Toelichting - Bijlage 5

Quickscan Flora

en fauna Herontwikkeling Hoeksestraat ongenummerd te Someren

Quickscan Flora

en

fauna

herontwikkeling

Hoeksestraat

ongenummerd

te Someren

Status: Definitief In opdracht van: (geanonimiseerd)

Hoeksestraat

10

5712 AP Someren

Contactpersoon:

(geanonimiseerd) Uitgevoerd door: Lomans

Ecoworks

Boerenkamplaan

75

5712 AB Someren Veldwerk

rapportage:

en

(geanonimiseerd) Projectnr:

2211

Datum: 27-05-2022

Betrouwbaarheid Dit onderzoek is op zorgvuldige wijze uitgevoerd conform de toepasselijke en van kracht zijnde regelgeving ten aanzien van de huidige natuurwetgeving. Het onderzoek betreft een momentopname en geeft een inschatting van

de

geschiktheid van

de onderzoekslocatie

voor

beschermde soorten.

beschermde soorten is echter nooit met zekerheid te

voorspellen. aansprakelijkheid ten aanzien van mogelijke beslissingen Lomans Ecoworks uitgevoerde onderzoek neemt.

voorhand geen van

het door

Lomans Ecoworks

Quickscan Flora

en

Het

incidenteel voorkomen

Lomans Ecoworks die de

fauna herontwikkeling

van

accepteert daarom

opdrachtgever

naar

op

aanleiding

Hoeksestraat ong. te Someren.

2

Inhoud 1. INLEIDING . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3 1. 1 Aanleiding . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3 1. 2 Kader van het onderzoek. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3 1. 3 Doelstelling onderzoek . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3 2. BESCHRIJVING PLANGEBIED. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4 2. 1 Ligging en beschrijving plangebied . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4 2. 2 Huidig gebruik en beoogde ontwikkeling . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 5 2. 3 Foto- impressie plangebied. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6 3. WERKWIJZE

. .. . . . . . . .. . . . . . . . .. . . . . . . .. . . . . . . . .. . . . . . . .. . . . . . . .. . . . . . . . .. . . . . . . .. . . . . . . . .. . . . . . . .. . . . . . . .. . . . . . . . .. . . . . . . .. . . . . . . . .. . . .

4. NATUURBESCHERMING IN NEDERLAND

.. . . . . . . .. . . . . . . . .. . . . . . . .. . . . . . . . .. . . . . . . .. . . . . . . .. . . . . . . . .. . . . . . . .. . . . . . . . .. . . .

7 8

4. 1 Soortenbescherming . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 8 4. 2 Gebiedsbescherming . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 11 4. 3 Bescherming van houtopstanden

. .. . . . . . . .. . . . . . . .. . . . . . . . .. . . . . . . .. . . . . . . . .. . . . . . . .. . . . . . . .. . . . . . . . .. . . . . . . .. . . . . . . . .. .

12

5. RESULTATEN ONDERZOEK SOORTENBESCHERMING. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 13 5. 1 Flora . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 13 5. 2 Vogels . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 13 5. 3 Landzoogdieren grondgebonden . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 15 5. 4 Vleermuizen . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 17 5. 5 Ongewervelden . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 18 5. 6 Vissen, reptielen en amfibieën. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 18 6. RESULTATEN ONDERZOEK GEBIEDSBESCHERMING

.. . . . . . . .. . . . . . . . .. . . . . . . .. . . . . . . . .. . . . . . . .. . . . . . . .. . . . . . . . .. .

20

6. 1 Natura 2000 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 20 6. 2 Natuurnetwerk Brabant/ Ecologische hoofdstructuur . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 21 6. 3 Overige provinciale beschermingszones . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 21 6. 4 Houtopstanden . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 21 7. SAMENVATTING EN CONCLUSIE

. . . . .. . . . . . . .. . . . . . . .. . . . . . . . .. . . . . . . .. . . . . . . . .. . . . . . . .. . . . . . . .. . . . . . . . .. . . . . . . .. . . . . . . . .. .

22

. .. . . . . . . . .. . . . . . . .. . . . . . . .. . . . . . . . .. . . . . . . .. . . . . . . . .. . . . . . . .. . . . . . . . .. . . . . . . .. . . . . . . .. . . . . . . . .. .

24

. .. . . . . . . . .. . . . . . . .. . . . . . . .. . . . . . . . .. . . . . . . .. . . . . . . . .. . . . . . . .. . . . . . . . .. . . . . . . .. . . . . . . .. . . . . . . . .. . . . . . . .. . . . . . . . .. .

25

8. VOORZORGSMAATREGELEN 9. AANBEVELINGEN

10. GERAADPLEEGDE BRONNEN . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 25

Bijlage 1. Beschermde soorten Vogelrichtlijn Bijlage 2. Beschermde soorten Habitatrichtlijn Bijlage 3. Beschermde soorten Provincie Noord- Brabant, ‘Andere soorten’ Bijlage 4. Vrijgestelde soorten

Lomans Ecoworks

Quickscan Flora en fauna herontwikkeling Hoeksestraat ong. te Someren.

3

1. INLEIDING

1. 1

Aanleiding

Initiatiefnemer is voornemens om de locatie Hoeksestraat ongenummerd tussen huisnummer 10 en huisnummer 12 in Someren te herontwikkelen. Hiervoor wordt het geldende bestemmingsplan herzien. Agron Advies te Boerdonk begeleidt de initiatiefnemer tijdens de te doorlopen planologische procedure. In het kader van de Wet natuurbescherming dient een Quickscan Flora en fauna (een verkennende natuurtoets) uitgevoerd te worden. Aan Lomans Ecoworks is door de initiatiefnemer opdracht verleend tot het uitvoeren van deze quickscan.

1. 2

Kader van het onderzoek

Projecten of handelingen dienen te worden getoetst aan de wet- en regelgeving voor natuur. De natuurbescherming in Nederland bestaat uit de volgende kaders: • Wet natuurbescherming: o o o • o • o

1. 3

Soortenbescherming Gebiedsbescherming Houtopstanden Provinciale verordening: Natuurnetwerk Nederland (NNN) Gemeentelijke regelgeving: APV bomenkap

Doelstelling van het onderzoek

Middels dit verkennende onderzoek wordt een eerste inzicht verkregen in de mogelijke effecten op beschermde natuurwaarden in en om het plangebied en de mogelijke vervolgstappen die moeten worden ondernomen met betrekking tot aanvullend veldonderzoek, nader effectonderzoek en nadere procedures. Het doel van dit onderzoek is het vaststellen/uitsluiten van aanwezigheid van beschermde soorten die zijn opgenomen in paragraaf 3. 1, 3. 2 en 3. 3 van de Wet natuurbescherming. En op welke wijze en in welke mate de beoogde ontwikkeling effect kan hebben op het (mogelijk) voorkomen van beschermde soorten. Aanvullend wordt bepaald of ontwikkelingen effect hebben op beschermde natuurwaarden van nabijgelegen Natura 2000- gebieden, gebieden die behoren tot het Natuurnetwerk Nederland en houtopstanden die op basis van de Wet natuurbescherming zijn

beschermd. Indien de beoogde ontwikkeling kan leiden tot negatieve effecten, leidt de quickscan tot aanbeveling voor vervolgstappen om te voorkomen dat verbodsbepalingen uit de Wet natuurbescherming worden overtreden.

Lomans Ecoworks

Quickscan Flora en fauna herontwikkeling Hoeksestraat ong. te Someren.

4

2.

BESCHRIJVING PLANGEBIED

2. 1

Ligging en beschrijving plangebied

Het plangebied Hoeksestraat ongenummerd ligt ten zuiden van de kern Someren in het buitengebied. De directe landelijke omgeving kenmerkt zich door vrijstaande woningen met ruime tuinen en nieuwbouw. Ten noorden grenst het plangebied aan een bosrijke tuin met vijver, aan de west- en de oostzijde bevinden zich vrijstaande woningen en ten zuiden ligt aangrenzend de Hoeksestraat. Het plangebied betreft een gedeelte van het perceel kadastraal bekend als gemeente Someren sectie S, perceelnummer 305 en een gedeelte van het naastgelegen perceelnummer 2645 gelegen tussen de Hoeksestraat 10 en Hoeksestraat 12. De totale oppervlakte is ca. 1000 m².

Figuur 1. Globale begrenzing plangebied Hoeksestraat ongen. tussen huisnr. 10 en 12 te Someren. Bron: Google Earth. Het perceel bestaat uit een weiland met een fruitboomgaard. Er is bebouwing aanwezig in de vorm van een schapenstalletje.

Lomans Ecoworks

Quickscan Flora en fauna herontwikkeling Hoeksestraat ong. te Someren.

5

2. 2

Huidig gebruik en beoogde ontwikkeling

Het weiland binnen het plangebied wordt grotendeels van het jaar begraasd door schapen. Het stalletje is in gebruik als schuilgelegenheid voor de schapen. Binnen het vigerende bestemmingsplan Buitengebied Someren Deelgebied 3 (21-07-2021) heeft grootste deel van het perceel van 1000 m²

reeds een woonbestemming, een klein oppervlak ligt binnen een agrarische bestemming. De beoogde ontwikkeling betreft de omzetting van het gehele perceel naar een woonbestemming en de oprichting van één Ruimte voor Ruimte woning met bijgebouw.

Figuur 2. Overzicht beoogde herontwikkeling Hoeksestraat ongen. tussen huisnr. 10 en 12 te Someren (rood omkaderd) met landschappelijke inpassing. Bron: Donkers en Relou.

Ten behoeve van de herontwikkeling worden de fruitbomen gekapt en het stalletje gesloopt. Het nieuwe plan wordt landschappelijk ingepast conform het Beeldkwaliteitsplan buitengebied 2011 van de gemeente Someren.

Lomans Ecoworks

Quickscan Flora en fauna herontwikkeling Hoeksestraat ong. te Someren.

6

2. 3

Foto- impressie plangebied

Indruk van de directe omgeving, de Hoeksestraat en zicht op het plangebied vanuit de Hoeksestraat.

Zicht vanuit het plangebied in westelijke richting en zicht vanuit het plangebied richting noord.

Het te slopen schapenstalletje en zicht op de binnenzijde met de dakconstructie.

Lomans Ecoworks

Quickscan Flora en fauna herontwikkeling Hoeksestraat ong. te Someren.

7

3.

WERKWIJZE

De quickscan bestaat uit een bronnenonderzoek, een verkennend veldbezoek en een

biotoopgeschiktheidsbeoordeling. Bronnenonderzoek In het kader van de quickscan heeft een bronnenonderzoek plaatsgevonden, waarbij is gekeken naar mogelijke aanwezigheid van beschermde soorten in het plangebied en directe omgeving en Voor het soortenonderzoek is o. a. gebruik gemaakt van actuele verspreidingsgegevens uit de Nationale Databank Flora en Fauna (NDFF) , diverse verspreidingsatlassen, soortspecifieke literatuur en kennisdocumenten. De bron van de NDFF gegevens die in deze rapportage worden vermeld betreft: ‘NDFF - quickscanhulp. nl 20 mei 2022’. Voor de gebiedsgerichte bescherming is onderzoek uitgevoerd naar aanwezigheid van relevante natuurterreinen in de omgeving, het betreft de Natura 2000-gebieden en het Natuurnetwerk Nederland (EHS) . Daarvoor is o. a. gebruik gemaakt van de website van het Ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit en die van de provincie Noord- Brabant. Veldbezoek Er heeft een veldbezoek plaatsgevonden op 20 mei 2022 in de vooravond. Het weer was bewolkt met een zwakke westen wind bij een temperatuur van 17°C. Daarbij zijn de aanwezige biotopen in het plangebied en directe omgeving opgenomen.

Bij de biotoopgeschiktheidsbeoordeling worden de aangetroffen biotopen tijdens het veldbezoek en de waarnemingen uit het NDFF vergeleken met de habitatvereisten van beschermde soorten, waarop ingeschat kan worden welke soorten er potentieel voorkomen. Naast de biotopen zijn directe en indirecte aanwijzingen opgenomen die kunnen duiden op het voorkomen van beschermde soorten. Behalve het fysiek aantreffen van exemplaren van soorten is er ook gelet op bijv. holen, uitwerpselen, prooiresten, braakballen vraat-, loop- en veegsporen. Deze waarnemingen zijn bij de beoordeling betrokken.

Opmerking: De quickscan flora en fauna is een toets van de ecologische potenties van de plangebied en directe omgeving en betreft geen volwaardig specifiek soortenonderzoek. Er zijn in dit onderzoek geen inventarisaties uitgevoerd van soorten en soortgroepen. Een ecologische inventarisatie bestaat uit meerdere veldbezoeken gedurende de voor de soortgroep meest gunstige periode van het jaar.

Lomans Ecoworks

Quickscan Flora en fauna herontwikkeling Hoeksestraat ong. te Someren.

8

NATUURBESCHERMING IN NEDERLAND

4.

Op 1 januari 2017 is de nieuwe Wet Natuurbescherming van kracht geworden. Deze wet vervangt 3 wetten: de Natuurbeschermingswet 1998, de Boswet en de Flora- en faunawet. De Wet natuurbescherming staat in het teken van verbinding tussen ecologie en economie en bescherming van natuur. Het uitgangspunt van de wet is dat geen schade mag worden gedaan aan beschermde dieren of planten, tenzij dit uitdrukkelijk is toegestaan. Zowel in de voorgaande als nieuwe wetgeving zijn de nationale natuurwetgeving en internationale

richtlijnen en verdragen verankerd, zoals Vogelrichtlijn, Habitatrichtlijn, Wetland-Conventie, Conventie van Bern, Cites en Verdrag van Ramsar. De wet is opgesplitst in Soortenbescherming en Gebiedsbescherming.

SOORTENBESCHERMING

4. 1

Beschermingsniveaus De Wet natuurbescherming kent drie categorieën beschermde soorten: 1. 2.

3.

Alle van nature in Europa in het wild levende vogels worden beschermd volgens het beschermingsregime van de Vogelrichtlijn. Soorten worden Europees beschermd op grond van de Habitatrichtlijn, het verdrag van Bern en het Verdrag van Bonn. In de bijlagen van de Verdragen van Bern en Bonn worden ook vogels genoemd. Het derde beschermingsregime betreft: ‘Andere soorten, ’ waaronder soorten vallen die vanuit nationaal oogpunt beschermd zijn.

Het zwaarste beschermingsregime gelden voor de Europees beschermde soorten welke vallen onder de Vogelrichtlijn en de Habitatrichtlijn en welke hier als strikt beschermd worden aangeduid. Voor nationaal beschermde soorten ‘Andere soorten’ geldt een zwakker beschermingsregime en kan per provincie en per soort vrijstelling verleend worden voor ingrepen die betreffen ruimtelijke

ontwikkeling en bestendig beheer en onderhoud. Van de soorten die worden beschermd onder de Vogelrichtlijn is geen limitatieve lijst beschikbaar. Het gaat om ca. 700 soorten die van nature op het grondgebied van de Europese unie voorkomen. In de praktijk betreft het alle soorten die in Nederland als broedvogel, standvogel, wintergast of doortrekker aanwezig kunnen zijn, in totaal ca. 290 soorten. (met uitzondering van exoten die hier ook kunnen broeden) . Op alle vogels is het beschermingsregime van § 3. 1 van de Wet natuurbescherming van toepassing. De Europees beschermde soorten bestaan uit soorten van de Habitatrichtlijn bijlage IV onderdeel a inclusief het verdrag van Bern bijlage II en het verdrag van Bonn bijlage I, voor zover hun natuurlijke verspreidingsgebied zich in Nederland bevindt. Op deze soorten (zie bijlage 2) is het beschermingsregime van § 3. 2 van de Wet natuurbescherming van toepassing. De ‘andere’ nationale soorten staan vermeld in een bijlage van de wet die hoort bij artikel 3. 10 en 3. 11. Op deze bijlage staan soorten uit de soortgroepen zoogdieren, amfibieën, reptielen, vissen, dagvlinders, libellen, kevers en vaatplanten. Het betreft een limitatieve lijst. Op deze soorten (zie bijlage 3) , is het beschermingsregime van § 3. 3 van de Wet natuurbescherming van toepassing.

Lomans Ecoworks

Quickscan Flora en fauna herontwikkeling Hoeksestraat ong. te Someren.

9

Beschermingsregime soorten Vogelrichtlijn § 3. 1 Wnb

Beschermingsregime soorten Habitatrichtlijn § 3. 2 Wnb

Beschermingsregime andere soorten § 3. 3 Wnb

Art 3. 1 lid 1 Het is verboden in het wild

Art 3. 5 lid 1 Het is verboden soorten in hun

levende vogels opzettelijk te doden of te vangen.

natuurlijk verspreidingsgebied opzettelijk te doden of te

Art 3. 10 lid 1a Het is verboden soorten opzettelijk te doden of te vangen

vangen

Art 3. 1 lid 2 Het is verboden opzettelijk nesten, rustplaatsen en eieren van vogels te vernielen of te beschadigen, of nesten van vogels weg te nemen

Art 3. 5 lid 4 Het is verboden de

Art 3. 10 lid 1b Het is verboden de vaste

voortplantingsplaatsen of rustplaatsen van dieren te beschadigen of te vernielen

voortplantingsplaatsen of rustplaatsen van dieren opzettelijk te beschadigen of te vernielen

Art 3. 1 lid 3 Het is verboden eieren te

Art 3. 5 lid 3 Het is verboden eieren van dieren in de natuur opzettelijk te vernielen of te rapen

Niet van toepassing

Art 3. 5 lid 2 Het is verboden dieren opzettelijk te verstoren

Niet van toepassing

Art 3. 5 lid 5 Het is verboden

Art 3. 10 lid 1c Het is verboden

plantensoorten in hun Natuurlijke verspreidingsgebied opzettelijk te plukken en te verzamelen, af te snijden, te ontwortelen of te vernielen

plantensoorten in hun natuurlijke verspreidingsgebied opzettelijk te plukken en te verzamelen, af te snijden, te ontwortelen of te vernielen

rapen en deze

onder zich te

hebben Art 3. 1 lid 4 en lid 5 Het is verboden vogels opzettelijk te storen, tenzij de storing niet van wezenlijke invloed is op de staat van

instandhouding van de desbetreffende vogelsoort Niet van toepassing

Tabel 1. Overzicht beschermingsregime met verbodsbepalingen Wet natuurbescherming.

Lomans Ecoworks

Quickscan Flora en fauna herontwikkeling Hoeksestraat ong. te Someren.

10

Jaarrond beschermde verblijfplaatsen Naast soorten beschermt de Wet Natuurbescherming ook verblijfplaatsen die als ‘vast’ kunnen worden aangemerkt. Deze bescherming geldt alleen de vaste verblijfplaatsen van vogels en zoogdieren. (zie bijlage 1 en 2) Een vaste verblijfplek betreft een verblijfplek waar een dier regelmatig terugkeert en niet slechts eenmalig voor een specifieke functie gebruikt wordt, zoals de nesten van de meeste vogels. Ook hier zijn er verschillende gradaties in beschermingsniveau, afhankelijk hoe kwetsbaar de instandhouding van de soort is in relatie tot gebruik van de vaste verblijfplek. In samenhang met de verblijfplek wordt ook de leefomgeving beschermd zover voor deze van belang is om het functioneren van de verblijfplek mogelijk te maken. Ontheffingsplicht en vrijstelling Onder de Wet natuurbescherming is niet altijd een ontheffing nodig bij handelingen met gevolgen voor beschermde plant- en diersoorten. Vaak kunnen maatregelen getroffen worden zodat verbodsbepalingen niet worden overtreden, zoals de werkzaamheden uitvoeren buiten de kwetsbare periode, het aanpassen van de werkvolgorde of de werkzaamheden faseren in ruimte en tijd. In sommige gevallen kan er gebruik gemaakt worden van vrijstelling. Een vrijstelling is een uitzondering op een wettelijk verbod, die wordt vastgelegd voor een van te voren bepaalde categorie van gevallen.

Een toegepaste vorm van vrijstelling is onder meer door het werken met een door het ministerie van EZ goedgekeurde gedragscode, door middel van een Programmatische Aanpak of via een provinciale verordening. Toetsing Elke categorie beschermde soorten kent zijn eigen verbodsbepalingen en vereisten voor vrijstelling of ontheffing van de verboden. Voor de drie categorieën beschermde soorten moeten de effecten op populatieniveau worden getoetst. Daarbij dient de staat van instandhouding van de gehele populatie in aanmerking genomen te worden. Een ontheffingsaanvraag wordt o. a. beoordeeld op de volgende punten: • • •

aanwezigheid van aanvaardbare alternatieve mogelijkheden aanwezigheid van een wettelijk belang de staat van instandhouding van de soort en behoud van functionaliteit van de verblijfplek.

Het wettelijk belang betreft, afhankelijk van de status van de soort, een Nationaal wettelijk belang (Vrijstellingsbesluit) of een Europees wettelijk belang (Habitatrichtlijn of Vogelrichtlijn) . Deze

wettelijke belangen hebben o. a. betrekking op de openbare veiligheid, volksgezondheid, veiligheid luchtvaart en bescherming van flora en fauna. Zorgplicht De wet erkent de intrinsieke waarde van in het wild levende dieren. Dit is de waarde die de plant of dier in zichzelf heeft. De waarde die wordt gehecht aan kwaliteiten van een soort, ongeacht de waarde die de soort heeft voor mensen. Artikel 1. 11 van de Wnb stelt dat iedereen voldoende zorg in acht moet nemen voor de in het wild levende dieren en planten, alsmede voor hun directe leefomgeving. De zorg houdt in ieder geval in dat een ieder die weet of kan vermoeden dat door zijn handelen of nalaten nadelige gevolgen voor flora of fauna kunnen worden veroorzaakt, verplicht is alle maatregelen te nemen die redelijkerwijs van hem kunnen worden gevergd om zodoende die gevolgen te voorkomen of, voor zover die gevolgen niet kunnen worden voorkomen, deze zoveel mogelijk te beperken of ongedaan te maken. De zorgplicht geldt altijd, en voor alle planten en dieren, of ze beschermd zijn of niet, en in het geval dat ze beschermd zijn ook als er ontheffing of vrijstelling is verleend.

Lomans Ecoworks

Quickscan Flora en fauna herontwikkeling Hoeksestraat ong. te Someren.

11

Rode lijsten Rode lijsten geven een overzicht van soorten die uit Nederland zijn verdwenen of duidelijk achteruit zijn gegaan. Rode lijsten hebben een signaleringfunctie en geen juridische status. Plaatsing op de lijst betekent daarom niet automatisch dat de soort beschermd is. Daarvoor is opname van de soort nodig onder de Wet natuurbescherming. De Rode lijsten zijn richtinggevend voor toekomstig beleid. Van overheden en terreinbeherende organisaties wordt verwacht dat zij bij beleid en beheer rekening houden met de Rode lijsten.

4. 2

GEBIEDSBESCHERMING

De gebiedenbescherming onderscheidt twee typen beschermde natuurgebieden •

•

Gebieden die op Europees niveau beschermd zijn en aangewezen zijn in het kader van de Habitatrichtlijn (HR) , Vogelrichtlijn (VR) en Verdrag van Ramsar (wetlands) en vallen onder de noemer Natura 2000- gebieden. Planologisch beschermde natuurgebieden en verbindingsstructuren die op landelijke basis zijn ingesteld en vallen onder het Natuurnetwerk Nederland (EHS) . In de provincie NoordBrabant geheten; Natuurnetwerk Brabant (NNB) .

Natura 2000 Natura 2000- gebieden betreffen gebieden van grote ecologische waarde. In Nederland zijn 164 Natura 2000- gebieden aangewezen. Per Natura 2000- gebied zijn instandhoudingsdoelen voor soorten en vegetatietypen opgesteld. Iedereen die vermoedt, of kan weten dat zijn handelen of nalaten, gelet op de instandhoudingdoelen, nadelige gevolgen voor een Natura 2000- gebied kan hebben, is verplicht deze handelingen achterwege te laten of te beperken. Uitgezonderd zijn activiteiten binnen Natura 2000- gebied die uitgevoerd worden in het kader van vastgelegde beheersplannen ten behoeve van Natura 2000- doelen. Een ontheffing wordt alleen verleend indien er geen reële alternatieven zijn, de staat van instandhouding van soorten niet in gevaar komt en er sprake is van een groot openbaar belang, dat o. a. de volksgezondheid en openbare veiligheid kan betreffen. De ontheffingsverlening gaat veelal gepaard onder strikte voorwaarden en beperkingen en er is altijd sprake van een compensatieplicht.

Natuurnetwerk Nederland De natuurgebieden die vallen onder het Natuurnetwerk Nederland vormen door hun onderlinge verbindingen een samenhangend ecologisch netwerk. Het Natuurnetwerk Nederland is de opvolging van de Ecologische Hoofdstructuur (EHS) waarvan de naam de EHS nog in de wetgeving verankerd is. De beleidsmatige bescherming van het Natuurnetwerk Nederland is vastgelegd in de Interim omgevingsverordening Noord-Brabant (Omgevingsvisie febr. 2020 vooruitlopend op de Omgevingswet) . In de provincie Noord- Brabant (Natuurnetwerk Brabant) bestaat het Natuurnetwerk Nederland uit de Rijks EHS en de provinciale EHS. In de Interim omgevingsverordening Noord-Brabant wordt echter geen onderscheid gemaakt tussen de Rijks- en de provinciale EHS. Provincies kunnen zelf bepalen welke gebieden beschermd worden via het provinciaal beleid. De provincie voegt dan gebieden toe aan het Natuurnetwerk Nederland of wijst ze aan als bijzonder provinciaal natuurgebied of – landschap. De wezenlijke kenmerken en waarden van het Natuurnetwerk Nederland mogen niet door een ingreep worden aangetast. Alle mogelijke effecten van een voorgenomen ingreep moeten daarop dan ook worden getoetst. De bescherming van NNNgebieden verloopt via het ruimtelijk ordeningsrecht Barro (bestemmingsplannen) en niet via natuurwetgeving.

Lomans Ecoworks

Quickscan Flora en fauna herontwikkeling Hoeksestraat ong. te Someren.

12

4. 3

BESCHERMING VAN HOUTOPSTANDEN

Bos valt onder de Wet natuurbescherming als het gaat om beplantingen van bomen groter dan 10 are of als het een rijbeplanting betreft, uit meer dan 20 bomen bestaat. Alleen als bos buiten de bebouwde kom ligt, valt het onder de Wet natuurbescherming. De gemeente kan voor de Wet natuurbescherming een andere ‘bebouwde kom Wet natuurbescherming’ vaststellen dan de bebouwde kom volgens de Wegenverkeerswet. Bomen op erven en tuinen en een rij wilgen of populieren op of langs landbouwgronden zijn uitgezonderd van de meldingsplicht. Verder is in de Wet natuurbescherming ruimte gecreëerd voor vellen voor de productie van hout als biomassa. Populieren, wilgen, essen of elzen die zijn bedoeld voor de productie als biomassa zijn uitgezonderd van de meld- en herplantplicht indien tenminste een keer per tien jaar wordt geoogst, de beplanting na 1 januari 2013 is aangelegd en aan een aantal beplantingseisen is voldaan. Ook kerstbomen die niet ouder zijn dan twintig jaar, kweekgoed, fruitbomen en windschermen om boomgaarden zijn uitgezonderd. De uitzondering van de oude Boswet voor Italiaanse populieren, linden, paardenkastanjes en treurwilgen gaat onder de Wet natuurbescherming niet meer op. De belangrijkste elementen m. b. t. de bescherming van houtopstanden zijn de meldingsplicht, de herplantplicht en het kapverbod. De provincies bepalen welke gegevens bij een melding moeten

worden aangeleverd. Meldingsplicht Wanneer een boseigenaar voornemens is om een houtopstand die onder de Wet Natuurbescherming valt, te gaan vellen dan moet hij dit voornemen minstens een maand van te voren melden bij Gedeputeerde Staten van de betreffende provincie. (art. 4. 2 Wnb) . Herplantplicht De eigenaar van grond waarop een houtopstand is geveld, of op andere wijze teniet is gegaan, is verplicht binnen drie jaar te herplanten. (art. 4. 2 Wnb) . Het is niet van belang hoe het bos is ontstaan of in welke staat het verkeerde. Wanneer de herplant niet aanslaat, moet binnen drie jaar daarna de herplant worden vervangen. Er geldt een algehele vrijstelling voor houtopstanden die gekapt worden in het kader van natuurbeheer en natuurbehoud.

Kapverbod In uitzonderingsgevallen kunnen Gedeputeerde Staten een kapverbod opleggen wanneer het natuurof landschapsschoon ernstig in gevaar is. In de praktijk gebeurt dat slechts af en toe, zoals in gevallen waarbij het om zeer oude bomen of buitengewoon waardevolle boomgemeenschappen gaat.

Lomans Ecoworks

Quickscan Flora en fauna herontwikkeling Hoeksestraat ong. te Someren.

13

5.

RESULTATEN ONDERZOEK SOORTENBESCHERMING

De aangetroffen soorten en het mogelijk voorkomen van beschermde soorten in het plangebied wordt beschreven. Per soortgroep wordt beschreven welke soorten er zijn waargenomen tijdens veldbezoek, welke soorten voorkomen in de omgeving op basis van de NDFF, welke soorten worden verwacht in het plangebied, en welke effecten (mogelijk) aan de orde zijn.

5. 1

FLORA

Het plangebied is gelegen in een landelijke omgeving met vrijstaande woningen met grote groene tuinen. Tijdens het veldbezoek zijn in het weiland algemene kruiden van voedselrijke bodem aangetroffen als grote brandnetel, kruipende boterbloem, paardenbloem en stinkende gouwe. Volgens gegevens uit het Nationale Databank Flora en Fauna (NDFF) komen binnen een afstand van 5 kilometer van het plangebied geen beschermde vaatplanten voor. De beschermde soorten die worden vermeld op een afstand van 5-10 kilometer zijn drijvende waterweegbree (§ 3. 2 Wnb) , blaasvaren en korensla (§ 3. 3 Wnb) . De drijvende waterweegbree is een aquatische soort van voedselarm water, de blaasvaren groeit op kalkrijke bodems en rotswanden en korensla prefereert zonnige en stikstofarme bodems. Binnen het plangebied en directe omgeving worden geen soorten verwacht die op de lijsten vermeld staan van de strikt beschermde plantensoorten van de Habitatrichtlijn en provinciaal beschermde soorten. Voor dergelijke soorten, die veelal specifieke eisen stellen aan hun leefomgeving, ontbreken

geschikte biotopen. Conclusie In het plangebied zijn geen beschermde plantensoorten aanwezig en worden gezien de aanwezige biotopen ook niet verwacht.

5. 2

VOGELS

In de Wet natuurbescherming worden alle broedende vogels strikt beschermd op grond van de Vogelrichtlijn. De Wet natuurbescherming kent geen standaardperiode voor het broedseizoen. Het gaat erom of er een broedgeval aanwezig is. Van een aantal vogelsoorten worden de nesten ook buiten het broedseizoen beschermd. De zogenaamde ‘Jaarrond beschermde verblijfplaatsen’ (zie bijlage 1) . Als deze nesten door een ruimtelijke ontwikkeling verdwijnen, kan afhankelijk van de soort die het nest gebruikt, een ontheffingsaanvraag noodzakelijk zijn.

Voorkomen Categorie 1-4 vaste verblijfplaatsen in gebouwen Binnen een straal van één kilometer vermelden de NDFF gegevens vogels met jaarrond beschermde verblijfplaatsen in gebouwen als gierzwaluw en huismus. Op enige afstand van 1-5 kilometer zijn waarnemingen bekend van steenuil, slechtvalk en grote gele kwikstaart. Tijdens het veldbezoek zijn geen vogels uit deze categorie gespot.

Gierzwaluw en huismus De gierzwaluw bouwt nesten onder dakpannen, achter dakgootbetimmering en in spleten en nissen aan gebouwen in dorpen en steden. In Nederland nestelt de gierzwaluw vrijwel nooit in het buitengebied. Het lage stalletje is als nestgelegenheid voor de gierzwaluw ook totaal ongeschikt.

Lomans Ecoworks

Quickscan Flora en fauna herontwikkeling Hoeksestraat ong. te Someren.

14 Nesten van huismussen zijn in de regel te vinden in allerlei bebouwing onder dakpannen, achter regenpijpen, in kieren en spleten in muren, in nestkasten en een enkele keer in dichte struiken. Het lage schapenstalletje bestaat uit planken gevels en een kaal pannendak zonder dakbeschot. Binnen het stalletje zijn geen geschikte ruimtes, kieren of spleten aangetroffen welke potentiële nestgelegenheid bieden voor huismussen. Jaarrond beschermde nesten van huismussen zijn niet aanwezig. Steenuil, slechtvalk en grote gele kwikstaart De steenuil is een honkvaste vogel die vaak aan randen van dorpen leeft. Het territorium is vrij klein, en het jachtgebied varieert in grootte afhankelijk van het voedselaanbod. Van de steenuil is niet alleen de vaste verblijfplaats (nest) beschermd maar ook de directe, functionele omgeving waar op prooien gejaagd en gerust wordt. In de aangrenzende achtertuin van de Hoeksestraat 10 bevindt zich een steenuilenkast in een zomereik. De nestkast is een aantal jaren geleden aangebracht door de plaatselijke steenuilenwerkgroep. De kast wordt jaarlijks gecontroleerd, echter er is nog nooit door de steenuilen gebroed in de kast. Tijdens het veldbezoek is gelet op sporen van aanwezigheid van de steenuil zoals uitwerpselen (krijtsporen) tegen een gevel van het te slopen stalletje, braakballen of ruiveren onder een mogelijke roestplek.

Op het schapenweilandje en binnen het stalletje zijn geen aanwijzingen dat de steenuil binnen het plangebied aanwezig is. In de omgeving van het plangebied aan de Boerenkamplaan zijn diverse steenuilenterritoria bekend. Het dichtstbijzijnde steenuilenterritorium waar het afgelopen seizoen succesvol is gebroed, bevindt zich op ca. 250 meter ten noordoosten van het plangebied. Het plangebied ligt binnen de functionele leefgebied van de steenuil. Het te herontwikkelen weiland met fruitboomgaard vormt potentieel geschikt foerageerterrein voor de steenuil. Met de

herontwikkeling van het plangebied zal een klein oppervlak aan foerageergebied voor de steenuil verdwijnen. Echter het plangebied wordt niet direct aangemerkt als essentieel foerageergebied. In de ruime omgeving van de Hoeksestraat en de Boerenkamplaan met lintbebouwing, bevindt zich voldoende areaal aan optimaal foerageergebied voor steenuilen. Slechtvalk en grote gele kwikstaart Voor de slechtvalk die nestelt in hoge gebouwen als kerktorens en fabrieksgebouwen en de grote gele kwikstaart die broedt onder bruggen of gebouwen nabij stromend water, ontbreekt broedbiotoop binnen het plangebied. In het plangebied zijn geen beschermde nesten uit categorie 1-4 in gebouwen aanwezig. Categorie 1-4 vaste verblijfplaatsen in bomen

Volgens gegevens van de Nationale Databank Flora en Fauna komt op een afstand van minder dan één kilometer uit deze categorie buizerd, havik, sperwer, wespendief en roek voor. Op een afstand van 1-5 kilometer zijn waarnemingen bekend van boomvalk en zwarte wouw. Bovengenoemde vogels met jaarrond beschermde nesten vinden broed- en foerageerbiotoop o. a. in bos- en heidegebieden, moerasbossen en hoge boomgroepjes met omliggende vochtige akkers. Een aantal van deze soorten vindt leefgebied in het natuurgebied Starkriet op een ruime kilometer afstand ten oosten van het plangebied. In het plangebied en de groene bostuin aangrenzend ten noorden zijn geen beschermde nesten uit categorie 1-4 in bomen aanwezig en worden ook niet verwacht door het ontbreken van geschikt broedhabitat en foerageergelegenheid. Vaste rust- en verblijfplaatsen categorie 5 Categorie 5- soorten zijn alleen jaarrond beschermd als zwaarwegende feiten of ecologische omstandigheden dat rechtvaardigen. Het betreft hier voornamelijk holenbroeders, zoals spechten en mezen, makers van grote nesten, zoals ekster en zwarte kraai of makers van kleinesten aan bebouwing als boerenzwaluw en huiszwaluw. Het gaat hierbij om algemeen voorkomende soorten die meestal ook in de directe omgeving voldoende broedgelegenheid ter beschikking hebben.

Lomans Ecoworks

Quickscan Flora en fauna herontwikkeling Hoeksestraat ong. te Someren.

15

Tijdens het veldbezoek zijn uit deze categorie geen vogels gespot. Er zijn geen jaarrond beschermde nesten cat. 5 in de te kappen fruitbomen aangetroffen. Ook zijn in de fruitbomen geen geschikte holtes voor cat. 5 holenbroeders als groene specht of boomklever aanwezig. Overige Vogelrichtlijnsoorten In het plangebied zijn mogelijkheden voor nestgelegenheid voor overige algemene vogelrichtlijnsoorten waarvan de nesten alleen gedurende het broedseizoen beschermd zijn, zoals houtduif, winterkoninkje en merel. Tijdens het veldbezoek zijn houtduif en merel gespot. Nesten van algemene vogelrichtlijnsoorten zijn niet aangetroffen. In de naastgelegen groene tuin aan de Hoeksestraat 10 en aangrenzend noordelijke bostuin zijn soorten als vink, roodborst, heggenmus,

winterkoninkje en merel gehoord. Conclusie Jaarrond beschermde verblijfplaatsen in gebouwen Tijdens het veldbezoek zijn geen jaarrond beschermde nesten in het te slopen schapenstalletje aangetroffen. De bebouwing is ongeschikt. Het plangebied ligt binnen het functionele leefgebied van de steenuil. Het schapenweiland met fruitboomgaard vormt geschikt foerageerbiotoop voor de steenuil. Echter het plangebied wordt niet aangemerkt als essentieel foerageergebied. In de omgeving zijn voldoende alternatieven van goede kwaliteit en oppervlakte. Jaarrond beschermde verblijfplaatsen in bomen In het plangebied zijn geen jaarrond beschermde nesten in bomen waargenomen. Voor vogels met jaarrond beschermde nesten in bomen ontbreekt geschikt broedhabitat en omliggend foerageergebied. Overige Vogelrichtlijnsoorten Met de bouw van de nieuwe woning zullen de fruitbomen worden gekapt. Dit betekent een afname van nest- en foerageermogelijkheden voor een aantal algemene struweel- en tuinvogels. In de directe groene omgeving blijven ruim voldoende alternatieven beschikbaar. Met de landschappelijke inpassing in het nieuwe plan met inheems groen zullen nest- en foerageermogelijkheden voor algemene vogelsoorten met een éénmalig nest toenemen ten opzichte van de huidige situatie. Bij de planning van de werkzaamheden moet rekening gehouden worden met broedende vogels.

Het broedseizoen loopt globaal van half maart tot eind juli. Echter voor het broedseizoen wordt geen standaardperiode gehanteerd in het kader van de Wnb. Van belang is of een broedgeval aanwezig is, ongeacht de periode. Het is verboden om nesten van broedende vogels te beschadigen of te vernietigen.

5. 3

LANDZOOGDIEREN GRONDGEBONDEN

Voorkomen Jaarrond beschermde verblijfplaatsen Volgens bronnenonderzoek komen wolf (3. 2 Wnb) , eekhoorn, steenmarter en bunzing (3. 3 Wnb) voor in de omgeving binnen een afstand van 1 kilometer van het plangebied. Het NDFF vermeldt bever (§ 3. 2 Wnb) en wild zwijn (§ 3. 3 Wnb) , op 1-5 kilometer afstand. Wolf Het voorkomen van de wolf is niet relevant binnen het plangebied. In de omgeving zijn enkel zwervende individuen waargenomen. Eekhoorn, steenmarter en bunzing

Lomans Ecoworks

Quickscan Flora en fauna herontwikkeling Hoeksestraat ong. te Someren.

16 De voorkeurshabitat voor eekhoorn bestaat uit gemengde bossen, bosrijke tuinen, parken en houtwallen, daar waar voedselmogelijkheden voorhanden zijn. De eekhoorn heeft voorheen in een boomholte in de achtertuin van de aangrenzende woning op nr. 10 enkele jongen grootgebracht. Vooralsnog heeft de eekhoorn geen interesse in de geplaatste eekhoornkast. Het is aannemelijk dat de eekhoorn in dicht struikgewas of in de aangrenzende bostuin ten noorden een vaste verblijfplaats heeft gevonden. Binnen het plangebied zijn in de te kappen fruitbomen zijn geen geschikte holtes aanwezig welke kunnen dienen als nestgelegenheid voor eekhoorns. De steenmarter is een soort van steenachtige biotopen en schuilplaatsen. De soort komt tegenwoordig behalve in kleinschalige cultuurlandschappen nabij boerderijen, ook binnen dorpen en steden voor. De steenmarter vindt vaste verblijfplaatsen in oude schuurtjes met weinig menselijke activiteit of woningen met toegankelijke zolder-, en of kruipruimten. Zijn aanwezigheid verraadt zich vaak door uitwerpselen, prooiresten, krabsporen en stank. Tijdens het veldbezoek is het te slopen stalletje en het kippenverblijf gecontroleerd op sporen van vaste rust- of verblijfplaatsen (voortplantingsplekken) van de steenmarter. In het schapenstalletje waar vaak menselijke activiteit is, zijn geen aanwijzingen die duiden op aanwezigheid van de steenmarter.

Kleine marterachtigen als bunzing, wezel en hermelijn zijn sinds de Wet natuurbescherming in 2017 beschermd in de provincie Noord- Brabant. Landschapselementen in een geschikt habitat voor kleine marterachtigen (bunzing en wezel) zijn o. a. oppervlaktewater, struwelen, hoge graslandvegetaties, stapels stenen of takkenrillen. Aangrenzend ten noorden van het plangebied bevinden zich geschikte biotopen voor kleine marterachtigen. Binnen het plangebied liggen o. a. enkele stapels houten planken en pannen. Onder deze opslag kunnen zich schuilplaatsen van kleine marters bevinden. Bij het opruimen van deze materialen moet rekening gehouden worden met aanwezigheid van bunzing en wezel. Nader onderzoek naar vaste rust- en verblijfplaatsen voor kleine marters is niet verplicht op basis van de geringe oppervlakte van het plangebied. Om aan de algemene zorgplicht uit de Wet natuurbescherming te voldoen dienen de opruimwerkzaamheden wel buiten de meest kwetsbare voortplantingsperiode van kleine marterachtigen (half maart en eind augustus) te worden uitgevoerd. De opruimwerkzaamheden kunnen het best uitgevoerd worden in de periode tussen 1 september en 15 maart. Bever en wild zwijn Het leefgebied van de bever bevindt zich in overgangsgebieden tussen land en water bij beken, rivieren en meren.

Het wilde zwijn komt voor in diverse bostypen, halfopen landschappen, moeras en rietvelden mits er voldoende beschutting aanwezig is. Voor de bever en het wilde zwijn ontbreekt geschikt leefgebied met beschermde voortplantingsplaatsen binnen het plangebied en directe omgeving.

Vrijgestelde soorten Voor soorten uit deze categorie geldt bij ruimtelijke ontwikkeling een vrijstelling van de verbodsbepalingen uit de Wet natuurbescherming. Daarbij dient wel de zorgplicht te worden nageleefd. Er worden enkele zoogdieren verwacht die gebruik maken van het plangebied uit de categorie ‘Vrijgestelde soorten’ zoals egel, konijn en enkele algemene spits- en woelmuizen. Conclusie Onder de opgeslagen stapels pannen en hout kunnen zich schuilplaatsen van kleine marterachtigen als bunzing en wezel (§ 3. 3 Wnb) bevinden. Nader onderzoek naar kleine marterachtigen is niet nodig. Ter naleving van de algemene zorgplicht dienen de opruimwerkzaamheden buiten de meest kwetsbare periode van kleine marterachtigen uitgevoerd te worden. Op basis van het veldbezoek worden verder geen beschermde soorten verwacht die op de lijsten staan van de Habitatrichtlijn of de ‘Andere soorten’, (provinciaal beschermde soorten) door het ontbreken van geschikt leefgebied. Binnen het plangebied worden een aantal landgebonden zoogdieren verwacht waarvoor een vrijstelling geldt bij ruimtelijke ontwikkeling. Echter de zorgplicht is wel altijd van kracht. Lomans Ecoworks

Quickscan Flora en fauna herontwikkeling Hoeksestraat ong. te Someren.

17

5. 4

VLEERMUIZEN

Alle in Nederland voorkomende vleermuizen zijn strikt beschermd. Alle vleermuizen staan vermeld in de Europese Habitatrichtlijn (§ 3. 2 Wnb) . Dit betekent dat ze beschermd zijn tegen verstoring van vaste rust- en verblijfplaatsen. Onder deze vaste rust- en verblijfplaatsen wordt verstaan: ‘het gehele systeem waarvan een populatie gebruik maakt tijdens de jaarcyclus van de soort’. Dit houdt in dat niet alleen verblijfplaatsen, maar ook belangrijke verbindingen hiertussen (vlieg- en foerageerroutes) beschermd zijn. Voorkomen In dit deel van het land kunnen o. a. de volgende soorten voorkomen: gewone dwergvleermuis, ruige dwergvleermuis, kleine dwergvleermuis, bosvleermuis, rosse vleermuis, laatvlieger, gewone, - en grijze grootoorvleermuis, baard/Brandtsvleermuis en watervleermuis. Belangrijke vliegroutes en foerageergebied Vleermuizen oriënteren zich op lijnvormige elementen in het landschap zoals bomenlanen, kanalen, rietkragen of houtwallen, om zich te verplaatsen van verblijfplaats naar foerageergebieden. Binnen het plangebied zijn geen aanééngesloten lijnvormige (groen) structuren aanwezig die mogelijk dienst doen als vast vlieg- en foerageerroute. Het plangebied met de fruitboomgaard en de directe omgeving ten noorden met een bostuin en grote vijver vormt jachtgebied van goede kwaliteit voor vleermuizen.

Met de beoogde bouwplannen en de daarbij behorende landschappelijke inpassing zullen foerageermogelijkheden ter plaatse niet afnemen ten opzichte van de huidige situatie. Verblijfplaatsen Er zijn vleermuizen die in bomen hun verblijfplaatsen onderhouden, soorten die in gebouwen verblijven en enkele soorten die zowel in bebouwing als in bomen verblijfplaatsen hebben. Vleermuisverblijfplaatsen in bebouwing kunnen aangetroffen worden onder dakpannen, tussen dakbeschot, boeiboorden, onder gevelbekleding, in spleten en kieren in muren of in de spouw door open stootvoegen.

Het te slopen stalletje is gecontroleerd op aanwezigheid van mogelijke vleermuisverblijfplaatsen. Het lage gebouwtje is opgetrokken uit planken gevels met een kaal pannendak zonder dakbeschot. De wind waait vrij onder de dakpannen door. In het stalletje zijn geen sporen van vleermuizen of potentiële vleermuisverblijfplaatsen aangetroffen. Binnen het stalletje ontbreken gebufferde plekjes met een stabiel microklimaat waar vleermuizen in weg kunnen kruipen. Vleermuisverblijfplaatsen in het te slopen schapenstalletje kunnen worden uitgesloten. De te kappen fruitbomen hebben geen potenties voor vleermuisverblijfplaatsen. De stamdiameter is te gering en ook ontbreken geschikte holtes, gaten of stamspleten waarin vleermuizen kunnen

verblijven. Conclusie Belangrijke vliegroutes en foerageergebied Binnen het plangebied zijn geen aanééngesloten lijnvormige (groen) structuren aanwezig die mogelijk dienst doen als vast vlieg- en foerageerroute. Het plangebied vormt in de huidige situatie geschikt foerageergebied. Met de beoogde nieuwbouw van de Ruimte voor Ruimte woning en de landschappelijke inpassing met inheems groen zullen foerageermogelijkheden voor vleermuizen worden behouden blijven. Verblijfplaatsen Door het ontbreken van geschikte wegkruipplekjes met een stabiel microklimaat kan de aanwezigheid van vaste vleermuisverblijfplaatsen in het te slopen stalletje uitgesloten worden. Ook in de te kappen fruitbomen ontbreken potentiële vleermuisverblijfplaatsen.

Lomans Ecoworks

Quickscan Flora en fauna herontwikkeling Hoeksestraat ong. te Someren.

18

5. 5

ONGEWERVELDEN

Voorkomen Vlinders en libellen Tijdens het veldbezoek zijn geen vlinders en libellen gespot. Voorafgaand aan het veldbezoek trokken zware regenbuien over de regio. De NDFF vermeldt binnen een afstand van 1 kilometer de teunisbloempijlstaart (§ 3. 2 Wnb) . Op enige afstand van 1-5 km komen soorten voor als bosbeekjuffer, grote weerschijnvlinder en kleine ijsvogelvlinder (§ 3. 3 Wnb) . De teunisbloempijlstaart is een nachtvlinder die behalve langs bosranden op warme plekken ook voorkomt in tuinen als waardplanten zoals teunisbloem en wilgenroosje aanwezig zijn. Binnen het plangebied ontbreken geschikt habitat en waardplanten voor de teunisbloempijlstaart. Beschermde (dag) vlinders stellen specifieke eisen aan het voortplantingshabitat. Bij het habitat is het belangrijk dat aan de eisen van alle stadia van de vlindersoort wordt voldaan. Voor de beschermde soorten in Nederland geldt dat deze meestal gebonden zijn aan zeldzame waardplanten, die vaak alleen in natuurterreinen zijn te vinden. Geschikte waardplanten voor beschermde vlindersoorten als grote weerschijnvlinder (boswilg, grauwe wilg) en kleine ijsvogelvlinder (kamperfoelie) ontbreken binnen het plangebied. Het is uitgesloten dat er binnen het plangebied geschikt habitat aanwezig is voor een (deel) populatie van een beschermde vlindersoort. Voor libellen geldt dat water nodig is ter voortplanting.

Gezien het ontbreken van oppervlaktewater binnen het plangebied kan de aanwezigheid van beschermde libellen ook worden uitgesloten. Overige soorten ongewervelden Overige beschermde soorten zoals vliegend hert, vermiljoenkever, Europese rivierkreeft en platte schijfhoorn zijn binnen het plangebied te sluiten. Er is geen geschikt habitat voor dergelijke beschermde soorten aanwezig en er zijn geen waarnemingen bekend uit de directe omgeving van

het plangebied. Conclusie Tijdens het veldbezoek zijn geen vlinders en libellen waargenomen. Binnen het plangebied en directe omgeving ontbreken specifieke biotopen en specifieke voortplantingswateren voor beschermde dagvlinders en libellen. Het voorkomen van beschermde dagvlinders en libellen kan worden uitgesloten. Gelet op de aanwezige biotopen bieden het plangebied en directe omgeving uitsluitend leefgebied voor algemene vlindersoorten als atalanta, citroenvlinder en dagpauwoog, enkele (zwervende) libellensoorten en overige algemene soorten ongewervelden. Ook voor overige soorten ongewervelden zoals beschermde kevers, kreeften of slakken is geen geschikt habitat aanwezig.

5. 6

VISSEN, REPTIELEN EN AMFIBIEËN

Voorkomen Vissen Binnen het plangebied is geen oppervlaktewater aanwezig. Het voorkomen van (beschermde) vissen

kan uitgesloten worden. Reptielen en amfibieën Op basis van de NDFF gegevens komen geen beschermde soorten vissen, reptielen en amfibieën voor binnen een afstand van 1 kilometer van het plangebied. Op enige afstand van 1-5 kilometer zijn waarnemingen bekend van poelkikker (§ 3. 2) , grote modderkruiper, alpenwatersalamander en levendbarende hagedis (§ 3. 3) .

Lomans Ecoworks

Quickscan Flora en fauna herontwikkeling Hoeksestraat ong. te Someren.

19 Voor bovengenoemde beschermde amfibieën en reptielen op een afstand van 1-5 kilometer ontbreken geschikte biotopen zoals specifiek voortplantingswater, ruige extensieve graslandjes met

holletjes en struwelen, hoogveen en vochtige en droge heideterreinen. Deze soorten vinden leefgebied in Natura 2000-gebieden als de Groote Peel en de Strabrechtse heide op ca. 5 kilometer afstand van het plangebied. Conclusie Het voorkomen van beschermde vissen, reptielen en amfibieën kan worden uitgesloten door het ontbreken van oppervlaktewater en specifiek landhabitat. Het is aannemelijk dat algemene amfibieënsoorten als bruine kikker en gewone pad overwinteren in het plangebied. Bruine kikker en gewone pad behoren tot de ‘Vrijgestelde soorten’ waarvoor bij ruimtelijke ontwikkeling geen verbodsbepalingen gelden. Echter de algemene zorgplicht is altijd van kracht.

Lomans Ecoworks

Quickscan Flora en fauna herontwikkeling Hoeksestraat ong. te Someren.

20

6.

RESULTATEN ONDERZOEK GEBIEDSBESCHERMING

6. 1

Natura 2000

Uit gegevens van het Natuurbeheerplan van de provincie Brabant blijkt dat het plangebied ligt tussen een driehoek van Natura 2000-gebieden. Het dichtstbijzijnde gebied ligt op 4, 9 kilometer ten zuidoosten van het plangebied en betreft hoogveengebied ‘De Groote Peel, ’ op 5, 8 kilometer ten zuidwesten bevindt zich het Weerterbos, onderdeel van Natura 2000-gebied Weerter, - en Budelerbergen & Ringselven met oude boscomplexen, stuifzanden en zwakgebufferde vennen en op 5. 1 kilometer ten noordwesten ligt Natura 2000- ‘Strabrechtse heide & Beuven’ met o. a. natte en droge heiden en het grootste natuurlijke ven van Nederland met zeldzame zachtwaterflora.

Figuur 3. Ligging plangebied (blauwe cirkel) t. o. v. Natura 2000- gebied (rood gearceerd) Bron: https: //kaartbank. brabant. nl/viewer/app/natuurbeheerplan/

.

In de Wet natuurbescherming is het uitgangspunt dat activiteiten die, gelet op de

instandhoudingsdoelstellingen, de kwaliteit van habitats kunnen verslechteren of die een significant verstorend effect kunnen hebben, niet mogen plaatsvinden zonder vergunning. Stikstofdepositie en overige negatieve effecten (licht, geluid, trillingen) De beoogde ontwikkeling betreft de toevoeging van één Ruimte voor Ruimte woning. Gelet op de aard en de kleinschaligheid van de ontwikkeling zal naar verwachting geen sprake zijn van emissies boven de gestelde grenswaarden van de woning in de gebruiksfase. Mogelijk is een Aeriusberekening nodig om dit gegeven aantoonbaar te maken. Overige negatieve effecten door licht, geluid en trillingen zijn gelet op de aard, de omvang en het effectbereik t. o. v. Natura 2000-gebieden uit te sluiten.

Lomans Ecoworks

Quickscan Flora en fauna herontwikkeling Hoeksestraat ong. te Someren.

21

6. 2

Natuurnetwerk Brabant / Ecologische Hoofdstructuur

Op het kaartje van het Natuurbeheerplan van de provincie Brabant is te zien dat het dichtstbijzijnde gebieden begrensd als Natuurnetwerk Brabant liggen op een afstand van ca. 800 meter ten noordwesten en op ruim 1 kilometer ten oosten van het plangebied. Het betreffen resp. een grasland met beheertype N12. 02 Kruiden- en faunarijk grasland en NNB Zuid- Willemsvaart met aangrenzend aan de oostzijde bosgebiedjes met beheertype N14. 01 Rivier- en beekbegeleidend bos en agrarische percelen met beheertype N00. 01 Nog om te vormen landbouwgronden naar natuur.

Figuur 4. Ligging plangebied (blauwe cirkel) t. o. v. Natuurnetwerk Brabant. Bron: https: //kaartbank. brabant. nl/viewer/app/natuurbeheerplan/ In of in de directe nabijheid van een NNB-gebied zijn geen ontwikkelingen toegestaan die de ‘wezenlijke kenmerken of waarden’ aantasten. De Interim omgevingsverordening NB stelt in § 3. 23 art. 3. 16 lid 1 en 3, dat een ontwikkeling buiten het Natuurnetwerk Brabant leidt tot een aantasting van de wezenlijke ecologische waarden en kenmerken van het Natuurnetwerk Brabant, negatieve effecten waar mogelijk worden beperkt en de overblijvende, negatieve effecten worden gecompenseerd. Door de ligging van het plangebied op ruime afstand tot het dichtstbijzijnde NNBgebied zal geen sprake zijn van aantasting van wezenlijke waarden of kenmerken het NNB-gebied.

6. 3 Overige provinciale beschermingszones Het plangebied is niet gelegen in een overige provinciale beschermingszone.

6. 4 Houtopstanden Ten behoeve van de beoogde ontwikkeling worden de fruitbomen gekapt. De bomen vallen niet onder art. 4. 2 van de Wet natuurbescherming en staan niet vermeld op de ‘lijst van beschermwaardige bomen’ van de gemeente Someren. Een vergunning is niet nodig.

Lomans Ecoworks

Quickscan Flora en fauna herontwikkeling Hoeksestraat ong. te Someren.

22

7.

SAMENVATTING EN CONCLUSIE

(Toetsing aan de Wet natuurbescherming)

BESCHERMDE SOORTEN Vogels beschermd op grond van de Vogelrichtlijn art. 3. 1 Wnb In het plangebied zijn geen jaarrond beschermde nesten van vogels cat. 1-4 jaarrond beschermde nesten in bomen en bebouwing aanwezig. Het plangebied ligt binnen het functionele leefgebied van de steenuil. Het te bebouwen weilandje vormt geen essentieel foerageerbiotoop voor de steenuil. In de omgeving zijn voldoende alternatieven. Uit de cat. 5 beschermde verblijfplaatsen zijn geen nesten in bomen aangetroffen. Ook zijn geen bomen met geschikte holtes aanwezig. Overtreding van art. 3. 1 lid 2, 4 en 5 van de Wet natuurbescherming is niet aan de orde. Overige vogelrichtlijnsoorten Het plangebied vormt geschikt foerageergebied en nestgelegenheid voor een aantal algemene vogelrichtlijnsoorten. Met de beoogde ontwikkeling worden de fruitbomen gekapt. Met de landschappelijke inpassing in het nieuwe plan met inheems groen zullen nest- en foerageergelegenheid voor algemene vogelrichtlijnsoorten gewaarborgd blijven. Europees beschermde soorten op grond van de Habitatrichtlijn art. 3. 2 Wnb

Vleermuizen: vliegroutes en foerageergebied Vaste vliegroutes voor vleermuizen zijn niet aanwezig binnen het plangebied. Het plangebied vormt foerageergebied van goede kwaliteit. Met de landschappelijke inpassing in de nieuwe situatie zullen foerageermogelijkheden gewaarborgd blijven. Vleermuizen: verblijfplaatsen Door de geringe hoogte, de constructie en gebruikte materialen van het te slopen schapenstalletje, kunnen vleermuisverblijfplaatsen worden uitgesloten. In de fruitbomen binnen het plangebied zijn geen potenties voor vleermuisverblijfplaatsen aanwezig. Negatieve effecten op vleermuizen worden niet verwacht. Nationaal beschermde / Andere soorten art. 3. 3 Wnb Op basis van het veldbezoek kan het voorkomen van landzoogdieren met jaarrond beschermde verblijfplaatsen/schuilplaatsen niet worden uitgesloten. Onder de stapels pannen en hout kunnen zich schuilplaatsen van kleine marterachtigen als bunzing en wezel (§ 3. 3 Wnb) bevinden. Nader onderzoek naar kleine marterachtigen is niet nodig omdat de omvang van het project minder dan één ha. oppervlakte betreft. Om aan de zorgplicht te voldoen dienen de opruimwerkzaamheden buiten de meest kwetsbare periode van kleine marterachtigen uitgevoerd te worden. (Zie hiervoor paragraaf 8) .

Op basis van het veldbezoek worden verder geen beschermde soorten verwacht die op de lijsten staan van de Habitatrichtlijn of de ‘Andere soorten’, (provinciaal beschermde soorten) door het ontbreken van geschikt leefgebied. Binnen het plangebied worden een aantal landgebonden zoogdieren verwacht waarvoor een vrijstelling geldt bij ruimtelijke ontwikkeling. Hiervoor geldt de zorgplicht.

Vrijgestelde soorten Er worden enkele soorten verwacht uit deze categorie die gebruik maken van het plangebied zoals egel, bruine kikker, gewone pad en enkele algemene spits- en woelmuizen. Voor deze soorten geldt wel vrijstelling bij ruimtelijke ontwikkeling, maar de algemene zorgplicht (zie blz. 11) is altijd van kracht.

Lomans Ecoworks

Quickscan Flora en fauna herontwikkeling Hoeksestraat ong. te Someren.

23

BESCHERMDE GEBIEDEN Natura 2000- gebied

Stikstofdepositie Het meest nabij gelegen Natura 2000-gebied ligt op een afstand van bijna 5 kilometer van het plangebied. Naar verwachting zal in de nieuwe situatie geen sprake zijn van emissies boven de gestelde grenswaarden van de nieuwe woning in de gebruiksfase. Door het uitvoeren van een Aerius berekening kan dit aantoonbaar worden vastgesteld. Natura 2000- overige effecten (licht, geluid, trillingen) Gezien de ligging van het plangebied, de omvang, het effectbereik en de afstand tot het dichtstbijzijnde Natura 2000- gebied zijn negatieve overige effecten uit te sluiten.

Natuurnetwerk Brabant Het plangebied ligt niet in of in de directe omgeving van een NNB- gebied. Met de beoogde ontwikkeling is geen sprake van aantasting van ‘wezenlijke waarden en kenmerken’ van NNBgebieden. Houtopstanden Met de beoogde ontwikkeling worden een aantal fruitbomen verwijderd. De bomen vallen niet onder art. 4. 2 van de Wet natuurbescherming en staan niet vermeld op de lijst van beschermwaardige bomen van de gemeente Someren. Een vergunning aanvragen is niet nodig.

Eindconclusie: •

• •

Met de oprichting van één Ruimte voor Ruimte woning met bijgebouw aan de Hoeksestraat ongenummerd te Someren worden geen verbodsbepalingen uit de Wet natuurbescherming overtreden. Nader onderzoek of een ontheffingsaanvraag zijn niet aan de orde. De voorzorgsmaatregelen voor vogels algemeen, kleine marterachtigen en toepassing algemene zorgplicht (zie paragraaf 8) voor vrijgestelde soorten dient te worden opgevolgd.

Lomans Ecoworks

Quickscan Flora en fauna herontwikkeling Hoeksestraat ong. te Someren.

24

8.

VOORZORGSMAATREGELEN

Vogels algemeen Gedurende de werkzaamheden moet rekening gehouden worden met broedende vogels. Het broedseizoen loopt globaal van half maart tot half juli. Echter voor het broedseizoen wordt geen standaardperiode gehanteerd in het kader van de Wnb. Van belang is of een broedgeval aanwezig is, ongeacht de periode. Het is verboden om nesten van broedende vogels te beschadigen of te vernietigen. Als werkzaamheden niet buiten het broedseizoen gepland kunnen worden, dan geldt de aanbeveling om de locatie voorafgaande aan het broedseizoen ongeschikt te maken. Ook bestaat de mogelijkheid om voorafgaande aan de werkzaamheden door een ter zake deskundige te laten controleren op broedende vogels. Hierbij bestaat het risico dat de werkzaamheden uitgesteld moeten worden als een broedgeval geconstateerd wordt. Als aanbeveling geldt om met zekerheid schade aan broedgevallen uit te sluiten, de werkzaamheden geheel buiten de broedtijd van vogels uit te voeren. Kleine marterachtigen De tijdelijk opgeslagen stapels houten planken en stapels dakpannen dienen buiten de kwetsbare periode van bunzing en wezel te worden verwijderd. De opruimwerkzaamheden kunnen het best uitgevoerd worden in de periode tussen 1 september en 15 maart.