat in 2024 in de uitkering van het gemeentefonds beschikbaar is (ad €30.000,-) te bestemmen voor de uitvoering van de integrale schuldhulpverlening. (zie paragraaf 7 financiën)

4/6

6. Kanttekeningen 1. Beleidsperiodes beleid SHV sluiten niet op elkaar aan Het vorige beleidsplan had een looptijd van 2019 tot en met 2022. Het nieuwe beleidsplan had eigenlijk vanaf 2023 in moeten gaan. Door een aantal maatschappelijke ontwikkelingen zoals corona en de energiecrisis en de daar bijhorende dienstverlening zoals schuldhulp aan ondernemers en de energietoeslag, hebben we deze planning moeten bijstellen. 2. De toekomst is onzeker en soms onvoorspelbaar De afgelopen periode heeft laten zien dat er externe ontwikkelingen (bijvoorbeeld hoge inflatie/ energiekosten) kunnen zijn waardoor de bestaanszekerheid van onze inwoners snel onderdruk kan komen te staan. Met de huidige opzet van onze beleidsuitvoering wordt er zo adequaat mogelijk gereageerd op de behoefte van onze samenleving.

7. Financiën Een groot deel van de inzet van samenwerkingspartners is financieel geborgd in structurele budgetten. Momenteel zien we een afname in regionaal maatwerk bij GR Peelgemeenten maar verhoogde druk bij de lokale inzet. In de begroting zijn dit geen automatisch communicerende vaten. Zowel de uitvoering van vroegsignalering, preventie en de inzet/ producten in fase 1 van Schuldhulpverlening zoals budgetbeheer, -coaching en langdurige begeleiding is lokaal belegd bij Onis Welzijn. Lokaal wordt dan het ook als eerste zichtbaar wanneer er zaken spelen in de samenleving. Het aantal lokale casussen Schuldhulpverlening in Asten-Someren stijgt in 2023 met 26% ten opzichte van 2022 en het aantal signalen vroegsiganalering is ten opzichte van 2022 verdubbeld. Daarnaast willen we inzetten op versterking van de monitoring, extra preventie op bijvoorbeeld scholen en extra communicatie via een jaarkalender. Vanuit de rijksoverheid zijn er incidentele middelen beschikbaar gesteld in het gemeentefonds voor schuldhulpverlening en vroegsignalering. Deze middelen willen we in de komende beleidsperiode lokaal inzetten. Het is dan ook de wens om de gelabelde rijksmiddelen van 2024 (ad € 30.000) te bestemmen voor de uitvoering van de integrale Schuldhulpverlening en in de Zomernota 2024 hiervoor een investeringspost op te nemen.

8. Communicatie Het besluit van de gemeenteraden zal gecommuniceerd worden naar de samenwerkingspartners. Het regionale beleidsplan wordt op de gemeentewebsite geplaatst.

5/6

9. Uitvoering Er wordt momenteel al uitvoering gegeven aan de onderdelen van schuldhulpverlening. De uitvoerende partijen zullen de accenten van het nieuwe beleid implementeren in hun uitvoering. Burgemeester en wethouders van Someren, de secretaris,

de burgemeester,

J. Koppers-Van der Krabben

D. Blok

Bijlage(n)

O

Concept raadsbesluit

X

Regionaal beleidsplan intergrale Schuldhulpverlening Peelgemeenten

X

NO

2024-2027, documentnr. Djuma 200589166 Lokale aanpak Asten Someren, documentnr. Djuma 200589164

X

Advies RCR, documentnr. Djuma 200589172

X

6/6