R - 6 Bijlage 4 advies monumentencommissie
Tekst van het document
Adviescommissie Gemeente Someren bouwadres
advies
Erfgoed
Kerkendijk 97 Someren
Voldoet op hoofdlijnen
Ja
betreft
kenmerk
datum
Geen
21-03-2025
Gemandateerde/ adviseur
status plan
behandeling
Architecten buro Zijn
Vooroverlegplan
4
,
Herontwikkeling
kerk
van een
Geacht College
van
burgemeester en wethouders
Naar aanleiding
van uw
,
adviesverzoek bericht de commissie
u als
volgt:
PLANCONTEXT (ongewijzigd ten opzichte van advies van 1 november 2024) De gemeente is in overleg met de initiatiefnemer voor het herbestemmen van de Sint Jozefkerk in Someren- Heide op de locatie Kerkendijk 97 te Someren. De initiatiefnemer wil op het betrokken perceel in de bestaande kerk woningen realiseren en onderzoekt om ook een aantal woningen in het park rondom de kerk te plaatsen. Hiervoor is een conceptverzoek ingediend. Dit verzoek bestaat uit een document aanvraag Omgevingsvergunning met daarbij een ruimtelijke onderbouwing incl. bijlagen bouwtekeningen en een bouwhistorisch onderzoek. ,
Het perceel aan de Kerkendijk 97 (kavelnummer Someren G4892) heeft een omvang van 6910 m2. Het perceel wordt momenteel deels voor maatschappelijke doeleinden gebruikt en is deels ingericht als park rond de kerk. In het plan wordt beoogd dit om te zetten naar de bestemming wonen. De locatie ligt centraal in de kern Someren- Heide aan de hoofdweg Kerkendijk. Het gebied kenmerkt zich als een landelijk dorp. De locatie ligt ingeklemd tussen een basisschool woningen en de pastoriewoning. Het omgevingsplan geeft het perceel deels de bestemming maatschappelijk en deels groen. Het voorliggende plan past niet binnen het omgevingsplan omdat de woningen niet binnen deze bestemming passen. Voor de ontwikkeling zal een herziening van het omgevingsplan ofwel een Omgevingsvergunning met een buitenplanse omgevingsplan activiteit moeten worden doorlopen. In de structuurvisie Someren 2028 ligt de locatie in een gebied dat is aangewezen voor centrumontwikkeling/ concentratiegebied. Ook is hierin aangegeven dat mogelijk herstructurering van de kerk naar wonen op termijn beoogd is. In deze structuurvisie wordt benoemd dat er voor de groene ruimte tussen de Kerkendijk en de Bunt een visie is gevormd in het kader van het Integrale Dorps Ontwikkelplan. Vanwege financiële middelen is dit nog niet uitgevoerd.
Deze ruimtelijke structuren en karakteristieken blijven in de ontwikkeling van Someren belangrijk. De omgevingsvisie voor Someren is nog in ontwikkeling. ,
,
,
UITGANGSPUNTEN -Conform de Nota Ruimtelijke Kwaliteit 2012 is de locatie gelegen binnen een beeldbepalend gebied kern Someren-Heide. -Het plan is bekeken aan de hand van de regels over het uiterlijk van bouwwerken uit het vigerende omgevingsplan dat van kracht is voor deze locatie. Met de inwerkingtreding van de Omgevingswet (1 ,
januari 2024) mag conform het overgangsrecht (artikel 22. 7 en 22. 29 van het vigerende omgevingsplan) het uiterlijk of de plaatsing van het bouwwerk zowel op zichzelf beschouwd als in verband met de omgeving of de te verwachten ontwikkeling daarvan niet in strijd zijn met redelijke eisen van welstand beoordeeld volgens de criteria van de Nota Ruimtelijke Kwaliteit bedoeld in artikel 12a eerste lid van de Woningwet zoals dat artikel luidde voor de inwerkingtreding van de Omgevingswet. ,
,
,
,
,
,
Omdat de kerk is aangemerkt als Gemeentelijk Monument wordt de aanvraag behandeld in het bijzijn van de erfgoeddeskundigen van de adviescommissie. Het plan zal daarom ook getoetst worden aan de Erfgoedwet erfgoedverordening erfgoedbeleid monumentenbeschrijving (voor de melding van de status en positionering) en het bouwhistorisch onderzoek zoals vermeld bij beoordeelde gegevens en de Richtlijnen ERM als ook aan artikel 8. 80 van het besluit kwaliteit leefomgeving. ,
,
,
-eerdere versies van het plan zijn van een reactie voorzien door de commissie. Meest recent op 04-10-’24 en 01-11-2024. -bij de planbehandeling op 21 maart 2025 zijn de ontwikkelaar (digitaal) en de ontwerper aanwezig. BEVINDINGEN A. Bouw Historisch Onderzoek / rapport: (ongewijzigd ten opzichte van advies van 6 september 2024) De commissie spreekt met veel waardering over het rapport. Zij heeft toch nog de volgende opmerkingen en aanvullingen op het rapport: -de ruimtelijkheid van het gebouw (interieur) en de expressie van het gebouw (exterieur) komt in het rapport onvoldoende tot uiting en wordt bijgevolg niet als apart aspect van de architectuur gewaardeerd. Dat vindt de commissie een manco in het onderzoek en de waardenstelling. -Het BHO zou sterker onderscheid kunnen maken tussen het oorspronkelijk ontwerp en latere toevoegingen. In dat verband dienen de originele wanden in de “sacristie-zone” van een hoge monumentale waarde voorzien te worden. -het rapport noemt nauwelijks de pastorie als onderdeel van het monumentaal religieus ensemble. De pastorie hoort er echter zeker bij zie besluit redengevende beschrijving Monument op 06-11- 1996. -de verhoging van het priesterkoor en de hekwerkjes vóór het altaar worden in de waardering een positieve cultuurhistorische waarde toebedeeld. De commissie vindt een hoge cultuurhistorische waarde passender.
-de ontwerper / maker van de plastiek in de toren is niet bekend. Nader onderzoek hiernaar is gewenst. ,
,
B. Woningen in het park De positionering massavorm expressie en materiaal en kleuren van de woningen lijkt goed gekozen voor deze plek. De dakrand oogt wel erg fors. Enige subtiliteit zal het ontwerp ten goede komen. Bij de toevoeging van woningen in het park is zo te zien goed gekeken naar de bestaande zichtlijnen naar de fysieke verbindingen naar de beeldbepalende groenelementen en dito waterpartijen en dergelijke meer zoals eerder gesteld door de stedenbouwkundige en door de commissie. De beeldbepalende bomen zijn inmiddels geïnventariseerd en goed ingepast in het totaalplan. De vijver ten noorden van de kerk bedoeld als retentie voor overtollig hemelwater zal nog in het inrichtingsplan van het buitenterrein worden verwerkt. De commissie pleit er nogmaals voor om een landschapsarchitect mee te laten denken. ,
,
,
,
,
,
C.
Voorlopig Ontwerp Kerkgebouw
De commissie
constateert
herbestemmen. het
gebouw
in
aanmerking
de
ruimtelijkheid
het
van
door
lood-gedeelte
dat
goed De
de
bij
aan
betonnen
minder
nu
veel
balken
de
aan
doordat
wordt
achterzijde
het
van
alzijdig ingepakt
ze
zijn gewijzigd
beeld
de
en
bereiken,
wat
conform
de
is ook
het dak
als
de commissie
Het
worden
in het
-indien
er
de
naam
van
komen,
moeten
ingrepen
in de
zijgevels
sluiten
door de
24
van
komen
iets
voor
vensters
Nadere
isoleren
is in dit kader
zinvol
van
gebouw
uitkomen,
vliesgevel.
het
vorige ontwerp.
bouwhistorisch
kan
en
de constructie
best intact.
wordt
het
van
de
adviseert
onderzoek
De deuren of de te
zijn
minder
nu
oorspronkelijke
reconstrueren
of de
deuren
voeren.
deuren
de
aan
de
om
balken
een
zijgevels zijde
is
en
materialisering
is
aan
de
wat
buitenzijde,
adviseur te
Ook
aanzien
en
het
ten
glas-in-lood
naar
de
van
kerk.
logisch, daarbij blijven
bouwfysisch
aangepast worden
geplaatst
in de
binnen
detaillering
van
monumenten.
wordt
belangrijk
de
dat te
om
niet de voorkeur
raadplegen
van
het
van
affiniteit
met
en
bouwfysische aspecten
zelf.
behoefte.
is links in de open
ruimte,
niet in de
zichtas,
een
goed
om
te
plek.
-de commissie
pleit voor
voorkomen
iedere
woning
met
naar
beneden
haalt.
dat
het
totaalplaatje
-de
heg
aan
dakrand
onder
De commissie
het interieur
lift in het
een
voorstelbare
glas-in-lood-venster
gewijzigd,
plan.
specifieke ervaring op gebied jonge tussen de glazen pui achter het glas-in-lood-venster van
die
van
en
het
gebouw,
opzichte
belang bij de
bovenop
gekozen
heeft.
kleurstelling
zou
voorliggende plan.
gebouw terug
de
betreurt.
het
-de
in het
waarde
voorgestelde invulling
schitterende
opgenomen;
ten
uit te
van
verhoudingen
ook
de
rechts worden
geval
commissie
afbeelding
vorige ontwerp
abstrahering van
het
in zich: door
en
in ieder
zou
in het ontwerp
hoofdentreedeuren
abstract vormgegeven,
isoleren
links
voor
status.
met
het
het voorstel
bouwhistorische
en
ontwerper
gerespecteerd,
mate
door
karakteristiek.
-De
-deze
de
en
buitenste traveeën
buitenbergingen zijn prima geïntegreerd
volgens
cultuur-
sterke aspecten
hoge
wordt
Rijksmonumentale
een
ontwikkelaar
-De
het
voor
linker travee,
balustrade
bestaande
toegangsdeuren
de afleesbare
en
de
in
sloop gered
voor
deskundig glas-in-lood-bedrijf zorgvuldig ingepast moeten worden in het glas-inbehouden blijft en, waar nodig, gerestaureerd wordt. De doopkapel blijft volledig
uiting
tot
in de
kerk
een
interieure de
gebouw
alleen de
(geanonimiseerd) B. aanwezig
bijvoorbeeld behouden;
de
komen
ontwerp draagt
blijft grotendeels behouden, maker
kunnen
complimenteert nogmaals
aangepast voorlopig
wordt
dat
genoegen
Gelet op de verschijningsvorm
zelfs
De commissie Het
met
de voorkant
een
is
gezamenlijke zonwering
ontworpen
een
een
individuele
passende
manier
oplossing
om
een
komt
aan en
natuurlijke
de
voorzijde (westkant)
daardoor
overgang
de visuele
te
samenhang
creëren tussen
in
het
OMGEVINGSDIENST
ZUIDOOST-BRABANT,
openbare voorplein
en
de
privé-buitenruimte,
direct
grenzend
aan
het
gebouw.
instandhouding
van
cultuurhistorische
CONCLUSIE In het
kader
van
de commissie
uitwerking
op
goede omgevingskwaliteit grond
af. Verdere
van
het
en
bovenstaande
uitwerking kan,
wat
de
om
op
hoofdlijnen
commissie
betreft,
akkoord al
te gaan
plaatsvinden
en
waarden wacht
in functie
adviseert
de verdere van
de
Omgevingsvergunning.
aanvraag
BEOORDEELDE
GEGEVENS
-Voorontwerp boekje
dd.
-De
plek
omgeving zijn bekeken
De
adviescommissie,
en
de directe
(geanonimise rd)
(geanonimiseerd) (geanonimiseerd) (geanonimiseerd) (geanonimiseerd)
feb. 2025.
(geanonimiseerd)
via Streetsmart
op straatniveau
(Architectuur
en
stedenbouw)
(Architectuur
en
restauratie)
en
alzijdig
vanuit de lucht.
(Bouwhistorie)
(geanonimiserd)
OMGEVINGSDIENST
ZUIDOOST-BRABANT