CConstaterende datSomeren
Koppel je AI →
Document · PDF

RR - 1 Bijlage Voortgangsrapportage RES MRE 2025

Commissie Ruimte 27 augustus 2025, gemeente SomerenBij agendapunt: Ingekomen stukken/mededelingen.11.938 woorden

Open het PDF bij iBabs ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 2

Wat doen we hiervoor vanuit Programmabureau (prestaties / activiteiten)?

Wanneer is het klaar? (Q1 t/m Q4)

Toekomstbestendig elektriciteitsnetwerk

Kennis- en leeragenda - energiesysteem: In 2025 zetten we onder andere in op: Kennisvergroting van (toekomstige) laagspanningsproblematiek en handvatten voor bewonerscommunicatie (samen met Enexis). Kennissessies over ervaringen bij ruimtelijke inpassing elektriciteitsnetwerk. Kennissessie over de elektriciteitsmarkt.

Continu

Eind januari is wederom een grootschalige bijeenkomst ‘Slimme oplossingen bij netcongestie’ georganiseerd, samen met Brainport Development en VNO-NCW. In mei is een masterclass elektriciteitsnet gepland, i.s.m. Fontys.

Lobby/organiseren bestuurlijke gesprek: We continueren onze lobby tot prioritering van onze regio richting Den Haag i.s.m. Brainport Development en provincie.

Continu

De lobby is een continu proces.

energieregiomre.nl

Stand

Toelichting

38

Voortgangsrapportage 2025 Samen met de partners werken aan oplossingen voor de korte termijn: Continuering van een Uitvoeringsprogramma toekomstbestendig elektriciteitsnetwerk Brainport (UTEB). Prioriteit is het versnellen van de uitrol van de laag- en middenspanningsinfrastructuur. In 2025 willen we de lessen uit 2024 implementeren in de nieuwe ‘batch’ van +/- 20 nieuwe middenspanningsstations. Hiervoor ontwikkelen we o.a.: o omgevingsplanregels voor middenspanning; o locatiebepaling bij nieuwe stations; o grondafspraken met Enexis; o pilot naar proactief locaties bepalen voor laagspanning uitrol; o onderzoeken binnen de bredere MRE context hoe we de regionale uitvoeringskracht kunnen versterken op dit thema via realisatieteams. Met Enexis bekijken we ook of dit aanvullende monitoring vraagt. Samen met Brainport Development zetten we in op het ontwikkelen / uitrollen van slimme oplossingen bij netcongestie. We continueren de ondersteuningsaanpak voor 11 gemeenten bij het opzetten van energiehubs. Hiervoor organiseren we elke 6 weken een kennisdelingssessie. Met de Provincie werken we samen om

Q1/Q2/Q3

energieregiomre.nl

In de Stuurgroep van februari 2025 zijn de grondafspraken vastgesteld en aangeboden aan de 20 colleges. In het POHO van maart is het plan van aanpak vastgesteld om in oktober 2025 een Nadere Overeenkomst (NOK) te kunnen voorleggen aan de stuurgroep. Hierin moeten de hiernaast genoemde onderwerpen terugkomen. Het ondersteunen van gemeenten bij het opzetten van energiehubs loopt zoals gepland. Via de Provincie is inmiddels aanvullende subsidie beschikbaar gesteld voor de ondersteuning van energiehubs. 11 gemeenten hebben zich verenigd in een coalitie. Het evenement ‘Slimme oplossingen bij netcongestie’ heeft eind januari plaatsgevonden.

39

Voortgangsrapportage 2025 de Provinciale Stimuleringsregeling voor Energiehubs regionaal te vertalen. Onderdeel van de activiteiten is ook om handelingsperspectief te bieden richting bedrijven over wat ze zelfstandig kunnen oppakken. Hiervoor organiseren we in januari 2025 een evenement met Brainport Development en VNO-NCW . We helpen de gemeenten met handelingsperspectief en communicatielijnen voor inwoners bij spanningsproblematieken. Samen met de partners afstemmen over oplossingen op middellange termijn: Samen met de provincie, TenneT en Enexis hebben we periodiek overleg over de voortgang van de hoogspanningstrajecten in de MRE. Dit gaat zowel over de nieuwe 380/150 kV verbindingen, als de uit te breiden of te realiseren stations. Als regio reserveren we ook een budget om gemeenten te helpen bij concrete versnellingsvraagstukken. We zetten in op het verbeteren van de informatiepositie van gemeenten en bedrijven over de planning en impact van de verschillende projecten van de netbeheerders. Zodat we steeds verder toewerken naar handelingsperspectief. Andersom werken we aan het verbeteren van de informatie over de regionale ontwikkeling richting de netbeheerders,

Continu

De afstemming met TenneT en Enexis over oplossingen op de middellange termijn heeft continue aandacht en gaat ook steeds beter. Er zijn echter nog steeds verbeterpunten, waaronder het stroomlijnen en verbeteren van het informatieproces. Het pMIEK is vastgesteld. Vanuit de RES-MRE is hierbij input gegeven. Gesprek over realisatieafspraken moet nog worden opgestart.

Q1-Q3

energieregiomre.nl

Een 2e nMIEK traject zal niet eerder aangemeld kunnen worden dan 2026. De deadline voor 2025 lag in maart 2025. De lopende onderzoeken (bv MIRT 40

Voortgangsrapportage 2025

Inzicht in het energiesysteem van de toekomst voor onze regio (lange termijn)

zodat zij hier beter rekening mee kunnen houden. We hebben daarbij extra aandacht voor de duurzame ontwikkeling van de pocketstructuur van TenneT. Zowel in de tijdige ontwikkeling van de bestaande plannen van Tilburg en Noordoost Brabant, alsook de mogelijke noodzaak van versterking van de Eindhovense pocket. Belangrijke ijkpunten hierin zijn de netvisie van TenneT voor 2035-2050 en de investeringsplannen van Enexis en TenneT van 2026-2036. Hiervoor trekken we gezamenlijk op met KGG en de Provincie. De Provincie moet in Q1 2025 een nieuwe versie van het pMIEK (Meerjarenprogramma Infrastructuur Energie en Klimaat) opleveren, waarin de maatschappelijke prioritering ligt van de energieinfrastructuur na +/- 2030. Als MRE coördineren we het regionale proces en dienen we een gezamenlijke reactie in. In Q2/Q3 maken we gezamenlijke realisatieafspraken voor de te realiseren pMIEK infrastructuur. In Q3 onderzoeken we met het ministerie van KGG, Provincie en TenneT in hoeverre een extra nMIEK (nationaal MIEK) project nodig is voor de regio Eindhoven. Samen met de partners afstemmen over oplossingen op de lange termijn:

studie), zijn nog onvoldoende ver gevorderd als onderlegger voor besluitvorming..

Continu

energieregiomre.nl

De MIRT-studie is inmiddels gestart en de energieopgave wordt hierin meegenomen. 41

Voortgangsrapportage 2025 -

-

-

-

-

-

We verwerken de energieopgave binnen het lopende MIRT onderzoek voor mobiliteit en verstedelijking, om integraal ruimtelijke afwegingen te maken. In het MIRT willen we onderzoeken of we met overheden en netbeheerders structurerende keuzes kunnen maken voor het energiesysteem in de MRE. Dit onderzoek pakken we samen op met de provincie en netbeheerders. Oplevering is in Q2/Q3 2025. We werken met TNO, Brainport Development, gemeente Eindhoven en gemeente Helmond aan het opzetten van een Digital Twin van de regio, waar o.a. energie een positie in moet krijgen. In de 2e helft van 2025 worden de eerste resultaten hiervoor verwacht. In de 2e helft van 2025 voeren we een studie uit naar de kansen voor grootschalige opslag in de MRE We onderzoeken met gemeenten of we ontwerpprincipes kunnen realiseren voor de energievoorziening bij nieuwe woningbouw- en werklocaties. Dit koppelen we aan de Woondeal & bedrijventerreinenprogrammering. Samen met Brainport Development, regionale bedrijven en 5 gemeenten werken we aan het opzetten van een aanpak om waterstof te realiseren in de Stedelijke regio Eindhoven/Helmond. Met de gemeenten Asten, Deurne en Someren stemmen we de

energieregiomre.nl

Samenwerking met Enexis loopt hier voorspoedig. Voor de zomer 2025 verwachten we resultaten. Brainport Development werkt momenteel met TNO aan het verder doorontwikkelen van de digital twin. In februari is er een stagiair gestart bij de MRE om onderzoek te doen naar de kansen voor netbewuste nieuwbouw. Haalbaarheidsstudie van het waterstofnet is opgeleverd in april 2025. Er lopen gesprekken met de Gasunie om de regionale aansluiting mee te nemen in het ontwerp. Hiervoor lopen ook gesprekken met Eindhoven, Helmond en Provincie voor risicodragende investeringen om dit mogelijk te maken. Asten en Someren hebben de gezamenlijke glastuinbouwvisie stopgezet en werken nu aan een individuele aanpak.

42

Voortgangsrapportage 2025

-

verduurzamingsopgave van de glastuinbouw af. De Provincie werkt in het kader van het integraal programmeren aan een energieperspectief. Vanuit de MRE zijn we betrokken om de belangen van de regio te borgen.

energieregiomre.nl

Medio mei is er een regionale sessie georganiseerd door de Provincie voor het Energieperspectief. De vaststelling hiervan is gepland eind 2025 / begin 2026.

43

Voortgangsrapportage 2025

4 BIJLAGEN BIJLAGE 1: OPZET DASHBOARD RES MRE Het dashboard RES MRE is te vinden via: Dashboard RES Metropoolregio Eindhoven

Het dashboard bestaat uit 5 onderdelen: 1. Duurzame opwek 2. Energiebesparing

energieregiomre.nl

44

Voortgangsrapportage 2025 3. Duurzame Warmte 4. Participatie & Eigendom (P&E) 5. Samenwerkings- & UitvoeringsProgramma (S&UP) De eerste 4 van deze thema’s zijn weer onderverdeeld in verschillende onderdelen die gemonitord worden.

Wat betreft het deel Monitor is de opbouw als aangegeven in onderstaande tabel. Daarbij is ook aangegeven wat de herkomst en actualiteit van de gebruikte data is en hoe vaak deze worden geactualiseerd. Alle thema’s en subthema’s beginnen op regionaal niveau. Per (sub)thema is aangegeven tot welke niveaus (meestal gemeente) verdere uitsplitsing danwel inzooming mogelijk is. Thema en subthema’s

omschrijving

uitsplitsing mogelijk naar

Tabel conform hoe RES-MRE de voortgang van de RES dient te rapporteren aan NP RES over het bod van 2 TWh in 2030 Grafiek om een zo actueel en accuraat mogelijke weergave te geven van de stand van zaken van duurzame elektriciteitsopwekking richting 2 TWh in 2030 Grafiek die de verwachte opwek per zoekgebied per 2030 weer opgedeeld in de verschillende fases (gerealiseerd (huidig), pijplijn en ambities).

Gemeente en/of fase

verdere uitsplitsing mogelijk naar

nog herkomst gegevens verdere uitsplitsing mogelijk naar

actualiteit data

Updateopmerking frequentie

Duurzame opwek Doeltabel

Opwek Duurzame Elektriciteit

Status Zoekgebieden

Projectenkaart

Kaart waarop visueel de zoekgebieden en alle zon op land en wind op land projecten worden weergegeven

Gemeente en/of soort opwek

Bron 1: MRE - Zoekgebieden en bod (2022) Bron 2: ODZOB - No-regret potentie (2021) Bron 3: Gemeenten - Laatste toevoeging of wijziging projecten door gemeente (1-3-2025) Bron 4: RVO - Opwek pijplijn projecten + opwek uit projecten huidig (voor toekomst) (42024) Bron 5: HIER - Opwek pijplijn projecten + opwek uit projecten huidig (voor toekomst) (12024)

energieregiomre.nl

< 3 mnd

per kwartaal, evt tussen door

45

Voortgangsrapportage 2025 Thema en subthema’s

omschrijving

uitsplitsing mogelijk naar

verdere uitsplitsing mogelijk naar

nog herkomst gegevens verdere uitsplitsing mogelijk naar

actualiteit data

Updateopmerking frequentie

Energiebesparing Energieverbruik

Energielabels

Historische lijn én prognose voor de tijd tot Totaal 2050 van het energieverbruik, in totaal voor de gehele regio en per sector gebouwde omgeving

Een goede indicatie van verduurzaming van gebouwen zijn de energie labels. Kantoren in staafdiagram, want beter afleesbaar of doelen gehaald worden. Woningen in Gestapeld vlak.

Totaal, woningen, commerciële dienstverlening, publieke dienstverlening Industrie, Totaal, energie, afval en aardgasverbruik, water elektriciteit Kantoren Gemeente, label soort Woningen Gemeente, label soort

gemeente

Bron 1: Regionale KlimaatMonitor DW Bron 2: Enexis open-data: Verbruiksdata kleinverbruikaansluitingen Bron 3: Regionale KlimaatMonitor EB-dataset Bron 4: CO2-emissiefactoren

1-2 jaar

weergave mogelijk in TJ of GWh weergave in kton Co2 uitstoot (totaal) of in m3 of kwh 1x per jaar (overige 3)

weergave in kton Co2 uitstoot

RVO GIS-viewer Label C verplichting kantoren

< 3 mnd

Per kwartaal

1 - 2 jaar

1x per jaar

1 - 2 jaar

1x per jaar

< 6 mnd

2x per jaar

weergave mogelijk in percentage of aantal

Duurzame Warmte Aardgasverbruik

Aantal kleinverbruik gasaansluiting Participatie & Eigendom (P&E) Participatie (beleid)

Eigendomsituatie naar vermogen

In 2050 dient aardgas 0 te zijn: historische lijn plus prognose naar 2050, Totaal en per sector In hoeverre loopt het aantal woningen met gasaansluiting terug?

gemeente

Voldoen de gemeenten aan de zelfopgestelde richtlijnen via de RES MRE wb particpatie? Wordt 50% lokaal eigendom daadwerkelijk gehaald in de projecten?

gemeente

gemeente

kern

gemeenten Gemeente en/of type project

energieregiomre.nl

46

Voortgangsrapportage 2025 Thema en subthema’s

omschrijving

uitsplitsing mogelijk naar

Eigendomsituatie naar aantal Samenwerkings- & Overzicht van de status van alle UitvoeringsProgramma ontwikkelteams en coalities in het S&UP (S&UP)

Gemeente en/of type project

verdere uitsplitsing mogelijk naar

nog herkomst gegevens verdere uitsplitsing mogelijk naar

actualiteit data

Updateopmerking frequentie

op een thema of subthema gaan staan geeft alle info weer Programmalijn Status

procesmanagers

energieregiomre.nl

< 3 mnd

Per kwartaal

47

Voortgangsrapportage 2025

BIJLAGE 2: TOTAALLIJST VAN PROJECTEN DUURZAME OPWEK

Gemeente

Projectnaam/-gebied

Son en Breugel Sonniuswijk

Nr. zoekgebied/Verspreide opwek (v.o.) Type project Status* Zon op veld >15 Niet binnen provinciale 1 kWp verordening

Son en Breugel Sonniuswijk

1

Laarbeek

Rooijseweg

2

Laarbeek

Vossenberg

2

Laarbeek

?

2

Laarbeek

?

2

Laarbeek

De Snelle Loop

3

Laarbeek

?

3

Deurne

Waterplas de Brink

12

Deurne

?

12

Eindhoven

?

13

Wind op land Vervallen vanwege radarhinder Zon op veld >15 kWp Subsidiebeschikking en bouw Zon op veld >15 kWp Vervallen Vervallen vanwege radarhinder Wind op land en te weinig draagvlak Zon op veld >15 kWp Ambitie niet uitgewerkt Zon op veld >15 kWp Subsidiebeschikking en bouw Zon op veld >15 kWp Ambitie niet uitgewerkt Zon op veld >15 kWp Ambitie Zon op veld >15 kWp Ambitie niet uitgewerkt Zon op veld >15 kWp Vervallen

Eindhoven

?

13

Wind op land

Vervallen vanwege radarhinder

Waalre

?

13

Wind op land

Vervallen vanwege radarhinder

Someren

?

15

Wind op land

Vervallen vanwege radarhinder

energieregiomre.nl

48

Voortgangsrapportage 2025

Asten

?

17

Waalre

Achtereind

19

Cranendonck

D'Aasdonken

24

Someren

Zonnepark Kerkendijk

25

Someren

Zandstraat

25

Someren

Diepenhoek - zon2

25

Someren

Limburglaan

25

Someren

Diepenhoek - zon1

25

Someren

Diepenhoek - wind

25

Cranendonck

De Raak

28

Cranendonck

Aardsbrandven

32

Bergeijk

De Pielis

33

Bergeijk Reusel-De Mierden

De Pielis

33

Zonnepark Kleine Hoeve

35

Eersel

36

Oirschot

Landardsweg Oirschot-West - Windpark Kattenberg

Oirschot

Bekersberg groot

37

37

Zon op veld >15 kWp Zon op veld >15 kWp Zon op veld >15 kWp Zon op veld >15 kWp Zon op veld >15 kWp Zon op veld >15 kWp Zon op veld >15 kWp Zon op veld >15 kWp Wind op land Zon op veld >15 kWp Zon op veld >15 kWp Zon op veld >15 kWp

Vervallen Ambitie Subsidiebeschikking en bouw Gerealiseerd Gerealiseerd Voortraject Subsidiebeschikking en bouw Gerealiseerd Voortraject Gerealiseerd Vergunningverlening Ambitie

Wind op land Voortraject Zon op veld >15 kWp Vervallen Zon op veld >15 kWp Vergunningaanvraag Wind op land Gerealiseerd Zon op veld >15 Niet binnen provinciale kWp verordening

energieregiomre.nl

49

Voortgangsrapportage 2025

Oirschot

Bekersberg klein

37

Best

A2 tussen afslag 28 en 27

38

Best

Eindhovenseweg-Zuid

38

Best

De Vleut

38

Best

De Uitlegger

38

Bladel

De Pals

38

Bladel

Ecozone De Groene Ader

38

Deurne

Klimaatcorridor A67

38

Deurne

?

38

Eersel

Afrit 30 - Eersel

38

Eersel

Geluidswal Oeienbosch

38

Eersel

Geluidscherm Duizel

38

Eersel

Langs A67 OER A67 knooppunt De Hogt

38

Eindhoven

38

Geldrop-Mierlo Weijerweg

38

Heeze-Leende Jan Decker 2

38

Heeze-Leende Jan Decker 2

38

Zon op veld >15 kWp Zon op veld >15 kWp Zon op veld >15 kWp Zon op veld >15 kWp Zon op veld >15 kWp

Niet binnen provinciale verordening Ambitie Gerealiseerd Vergunningverlening Vergunningverlening

Wind op land Subsidiebeschikking en bouw Zon op veld >15 kWp Vervallen Wind op land Zon op veld >15 kWp Zon op veld >15 kWp Zon op veld >15 kWp Zon op veld >15 kWp Zon op veld >15 kWp Zon op veld >15 kWp Zon op veld >15 kWp Zon op veld >15 kWp Zon op veld >15 kWp

Ambitie Gerealiseerd Ambitie Vervallen Vervallen Vervallen Ambitie Vervallen Niet binnen provinciale verordening Vergunningverlening

energieregiomre.nl

50

Voortgangsrapportage 2025

Son en Breugel Verzorgingsplaats

38

Son en Breugel Ekkersweier

38

Oirschot Reusel-De Mierden Reusel-De Mierden Reusel-De Mierden Reusel-De Mierden

Zonnepark Kriekampen

39

Laarakkerdijk

40

Laarakkerdijk

40

Voorste Heikant

40

Laarakkerdijk

40

Asten

?

v.o.

Asten

Zon voor Melkvee

v.o.

Bergeijk

?

v.o.

Best

Zonnepark Driehoekweg

v.o.

Best

?

v.o.

Cranendonck

?

v.o.

Cranendonck

Zonneveld Nyrstar II West

v.o.

Cranendonck

Zonnepark Nyrstar II

v.o.

Deurne

?

v.o.

Zon op veld >15 kWp Ambitie Zon op veld >15 kWp Vervallen Zon op veld >15 kWp Subsidiebeschikking en bouw Wind op land Zon op veld >15 kWp Zon op veld >15 kWp Zon op veld >15 kWp Zon op veld >15 kWp Zon op veld >15 kWp Zon op veld >15 kWp Zon op veld >15 kWp Zon op veld >15 kWp Zon op veld >15 kWp Zon op veld >15 kWp Zon op veld >15 kWp Zon op veld >15 kWp

Gerealiseerd Vergunningverlening Vergunningverlening Voortraject Gerealiseerd Vervallen Gerealiseerd Subsidiebeschikking en bouw Vervallen Gerealiseerd Vergunningaanvraag Vergunningverlening Gerealiseerd

energieregiomre.nl

51

Voortgangsrapportage 2025

Deurne

EnergyportPeelland/ zonnepark "de Vlaas" (3 PCR kavels coöperatief)

v.o.

Deurne

Glastuinbouwgebied

v.o.

Eindhoven

? EC's regio/ Zonnepark Welschap Eindhoven

v.o.

Eindhoven

v.o.

Geldrop-Mierlo ?

v.o.

Geldrop-Mierlo Zonnepark Hazenwinkel

v.o.

Geldrop-Mierlo ?

v.o.

Geldrop-Mierlo ?

v.o.

Geldrop-Mierlo ?

v.o.

Gemert-Bakel

?

v.o.

Gemert-Bakel

?

v.o.

Gemert-Bakel

5 Pilots

v.o.

Helmond

?

v.o.

Helmond

?

v.o.

Helmond

?

v.o.

Zon op veld >15 kWp Zon op veld >15 kWp Zon op veld >15 kWp Zon op veld >15 kWp Zon op veld >15 kWp Zon op veld >15 kWp Zon op veld >15 kWp Zon op veld >15 kWp Zon op veld >15 kWp Zon op veld >15 kWp Zon op veld >15 kWp Zon op veld >15 kWp Zon op veld >15 kWp Zon op veld >15 kWp Zon op veld >15 kWp

Gerealiseerd Niet binnen provinciale verordening Gerealiseerd Gerealiseerd Ambitie Gerealiseerd Vervallen Vervallen Vervallen Vervallen Vervallen Ambitie Ambitie Ambitie Gerealiseerd

energieregiomre.nl

52

Voortgangsrapportage 2025

Helmond

?

v.o.

Helmond

?

v.o.

Helmond

?

v.o.

Helmond

?

v.o.

Helmond

?

v.o.

Helmond

?

v.o.

Helmond

?

v.o.

Laarbeek

?

v.o.

Laarbeek

v.o.

Laarbeek

? Zonneweide De Blauwe Poort

Laarbeek

?

v.o.

Laarbeek

?

v.o.

Nuenen

?

v.o.

Nuenen Reusel-De Mierden

?

v.o.

?

v.o.

Someren

Zonnepark Lungendonk 1

v.o.

v.o.

Zon op veld >15 kWp Zon op veld >15 kWp Zon op veld >15 kWp Zon op veld >15 kWp Zon op veld >15 kWp Zon op veld >15 kWp Zon op veld >15 kWp Zon op veld >15 kWp Zon op veld >15 kWp Zon op veld >15 kWp Zon op veld >15 kWp Zon op veld >15 kWp Zon op veld >15 kWp Zon op veld >15 kWp

Niet binnen provinciale verordening Niet binnen provinciale verordening Niet binnen provinciale verordening Niet binnen provinciale verordening Niet binnen provinciale verordening Vervallen Vervallen Gerealiseerd Gerealiseerd Gerealiseerd Gerealiseerd Subsidiebeschikking en bouw Niet binnen provinciale verordening Niet binnen provinciale verordening

Wind op land Subsidiebeschikking en bouw Zon op veld >15 kWp Gerealiseerd

energieregiomre.nl

53

Voortgangsrapportage 2025

Someren

Zonnepark Lungendonk 2

v.o.

Someren

Heikantstraat

v.o.

Valkenswaard

?

v.o.

Veldhoven

?

v.o.

Waalre

?

v.o.

Zon op veld >15 kWp Zon op veld >15 kWp Zon op veld >15 kWp Zon op veld >15 kWp Zon op veld >15 kWp

Gerealiseerd Vergunningverlening Niet binnen provinciale verordening Gerealiseerd Gerealiseerd

*Of een project binnen de Provinciale Omgevingsverordening past, is gebaseerd op een eerste inschatting van welke zonnevelden passen binnen de (uitzonderingsgronden van de) verordening

energieregiomre.nl

54

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij iBabs is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/15713376/1