Raadspresentatie Someren Treasury
Tekst van het document
Treasury Raadscommissie 25 september
VERTROUWDE VOORUITGANG
Inhoudsopgave Motie
1. Voorstellen 2. Achtergrond vandaag (toezegging) 3. Financiering gemeente Someren 4. Financieringstekort 5. Achtergrond gemeentefinanciën en rol Raad 6. Bijzonderheden Someren • Financiële vaste activa • Startersleningen
7. Financiële positie Someren 8. Samenvattend VERTROUWDE VOORUITGANG
Even voorstellen •
Karel Pluijmakers
•
Consultant ORGfit
•
UM / RA
•
Ruim 20 jaar ervaring op het gebied van gemeentelijke financiën. Na start als accountant bij diverse Limburgse gemeenten, SW bedrijven en zorginstellingen de overstap gemaakt naar advies.
VERTROUWDE VOORUITGANG
ORGfit
Inspireren
Wie is ORGfit?
Adviseren
Onze diensten: • • • • • • • •
Verbinden Implementeren
Toekomstgerichte strategie en organisatie-inrichting Mensgerichte digitalisering Samenwerken in netwerken Sturen op impact Presteren met processen Human (r)evolution Transformatie in duurzaamheid Interim+
Dit doen we met 42 collega’s
Regio Zuid-Oost NL
https://orgfit.nl/ VERTROUWDE VOORUITGANG
Achtergrond Motie
In deToezegging motie wordt evraagd om te bekijken in hoeverre het mogelijk is om naarWethouder de toekomst toe financiering vanvoor het bezit deander gemeente met Kusters stelt op van een moment langlopende leningen te voorkomen. Dit naar aanleiding van de in de in gesprek te gaan extra met financieringslasten gegadigden en te kijken Kadernota 2026 opgenomen vandan € 150.000. naarverzoekt financiële mogelijkheden en liquiditeit. De motie aan het college: Als raad daarmee2026 eens is kan dit het om presidium A. Bij de de programmabegroting keuzes voor te in leggen meer grip op liquiditeit en kasstromen te krijgen; terugkomen ter verdere bespreking. Wethouder B. Bij de programmabegroting 2026 keuzes voorgelegd te krijgen om Kusters zegt toe om in een commissievergadering onder nieuwe langlopende geldleningen uit te komen met een structurele rentelast in de te begroting; dit formeel verder bespreken. C. Voor deze keuzes voornamelijk te kijken naar de openstaande IPposten. VERTROUWDE VOORUITGANG
Historie Noodzakelijke en aanwezige financiering in de tijd
Financieringsoverschot in de tijd (* € 1.000)
€ 50.000 € 40.000 € 30.000 € 20.000 € 10.000
€ -20.000
VERTROUWDE VOORUITGANG
2024
2023
2022
2021
2020
2019
2018
2017
2016
2015
2014
2013
2012
2011
€ -10.000
2010
€-
Historie en vooruitblik
€ 90.000
De vermogensbehoefte neemt toe
(* € 1.000)
€ 70.000
€ 50.000 Opgenomen leningen
€ 30.000
2028
2027
2026
2025
2024
2023
2022
2021
2020
2019
2018
2017
2016
2015
2014
2013
2012
2011
€ -10.000
2010
€ 10.000
€ -30.000 € -50.000 € -70.000
Òverschot
MVA + FVA VERTROUWDE VOORUITGANG
LANGLOPENDE LENINGEN
Financieringstekort ultimo 2024 Ve r w a c h t e n w e n o g e r f e n i s s e n / b r u i d s s c h att e n o. i . d . ? Materiële vaste activa
50
Reserves
58
Financiële vaste activa
25
Voorzieningen
8
Vlottende activa
Gemeentelijk bezit
Financieringstekort
Kort vreemd vermogen 24
15
Wijze van financieren VERTROUWDE VOORUITGANG
Achtergrond Stelling
Sturen op liquiditeit is sturen op de gevolgen en niet op de oorzaak. Voorbeeld: • Stoppen met het herinrichten van de Milieustraat zou vanuit financieringsperspectief logisch zijn geweest, maar inhoudelijk niet juist. Het BBV stelt niet voor niets de vragen in de volgorde: wat willen we bereiken, wat gaan we daarvoor doen en tot slot: wat mag het kosten. • Stoppen met startersleningen zorgt voor een afname van de financiële vaste activa en dus minder te financieren. • Kunnen we / willen we kredieten i.r.t. WRP / IHP ter discussie stellen?
VERTROUWDE VOORUITGANG
Rol Raad Raad gaat over kosten en opbrengsten + investeringen 1. De gemeenteraad heeft het budgetrecht, wat betekent dat zij bepaalt hoeveel geld beschikbaar wordt gesteld voor gemeentelijke activiteiten. Door het vaststellen van de begroting geeft de raad het college van burgemeester en wethouders toestemming om geld uit te geven aan afgesproken doelen. 2. De raad stelt de begroting vast op basis van het baten- en lastenstelsel (artikel 5 financiële verordening). Daarnaast autoriseert de raad de (let op uitgaven voor) investeringskredieten. 3. Rentebetalingen (toegerekend naar jaren) zijn kosten van de financiering. Het aangaan van leningen betreft geen kosten maar zorgt voor een inkomende kasstromen. Investeringskredieten leiden tot uitgaven en uiteindelijk tot afschrijvingen (en in de toekomst rentekosten) als onderdeel van de kapitaallasten en die zitten weer versleuteld in de begroting. 4. Leningen aangaan is niet erg, zolang de rente (en aflossing als onderdeel van de kasstromen) kan worden gedekt in de gemeentelijke exploitatie ofwel begroting. Vergelijk dit met rente en aflossing op je eigen hypotheek. Of je een hypotheek krijgt VERTROUWDE hangt af van de inkomen / verdiencapaciteit en dat geldt ook voor de gemeente. VOORUITGANG
Rol Raad Wa a r b o rg e n
1. De financiële verordening (en naleving ervan); 2. Het treasurystatuut (en de naleving ervan); 3. Wettelijke richtlijnen (Wet Fido, Wet Hof)zoals uiteengezet in de paragraaf financiering van de begroting: • Renterisiconorm (op termijn) • Kasgeldlimiet Juist deze laatste, de kasgeldlimiet gaat ervoor zorgen dat het risico van renteschommelingen op de kortlopende leningen (kasgeld) moet worden afgedekt door op enig moment kasgeld om te zetten naar lang vreemd vermogen (met een op dit moment hoger rentepercentage). We noemen dit consolideren. VERTROUWDE VOORUITGANG
Bijzonderheden Someren Financiële vaste activa
Grip (component 1)
25
Deze activa bestaan uit 2 componenten: 1. De achtergestelde lening aan de Bank Nederlandse Gemeenten van € 14,9 mln. 2. De startersleningen en duurzaamheidsleningen ten behoeve van woningeigenaren in Someren van ruim € 10 mln. Ad 1. Is achtergestelde lening ten behoeve van aanvullen eigen vermogen BNG, rentevast tot 16 mei 2027 maar eeuwigdurend qua looptijd. Rendement: 4,75%. Aflossing bepaalt BNG. Stuurbaar door gemeente Someren: nee. M.a.w. dit blijft een onzekerheid. De vraag is of we dit erg vinden. Ad 2. Aflossingen zijn redelijk in te schatten, c.q. te prognosticeren. Maar uitgaven veel minder, het is een open eind regeling en investeringen door de gemeente nemen (verder) toe. Rendement is nihil of zelfs negatief. Ook hier de vraag of we dit erg vinden. VERTROUWDE VOORUITGANG
Materiële vaste activa
Materiële vaste activa Planningsoptimisme?
€ 140.000 € 120.000 € 100.000
€ 80.000 € 60.000 € 40.000 € 20.000
VERTROUWDE VOORUITGANG
2028
2027
2026
2025
2024
2023
2022
2021
2020
2019
2018
2017
2016
2015
2014
2013
2012
2011
2010
€-
50
Financiële positie Someren Is het erg om te lenen? 1. In de BDO Benchmark staat gemeente Someren (cijfers 2023) op plek 39 (van de 113) bij gemeenten < 25.000 inwoners 2. De enige reden dat Someren niet op 1 staat zijn de meerjarige negatieve exploitatiesaldi in de meerjarenbegroting 2025-2028.
3. Op de overige indicatoren scoort Someren beter of gelijk dan de gemeenten die haar voorgaan in die benchmark. 1. Solvabiliteit 2. Netto schuldquote 3. Belastingcapaciteit 4. Grondexploitatie 4. Een eerste check laat zien dat de nummers 1, 2 en 3 uit deze ranking gebruik maken van langlopende leningen.
Gemeente Someren staat op het omslagpunt. De spaarpot is leeg en leningen zijn noodzakelijk om de investeringen te bekostigen. VERTROUWDE VOORUITGANG
Voorstellen Inzicht vóór vooruitzicht
1. Treasury functie inrichten (ambtelijk) conform treasury statuut 2. Actualiseer prognose investeringsvolume: (korter op de bal) • Restantkredieten (€ 50 mln.) • Startersleningen en duurzaamheidsleningen; • Investeringen in WRP • Investeringen in IHP • Investeringen conform kostendekkingsplan • Inkomsten grondexploitatie 3. Bekijk vanuit een rentevisie op welke wijze de gemeente optimaal kan worden gefinancierd (langlopende leningen – kasgeld). VERTROUWDE VOORUITGANG
Samenvattend Vragen
A. Bij de programmabegroting 2026 keuzes voor te leggen om meer grip op liquiditeit en kasstromen te krijgen. Conform vorige slide is het voorstel om meer organisatorisch meer grip te krijgen door meer aandacht voor treasury en de investeringskredieten nader te beoordelen als het gaat om planningsoptimisme. Someren zal een rentevisie moeten ontwikkelen om de toekomstige totaalfinanciering te borgen conform de bepalingen in het treasury statuut. Bekijken welke effecten dit heeft op de meerjarige beheersplannen is een apart aandachtspunt.
VERTROUWDE VOORUITGANG
Samenvattend Vragen
B. Bij de programmabegroting 2026 keuzes voorgelegd te krijgen om onder nieuwe langlopende geldleningen uit te komen met een structurele rentelast in de begroting; Dit gaat niet lukken. De investeringsplanning is zodanig dat op termijn altijd langlopende leningen moeten worden aangetrokken (bij zowel gewijzigd als ongewijzigd beleid). Een aantal uitgaven is simpelweg wettelijk verplicht, denk aan het IHP. C. Voor deze keuzes voornamelijk te kijken naar de openstaande IPposten. Openstaande posten kunnen alleen bekeken worden vanuit de inhoud, niet vanuit financiën / financiering (W-W-W). VERTROUWDE VOORUITGANG
Bedankt voor uw aandacht Vragen?
VERTROUWDE VOORUITGANG