RR - 2 Regionale raadsinformatiebrief Uitwerking fase 1 van de Oostelijke Randweg

Aan de leden van de gemeenteraad

Raadsinformatiebrief 114 Helmond, 23 juni 2025 Onderwerp: Oostelijke Randweg

Zaaknummer: 52580916

Geachte leden van de gemeenteraad, Tijdens het Bestuurlijk Overleg Leefomgeving van 11 juni jl. is besloten dat Helmond één van de vier nieuwe gebieden is op de lijst met grootschalige woningbouwlocaties. Daarmee komt er ruimte voor flink meer nieuwe woningen én om te investeren in de bereikbaarheid van Helmond. Helmond gaat een schaalsprong maken, met een doel van 15.000 woningen en bijbehorende werkplekken. Voor het realiseren van deze Schaalsprong is het randvoorwaardelijk om de stad ook bereikbaar en leefbaar te houden. Dit wil Helmond doen door het afwaarderen van de Kasteeltraverse – N270 welke momenteel fungeert als een significante infrastructurele en fysieke barrière voor de stad. De weg splijt de stad als het ware in tweeën. In het kader van leefbaarheid (luchtkwaliteit, verkeersveiligheid) en verdere verstedelijking is het enerzijds nodig om mobiliteitstransitiemaatregelen te nemen en anderzijds is het nodig om infrastructurele interventies te doen. Met deze brief informeren we uw raad over de uitkomsten van de pré-verkenning die met u in het najaar van 2024 zijn gedeeld en het vervolg hiervan. De pré-verkenning heeft in de afgelopen maanden plaatsgevonden en had tot doel de geselecteerde scenario’s uit te werken tot het niveau dat nodig is om het als concreet voorstel te agenderen voor het BO-Leefomgeving en het BO-MIRT.

Op basis van deze pré-verkenning hebben we de keuze voor een voorkeursvariant gemaakt. Op 8 mei 2025 heeft de Stuurgroep Brainport Oost gekozen voor variant 2a: de bestaande infrastructuur N279 – Rochadeweg – N612 (zie figuur 1 voor het tracé). Nu werken we de eerste fase van deze variant verder uit om dit in te brengen in de gesprekken met het Rijk over het investeringsvoorstel aanwijzing grootschalige woningbouwlocatie

Pré-verkenning In de pré-verkenning zijn de overgebleven 4 varianten doorgerekend met de laatste groeicijfers (zie bijlage 1). Eerder bleek al in de rapportage van Tauw (zie bijlage 2) dat de varianten met nieuwe infrastructuur voor verhoogde risico’s zorgen in verband met het doorkruisen van het Natuurnetwerk Brabant en significante effecten hebben op Natura 2000-gebieden vanwege extra stikstofdepositie op N2000-gebieden. Als deze effecten niet gemitigeerd kunnen worden (o.a. door interne saldering, externe saldering is niet toegestaan in Noord-Brabant), dan moet een ADC-toets worden doorlopen. De ADC-toets is voor activiteiten met een significant negatief effect op N2000, maar waarvoor geen alternatieven (A) zijn, en waarbij sprake is van dwingende redenen van groot openbaar belang (D). Als dit het geval is, kunnen de nodige compenserende maatregelen (C) worden genomen om ervoor te zorgen dat de algehele samenhang van N2000 bewaard blijft. Omdat er een alternatief is met veel minder stikstofbelasting, namelijk van de opwaardering van de bestaande infrastructuur (N279-Rochadeweg-N612), is de ADC-toets niet kansrijk. Als gevolg van de rechterlijke uitspraak van de Raad van State (RvS) over Rendac van 18 december 2024 is intern salderen voorlopig niet meer mogelijk in Noord-Brabant. Wanneer intern salderen wel weer mogelijk is, is niet bekend.

Sinds de uitspraak van de Raad van State is intern salderen vergunningplichtig. Een vergunning hiervoor kan aangevraagd worden met een passende beoordeling met daarin ook een additionaliteitstoets. Hoe deze additionaliteitstoets eruit moet zien is nog onduidelijk. Bij een additionaliteitstoets wordt getoetst of vrijgekomen stikstofruimte niet nodig is om verslechtering van de natuur in N2000-gebieden te voorkomen. In de omgeving van Helmond liggen diverse N2000-gebieden (de twee N2000-gebieden in slechtste staat zijn ‘Deurnsche & Mariapeel’ en ‘Groote Peel’) waarvan de stikstofdepositiedoelen in 2030 ca. 50% lager liggen dan de gemiddelde stikstofdepositie in 2021 én ca. 3040% lager liggen dan de verwachte stikstofdepositie in 2030, waarbij de effecten van maatregelen al zijn meegenomen. De varianten met Heibergtracé en/of Rijntjesbaan komen nu niet in aanmerking voor intern salderen en er is geen zicht op dat ze dat in de toekomst wel zijn. Om die reden heeft de Stuurgroep Brainport Oost de variant waarvan we de bestaande infrastructuur gaan opwaarderen gekozen als voorkeursvariant. Om die reden blijft enkel de variant, waarbij wordt uitgegaan van opwaardering van de bestaande infrastructuur (N279-Rochadeweg-N612), nog over als kansrijk. Met deze variant organiseren we het meest passende alternatief om groeiende verkeersstromen op te kunnen vangen.

Hoewel de resultaten laten zien dat het grootste effect op de Kasteeltraverse te bereiken is door de inzet van lokale (mobiliteitstransitie- en infra)maatregelen, zal om Helmond bereikbaar te blijven en congestie elders in de stad te voorkomen, een voldoende betrouwbaar regionaal alternatief moeten worden geboden. Dit alternatief fungeert als een 'vangnet' voor het verkeer dat de Kasteeltraverse gaat mijden. De huidige wegen buiten de stad om zoals de Rochadeweg kunnen het verkeer in de huidige vorm niet meer verwerken. De verkeersintensiteit op de (bestaande) Rochadeweg stijgt tot minimaal 16.000 mvt/etm (ca. 12-15% meer dan in de huidige situatie). Op basis van een expert judgement analyse (Goudappel) blijkt dat de volgende aansluitingen de grootste knelpunten opleveren: -

De rotonde bij de aansluiting N279 – Rochadeweg heeft onvoldoende capaciteit als gevolg van de verkeersgroei. De aansluiting Rochadeweg – N612 lijkt al te weinig capaciteit te hebben, gezien de wachtrij die aan de Noordzijde ontstaat tijdens de avondspits. De aansluitingen op de Rochadeweg (3 rotondes + 2 kruisingen met verkeerslichten) lijken rond de capaciteitsgrens te zitten (met name de rotondes). Voor de kruispunten (met verkeerslichten) is dit moeilijk te beoordelen.

Op basis van deze analyse heeft het college de keuze gemaakt om deze knelpunten als eerste uit te werken en een infrastructurele oplossing in te brengen richting het BO-MIRT 2025.

Mobiliteitstransitiemaatregelen Om de groei van de stad op duurzame wijze te faciliteren en de groei van de automobiliteit te verminderen, is ook een pakket van mobiliteitsmaatregelen opgesteld. Deze maatregelen zijn geordend volgens het STOMP principe: Stappen, Trappen, Openbaar vervoer, Mobiliteitsdiensten en als laatste de Privé-auto. Het doel is het autogebruik te verminderen, waardoor minder gemotoriseerd verkeer in het hart van de stad ruimte biedt voor de Schaalsprong. Uit modelberekeningen blijkt dat het gehele maatregelenpakket zal leiden tot aanzienlijke verschuivingen in de modal split. Dit pakket, inclusief infrastructurele netwerkaanpassingen in de stad, zorgt voor het grootste effect op de reductie van autoverkeer op de Kasteeltraverse en in de binnenstad. Voor Helmond zijn deze maatregelen uitgewerkt in bijlage 3 ‘Mobiliteitstransitie – MIRT Onderzoek Helmond ZO’. Bestuursovereenkomst Ook de Provincie Noord-Brabant steunt de wens tot het afwaarderen van de Kasteeltraverse en een goede verkeersdoorstroming in en rondom Helmond, dit met name als gevolg van de ruimtelijke ontwikkelingen in Helmond.

Gemeente Helmond en Provincie Noord-Brabant stellen een bestuursovereenkomst op waarin helder staat hoe we als betrokken overheden vanuit ieders rol en (wegbeheerders)verantwoordelijkheid de Oostelijke Randweg in samenhang met de afwaardering van de Kasteeltraverse gaan realiseren en beheren met de financiële middelen die daarvoor nodig zijn. De ambitie is om dit akkoord in september 2025 vast te stellen. Nadere uitwerking Om in de eerste fase tot oplossingen te komen voor de knelpunten op de Rochadeweg, zullen de knelpunten dieper geanalyseerd moeten worden. Hiervoor wordt een kruispuntanalyse uitgevoerd van alle aansluitingen op de Rochadeweg (aansluitingen op de N612, N279 en de 5 tussenliggende aansluitingen (3 rotondes, 2 kruispunten)). In de analyse worden ook diverse ruimtelijke ontwikkelen meegenomen, denk bijvoorbeeld aan het regionaal bedrijventerrein (RBT). Op basis van het resultaat van deze analyse worden oplossingen en daarbij behorende kostenramingen uitgewerkt. Vervolg Na het zomerreces zullen we u informeren over de nadere uitwerking en de volgende stappen richting het BO-MIRT 2025. Bijlagen • Bijlage 1: 20250404 MIRT Helmond Berekeningen stap 3 • Bijlage 2: 20240522 Notitie quickscan risicoanalyse milieueffecten • Bijlage 3: Mobiliteitstransitie – MIRT Onderzoek Helmond ZO Hoogachtend, Burgemeester en wethouders van Helmond, mr. S.C.C.M. Potters burgemeester

E.P.H. Koop, MSc gemeentesecretaris