Document · PDF

Regels

Gemeenteraad 13 juni 2024, gemeente SomerenBij agendapunt: Vaststellen bestemmingsplan Heiveldsestraat 329.385 woorden

Open het PDF bij iBabs ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 3 van 4

Dinsdag 20 september 2022

Inhoudsopgave

Streefbeeld/ bouwstenen

Begrippenlijst

Terug naar laatst weergegeven pagina

Legenda: Bos- en Heidegebied Beekdallandschap Kampenlandschap Oudere heideontginningen Jongere heideontginningen

Gebiedsindeling Beeldkwaliteitsplan Buitengebied Someren

2. 8

Gebiedsindeling

Aan de opbouw van een landschap liggen vele factoren ten grondslag. Denk hierbij aan de bodemsoort, de ontginningsperiode en hydrologische kenmerken. Samen vormen al deze factoren een combinatie waardoor een plek tot een bepaald landschapstype behoord. Om hier grip op te krijgen is het landschap van Someren grondig geanalyseerd. In afbeelding 4 is een beknopt overzicht weergegeven van de analysekaarten. Zie de bijlage voor het volledige overzicht in detail. Op basis van deze analyse is het landschap in Someren te verdelen in vijf verschillende landschapstypen: • • • • •

Bos- en Heidegebied Beekdallandschap Kampenlandschap Oudere heideontginningen Jongere heideontginningen

BoxtelBoxtel Datum:Datum: Schaal:Schaal: BoxtelDatum: Schaal: BoxtelDatum: Schaal: Bosscheweg 107 sept. 2021 1 :50000 Bosscheweg 107Bosscheweg sept. 2021sept. 1: 500001 Bosscheweg 107 sept. 2021 1 : 50000 107 2021 :50000 Historische kaart: situatie anno 2020 Historische kaart: situatie anno 1840Historische Historische kaart: situatie anno 1930 kaart: situatie anno 1970 5282WV Boxtel Getekend: 5282 WV Boxtel5282 5282WV BoxtelFormaat: WV Boxtel Getekend:Getekend: Formaat:Formaat: Formaat: Gebiedsanalyse Omgevingsvisie+31 (0)411 850 400A3 Gebiedsanalyse OmgevingsvisieGebiedsanalyse +31 (0)411 850 400+31 CJaCJa A3A3 Gebiedsanalyse Omgevingsvisie +31 (0)411 850 400 Getekend: CJa A3 Omgevingsvisie (0)411 850 400 CJa HelmondHelmond Helmondwww. bro. nl www. bro.nl www.bro. nl www. bro. nl Gemeente Someren Helmond N Gemeente SomerenGemeente Tekeningnr. :Tekeningnr. Projectnr. :Projectnr. NN Gemeente SomerenProjectnr. Tekeningnr.:info Projectnr. : N Someren : : @bro.nl Tekeningnr. : : info @bro.nlinfo@bro.nl info@bro.nlP04503 P04503_ P04503_P04503_ P04503P04503 P04503_ P04503 2021. . 2021. . 2021. . 2021. . Deurne DeurneDeurne Deurne

MierloMierlo Mierlo

Mierlo

Lierop

LieropLierop Lierop

AstenAsten Asten

Asten

Someren

SomerenSomeren Someren

Op de landschapstypenkaart is de indeling van de landschapstypen gegeven, die sturend is voor het beeldkwaliteitsplan. Samen met het streefbeeld is dit de basis voor de richtlijnen en bouwstenen die de inrichting van het landschap bepalen.

Bm eo ed se tm tv yo po re kn o m e n d e s o o r t e n H u m u s p oHdnz2 o1 l g r o n d e n cHn21 Hd21 cHn23 E n k e e r d gz rEoZn2d1e n zEZ23 E e r d g r o nE dZ eg n2 3 pZg23 pZn23 V a a g g r o nZ dd e2 n1 ABzt Bebouwd

Someren-EindSomeren-Eind Someren-Eind Kwel e n inltratie Hoogte op maaiveld

Hoger gelegen

Sterke kwel M e e s t a kl w e l SSoommssk w e l Inltratie

Someren-HeideSomeren-Heide Someren-Heide M e e s t a kl w e l , s o m s s t e r k

L a g e rg e l e g e n

MaarheezeMaarheeze Maarheeze

Pw raoav ri ndcei na l e c u l t u u r h i s t o r i s c h e Molenbiotoop Hc ui ls tt ho ir sitsocrhies cv hl ea lk ka en bns ucihtaepn pde en Historische groenstructuren Hs ti rs ut cotruirsecnh e s t e d e n b o u w k u n d i g e Archeologische monumenten Cultuurhistorische landschappen Cultuurhistorische vlakken

Someren-Eind Someren-Heide

Historische zichtrelatie Historisch geograsche lijnen M o n u m e n t a l ebboommeenn M o n u m e n t a l eb o u w w e r k e n Maarheeze

BoxtelDatum: Schaal: BoxtelBoxtel Datum:Datum: Schaal:Schaal: BoxtelDatum: Schaal: sept. 2021sept. 1: 500001 1 : 50000 2021 :50000 Bosscheweg 107 sept. 2021 1 :50000 Bosscheweg 107Bosscheweg Bosscheweg 107 sept. 2021 107 Provinciale cultuurhistorische waarden BodemtypenKwelHoogtekaart en infiltratiekaart 5282WV Boxtel Getekend: 5282 WV Boxtel5282 5282WV BoxtelFormaat: WV Boxtel Getekend:Getekend: Formaat:Formaat: Formaat: Gebiedsanalyse Omgevingsvisie+31 (0)411 850 400A3 Gebiedsanalyse OmgevingsvisieGebiedsanalyse +31 (0)411 850 400+31 CJaCJa A3A3 Gebiedsanalyse Omgevingsvisie +31 (0)411 850 400 Getekend: CJa A3 Omgevingsvisie (0)411 850 400 CJa www.bro. nl HelmondHelmond www. bro.nl www.bro. nl www. bro. nl Gemeente Someren Gemeente SomerenGemeente Tekeningnr. :Tekeningnr. Projectnr. :Projectnr. NN Gemeente SomerenProjectnr. Tekeningnr.:info Projectnr. : N Someren : : @bro.nl Tekeningnr. : : info @bro.nlinfo@bro.nl info@bro.nlP04503 P04503_ P04503_P04503_ P04503P04503 P04503_ P04503 2021. . 2021. . 2021. . 2021. . DeurneDeurne

MierloMierlo

LieropLierop

AstenAsten

SomerenSomeren

INNoooorrddn t e r i mB or ma gb ea vn it n g sb av seirs ok ar adret nl ia nndge l i j k g e b i e d L a n d e l i j -k g e b i e d Groenblauwe mantel G e m e n g d landelijk gebied Waterwingebied

Someren-EindSomeren-Eind Geomorfologie

m e e s tv o o r k o m e n d e s o o r t e n

Vt reirj rval sa ak f, zleat at gi ng geslwee gl ev in n g Someren-HeideSomeren-Heide Terrasafzettingsvlakte Langgerekte dalvormige laagte Glooing van beekdalzijde Bm ee ea kn dd ae lr br ou dg eg me nmmeettn g e u l e n Dekzandrug Landduin Dekzandvlakte

MaarheezeMaarheeze BBooxxtteellDDaattuumm::Schaal: S11::c 5h 0a 0a 0l 0: BoxtelDatum: s e p.t . 220022111 : 50000 B o s s c h e w e g 110077Bosscheweg 107 sept. 2021 .I.n. t. erim omgevingsverordening Noord-BrabantGeomorfologie 55228822 WWVV BBooxxtteell5282 GGeetteekkeenndd::Formaat: Formaat: WV Boxtel Getekend: GGeebbiieeddssaannaallyyssee OOmmggeevviinnggssvviissiieeGebiedsanalyse + 3 1 ( 0 ) 4 1 1 8 5 0 440000+31 CCJJaaA3 AA33 Omgevingsvisie (0)411 850 400 CJa wwwwww. b r .no l. www.bro. nl GGeemmeeeennttee SSoommeerreennGemeente T e k e n i n g n .r . ::Projectnr. P r o j e c t n.r . :: NNN Someren Tekeningnr. : : i n f o @@bbrroo..nnllinfo@bro.nl PP0044550033__P04503 PP0044550033 P04503_ 22002211.. . 2021. .

Figuur 4: Inventarisatie en analysekaarten (zie bijlage voor grote kaarten) Dinsdag 20 september 2022

Inhoudsopgave

Streefbeeld/ bouwstenen

Begrippenlijst

Terug naar laatst weergegeven pagina

Streefbeeld Legenda: Bos- en Heidegebied Beekdallandschap Kampenlandschap Oudere heideontginningen Jongere heideontginningen Water Waterloop Bebouwde kom Kassengebied Ecologische verbindingszone Bufferzone Strabrechtse Heide (zie ook inspiratieprojecten) Bebouwing in het buitengebied Lintbebouwing Bebouwingsclusters Bolle akkers Indicatieve structuur landschapselementen (zie ook bouwstenen) Maat van de ruimtes en doorzichten (S, M, L, XL)

Streefbeeld Beeldkwaliteitsplan Buitengebied Someren boomgaard

Lagehaag max. 1.00m

Overzicht bouwstenen

max. 1 meter 10m Boomgroep

Architectuur

10m

10m Solitair

Jonge Heideontginning

Solitaire bomen

m 1 0 0. ma x .

m in . 6. 00 m

jrVi ur

Oude Heideontginning

boomgroepen Kampenlandschap

Beekdal

2/3

bomen

Voorerf

Bosje

max. 2.00m

1/3

max. 1 meter Oppervlak maximaal 500 m2

Poelen

Overgangszone tussen1:3 land en water oeveris bij voorkeur

struiken

Oppervlakmaximaal 500m2

en Rietoevers diverse grassenofen kruiden

kruiden

bos (kern)

mantel > 3 meter

zoom > 1 eter

bos (kern)

mantel > 3 meter

zoom > 1 eter

min. 3 hectare

min. 10 hectare

20 - 40 meter

30 - 60 meter

40 - 80 meter

doorzicht

Oeverbeplanting/ pioniersbeplantingen

en Rietoevers diverse grassenof en kruiden

Houtsingel

Open natuur

min. 1 hectare

Natuurvriendelijke oever

3-10m

Beekdal

min. 10hectare 40- 80meter

doorzicht

5 - 10m

doorzichtwoonpercelen min. om de vier

5 - 10m

3-10 meter mni .02 m

Struweelhaag Knotbomen in een rijof een griend 5 - 10m

5 - 10m

Bomenrij 5 - 10m

Kruidenrijke stroken en velden

5 - 10m

Kruidenrijke akker- en weideranden

10m Boomgroep

boomgaard

m in. 6 .0m

Kruidenrijke stroken en velden

min. 20meter breed 10m

10m

0m 1 0 0. ma x . et jrVi urmi

3-10 meter

1-3 meter mte mni .2 0

Struweelhagen

5 -10m

Achtererf

Bomenlaan min. 20 meter

1-3Struweelhaag meter

Kruidenrijke vegetatie

2/3

max. 0,5 hectare

Bomenrij

8m- 1-315mmeter

wegproel

Voortuin met landelijk karakter

1/3

Voorerf Bomenlaan Oppervlak 2m maximaal 500 m2

Overgangszone tussen1:3 land en water oeveris bij voorkeur

Bomenrij

8m - 15m

Bomenrij/bomenlaan

Woning georiënteerdop de weg

Oeverbeplanting/ pioniersbeplantingen Lage haag 2m max. 1.00m

en Rietoevers diverse grassenofen kruiden

wegproel

dient tAfstand e passentotin dehetweglandschap

Verspringingin de rooilijn van min. 2-4 meter

Haag

min. 2 metermin. 2meter

max. 1 meter

Bijgebouw ondergeschikt

8m 15m -

Robuuste inpassing

achter voorgevelWoning georiënteerdop de weg ooilijn dient tAfstand e passentotin dehetweglandschap

Verspringingin de rooilijn van min. 2-4 meter min. 2 meter min. 2meter

boomgaard Recreatief wandelpad EVZ min. 25 meter

Boomgaard 10m

max. 2.00m

10m Solitair

Linten en clusters

Insallaties/ silo’s op het achtererf

3-10m

10m

Hekwerken

10m Solitair

max. 0,5 hectare

Struweelhaag

10m Boomgroep

geengesloten gevelbeeld bijgebouwen devoorgevel staan rooilijnachtervande hoofdwoning gezamelijk erfmin. 2meter

Cluster

min. 1-2 meter

min. 20 meter

e etr

geen gesloten gevelbeeld

gezamelijk erf

min. 20hectare 50- 100 meter

openna uitstraling r deweg Doorzichten

Lint

1-3m

Cluster

bijgebouwen staan achter de voorgevel rooilijn van de S,M,L- open ruimtes hoofdwoning min. 2 meter

mdoorzicht in. 1 hectare min. omin. 3 hectare de vier 20- 40meterwoonpercelen 30 -60 meter

Recreatief1-3mwandelpad

Knotbomenrij

Jonge Heideontginning

Oude Heideontginning Kampenlandschap

Knotbomen ineen rij of een griend

5 -10m

50 - 100 meter

open uitstraling naar de weg Lint

3-10m Recreatief wandelpad

Knotbomenin een rij of eengriend

min. 20 hectare

S,M,L- doorzichten

Oeverbeplanting/ pioniersbeplantingen Overgangszone tussen oever is bij voorkeur 1:3land en water

struiken kruiden

Open natuur

EVZ min. 25 meter Hoge haag

Achtererf bomen

Ecologische verbindingszone

etmi

1-3m

Hoge haag

Bijgebouw ondergeschikt

Recreatieve paden

Robuuste inpassing

Insallaties/ silo’s op het achtererf

achterrooilijn voorgevel-

Overige bebouwing en bouwwerken

max. 1 meter m in. 6 . 0 0m

01 0. m m ax . et rVji urmi

Achtererf 1/3 Dinsdag 202/3 september 2022 Voorerf

Inhoudsopgave

Streefbeeld/ bouwstenen

Begrippenlijst

Terug naar laatst weergegeven pagina

Streefbeeld Beeldkwaliteitsplan Buitengebied Someren

3. 1

Someren om trots op te zijn

Someren: een buitengebied om trots op te zijn. Een beeldkwaliteitsplan gaat over het algemeen in op het versterken van huidige kwaliteiten en het inpassen van nieuwe ontwikkelingen. Maar het mag niet vergeten worden dat Someren nu al een landschap heeft met veel kwaliteit. Verschillende landschapstypen met elk hun eigen ontstaansgeschiedenis komen samen in Someren. Dit zorgt voor een rijk contrast in landschapstypen. Van oude en kleinschalige landschappen in het noorden tot jonge en grootschalige landschappen in het zuiden. Elk landschap is daarmee uniek. We koesteren de huidige waarden maar zetten ook in op het herstellen en versterken van de algehele (beeld)kwaliteit van het buitengebied in de gemeente Someren. Dit doen we in de vorm van een streefbeeld. Dit streefbeeld is op basis van een grondige landschapsanalyse (zie ook de kaarten in de bijlage), het beeldkwaliteitsplan uit 2011, en een veldinventarisatie opgesteld. Dit streefbeeld geeft op hoofdlijnen het gewenste beeld van het landschap weer. Omdat het op dit moment nog onduidelijk is wat er in de toekomst gaat spelen, is het streefbeeld opgesteld op structuurniveau. De belangrijkste principes en structuren die bepalend zijn voor de beeldkwaliteit zijn weergegeven op de kaart. Het grondgebied van de gemeente Someren is hierin herkenbaar, maar de kaart is niet herleidbaar naar individuele percelen.

Het streefbeeld biedt het samenhangende beeld voor de gemeente Someren als geheel. De structuren uit het streefbeeld geven samen met de richtlijnen per landschapstype en de bouwstenen houvast om op een juiste manier aan de slag te gaan in het landschap. De exacte locatie van inrichtingsmaatregelen wordt dus bepaald zodra projecten zich aandienen. Het streefbeeld geeft de houvast om dat op een passende wijze te doen. Dinsdag 20 september 2022

Inhoudsopgave

De belangrijkste kenmerken uit het streefbeeld worden per landschapstype toegelicht in de paragraaf ‘kenmerken’.

3. 2

Van streefbeeld naar richtlijnen

Het landschap en de beeldkwaliteit ervan zijn niet statisch. Ze zijn continu aan verandering onderhevig. We zoeken de mogelijkheden om de oude kenmerkende landschapskarakteristieken te herstellen en nieuwe kwaliteiten toe te voegen. Dit doen we op twee schaalniveaus: •

•

Structuurniveau: elementen die bijdragen aan de beeldkwaliteit van het Somerense landschap op het niveau van landschapstypen. Deze elementen hebben een grote meerwaarde voor de beeldkwaliteit doordat ze meestal meerder percelen beslaan, denk bijvoorbeeld aan een doorlopende bomenrij, daarom zijn dit maatregele op structuurniveau. Kavelniveau: nieuwe (rode) ontwikkelingen die vanuit ander beleid mogelijk gemaakt worden, moeten op een goede manier in het landschap ingepast worden. Hiervoor moet het erf en de randen hiervan ingepast worden met maatregelen die op kavelniveau aansluiten bij de landschapskarakteristiek. Het betreft hier dan ook meestal maatregelen met een beperktere omvang.

De kansen voor het beschermen, herstellen en versterken van de landschappelijke karakteristieken van elk landschapstype worden in dit hoofdstuk nader toegelicht. Welke bouwstenen passen in dit landschapstype en op welke manier moeten deze toegepast worden? De detailuitwerking van de bouwstenen zoals maatvoering en plantkeuze wordt nader uiteengezet in het hoofdstuk ‘bouwstenen’. Bij het opstellen van de bouwstenen is niet alleen gekeken naar de beeldkwaliteit, maar ook naar aspecten zoals biodiversiteit en klimaatadaptatie. Streefbeeld/ bouwstenen

Begrippenlijst

Figuur 5: Heide en boslandschap

3. 3

Heide en boslandschap

3. 3. 1 Kenmerken Het heide en boslandschap bevindt zich aan de westzijde van de gemeente Someren met de Strabrechtse heide als belangrijkste onderdeel. Het heide en boslandschap stopt niet bij de gemeentegrens, maar strekt zich uit tot de buurgemeenten zoals Heeze-Leende en Nederweert. Dit landschap heeft een hoge recreatieve en ecologische waarde. Deze ecologische waarden zijn beschermd middels verschillende beschermingsregimes zoals de aanduiding van Natura 2000. De uitgestrekte natte en droge Heidegebieden liggen met een aantal grote vennen als enclaves in de bossen van Someren. In dit landschapstype staan de natuurwaarden en het beheer hiervan voorop. Transformatie van naaldbos naar gemengd loofbos is gewenst, maar ook de omzetting naar heide of stuifzandgebieden behoren tot de mogelijkheden. Hierbij moeten aanwezige(cultuurhistorische) waarden en elementen als grafheuvels, padenstelsels van zandpaden, etc. gewaarborgd blijven. Het Rondvenneke is een zeldzaam voorbeeld van een Pingo-ruïne (relatief kleine laagte met

Terug naar laatst weergegeven pagina

Streefbeeld Beeldkwaliteitsplan Buitengebied Someren

water en een bijzondere verlandingsvegetatie omgeven van een lage randwal). Deze elementen verdienen een prominente plaats in het Heide en boslandschap. open

en leeftijd van

bomen en er is weinig ondergroei van struiken en bosplanten. Een deel van de naaldbomen, kan langzaam maar zeker plaatsmaken voor loofbomen, struiken en andere planten. In het gemengde bos dat ontstaat, is een meer diverse voedselrijkdom en zijn meer nest- en schuilplekken voor insecten, vogels en zoogdieren 3. 3. 3 Richtlijnen kavel Omdat in dit landschapstype geen of nauwelijks nieuwe bebouwing of uitbreiding van bestaande bebouwing is toegestaan, zijn hiervoor geen ontwerprichtlijnen opgesteld op kavelniveau. In het geval zich ooit een ontwikkeling in dit landschapstype voordoet dan is de beeldkwaliteit hiervan maatwerk.

Figuur 7: Beekdallandschap

3. 4

Beekdallandschap

3. 4. 1 Kenmerken De beken lopen van zuid naar noord door het Somerense landschap. Onder meer de aanleg van de Zuid-Willemsvaart en de ontginning van de heidegebieden hebben ervoor gezorgd dat de loop van een aantal beken veranderd is. De nog aanwezige beekdalen lopen als groene aders door het landschap. Doordat er door de jaren heen veel kenmerkende elementen uit het beekdallandschap verdwenen zijn, is de herkenbaarheid hiervan verloren gegaan. Figuur 6: Heide en boslandschap, landschapstypenkaart

3. 3. 2 •

•

Het Beekdallandschap is een van oorsprong laag gelegen, nat en kleinschalig landschap. Omdat de beekdalen gevoelig zijn voor hoog water, werd er van oudsher niet in gebouwd. De meeste beken in de gemeente Someren zijn in loop der jaren gekanaliseerd tot rechte sloten en watergangen. In tegenstelling tot vroeger komt er nog maar weinig beplanting voor in de beekdalen. Wel zijn nog veel beekbegeleidende bosstructuren aanwezig. Omdat de beekdalen qua omvang beperkt zijn is ervoor gekozen om ook de broekgebieden tot dit landschapstype te rekenen. De broekgebieden zijn lager

Richtlijnen structuur Bevorderen en versterken van natuurwaarden met name in de overgang naar de bosgebieden (inrichten van mantel- en zoomvegetaties) (zie ook inspiratieprojecten in paragraaf 3. 8). In de bossen staan nog veel naaldbomen, die grotendeels aan het begin van de vorige eeuw zijn aangeplant voor de houtproductie. Er is weinig variatie in soorten

Dinsdag 20 september 2022

Inhoudsopgave

Streefbeeld/ bouwstenen

Begrippenlijst

Terug naar laatst weergegeven pagina

Streefbeeld Beeldkwaliteitsplan Buitengebied Someren

gelegen gebieden in een beekdal die regelmatig overstromen en ‘s winters vaak langere tijd onder water staat. 3. 4. 2 • • • • • • • • • • • • • • • • • • •

Bouwstenen Bomenlanen; Bomenrijen; Bosjes; Ecologische verbindingszone; Groen voorerf (voortuin met landelijk karakter). Hagen; Hekwerken; Houtsingels; Knotbomen; Kruidenrijke akker- en weideranden; Kruidenrijke vegetatie; Linten & clusters; Natuurvriendelijke oevers; Open ruimtes - maat S; Overige bebouwing of overige bouwwerken; Poelen; Recreatieve paden; Solitaire bomen en boomgroepen; Zichtlijnen - Maat S.

BEEKDAL

Dinsdag 20 september 2022

Inhoudsopgave

Zicht •

Doorzichten - maat S zijn niet altijd lang, maar erop gericht op de beek en om het beekdallandschap beleefbaar te houden. Probeer door openingen tussen landschapselementen en/of bebouwing verassende doorkijken te realiseren op de beek.

•

Hermeandering van rechtgetrokken beken en watergangen passend binnen de landschappelijke structuur is de ambitie. Veel beken zijn in het verleden (deels) rechtgetrokken. Een hermeandering kan een grote ecologische en landschappelijke waarde hebben.

•

Aandacht voor de kwaliteit van waterlopen en kwelgebieden in het gebied. Zoek naar de mogelijkheden om bestaande of nieuwe watergangen in te zetten voor bredere doeleinden zoals klimaatadaptatie of biodiversiteit d. m. v. natuurvriendelijke oevers.

•

Meer ruimte voor water in het beekdal. Het verbreden of verlagen van de gronden langs de beekloop maken dat er meer water kan worden vastgehouden in het beekdal. Ook versterkt dit de herkenbaarheid van de beek en mogelijkheden voor klimaatadaptatie.

Water

Figuur 8: Beekdallandschap, landschapstypenkaart

3. 4. 3 Richtlijnen structuur Ruimte • Open ruimtes - maat S zijn gevarieerd in grootte en vorm, maar overwegend klein. Versterking S van deze kleinschaligheid wordt gezocht met het toevoegen van landschapselementen zoals boomgroepen, houtsingels of bomenrijen. Zet ruimtes niet dicht, maar beplant maximaal twee zijdes zodat de variatie in het beekdal beleefbaar blijft.

Streefbeeld/ bouwstenen

Begrippenlijst

Bebouwing • •

Het beekdal is zoveel mogelijk vrij van bebouwing.

Terug naar laatst weergegeven pagina

Streefbeeld Beeldkwaliteitsplan Buitengebied Someren

•

Indien bebouwing vanuit andere beleidsoverwegingen toch toegestaan wordt, dan zoveel mogelijk in aansluiting op de bestaande linten, knopen en clusters conform de bouwstenen: linten & clusters, overige bebouwing of overige bouwwerken; Oriëntatie van de bebouwing kan wisselen: haaks, parallel of in sommige gevallen ook enigszins gedraaid georiënteerd op de openbare weg. Een studie naar de historische oriëntatie van bebouwing in een bepaalde straat of bebouwingsconcentratie kan helpen in het maken van de juiste keuze voor de oriëntatie en positie van bebouwing.

Landschap Solitaire in de bomen lengte boomgroephetbeekdal • Solitaire bomen en boomgroepen als beekbegeleidende beplanting in de lengte van de beek. Deze landschapselementen hebben meerwaarde als markering van de beek, maar zorgen ook voor een betere waterkwaliteit door schaduwvorming op de beek. en

Kruidenrijke randen bij voorkeurlangs oevers beek

•

Kruidenrijke vegetatie extensieve graslanden nabij beek

•

Bomenlanen langs de infrastructuur behouden en versterken/ aanvullen

•

Houtsingels bomenrijen en knotbomen haaks op de beek nabij de erfgrens of perceelgrens op enige afstand van bebouwing. Deze landschapselementen versterken de kleinschaligheid, houden de beek beleefbaar en zijn goed bruikbaar als schuil- en nestelgelegenheid voor kleine dieren die in het beekdal leven. ,

Bomenlanen langs de infrastructuur behouden en waar mogelijk aanvullen en versterken.

Dinsdag 20 september 2022

Inhoudsopgave

behalve als dit noodzakelijk is voor de bedrijfsvoering. Achtererf

Kruidenrijke vegetatie op extensief beheerde graslanden nabij de beek. Probeer waar mogelijk het karakter van historische extensieve hooilanden te herstellen.

Achtererfrobuuste overgang door houtsingel

•

Een dichte houtsingel maakt een robuuste overgang naar het landschap.

•

Op strategische plekken en met aantoonbare meerwaarde kan het achtererf ingepast worden met een andere meer transparante bouwsteen zoals een bomenrij, of kruidenrijke akker- of weiderand.

Transparante erfgrens

Biodiversiteit Ecologische verbindingszones inrichten voor de • daarvoor aangewezen flora- en faunasoorten. •

en van

Houtsingels haaks op beekdal

Kruidenrijke akker- en weideranden bij voorkeur aan de oevers van de beek en verspreid door het beekdallandschap.

Realisatie van kleinschalige biotopen als ecologische stapstenen met bijvoorbeeld natuurvriendelijke oevers, poelen, bosjes en/of kruidenrijke vegetatie.

Recreatie •

Behouderfnaarzichtlijnenvanuit het de beekloop

•

Behoud zichtlijnen vanuit het erf naar de beekloop.

•

Ook op het achtererf wordt waar mogelijk de hoeveelheid verharding beperkt.

Het inrichten van recreatieve paden die de beek beleefbaar maken voor extensieve recreatie.

3. 4. 4 Richtlijnen kavel Voorerf Groen voorerf Groene en kleinschalige uitstraling met de inrich• ting van een ‘groen voorerf’.

Lage haag

•

Omzoomd met een lage haag of landschappelijk houten hekwerk.

•

Minder verhard oppervlak door optimale logistieke indeling van het bedrijf zorgt voor een groene en natuurlijke uitstraling van het erf. Probeer bestrating zoveel mogelijk op het achtererf te concentreren. Erven/bedrijven hebben maximaal één inrit,

Streefbeeld/ bouwstenen

Begrippenlijst

Terug naar laatst weergegeven pagina

Streefbeeld Beeldkwaliteitsplan Buitengebied Someren

3. 5. 2 • • • • • • • • • • •

Figuur 9: Kampenlandschap

• •

3. 5

Kampenlandschap

• •

3. 5. 1 Kenmerken In het noordelijk deel van de gemeente Someren ligt het kampenlandschap. Dit oude agrarische landschap wordt gekenmerkt door een onregelmatige structuur. De verkaveling is kleinschalig en op sommige plekken grillig van vorm. In de loop der tijd heeft het landschap een relatief meer open karakter gekregen. Van oorsprong komen hier veel meer landschapselementen voor zoals houtsingels en bosjes. Het gebied kent een grote afwisseling van groen en bebouwing. De boerderijen die van oudsher vrijliggend of in kleine clusters gebouwd zijn, liggen inmiddels in relatief dichte linten, knopen en clusters. De bolle akkers en steilranden, die door jarenlang landbouwkundig gebruik zijn ontstaan kenmerken het gebied en onderscheiden het van de andere landschapstypen in Someren. Maar deze elementen zijn vaak ook kwetsbaar omdat ze soms niet passen in het hedendaags landbouwkundig gebruik.

Dinsdag 20 september 2022

Inhoudsopgave

• • • • • •

Bouwstenen Architectuur; Bomenlanen; Bomenrijen; Boomgaard; Bosjes; Ecologische verbindingszone; Groen voorerf (voortuin met landelijk karakter). Hagen; Hekwerken; Houtsingels; Kruidenrijke akker- en weideranden; Kruidenrijke vegetatie; Linten & clusters; Natuurvriendelijke oevers; Open ruimtes - maat M; Overige bebouwing of overige bouwwerken; Poelen; Recreatieve paden; Solitaire bomen en boomgroepen; Struweelhagen; Zichtlijnen - Maat M.

Figuur 10: Kampenlandschap, landschapstypenkaart

BEEKDAL

KAMPENLANDSCHAP

Streefbeeld/ bouwstenen

Begrippenlijst

3. 5. 3 Richtlijnen structuur Ruimte • Open ruimtes – maat M zijn gevarieerd in grootte en vorm. Versterking van deze kleinschaligheid M wordt gezocht met het verbinden van bestaande landschapselementen of het toevoegen van kleinschalige opgaande landschapselementen zoals boomgroepen, houtsingels, boomgaarden, struweelhagen, solitaire bomen of bomenrijen. Zet ruimtes niet dicht, maar beplant maximaal twee zijdes zodat het landschap vanaf de openbare weg beleefbaar blijft.

Terug naar laatst weergegeven pagina

Streefbeeld Beeldkwaliteitsplan Buitengebied Someren

Boomgroepen op overhoeken

Zicht

• •

Doorzichten – maat M zijn afwisselend kort en langer en geven verassende doorkijken in het gevarieerde landschap.

Houtsingelsen bomenrijen op erfgrens

•

Water •

Bomenlanenbehouden langs de en infrastructuur versterken/ aanvullen

•

Boomgroepen op overhoeken om het landschap een kleinschaliger karakter te geven.

Biodiversiteit • Ecologische verbindingszones inrichten voor de daarvoor aangewezen flora- en faunasoorten.

Houtsingels en bomenrijen op de erfgrens of perceelgrens op enige afstand van bebouwing. Percelen niet omkaderen, maar aan één of twee zijden afbakenen met een houtsingel of bomenrij.

Bomenlanen langs de infrastructuur behouden waar mogelijk aanvullen en versterken.

•

Recreatie •

Kruidenrijke akker- en weideranden

Bebouwing Indien bebouwing vanuit andere beleidsoverwe• gingen toch toegestaan wordt, dan zoveel mogelijk in de bestaande linten, knopen en clusters conform de bouwstenen: linten & clusters, overige bebouwing of overige bouwwerken. •

Een subtiele verspringing in de rooilijn zorgt voor een speels karakter met zichtlijnen richting het landschap.

•

Aandacht voor het behoud van open ruimtes in bebouwingsclusters en het zicht daarop vanuit de omgeving bij het toevoegen van nieuwe bebouwing of erfbeplantingen.

Landschap Solitaire boom als markering perceel • Solitaire bomen her en der in het landschap als markering van een erfgrens/perceel, of als schaduwboom voor vee midden in een weiland.

Dinsdag 20 september 2022

Inhoudsopgave

•

Kruidenrijke akker- en weideranden verspreid door het landschap.

Kruidenrijke vegetatie

•

Kruidenrijke vegetatie op extensief beheerde graslanden.

•

Waardeer en bescherm de cultuurhistorisch en landschappelijk waardevolle oude akkergebieden met in het bijzonder de steilranden en bolle akkers. Een bolle akker is een vanuit het midden glooiende akker. Het effect is kunstmatig ontstaan door een bepaalde wijze van ploegen en had ten doel de afwatering te optimaliseren. Door bij het ploegen de grond steeds perceelinwaarts te keren, bereikte men deze hoogteverschillen. Een steilrand is een abrupt hoogteverschil in het landschap. Door geen, of het verkeerde beheer kunnen bolle akkers en steilranden verdwijnen, terwijl het behoud hiervan van grote cultuurhistorische waarde is. In het streefbeeld zijn de locaties met bolle akkers geduid op de kaart.

Streefbeeld/ bouwstenen

Begrippenlijst

Realisatie van kleinschalige biotopen als ecologische stapstenen met bijvoorbeeld natuurvriendelijke oevers, poelen, bosjes en/of kruidenrijke vegetatie.

Het inrichten van recreatieve paden voor een fijnmazig recreatief netwerk door het buitengebied. Zoek kansen om oude werk- en kerkenpaden te herstellen vanwege de cultuurhistorische waarde.

3. 5. 4 Richtlijnen kavel Voorerf Groen voorerf Groene en kleinschalige uitstraling met de inrich• ting van een ‘groen voorerf’. Lage haag

•

Solitaire boom of boomgroep als markering erfgrens

•

Boomgaard naastvoorgevel

•

Het voorerf kan omzoomd worden met een lage haag of landschappelijk houten hekwerk, maar in het kampenlandschap is ook een open overgang van openbaar naar privé passend. Een solitaire boom of kleine boomgroep bijvoorbeeld ter markering van de erfgrens.

Een gedeelte van de tuin naast de voorgevel inrichten als boomgaard.

Terug naar laatst weergegeven pagina

Streefbeeld Beeldkwaliteitsplan Buitengebied Someren

•

Minder verhard oppervlak door optimale logistieke indeling van het bedrijf zorgt voor een groene en natuurlijke uitstraling van het erf. Erven/bedrijven hebben maximaal één inrit, behalve als dit noodzakelijk is voor de bedrijfsvoering.

3. 6. 2 • • • • •

•

De architectuur van bebouwing is een belangrijk onderdeel van hoe een gebied wordt beleefd. De vormgeving van de bebouwing moet aansluiten op de kenmerken van het gebied. Over het algemeen betekent dit een ingetogen en eenvoudige architectuur met eigentijdse elementen die aansluiten op de bouwvorm van de oorspronkelijke boerderijen in het gebied.

• • • • • •

Figuur 11: Oudere heideontginningen

• •

3. 6

Oudere heideontginningen

•

Achtererf Zijkanten door struweel erfen ofbegeleid boomgaard

•

De zijkanten van het erf worden begeleid door boomgaarden, houtsingels en/of struweelhagen.

Achterzijde houtsingelingepast of bosjesmet

•

Transparante erfgrens

•

De achterzijde van het erf wordt ingepast met een dichte houtsingel of onregelmatige kleine bosjes.

Op strategische plekken en met aantoonbare meerwaarde kan het achtererf ingepast worden met een andere meer transparante bouwsteen zoals een bomenrij, of kruidenrijke akker- of weiderand.

Dinsdag 20 september 2022

Inhoudsopgave

3. 6. 1 Kenmerken De oudere heideontginningen kunnen als een overgangslandschap tussen de jongere heideontginningen en het kampenlandschap gezien worden. Dit landschapstype ligt als een band van oost naar west tussen het kampenlandschap en de jongere heideontginningen. Deze gebieden zijn rond de eeuwwisseling 19e - 20e eeuw ontgonnen in de vooruitstrevende pioniersgeest van die tijd. De landschappelijke lijnen zijn minder organisch dan die van het kampenlandschap en ook de schaal is iets groter. Maar dit landschap heeft een duidelijk minder grootschalig en weids karakter met rechte ontginningslijnen als de jongere heideontginningen. Rijke groenstructuren van houtsingels, lanen en bospercelen kenmerken de oudere heideontginningen. Waar verschillen in de ondergrond zoals natte of droge omstandigheden in het kampenlandschap ook bovengronds ook goed zichtbaar zijn, is dit in de oudere heideontginningen minder duidelijk waarneembaar.

Streefbeeld/ bouwstenen

Begrippenlijst

• • • • • •

Bouwstenen Architectuur; Bomenlanen; Bomenrijen; Boomgaard; Bosjes; Ecologische verbindingszone; Groen voorerf (voortuin met landelijk karakter). Hagen; Hekwerken; Houtsingels; Kruidenrijke akker- en weideranden; Kruidenrijke vegetatie; Linten & clusters; Natuurvriendelijke oevers; Open ruimtes - maat L; Overige bebouwing of overige bouwwerken; Poelen; Recreatieve paden; Solitaire bomen en boomgroepen; Struweelhagen; Zichtlijnen - Maat L.

Terug naar laatst weergegeven pagina

CHAP

nning

Streefbeeld Beeldkwaliteitsplan Buitengebied Someren

Kruidenrijke vegetatie

Water

• •

Biodiversiteit • Ecologische verbindingszones inrichten voor de daarvoor aangewezen flora- en faunasoorten.

Bebouwing Indien bebouwing vanuit andere beleidsoverwe• gingen toegestaan wordt, dan zoveel mogelijk in de bestaande linten, knopen en clusters conform de bouwstenen: Linten en clusters, overige bebouwing of overige bouwwerken. Landschap Solitaire boom perceelals markering • Solitaire bomen her en der in het landschap als markering van een erfgrens Houtsingelsen bomenrijen op erfgrens

•

Figuur 12: Oudere heideontginningen, landschapstypenkaart

3. 6. 3 Richtlijnen structuur Ruimte • Open ruimtes – maat L zijn gevarieerd in grootte en vorm. Behoud en herstel van de landschapL pelijke schaal met aanleg van kleine bossen voor een sterke ruimtelijke structuur. Zicht •

Doorzichten – Maat L zijn afwisselend en overwegend lang. Waar mogelijk is het aangrenzende beekdallandschap zichtbaar en beleefbaar.

Dinsdag 20 september 2022

Inhoudsopgave

• Bomenlanen langs de infrastructuur behouden en versterken/ aanvullen

•

Kruidenrijke akker- en weideranden

•

Bevorderen en versterken van natuurwaarden met name in de overgang naar de bosgebieden (inrichten van mantel- en zoomvegetaties).

•

Realisatie van kleinschalige biotopen als ecologische stapstenen met bijvoorbeeld natuurvriendelijke oevers, bosjes en/of kruidenrijke vegetatie.

Recreatie •

Bomenrijen op de erfgrens of perceelgrens op ruime afstand van bebouwing en andere landschapselementen. Percelen niet omkaderen, maar aan maximaal één zijde afbakenen met een of bomenrij. Bossen op percelen verspreid door het landschap, met respect voor ruimtebeleving. Bomenlanen langs de infrastructuur behouden waar mogelijk aanvullen en versterken. Kruidenrijke akker- en weideranden verspreid door het landschap.

Streefbeeld/ bouwstenen

Begrippenlijst

Kruidenrijke vegetatie op extensief beheerde graslanden.

3. 6. 4 Richtlijnen kavel Voorerf Groen voorerf Groene uitstraling met de inrichting van een • ‘groen voorerf’. Lage haag

Het inrichten van recreatieve paden die het landschap beleefbaar maken voor extensieve recreatie.

•

Omzoomd met een lage haag of landschappelijk houten hekwerk.

Solitaire boom of boomgroep als markering erfgrens

•

Een solitaire boom of kleine boomgroep bijvoorbeeld ter markering van de erfgrens.

Terug naar laatst weergegeven pagina

Streefbeeld Beeldkwaliteitsplan Buitengebied Someren

Boomgaard naastvoorgevel

•

Een gedeelte van de tuin naast de voorgevel inrichten als boomgaard.

3. 7. 2 • •

•

• • • • • •

•

Achtererf erf Zijkanten door struweel en ofbegeleid boomgaard

•

Transparante erfgrens

•

De zijkanten en achterzijde van het erf worden begeleid door bosjes, boomgaarden, houtsingels en/of struweelhagen. Op strategische plekken en met aantoonbare meerwaarde kan het achtererf ingepast worden met een andere meer transparante bouwsteen zoals een bomenrij, of kruidenrijke akker- of weiderand.

Dinsdag 20 september 2022

Inhoudsopgave

• • • •

Figuur 13: Jongere heideontginningen

• •

3. 7

Jongere heideontginningen

• •

3. 7. 1 Kenmerken In het zuiden van de gemeente liggen de jongere heideontginningen. Dit landschap is het meest recent ontgonnen van alle Somerense landschappen. Doordat de landbouwtechnieken op het moment van ontginnen moderner was dan ten tijde van het ontstaan van het kampenlandschap, zijn de jongere heideontginningen veel grootschaliger. Dit paste beter bij de grote landbouwmachines dan de oudere, kleinschalige en grillige verkavelingen. De kenmerken van de jongere heideontginningen zijn de regelmatige en rechtlijnige patronen binnen relatief grootschalige gebieden met verre zichten. De overgang naar de bosgebieden is in dit landschap vrij hard, door een vrij rechtlijnige bosgrens. Er zijn enkele zeer waardevolle open gebieden waar ook geen/ weinig bebouwing aanwezig is. Structurerend in het landschap zijn de aanwezige bomenlanen van (Amerikaanse) Eiken. In het gebied zijn veel en grootschalige agrarische bedrijven aanwezig. Door de hier aanwezige open gebieden zijn de bedrijven op grotere afstand zichtbaar. Streefbeeld/ bouwstenen

Begrippenlijst

• • • •

Bouwstenen Architectuur; Bomenlanen; Bomenrijen; Boomgaard; Bossen; Ecologische verbindingszone; Groen voorerf (voortuin met landelijk karakter). Hagen; Hekwerken; Houtsingels; Kruidenrijke akker- en weideranden; Kruidenrijke vegetatie; Linten & clusters; Natuurvriendelijke oevers; Open ruimtes - maat XL; Overige bebouwing of overige bouwwerken; Recreatieve paden; Solitaire bomen en boomgroep; Struweelhagen; Zichtlijnen - Maat XL;

Terug naar laatst weergegeven pagina

inning

Streefbeeld Beeldkwaliteitsplan Buitengebied Someren

S Water Aandacht voor de kwaliteit van waterlopen en kwelgebieden in het gebied. Zoek naar de mogelijkheden om bestaande of nieuwe watergangen in te zetten voor bredere doeleinden zoals klimaatadaptatie of biodiversiteit d. m. v. natuurvriendelijke oevers.

•

Bebouwing Indien bebouwing vanuit andere beleidsoverwe• gingen toegestaan wordt, dan zoveel mogelijk in de bestaande linten, knopen en clusters conform de bouwstenen: Linten, knopen en clusters, overige bebouwing of overige bouwwerken. Landschap Bomenlanen langs de infrastructuur versterken/behouden aanvullen • Bomenlanen langs de infrastructuur behouden en waar mogelijk aanvullen en versterken. De rechte bomenlanen langs de infrastructuur kenmerken dit gebied. Veel lanen bestaan uit Amerikaanse Eiken die vanwege de leeftijd binnenkort aan vervanging toe zijn. Hier liggen kansen om meer boomsoorten in dit gebied te introduceren ten behoeve van bijvoorbeeld de biodiversiteit. Probeer wel het karakter van grote rechte lanen te behouden.

Biodiversiteit • Ecologische verbindingszones inrichten voor de daarvoor aangewezen flora- en faunasoorten. •

Bevorderen en versterken van natuurwaarden met name in de overgang naar de bosgebieden (inrichten van mantel- en zoomvegetaties).

•

Realisatie van kleinschalige biotopen als ecologische stapstenen met bijvoorbeeld natuurvriendelijke oevers en/of kruidenrijke vegetatie.

Recreatie •

Figuur 14: Jongere heideontginningen, landschapstypenkaart

3. 7. 3 Richtlijnen structuur Ruimte • Open ruimtes maat XL zijn overwegend groot. Het landschap heeft een open karakter. Alleen de XL randen, infrastructuur en erven zijn beplant met opgaande begroeiing.

•

Inhoudsopgave

Lage haag

•

Solitaire boom of boomgroep als markering erfgrens

Boomgaardnaast voorgevel

Streefbeeld/ bouwstenen

Begrippenlijst

Omzoomd met een lage haag of landschappelijk houten hekwerk. Een solitaire boom of kleine boomgroep bijvoorbeeld ter markering van de erfgrens.

•

Een gedeelte van de tuin naast de voorgevel inrichten als boomgaard.

•

Kruidenrijke vegetatie op extensief beheerde graslanden.

Doorzichten – maat XL zijn afwisselend en overwegend lang. Het landschap heeft een groen karakter door het agrarisch gebruik en de beplanting op erven en langs infrastructuur.

Dinsdag 20 september 2022

3. 7. 4 Richtlijnen kavel Voorerf Groen voorerf Groene en kleinschalige uitstraling met de inrich• ting van een ‘groen voorerf’.

•

Kruidenrijke akker- en weideranden verspreid door het landschap.

Kruidenrijke vegetatie

•

Zicht

Kruidenrijke akker- en weideranden

Het inrichten van recreatieve paden die het landschap beleefbaar maken voor extensieve recreatie.

Terug naar laatst weergegeven pagina

Streefbeeld Beeldkwaliteitsplan Buitengebied Someren

•

Achtererf Zijkanten door struweel erfen ofbegeleid boomgaard

De zijkanten en achterzijde van het erf worden begeleid door bosjes, boomgaarden, houtsingels en/of struweelhagen.

Transparante erfgrens

Op strategische plekken en met aantoonbare meerwaarde kan het achtererf ingepast worden met een andere meer transparante bouwsteen zoals een bomenrij, of kruidenrijke akker- of weiderand.

•

Dinsdag 20 september 2022

Inhoudsopgave

Streefbeeld/ bouwstenen

Begrippenlijst

Terug naar laatst weergegeven pagina

Streefbeeld Beeldkwaliteitsplan Buitengebied Someren

Dinsdag 20 september 2022

Inhoudsopgave

Streefbeeld/ bouwstenen

Begrippenlijst

Terug naar laatst weergegeven pagina

Legenda: 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7.

Overgangszone Strabrechtse heide EVZ’s Beekdalen Bomenlanen jongere heideontginningen Kassengebied Someren Eind Kanaalzone A67

Inspiratieprojecten Beeldkwaliteitsplan Buitengebied Someren

3. 8

Inspiratieprojecten

Niet alle eenheden die Someren kenmerken zijn helder in één landschapstype te vatten. Sommige eenheden overstijgen de grens van een landschapstype, of bieden vanwege hun kenmerken grote kansen om de beeldkwaliteit te verhogen. Omdat deze eenheden van grote waarde kunnen zijn om de beeldkwaliteit te versterken en niet aan bod komen in de richtlijnen en bouwstenen noemen we deze eenheden ‘inspiratieprojecten’. Deze unieke plekken bieden kansen om op een hoog schaalniveau aan de slag te gaan met beeldkwaliteit. Deze lijst met ‘inspiratieprojecten’ dient ter inspiratie om mee aan de slag te gaan. De lijst is niet limitatief, doet geen uitspraken over prioriteiten en zegt niet of deze inspiratieprojecten gerealiseerd gaan worden. Het kan dienen als inspiratie wanneer er bijvoorbeeld op gemeentelijk niveau aan de slag gegaan wordt met ruimtelijke kwaliteit. De inspiratieprojecten zijn: 1. Overgangszone Strabrechtse heide 2. EVZ’s 3. Beekdalen 4. Bomenlanen jongere heideontginningen 5. Kassengebied Someren Eind 6. Kanaalzone 7. A67 3. 8. 1 Overgangszone Strabrechtse heide Ruimtelijke kenmerken De overgang van het natuurgebied de Strabrechtse heide naar het omringende agrarische landschap is op dit moment relatief hard. Dicht beboste, hoogopgaande natuur gaat direct over in agrarische percelen.

Dinsdag 20 september 2022

Inhoudsopgave

Kans Het kan voor de beeldkwaliteit, maar ook voor bijvoorbeeld de biodiversiteit een grote meerwaarde zijn als deze overgang wordt verzacht. Hierbij kan gedacht worden aan het creëren van een geleidelijke bosrand, bestaande uit kern, mantel en zoomvegetaties. Maar ook het toevoegen van landschapselementen in het agrarische landschap, of het extensiever gebruiken van de gronden kan bijdragen aan het verzachten van de overgang van natuur naar het agrarische gebied. Dit hoeft niet altijd ten koste te gaan van agrarische grond. Ook door aanpassingen te doen in het natuurgebied zelf kan de overgang verzacht worden.

3. 8. 2 EVZ’s Ruimtelijke kenmerken Er zijn verschillende ecologische verbindingszones aangewezen in de gemeente. Sommige van deze zones zijn al ingericht voor de desbetreffende doelsoorten, sommige nog niet. Vaak zijn deze zones gelegen in kwetsbare gebieden. Kans Primair hebben deze zones uiteraard een ecologisch doel om natuurgebieden te verbinden voor flora en fauna. Maar doordat de inrichting van deze verbindingszones vaak goed aansluit bij de natuurlijke vegetatie van een plek, dient dit een dubbel doel. Door de ecologische verbindingszones te realiseren, kan de ecologie en de beeldkwaliteit gebaat zijn.

Door allerlei recente aanpassingen zoals het verdwijnen van landschapselementen en het kanaliseren van de beekloop zijn deze beekdalen ruimtelijk haast niet meer herkenbaar. Kans Het opnieuw herkenbaar inrichten van deze beekdalen heeft een grote meerwaarde voor de beeldkwaliteit, maar tevens kunnen opgaven zoals recreatie, ecologie en klimaat integraal een plek krijgen in dit kwetsbare gebied. 3. 8. 4 Bomenlanen jongere heideontginningen Ruimtelijke kenmerken Karakteristiek in de jongere heideontginningen zijn de lage kaarsrechte bomenlanen langs de wegen in een verder relatief open landschap. Deze bomenlanen zijn veelal aangeplant rond dezelfde tijdsperiode (ca. 1950-1960). Dit betekent dat deze bomenlanen ook rond dezelfde periode aan het einde van hun vitale levensduur komen en aan vervanging toe zijn. Kans Enerzijds zijn deze bomen zeer kenmerkend voor dit landschapstype en anderzijds zijn er veel argumenten om niet zomaar alleen dezelfde soorten te herplanten bij vervanging. Denk bijvoorbeeld aan de waarde voor biodiversiteit van meer diverse groenstructuren. Maak voor deze bomenlanen een integraal plan waarmee de beeldkwaliteit, maar ook de andere (potentiele) waarden van deze structuren toekomstbestendig behouden en versterkt kunnen worden.

3. 8. 3 Beekdalen Ruimtelijke kenmerken De beekdalen lopen van zuid naar noord door het landschap van Someren. Deze beekdalen hebben een belangrijke ordenende rol gespeeld bij in de opbouw van het landschap van Someren.

Streefbeeld/ bouwstenen

Begrippenlijst

Terug naar laatst weergegeven pagina

Streefbeeld Beeldkwaliteitsplan Buitengebied Someren

3. 8. 5 Kassengebied Someren-Eind Ruimtelijke kenmerken Het kassengebied ten noord-westen van Someren Eind is een opvallende verschijning in het Somerense landschap. Het ligt als een vierkant blok ‘bebouwing’ aan het einde van een beekdal. Er zijn plannen geweest voor een groene inpassing, maar deze zijn nooit gerealiseerd. Kans Het gebied vormt de uitgelezen mogelijkheid om de ruimtelijke kwaliteit van het gebied te vergroten. Bijvoorbeeld door de randen van het gebied passend in het landschap in te passen, of de doorgaande landschapsstructuren in het gebied terug te laten komen. 3. 8. 6 Kanaalzone Ruimtelijke kenmerken De Zuid-Willemsvaart en de zone hier omheen loopt van zuid naar noord langs de gemeentegrens. Deze kanaalzone doorsnijdt meerdere landschapstypen. Het kanaal en de weg ernaast liggen enigszins verhoogd in het landschap. De percelen ernaast zijn veelal relatief klein en haaks op het kanaal georiënteerd.

3. 8. 7 A67 Ruimtelijke kenmerken De snelweg A67 loopt in oost-west richting ten noorden van Lierop door de gemeente. De zone rond de snelweg geeft een inkijkje in het landschap van Someren. De weg doorsnijdt een bosgebied en het kampenlandschap. Daarnaast is ook de kern Lierop zichtbaar met de Koepelkerk als bijzonder bouwwerk. Kans De zone rond de snelweg wordt door veel reizigers over de snelweg gezien. Het is enerzijds het visitekaartje van Someren, wat een inkijkje geeft in het Somerense landschap, maar anderzijds kan de snelweg ook aanleiding vormen voor ‘nieuwe landschappen’. Denk bijvoorbeeld aan de koppeling van andere functies aan de snelwegzone zoals duurzame energieopwekking.

Kans De kanaalzone is een bijzonder element in het Somerense landschap. De aanleg ervan heeft het landschap in het verleden stevig veranderd. Qua historie en landschappelijke/ recreatieve kwaliteit is het een zone met grote potentie. Toch is de zone niet overal goed beleefbaar. Het nadenken over het versterken van de ruimtelijke waarden van dit gebied en het beter beleefbaar maken van deze waarden is een kans voor dit gebied.

Dinsdag 20 september 2022

Inhoudsopgave

Streefbeeld/ bouwstenen

Begrippenlijst

Terug naar laatst weergegeven pagina

Streefbeeld Beeldkwaliteitsplan Buitengebied Someren

Dinsdag 20 september 2022

Inhoudsopgave

Streefbeeld/ bouwstenen

Begrippenlijst

Terug naar laatst weergegeven pagina

Streefbeeld Beeldkwaliteitsplan Buitengebied Someren

Dinsdag 20 september 2022

Inhoudsopgave

Streefbeeld/ bouwstenen

Begrippenlijst

Terug naar laatst weergegeven pagina

Bouwstenen Beeldkwaliteitsplan Buitengebied Someren

Bouwstenen

De bouwstenen vormen een praktische handleiding voor inrichtingsmaatregelen die passen in het typische Somerense landschap. In de richtlijnen per landschapstype is toegelicht welke bouwstenen passen binnen een bepaald landschapstype en hoe deze toegepast moeten worden. Dit kan per landschapstype verschillend zijn. De specificaties van de bouwstenen zijn over de verschillende landschapstypes over het algemeen hetzelfde. De plantkeuze per bouwsteen verschilt bijvoorbeeld wel per landschapstype.

Plantkeuze De plantkeuze is uitgewerkt per landschapstype zodat het sortiment zo goed mogelijk aansluit bij de soorten die van nature voorkomen in een bepaald landschapstype. Als basis is het sortiment genomen uit het beeldkwaliteitsplan van de gemeente Someren uit 2011. Deze sortimentslijst is op basis van de analyse van het landschap (zie bijlage) getoetst en waar nodig aangevuld. Daarbij is ook aangegeven welke soorten een significante bijdrage leveren aan de biodiversiteit en welke soorten in het kader van klimaatadaptatie geschikt zijn omdat ze goed tegen droge, of juist natte omstandigheden bestand zijn.

De bouwstenen zijn als volgt opgebouwd: Principetekeningen Elke bouwsteen is voorzien van één of meerdere schematische principetekeningen die de verschijningsvorm en de positie van een bouwsteen in het landschap verduidelijken. De afmetingen die in de tekeningen weergegeven zijn, komen overeen met de maatvoeringen die beschreven zijn in de specificaties. Specificaties De specificaties geven maat en inhoud aan de bouwsteen. Over het algemeen zijn maatvoeringen gegeven binnen bepaalde marges. Dit betreft dan de minimale en maximale maat. Een boomgroep die groter zou zijn dan de maximale maat valt automatisch binnen het bouwsteen bosje. De mogelijkheden om af te wijken van de specificaties is beschreven in paragraaf 2. 3

Dinsdag 20 september 2022

Inhoudsopgave

In de bouwstenen is dus de ideale combinatie van beplanting voorgesteld. Mocht u hiervan gemotiveerd willen afwijken, dan is het van belang dat u een soort waarvan u de keuze goed kan motiveren. Zoals in paragraaf 2. 3 is beschreven kan het vanwege bijvoorbeeld de bestaande situatie, of de specifieke omstandigheden op een locatie noodzakelijk zijn af te wijken van het voorgestelde sortiment.

soorten uiteraard niet passend. Bij bestaande beplanting is het een maatwerkafweging hoe hiermee om te gaan. Wanneer de ongewenste beplanting niet weggehaald wordt, dan kan mogelijk gedacht worden aan het vervangen met een inheems soort zodra deze soort aan het einde van de levensduur is. Stila Stila is de ‘Subsidieregeling Landschap Noord-Brabant’. Het doel van deze provinciale regeling is het stimuleren van de aanleg en het beheer van landschapselementen, bloemrijke randen en wandelpaden door particuliere grondeigenaren. Net als de meeste Brabantse gemeenten neemt ook de gemeente Someren deel aan Stila. Deze stimuleringsregeling is gebaseerd op paketten/elementen zoals bloemrijke randen of houtsingels. Voor de opbouw van de bouwstenen in voorliggend BKP is zoveel mogelijk aangesloten bij de paketten die Stila hanteert. Waar nodig is een Somerense toevoeging gedaan op basis van lokale kenmerken. Stila is te vinden op:

Probeer wel zoveel mogelijk in de buurt te blijven van het voorgestelde sortiment. Bijvoorbeeld door een soort uit een ander landschapstype te kiezen, een cultivar van een voorgestelde soort. Kies in ieder geval nooit voor een invasieve exoot. Dit zijn plantensoorten die van nature niet in Nederland voorkomen, maar zich hier wel prima thuisvoelen. Daardoor kunnen ze zich vestigen in het landschap en de natuur en met een snelle vermeerdering schade toebrengen aan de soorten die op een plek van nature voorkomen. Naast de invasieve soorten zijn er de ongewenste soorten. Dit zijn plantensoorten die niet passen bij de beeldkwaliteit van een bepaald landschap, maar verder niet direct schadelijk zijn. Denk hierbij aan Laurier of Coniferen. Het verdient de voorkeur om aan te sluiten bij het in dit beeldkwaliteitsplan voorgestelde sortiment. Bij nieuwe aanplant zijn ongewenste

Streefbeeld/ bouwstenen

Begrippenlijst

Terug naar laatst weergegeven pagina

A: bosje Beeldkwaliteitsplan Buitengebied Someren

A: bosje

bomen

Een bosje is een robuust landschapselement met naast de landschappelijke waarde ook een grote waarde voor de biodiversiteit. Een bosje vergt weinig onderhoud en heeft een natuurlijke verschijningsvorm.

Specificaties realisatie •

• • • •

•

Een bosje is minimaal 1000 m2 en maximaal 5000 m2 groot. Een kleiner bosje valt onder de bouwsteen ‘boomgroep’ en een groter bosje is een bosgebied; Plantafstand struiken 1,25 x1,25 meter; De mantel is minimaal 3 meter breed en bestaat voornamelijk uit struikvormers; De zoom is minimaal 1 meter breed en bestaat voornamelijk uit kruidenrijke vegetatie. ; Bij dit type element kan bij de aanplant het beste gekozen worden voor een verhouding van 30-40% boomvormende soorten en 60-70% struikvormende soorten; Struikvormers worden in groepen aangeplant van 5- 7 planten van dezelfde soort bij elkaar. Boomvormers mogen ook individueel aangeplant worden. Er dienen minimaal 5 verschillende soorten struikvormers te worden toegepast.

struiken

kruiden

Specificaties beheer •

• •

Streef in het beheer naar een indeling waarbij boomvormers overblijven in een grid met een onderlinge afstand van min. 8 meter hart op hart; Overhangende takken kunnen gedurende het gehele jaar worden teruggesnoeid. Het element wordt voor maximaal 80% beheerd als bos met opgaande beplanting.

Open natuur

bos (kern)

Dinsdag 20 september 2022

Inhoudsopgave

Streefbeeld/ bouwstenen

Begrippenlijst

mantel > 3 meter

zoom > 1 meter

Terug naar laatst weergegeven pagina

A: bosje Beeldkwaliteitsplan Buitengebied Someren

Specifi caties beplanting Wetenschappelijke naam

Nederlandse naam

Meerwaarde

Legenda Grote meerwaarde biodiversiteit

Struikvormers

Klimaatbestendig (nat)

Acer campestre

Veldesdoorn

Amelanchier lamarckii

Krentenboompje

Klimaatbestendig (droog)

Cornus mas

Gele Kornoelje

Cornus sanguinea

Rode Kornoelje

Corylus avellana

Hazelaar

Crataegus monogyna*

Meidoorn*

BBeekdallandschap KKampenlandschap OHOudere heideontginningen JHJongere heideontginningen

Euonymus europeus

Kardinaalsmuts

Ilex aquifolium

Hulst

* Houd rekening met bufferzone bacterievuur ten zuiden van

Ligustrum vulgare

Liguster

de Provinciale Weg (toepassing Meidoorn niet toegestaan)

Prunus spinosa

Sleedoorn

Bron: https://www. nvwa. nl/onderwerpen/plantenziekten-en-pla-

Rhamnus Frangula

Vuilboom

gen/bacterievuur/bufferzones

Ribes rubrum

Aalbes

Rosa canina

Hondsroos

Rosa rubiginosa

Egelantier

Sambucus nigra

Vlier

Sorbus aucuparia

Lijsterbes

Viburnum opulus

Gelderse Roos

Boomvormers Alnus glutinosa

Els

Betula pendula

Ruwe Berk

Betula pubescens

Zacht Berk

Carpinus betulus

Haagbeuk

Fagus sylvatica

Beuk

Fraxinus excelsior

Pinus sylvestris

Grove Den

Populus alba

Witte Abeel

Populus nigra

Zwarte populier

Populus tremula

Ratelpopulier

Prunus avium

Kers

Quercus robur

Zomereik

Salix alba

Schietwilg

Salix cinerea

Grauwe wilg

Dinsdag 20 september 2022

Inhoudsopgave

Streefbeeld/ bouwstenen

Begrippenlijst

Terug naar laatst weergegeven pagina

B: houtsingel Beeldkwaliteitsplan Buitengebied Someren

Houtsingel

B: houtsingel

rij 1

rij 2

rij 3

rij 4

rij 5

Een houtsingel is een lijnvormig element in het landschap. Het geeft structuur aan het landschap en heeft een grote invloed op de ruimtebeleving. Het is een belangrijk element als biotoop en verbindingszone voor vogels en andere kleine dieren. Een houtsingel bestaat overwegend uit struiken, maar kan hier en daar ook forser uitgroeien.

Specificaties realisatie • • • • •

• •

Een houtsingel heeft een breedte van 6 - 10 meter (minimaal 5 rijen beplanting); Plantafstand struiken 1,25 x 1,25 meter; Boomvormers worden aangeplant in de middelste rij(en); De buitenste rijen worden aangeplant met inheemse struikvormers; Bij dit type element kan bij de aanplant het beste gekozen worden voor een verhouding van 10-20% boomvormende soorten en 80-90% struikvormende soorten; Struikvormers worden in groepen aangeplant van 5- 7 planten van dezelfde soort bij elkaar; Er dienen minimaal 5 verschillende soorten struikvormers te worden toegepast.

bomen

struiken

6 - 10m

Specificaties beheer •

•

De voorkeur gaat uit naar het vrij uit laten groeien van de houtsingel, hierbij mogen overhangende takken worden teruggesnoeid. Bij het beheren van het element mogen de struikvormers deels worden afgezet. Voldoende boomvormers dienen behouden te blijven. Snoeiwerkzaamheden worden uitgevoerd in de periode tussen 1 november en 15 maart; takken die over aangrenzende percelen hangen, mogen het hele jaar worden teruggesnoeid.

Dinsdag 20 september 2022

Inhoudsopgave

Houtwal rij 1

Streefbeeld/ bouwstenen

Begrippenlijst

rij 2

rij 3

rij 4

rij 5

Terug naar laatst weergegeven pagina

bomen

B: houtsingel Beeldkwaliteitsplan Buitengebied Someren

Specificaties beplanting Wetenschappelijke naam

Nederlandse naam

Meerwaarde

Legenda Grote meerwaarde biodiversiteit

Struikvormers

Klimaatbestendig (nat)

Acer campestre

Veldesdoorn

Amelanchier lamarckii

Krentenboompje

Klimaatbestendig (droog)

Cornus mas

Gele Kornoelje

Cornus sanguinea

Rode Kornoelje

Corylus avellana

Hazelaar

Crataegus monogyna*

Meidoorn*

BBeekdallandschap KKampenlandschap OHOudere heideontginningen JHJongere heideontginningen

Euonymus europeus

Kardinaalsmuts

Ilex aquifolium

Hulst

* Houd rekening met bufferzone bacterievuur ten zuiden van

Ligustrum vulgare

Liguster

de Provinciale Weg (toepassing Meidoorn niet toegestaan)

Prunus spinosa

Sleedoorn

Bron: https://www. nvwa. nl/onderwerpen/plantenziekten-en-pla-

Rhamnus Frangula

Vuilboom

gen/bacterievuur/bufferzones

Ribes rubrum

Aalbes

Rosa canina

Hondsroos

Rosa rubiginosa

Egelantier

Sambucus nigra

Vlier

Sorbus aucuparia

Lijsterbes

Viburnum opulus

Gelderse Roos

Boomvormers Alnus glutinosa

Els

Betula pendula

Ruwe Berk

Betula pubescens

Zacht Berk

Carpinus betulus

Haagbeuk

Fagus sylvatica

Beuk

Fraxinus excelsior

Pinus sylvestris

Grove Den

Populus alba

Witte Abeel

Populus nigra

Zwarte populier

Populus tremula

Ratelpopulier

Prunus avium

Kers

Quercus robur

Zomereik

Salix alba

Schietwilg

Salix cinerea

Grauwe wilg

Dinsdag 20 september 2022

Inhoudsopgave

Streefbeeld/ bouwstenen

Begrippenlijst

Terug naar laatst weergegeven pagina

C: knotbomenrij Beeldkwaliteitsplan Buitengebied Someren

Knotbomen in een rij of een griend

C: knotbomenrij Een knotbomenrij is een lijnvormig landschapselement wat vooral voorkomt op lager gelegen natte delen van het landschap. Door met beheer de takken periodiek te snoeien, ontstaat het karakteristieke beeld van een knotboom.

Specificaties realisatie • • • • • •

Een rij knotbomen bestaat minimaal uit 5 bomen; Plantafstand in de rij van minimaal 5 meter en maximaal 10 meter. De minimale lengte is 25 meter en de maximale breedte 50 meter. Meerdere knotbomenrijen naast elkaar worden ook wel een griend genoemd. Een griend kan bestaand uit meerdere soorten wilgen. Een griend heeft een minimaal oppervlak van 100 m2 en maximaal 5000 m2 groot.

Specificaties beheer •

5 - 10m

Specificaties beplanting

Knotbomenrijen van meer dan 30 stuks worden in minimaal twee fasen geknot. Ca. de helft van de knotbomenrij wordt het ene jaar geknot en de andere helft wordt minimaal 2 jaar later geknot.

Wetenschappelijke naam

Nederlandse naam

Meerwaarde

Legenda Grote meerwaarde biodiversiteit

Knotbomenrij Alnus glutinosa

Els

Salix alba

Schietwilg

Klimaatbestendig (nat) Struweelhaag Klimaatbestendig (droog)

BBeekdallandschap KKampenlandschap OHOudere heideontginningen JHJongere heideontginningen

1-3 meter Dinsdag 20 september 2022

Inhoudsopgave

Streefbeeld/ bouwstenen

Begrippenlijst

Terug naar laatst weergegeven pagina

5 - 10m

D: struweelhaag

Beeldkwaliteitsplan Buitengebied Someren

D: struweelhaag Struweelhaag

Een struweelhaag bestaat vooral uit doornstruiken. De haag is dicht beplant. Hierdoor is het de ideale plek voor vogels om te broeden, maar ook om voedsel te zoeken. Doordat de struweelhaag regelmatig flink gesnoeid wordt, heeft deze een minder natuurlijke uitstraling dan bijvoorbeeld de houtsingel.

Specificaties realisatie • • •

• • •

Een struweelhaag wordt in één- of twee rijen aangeplant. Circa 50% bestaat uit doorndragende struiken. Een struweelhaag bestaat enkel uit struikvormers. Er dienen minimaal 5 verschillende soorten te worden toegepast. Plantafstand in een éénrijig element is 0,25 tot 0,5 meter. Plantafstand in een tweerijig element is 0,5 tot 1 meter. De rijen worden kruislings aangeplant. Een struweelhaag is 1-3 meter breed.

Specificaties beheer • •

De struweelhaag mag één maal per drie jaar gesnoeid worden. Terugsnoeiwerkzaamheden worden verricht in de periode tussen 1 oktober en 15 maart.

← Vorig deel Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij iBabs is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/14147939/1