R- 5 bijlage Uitvoeringsprogramma woon-welzijn-zorgvisie 2024-2028

Uitvoeringsprogramma 2024-2028 Uitvoeringsprogramma 2024-2028 Woon-welzijn-zorg visie gemeente Someren

Gemeente Someren 17 december 2024 Definitief

DATUM

17 december 2024

TITEL

Uitvoeringsprogramma 2024-2028

OPDRACHTGEVER

Gemeente Someren

AUTEUR(S)

Martin Blijenburg Iris Voncken

PROJECTNUMMER

762.102

STATUS

Definitief

Tivolilaan 205 6824 BV Arnhem Postbus 1174 6801 BD Arnhem www.companen.nl info@companen.nl 026 351 25 32 KvK-nummer: 09035291 BTW-nummer: NL001826517B01

Inhoud Inleiding

4

1 1.1 1.2 1.3 1.4

Uitvoeringsprogramma Inleiding Toekomstbestendige ondersteuning Geschikte woonomgeving Een passende woningvoorraad

5 5 6 9 11

2 2.1 2.2 2.3

Afwegingskader Inleiding Randvoorwaarden Afwegingskader

14 14 14 17

Inleiding Dit uitvoeringsprogramma volgt uit de Woon-welzijn-zorg visie van Someren. Het uitvoeringsprogramma betreft een concrete uitwerking van deze visie, dat aanzet tot actie. Het uitvoeringsprogramma bevat concrete acties die zijn gekoppeld aan de speerpunten in de visie en bevat een afwegingskader voor woning- en woonzorginitiatieven. De definities waarvan gebruikt wordt gemaakt in dit stuk zijn conform Begrippenlijst Wonen MRE1 en monitoring vindt plaats via JUNO.

1 Begrippenlijst Wonen (MRE)

762.102 | Uitvoeringsprogramma 2024-2028

4

1 Uitvoeringsprogramma 1.1 Inleiding In de woon-welzijn-zorg visie zijn drie thema’s geformuleerd: 1. Toekomstbestendige ondersteuning 2. Geschikte woonomgeving 3. Een passende woningvoorraad Voor elk van deze thema’s is in de woon-welzijn-zorgvisie uiteengezet wat de ambitie en speerpunten van de gemeente zijn. In de hierop volgende pagina’s zijn tabellen opgenomen met concrete maatregelen die hieruit volgen. Sommige van deze maatregelen worden op het moment van schrijven al uitgevoerd, anderen zullen om een meer actieve inzet vragen, vanuit de gemeente en/of vanuit corporaties, de markt, zorgpartijen, welzijnsorganisaties en inwoners. De trekkers, partners, het tijdspad en in welke kernen de actie wordt uitgevoerd wordt per actie in de tabel weergegeven.

762.102 | Uitvoeringsprogramma 2024-2028

5

1.2 Toekomstbestendige ondersteuning Speerpunten Inzetten op preventie

Acties: Wat? •

•

•

Bijeenkomsten organiseren die inwoners informeren over valpreventie of gezonde voeding. Zorgen dat inwoners meer gebruik maken van de fiets i.p.v. de auto. Wandelen bevorderen (stoepen beter begaanbaar maken en toegankelijkheid)

Hoe? We zijn bezig met het gezond en actief leven akkoord; hierbij zetten we ook met name in op preventie.

Trekker? Gemeente

De initiatieven "Goed voor elkaar" en "Maak rimpels" zijn al lopende initiatieven in Someren gericht op het vormen van netwerken. Deze initiatieven gebruiken we om leerervaring op te doen en deze uitkomsten trekken we breder in de dorpen, voor zowel jong als oud. We zorgen ervoor dat mensen betaalbaar kunnen sporten door middel van subsidie. Voor mensen met een beperkt inkomen, is er de Regeling Meedoen. Via deze regeling ontvangen inwoners van Someren maximaal € 200 voor sport, muziek, cursussen, lidmaatschap of uitstapjes. De Regeling Meedoen vergoedt alle maatschappelijke, educatieve, sportieve of culturele activiteiten. We bieden mensen de mogelijkheid om trainingen te volgen voor valpreventie.

Onis Welzijn

We voeren preventieve huisbezoeken uit. Dit wordt gedaan door dorpsondersteuners en ouderenwerkers. Zij controleren of iemand een netwerk heeft, of de woonomgeving geschikt is, of iemand staat ingeschreven bij de gemeente, etc.

762.102 | Uitvoeringsprogramma 2024-2028

Partners? Onis Welzijn LEEF KBO GGD BZO Scholen Bibliotheek ORO Fysiotherapeuten Etc. Gemeente KBO

Gemeente

GR Peelgemeenten Verenigingen

Onis Welzijn

Gemeente Fysiotherapeuten

Onis Welzijn

Tijdspad? 2024 t/m 2026

In welke kernen? Alle kernen

Maak Rimpels: 2023 t/m 2025 Goed voor Elkaar: 2024 Doorlopend

Alle kernen

2024 t/m 2026

Alle kernen

Doorlopend

Alle kernen

Alle kernen

Gemeente

6

Speerpunten Stimuleren van zelf- en samenredzaamheid

Acties: Wat? •

•

Ondersteunen en stimuleren van mantelzorg

•

Inzetten op bewustwording van jong en oud (bewustwordingscampagnes of lesgeven aan jongeren op scholen en aan toekomstige ouderen bij bedrijven) Inwoners aanmoedigen om community-evenementen zelf te organiseren met eventuele financiële steun, promotionele hulp of toegang tot faciliteiten vanuit de gemeente.

Mantelzorgers op de hoogte brengen van logeerhuizen en onderzoeken hoe pre-mantelzorgwoningen gefaciliteerd kunnen worden.

762.102 | Uitvoeringsprogramma 2024-2028

Hoe? We geven een campagne vorm die gaat over langer zelfstandig wonen om mensen te informeren over hun mogelijke toekomst en de mogelijkheden in het huidige of een ander huis. Hiervoor maken we gebruik van de al aanwezige "Awareness campagne" van de KBO en zetten we deze in de gehele gemeente in. We onderzoeken of de inzet van een wooncoach ten behoeve van een meer passende woning voor ouderen meerwaarde heeft. Versterken sociale basis komt ook terug in het gezond en actief leven akkoord. De gemeente start in het najaar van 2024 met het opstellen van een beleidsvisie op sociale basis. Deze visie wordt geïntegreerd in het gezondheidsbeleid. Door het gebruik van (maatschappelijke) stages willen we bewustwording bij jongeren creëren. Dit zal jongeren helpen om te leren zien wanneer iemand zorg nodig heeft. Denk hierbij aan het herkennen van gedrag. Supermarkten en horeca trainen hun personeel al bij dementieverschijnselen. Dit is een voorbeeld van wat we onderdeel willen maken van (maatschappelijke) stages. We onderzoeken op welke wijze de inzet van cliënt- en dorpsondersteuners zelf- en samenredzaamheid kan stimuleren.

We stellen beleidsregels voor pre-mantelzorgwoning / meer generatiewoningen op. Er wordt al een onderzoek uitgevoerd naar de knelpunten van mantelzorgers. We wachten de uitkomsten van dit onderzoek af en kijken wat er moet gebeuren in de beleidsvorming.

Trekker? KBO

Partners? Gemeente Scholen Ondernemers Onis Welzijn

Tijdspad? 2025

In welke kernen? Alle kernen

Gemeente

woCom KBO Onis Welzijn KBO Verenigingen

2026

Alle kernen

2025

Alle kernen

Gemeente/O nderwijs

Winkels Supermarkten Horeca Onis Welzijn

Doorlopend

Alle kernen

Gemeente

Onis Welzijn MEE Zorgbelang Bewoners- en wijkraden WMOconsulenten Onis Welzijn

Doorlopend

Alle kernen

2025

Alle kernen

2024-2025

Alle kernen

Gemeente

Gemeente Gemeente

7

Speerpunten Beschikbaarheid van medische zorg

Meer passende woningen voor mensen met een zorg- en ondersteuningsvraag

Acties: Wat? •

•

Gebruik maken van technologie in de zorg

Gemengde woonwijken creëren waar wonen, zorg en welzijn op elkaar aansluiten

762.102 | Uitvoeringsprogramma 2024-2028

Hoe? De gemeente gaat gesprekken voeren met de GGD over de basistaken. We zetten in op preventie, eigen kracht/normaliseren en stevige gebiedsteams met als doel dat de mensen die medische zorg echt nodig hebben die ook nog kunnen krijgen. We bieden (maatschappelijke) stages aan, ook t.b.v. de werkgelegenheid. Dit zorgt dat studenten die Someren als herkomstgemeente hebben, ook in Someren een (maatschappelijke) stage kunnen lopen, wat weer zorgt voor meer werkgelegenheid in onze gemeente. We zetten in op technologische hulpmiddelen, maar gebruiken ook andere, niet technologische hulpmiddelen. Een voorbeeld hiervan is de schijf van 5, zoals deze door diverse zorgaanbieders al wordt gehanteerd. We verdelen de markt over zorgaanbieders. Hierbij maken we gebruik van 1 algemeen meldpunt waar mensen naartoe kunnen bellen als ze hulp nodig hebben. Daarna bepalen zorgaanbieders met elkaar wie van hen hulp zal verlenen. Realisatie zorggeschikte woningen/ zorgplaatsen psychogeriatrie en somatiek: 5 tot 45 (2040) Realisatie Geclusterd wonen 125 tot 435 (2040)

Trekker? Gemeente

Partners? GGD

Tijdspad? 2024-2025

In welke kernen? Alle kernen

Gemeente Zorgaanbieders

Scholen (het Varendonck) Zorgaanbieders Onis Welzijn Zorgaanbieders

Doorlopend

Alle kernen

Doorlopend

Alle kernen

Alle kernen

Zorgen voor 10 woningen per jaar voor uitstroom uit zorg (niet senioren)

Gemeente

Savant gaat onderzoeken in hoeverre zij leegstand van zorggeschikte woningen kan verhelpen door gemengde complexen te creëren. Savant is onderzoek aan het doen naar een vastgoedstrategie. De uitkomsten hiervan zullen bijdragen aan een beter woonaanbod.

Gemeente

Zorgaanbieders

Huisartsen Medisch domein

2025

Gemeente

Marktpartijen

Doorlopend

Gemeente

Doorlopend

Savant

Markt zorgpartijen woCom Markt zorgpartijen woCom woCom

Savant

Gemeente

Doorlopend

Alle kernen

8

1.3 Geschikte woonomgeving Speerpunt Stimuleren van ontmoeting

Acties: Wat? •

•

•

In elke kern en wijk is er mogelijkheid tot ontmoeting in de openbare ruimte en/of ontmoetingsruimten Samenwerken met partners om bestaande ontmoetingsplekken te verbeteren of nieuwe te creëren. Inzetten middelen uit het gezond en actief leven akkoord (onderdeel leefomgeving)

762.102 | Uitvoeringsprogramma 2024-2028

Hoe? Aan de voorkant van projectontwikkeling geven we mee dat er rekening gehouden moet worden met ontmoeting. Dit doen we via een afwegingskader. We inventariseren alle ontmoetingsplekken in de gemeente en onderzoeken waar bestaande ontmoetingsplekken versterkt moeten worden, of nieuwe plekken gecreëerd moeten worden. Versterken kan door middel van het toevoegen van een eetpunt. Nieuwe plekken toevoegen kan ook door het toevoegen van buurtbankjes of het soepeler omgaan met het verlenen van vergunningen voor een terras. Initiatieven uit de samenleving gericht op inclusieve samenleven/samenredzaamheid versterken. Hierbij maken we gebruik van reeds aanwezige budgetten bij de gemeente en partners in de wijken en/of eventuele subsidiemogelijkheden om hieraan bij te dragen. We onderzoeken de mogelijkheden om buurtverbinders in te zetten. Ook leggen we de verbinding met dorpsondersteuners om hier een rol in te spelen. We communiceren beter over de mogelijkheden tot ontmoeting. Onderdeel hiervan is het toevoegen van een kaart / lijst met ontmoetingsplekken in de welkomstpakketjes die al door de gemeente worden verstuurd. We bevorderen een betere ondersteuning van wijkraden en hun initiatieven.

Trekker? Gemeente

Partners? woCom Onis Welzijn Wijkraden Gemeente woCom Onis Welzijn Wijkraden

Tijdspad? 2024-2025

In welke kernen? Alle kernen

2025-2026

Alle kernen

Gemeente woCom

Gemeente woCom

2026

Alle kernen

Onis Welzijn

Gemeente woCom

2026

Alle kernen

Gemeente

KBO Onis Welzijn Savant

2025-2026

Alle kernen

Gemeente

Dorps- en wijkraden Onis Welzijn

2025-2026

Alle kernen

Gemeente

9

Behoud en verbetering van voorzieningenniveau

Bereikbaarheid

•

• •

Inzetten op secundaire voorzieningen in Someren-dorp en op primaire voorzieningen in alle kernen.

Goede OV-verbinding en goed en veilig fietsnetwerk. Deelmobiliteit stimuleren

762.102 | Uitvoeringsprogramma 2024-2028

We stellen een visie op over het voorzieningenniveau van de kerkdorpen. Daarnaast inventariseren we welke acties er nog open staan in de gebiedsvisies van woCom en pakken we dit verder op. In het kader van het (nog vast te stellen) gezondheidsbeleid inventariseert de gemeente de bestaande voorzieningen binnen de kerkdorpen. Bij de keuze van woningbouwlocaties en de invulling daarvan houden we, vanuit positieve gezondheid, rekening met de kernwaarden gezonde leefomgeving (GGDGHOR.nl). We zorgen voor informatiepunten in alle kernen, waar mensen informatie kunnen vragen, kunnen ontmoeten en een kopje koffie kunnen drinken. We verbeteren het onderhoud en de veiligheid van de wegen in Someren. We doen onderzoek naar de mogelijkheden voor deelmobiliteit.

Gemeente

woCom zorg- en marktpartijen

2026

Alle kernen

Gemeente

GGD

Doorlopend

Alle kernen

Gemeente

woCom Onis Marktpartijen

2026

Alle kernen

Gemeente

Doorlopend

Alle kernen

Gemeente

Doorlopend

Alle kernen

10

1.4 Een passende woningvoorraad Speerpunten We bouwen volgens de behoefte

Acties: Wat? •

• • •

Bouwen om doorstroming op gang te krijgen

•

•

•

•

Minimaal 880 woningen bouwen, zoals in de woondeal staat beschreven. Hiervan minimaal 245 sociale huurwoningen tot 2030. In totaal 2/3 betaalbaar Dynamisch grondbeleid Uitwerken standplaatsenbeleid Evaluatie en actualisatie arbeidsmigrantenbeleid

Hoofdlijn bij nieuwbouw: ‘kleinere’ koop- en huurwoningen die zowel betaalbaar als levensloopgeschikt zijn In de kernen is er een mogelijkheid om met appartementencomplexen de hoogte in te gaan. In het buitengebied zetten we in op een woonvorm die past bij de landelijke uitstraling van de omgeving. Stimuleren CPO-projecten

762.102 | Uitvoeringsprogramma 2024-2028

Hoe?

Trekker?

Partners?

Tijdspad?

In welke kernen?

We maken een toets-/ afwegingskader en monitoren via JUNO Betaalbaar bouwen: zelfbewoningsverplichting handhaven, starterslening. Betaalbaar houden: kavel- en woninggrootte, beperken uitbreidingsmogelijkheden woning, erfpacht, verkoop onder voorwaarden We doen onderzoek naar een vereveningsfonds (Nota Kostenverhaal gekoppeld aan Omgevingsvisie) We doen onderzoek naar de behoefte aan woonwagenstandplaatsen en actualiseren het huidige standplaatsenbeleid We evalueren en actualiseren het lokale arbeidsmigrantenbeleid We nemen op dat in specifieke situaties afspraken met woCom worden gemaakt over voorrang en/of met ontwikkelaars (eerst lokaal aanbieden). We stellen een doelgroepenverordening/regels omgevingsplan op We streven naar minimaal 50% nultredenwoningen

Gemeente

woCom Marktpartijen

2024/2025

Alle kernen

Gemeente

Doorlopend

Alle kernen

Gemeente

Doorlopend

Alle kernen

We onderzoeken of er stimuleringsmaatregelen mogelijk zijn om nieuwbouwwoningen levensloopbestendig te maken

Gemeente

Gemeente

Marktpartijen

2025

Alle kernen

Gemeente

woCom

2025

Alle kernen

Gemeente

Marktpartijen

2025

Alle kernen

Gemeente

Gemeente woCom

Doorlopend

Alle kernen

2025

Alle kernen

Doorlopend

Alle kernen

2026

Alle kernen

Gemeente Gemeente

Gemeente woCom Marktpartijen

11

Gemengd bouwen en wonen

•

Flexibeler gebruik van de bestaande voorraad

•

Inzetten op sociale huur

• •

Zorgen voor een combinatie van diverse woningtypen, zoals appartementen, rijwoningen en vrijstaande woningen, allemaal in verschillende prijssegmenten, zodat er een inclusieve omgeving ontstaat die mensen van verschillende achtergronden en inkomensniveaus aantrekt. Toestaan splitsen van woningen, meergeneratiewoningen en friendscontracten

Het realiseren van minimaal 30% van de nieuwbouw als sociale huur Opstellen van een urgentieverordening

762.102 | Uitvoeringsprogramma 2024-2028

We bouwen diverse woonconcepten. Hierbij kan gedacht worden aan gemengde woonprojecten waar zowel senioren als starters gehuisvest kunnen worden.

Gemeente woCom Marktpartijen

We stimuleren doelgroepen, maar houden het multifunctioneel

We brengen de voordelen, nadelen en risico's van een flexibeler gebruik van de woningvoorraad in kaart en stellen kaders op. We analyseren transformatiekansen van verzorgingstehuizen (uitfasering van de VV4) We sluiten aan bij de regionale verordening mits er voldoende ruimte is voor lokaal maatwerk.

Gemeente Savant

woCom

Gemeente

Minimaal 30% sociale huur in de (grote) plannen

Gemeente

We bouwen naar behoefte en houden rekening met de vraagdruk en de ontwikkeling van de doelgroep voor de sociale huursector in de kernen op de lange termijn.

Gemeente

woCom Marktpartijen woCom

Doorlopend

Alle kernen

Doorlopend

Alle kernen

2025/2026

Alle kernen/buitengebied

2025

Someren-dorp

Uitvoering na inwerkingtreding Wet regie volkshuisvesting Doorlopend

Gehele gemeente

Doorlopend

Alle kernen

Alle kernen

12

Een duurzame woningvoorraad

•

•

•

Stimuleren en ondersteunen van onze inwoners als het gaat om het verduurzamen van hun woning. Geen sociale huurwoningen met een E, F of G-label vanaf 2028, zoals afgesproken met woCom. Inzetten voor het klimaatadaptief, circulair en natuurinclusief maken van de woningvoorraad.

762.102 | Uitvoeringsprogramma 2024-2028

Dit is belegd in het gemeentelijk beleid (zie: https://www.somerennatuurlijkduurzaam.nl/home)

Gemeente

Doorlopend

Alle kernen

13

2 Afwegingskader 2.1 Inleiding Dit hoofdstuk begint met het schetsen van de randvoorwaarden. Hierbij bespreken we eerst het totale woningbouwprogramma en gaan we nader in op de voorwaarden naar grootte van een project. Hierna volgt een afwegingskader voor nieuwe initiatieven rondom wonen en wonen met zorg. Het schematische stappenplan op pagina 17 wordt in de daaropvolgende pagina’s verder uitgelegd.

2.2 Randvoorwaarden Totale woningbouwprogramma Het totale woningbouwprogramma van de gemeente voldoet aan de volgende uitgangspunten: Tabel 1: Totale woningbouwprogramma, gemeente Someren Woningtype Percentage Sociale huur minimaal 30% Middenhuur 5-10% Dure huur 0-5% Sociale koop minimaal 10% Lage middeldure koop minimaal 10% Midden middeldure koop 10-15% Hoge middeldure koop 15-20% Dure koop maximaal 20% Maximaal 50% appartementen Minimaal 50% levensloopgeschikt Minimaal 75% levensloopgeschikt of eenvoudig levensloopgeschikt te maken

762.102 | Uitvoeringsprogramma 2024-2028

Someren kiest voor een gedetailleerd overzicht, zodat het wenselijk programma helder is en afwijkingen van het onderstaand afwegingskader (de uitgangspunten per project) eenduidig te motiveren zijn. Toelichting Het woningbouwprogramma wijkt af van het ‘gewenst woningbouwprogramma’ zoals opgenomen in bijlage 2 van de woon-welzijn-zorgvisie. We wijken op 2 punten af. Dit heeft ook gevolgen voor de rest van het programma: • Het percentage dure sector. Deze afwijking is noodzakelijk omdat we het van belang vinden een reële basis te hebben voor de realisatie van gemêleerde woonwijken en wooncomplexen. Daarbij hoort ook het duurdere segment. Daarnaast draagt aanbod voor ‘wensverhuizers’ bij aan een gezonde woningmarkt. Wensverhuizers zorgen (ook) voor doorstroming en een dynamische(re) woningmarkt. Het percentage dure sector (huur en koop) houden we wel (ruim) onder de afspraken uit de Regionale Woondeal. Op basis van de Regionale Woondeal ‘mag’ maximaal 1/3 van de nieuwbouw in het dure segment worden gerealiseerd.

Voorwaarden naar grootte project Algemene voorwaarden • Zelfstandige woningen/studio’s zijn minimaal 40m2 GBO • Wonen achter wonen is niet gewenst. Het uitgangspunt is dat alle woningen een directe relatie (zicht) moeten hebben op de openbare ruimte • Anti-speculatiebeding van 3 jaar wordt doorgelegd aan koper of huurder • Er geldt een zelfbewoningsplicht voor alle nieuwbouwwoningen • Start van de bouw moet binnen 3 jaar na afronding van de planologische procedure en binnen 1 jaar na het onherroepelijk worden van de vergunning

14

• • •

•

•

Nieuwbouwwoningen worden verkocht en verloot conform het gemeentelijk toewijzingsprotocol projectwoningen 2021 Woningen in het middenhuursegment moeten minimaal 15 jaar in hetzelfde prijssegment blijven, voor sociale huur is dit 25 jaar We zijn terughoudend in het verlenen van medewerking aan perceelsplitsingen. Dit betreft aanvragen waarbij een bestaande woning gehandhaafd blijft en een gedeelte van de tuin kadastraal is of wordt afgesplitst ter realisatie van één nieuwe woning op het afgesplitste perceel. Na woningsplitsing (splitsing van een bestaand pand) is kadastrale splitsing van het perceel wel toegestaan. Bij woningbouwplannen waar levensloopbestendige woningen in verwerkt zijn, is het uitgangspunt dat de VAC in de ontwerp- en bestekfase betrokken wordt. Gezien de beperkte capaciteit binnen de ambtelijke organisatie, bestaat er een kans dat er in de nabije toekomst een tijdelijke maatregel wordt ingesteld. Deze maatregel moet er voor zorgen dat de beschikbare capaciteit op de juiste manier ingezet kan worden.

Voorwaarden projecten 1-3 woningen • Hieraan worden geen voorwaarden opgelegd naar prijscategorie • Prijssegment en huur/koop moet wel bij de aanvraag kenbaar worden gemaakt aan de gemeente Voorwaarden projecten 4-9 woningen • Minimaal 30% sociale sector (huur of koop) • Maximaal 20% dure sector (huur of koop) • Prijssegment en huur/koop moeten bij de aanvraag kenbaar worden gemaakt aan de gemeente

762.102 | Uitvoeringsprogramma 2024-2028

Voorwaarden projecten 10-29 woningen • Minimaal 30% sociale huur (bij geen belangstelling vanuit de woningcorporatie zijn deze om te zetten in sociale koop en/of lage middeldure koop) • Minimaal 10% sociale koop en/of lage middeldure koop • Maximaal 20% dure koop • Minimaal 50% levensloopgeschikt/nultredenwoning • Prijssegment en huur/koop moeten bij de aanvraag kenbaar worden gemaakt aan de gemeente • De koopsegmenten kunnen in overleg met de gemeente omgezet worden in huur in hetzelfde prijssegment, mits het percentage huur in het betreffende segment in het totale woningbouwprogramma niet wordt overschreden Voorwaarden projecten 30 woningen of meer • Sociale huur: minimaal 30% • Sociale koop: minimaal 10% • Lage middeldure koop: minimaal 10% • Midden middeldure koop: 10-15% • Hoge middeldure koop: 15-20% • Dure koop: maximaal 20% • Minimaal 50% levensloopgeschikt/nultredenwoning • Prijssegment en huur/koop moeten bij de aanvraag kenbaar worden gemaakt aan de gemeente • De koopsegmenten kunnen in overleg met de gemeente omgezet worden in huur in hetzelfde prijssegment, mits het percentage huur in het betreffende segment in het totale woningbouwprogramma niet wordt overschreden

15

Afwijken, extra voorwaarden en prioriteit Het college behoudt de mogelijkheid om, op gemotiveerde basis, af te wijken van de gestelde voorwaarden. Deze afwijking kan worden onderbouwd door verschillende overwegingen, waaronder (maar niet beperkt tot): • De passendheid binnen het totale woningbouwprogramma en de gevolgen hiervan • Specifieke kenmerken van het project, zoals de beoogde doelgroep of de locatie. Daarnaast kan het college gemotiveerd extra voorwaarden opleggen. Dit kan bijvoorbeeld het geval zijn wanneer het aandeel appartementen in het totale woningbouwprogramma te hoog wordt, of wanneer het percentage levensloopbestendige woningen te laag is. Met oog op de toenemende behoefte aan geclusterde woonvormen in zowel de koop- als vrije sector huursector, kan het college tevens vaststellen dat er voldaan moet worden aan de voorwaarden voor geclusterd wonen.

woonzorgconcepten. De kaders voor deze projecten worden per project door het college vooraf vastgesteld. Het college kan daarnaast besluiten Collectief Particulier Opdrachtgeverschapprojecten op basis van initiatieven van bijvoorbeeld Dorps- en wijkraden en/of specifieke doelgroepen te faciliteren, indien zij aanvullend zijn op het voorgaande en een meerwaarde hebben voor het dorp of de wijk. Dit kan zijn op gemeentelijke grond, maar het kan ook betekenen dat aan initiatiefnemers/ontwikkelaars wordt gevraagd projecten in overleg-samenwerking met potentiële gegadigden te ontwikkelen.

Indien er keuzes moeten worden gemaakt bij de behandeling van woningbouwprojecten, worden de volgende aspecten als leidend beschouwd voor een hogere prioriteit: • Projecten met biobased en houtskeletbouw; • Woonzorgprojecten, mits deze aansluiten bij de lokale behoeften (zoals omschreven in het afwegingskader); • Levensloopgeschikte, geclusterde of zorggeschikte woningen.

Gebiedsontwikkelingen, CPO, woonzorgconcepten Bij gebiedsontwikkelingen zijn de voorwaarden conform de voorwaarden ‘projecten 30 woningen of meer’ van toepassing. Daarnaast kan het college besluiten dat bij gebiedsontwikkelingen/uitbreidingslocaties een door het college te bepalen gedeelte gereserveerd wordt voor projecten onder (Collectief) Particulier Opdrachtgeverschap (CPO, De Derde Bouwstroom) en/of

762.102 | Uitvoeringsprogramma 2024-2028

16

2.3 Afwegingskader

762.102 | Uitvoeringsprogramma 2024-2028

17

Toelichting:

Stap 2: Behoeftetoets

Het afwegingskader heeft betrekking op zowel woon- als woonzorginitiatieven. Dit heeft te maken met het algemene beleid dat gericht is op het brengen van zorg achter de voordeur (met een ‘vrije’ keuze van betrokkenen voor de zorg verlenende instantie). Hierdoor verwachten we steeds meer wooninitiatieven die wel geschikt moeten zijn voor het verlenen van zorg, maar waarbij de zorg niet aan de voorkant is betrokken. Bij woonzorginitiatieven is een zorginstelling initiatiefnemer of mede-initiatiefnemer. In dat geval moet de zorg aan de voorkant beoordeeld worden en toetsen we ook “Organisatie zorg” in Stap 3. Bij wooninitiatieven is dit niet het geval.

Met deze stap toetst de gemeente in hoeverre een initiatief bijdraagt aan de realisatie van de ambities. In welke mate draagt het initiatief bij aan de behoefte aan (woonzorg)woningen/plekken in de gemeente? Deze opgave (het verschil tussen de toekomstige vraag en het huidige aanbod) is beschreven in de Woon-welzijn-zorg visie Someren 2024-2040.

Stap 1: Toets aan kaders Er wordt getoetst op de volgende kaders: • Woon-welzijn-zorg visie Someren 2024-2040 • Omgevingsvisie Someren • Omgevingsplan Someren • Regionale afspraken over woningbouw voor aandachtsgroepen Getoetst wordt of het initiatief aansluit bij de gemeentelijke uitgangspunten op het gebied van wonen, welzijn en zorg. Resultaat van de toets Positief: Past het initiatief binnen de beleidskaders, dan wordt stap 2 getoetst. Negatief: Past het initiatief niet binnen de beleidskaders? Dan wordt negatief geadviseerd ten aanzien van het initiatief. Aan de indiener wordt aangegeven waarom negatief wordt geadviseerd. De indiener wordt de gelegenheid geboden een aangepast plan in te dienen. Door middel van overleg met de initiatiefnemer wordt geprobeerd het initiatief om te buigen naar een initiatief dat wel kan bijdragen aan de gemeentelijke behoeften.

762.102 | Uitvoeringsprogramma 2024-2028

Kwantitatieve behoefte Het betreft de toets op hoe het initiatief bijdraagt aan de kwantitatieve behoefte aan woningen voor een specifieke doelgroep op een specifieke plek, nu en in de toekomst. Waarom deze doelgroep? Waarom hier? Hoe ontwikkelt de kwantitatieve behoefte zich en hoe speelt dit initiatief hierop in? • Kwantiteit algemeen: Hoeveel woningen of plekken worden gerealiseerd in dit plan? • Kwantitatieve behoefte in gemeente: Is er binnen de gemeente een tekort aan woningen voor de doelgroep waar het initiatief zich op richt? • Kwantitatieve behoefte in specifieke kern: Is er in deze kern een groot verschil tussen vraag en aanbod voor deze doelgroep (en dus behoefte aan een dergelijk initiatief)? Kwalitatieve behoefte Het betreft de toets op hoe het initiatief bijdraagt aan de kwalitatieve behoefte van zorgdoelgroepen in Someren. • Kwaliteit algemeen: Wat voor soort woningen worden er gerealiseerd in dit plan? (Intramurale plekken, geschikt maken bestaande woningen, geclusterde woonvormen, e.d.).

18

Diversiteit Het betreft de toets op hoe het initiatief bijdraagt aan het vergroten van de diversiteit van het woningaanbod in de gemeente en kernen. • Biedt het initiatief iets wat er nog niet (of onvoldoende) is in Someren? (denk aan variatie in prijsklasse, doelgroepen, woonconcept) • Biedt het initiatief iets wat er nog niet (of onvoldoende) is in deze kern? (denk aan variatie in prijsklasse, doelgroepen, woonconcept) Urgentie doelgroep (Aandachtsgroepen) Het betreft de toets op hoe het initiatief voorziet in het oplossen van een acuut probleem. • Op welke doelgroep(en) richt het initiatief zich? • Wat is de woonbehoefte van de aandachtsgroep? Is er binnen deze doelgroep sprake van een langdurig tekort aan aanbod? • Valt de doelgroep onder de verplichte urgentiecategorieën in de huisvestingsverordening? Urgentie realisatie Het betreft de toets op de snelheid waarmee het initiatief gerealiseerd kan worden. • Kan dit plan snel gerealiseerd worden? Resultaat van de toets Positief: Past het initiatief binnen de kwantitatieve en kwalitatieve behoefte aan woonvoorzieningen, dan wordt stap 3 getoetst. Negatief: Past het initiatief niet bij de behoeften die er binnen de gemeente zijn? Dan wordt negatief geadviseerd ten aanzien van het initiatief. Aan de indiener wordt aangegeven waarom het advies negatief is. De indiener wordt de gelegenheid geboden een aangepast plan in te dienen.

Door middel van overleg

762.102 | Uitvoeringsprogramma 2024-2028

met de initiatiefnemer wordt geprobeerd het initiatief om te buigen naar een initiatief dat wel kan bijdragen aan de gemeentelijke behoeften.

Stap 3: Kwalitatieve toets In deze stap wordt de vraag beantwoord in hoeverre het initiatief bijdraagt aan de doelen en ambities uit de Woon-welzijn-zorg visie. Het gaat om de toetsing aan concrete criteria. Hierbij wordt niet alleen gekeken naar de kwaliteit van de woningen. Maar ook naar de (nabijheid van) zorg, voorzieningen, de buitenruimte en de omgeving. Welzijn / ontmoeten / omzien naar elkaar Het betreft de toets op hoe het initiatief bijdraagt aan het bevorderen van ontmoeten en omzien naar elkaar: tussen de toekomstige bewoners onderling en met de (directe) omgeving. • Bevordert het initiatief het ontmoeten en omzien naar elkaar van bewoners onderling? Bijvoorbeeld: o Is er een ontmoetingsruimte voor bewoners? o Nodigt het ontwerp van het gebouw en de omgeving uit tot ontmoeten en omzien naar elkaar? o Kiezen bewoners er bewust voor om te willen omzien naar elkaar op het moment dat ze er komen wonen (wederkerigheid)? • Bevordert het initiatief het ontmoeten en omzien naar elkaar tussen de bewoners en bewoners van de omliggende wijk? Bijvoorbeeld: o Worden bewoners uit de wijk actief benaderd om te participeren in activiteiten (als deelnemer of vrijwilliger)? o Wordt gedacht vanuit het principe van wederkerigheid met de wijk (iedere bewoner heeft iemand anders ook iets te geven)?

19

o o o o

Is de eventuele ontmoetingsruimte ook bedoeld voor mensen uit de buurt? Is de eventuele tuin openbaar toegankelijk of gesloten? Wordt er dagbesteding en/of logeeropvang geboden voor mensen in de wijk? Heeft het woonzorginitiatief een andere buurtfunctie? Of kunnen ruimten gezamenlijk gebruikt worden?

Toegankelijkheid van de woningen Het betreft de toets op hoe de mate van toegankelijkheid van de woningen aansluit bij de behoeften van de doelgroep van het initiatief. • Voldoet het ontwerp aan het basisniveau van toegankelijkheid, zodat het eventueel ook inzetbaar is voor andere doelgroepen? Hanteer hiervoor Woonkeur module 1. • Voldoet het ontwerp aan de toegankelijkheidsbehoefte van de doelgroep? Gebruik - afhankelijk van de doelgroep - de passende modules van Woonkeur (1-5). o Hiervoor wordt getoetst of is nagedacht over: − Deurbreedte en drempelloosheid; − Toegankelijkheid vanuit buiten; bewoner moet zonder treden binnen kunnen komen; − Voldoende ruimte voor draaicirkel rollator/rolstoel; schuifdeur i.p.v. draaideur, ‘steunpunten’ in de algemene ruimte/gangen (looproute); − Voldoende liften i.v.m. brandveiligheid; − Berging groot genoeg voor scootmobiel (met oplaadmogelijkheid)/driewielfiets; − Parkeergelegenheid in nabije omgeving (maximaal 100 meter);

762.102 | Uitvoeringsprogramma 2024-2028

− − −

Ruimte om voor de deur bewoner af te zetten (in- en uitstapplek); Bestrating in directe omgeving (geen gladde tegels, geen grind etc.); Aanpasbaar bouwen vraagt ook: geen leidingen in muur in badkamer die weggehaald moet kunnen worden i.v.m. draaicirkel rolstoel, stevige muur i.v.m. later bevestigen beugels/douchestoel, etc.

Geschiktheid locatie en omgeving Het betreft de toets op in hoeverre de locatie en ligging passend is voor het huisvesten van de doelgroep van het initiatief. • Ligging ten opzichte van voorzieningen: Wat is de afstand tot voorzieningen? o Beoordeel positief wanneer maatschappelijke en (para)medische voorzieningen zich binnen een afstand van 500 meter van de entree van het initiatief bevinden. o Een groter aantal voorzieningen binnen een afstand van 500 meter zorgt voor een positiever advies. o Denk bij de toets aan voorzieningen aan: − Ontmoetingsruimte − Supermarkt − Huisarts − Openbaar vervoer − Paramedische voorzieningen (fysio, ergotherapeut) − Apotheek − Kerk − Ligging in de omgeving: Past de omgeving van de locatie bij de doelgroep van het initiatief?

20

o

o

Het is positief wanneer de volgende omgevingskenmerken aanwezig zijn: − De aanwezigheid/nabijheid van groen of een park; − De omgeving nodigt uit om een ommetje te maken; − Is de locatie geschikt voor de doelgroep, wanneer gekeken wordt naar de hoeveelheid ‘prikkels’ in de omgeving? − Is de locatie geschikt voor de doelgroep, wanneer gekeken wordt naar de afstand tot de voor de doelgroep meest relevante voorzieningen? Is er nagedacht over eventuele risico’s voor de wijk/buurt/kern door het huisvesten van deze doelgroep? Hoe gaat de initiatiefnemer hiermee om? Is de locatie geschikt voor de doelgroep/geschikt te maken voor de doelgroep, wanneer gekeken wordt naar toegankelijkheid van de openbare ruimte? Zijn hier aanpassingen voor nodig? Zo ja: is het haalbaar en wenselijk voor de gemeente om deze aanpassingen te realiseren (o.a. i.v.m. benodigde budgetten)? Bijvoorbeeld: oversteekplekken, instelling stoplichten, vluchtheuvels, hoogte stoepen, etc.

•

Past de zorg en ondersteuning bij de doelgroep van het initiatief? Mogelijke vragen zijn: o Is er een zorgpartij verbonden aan het initiatief en is deze gecontracteerd (professionele zorg voor ADL2-zorg, begeleiding en medische zorg)? o Bij Wlz3-zorg: zijn er afspraken met zorgkantoor? o Bij VPT4/MPT5/pgb6: is er een huisarts betrokken bij het initiatief? Is er nagedacht over de organisatie van zorg in de nachtelijke uren? o Wordt in het initiatief een verbinding gemaakt tussen formele en informele zorg (bijvoorbeeld t.b.v. ADL-zorg)? o Ontvangt men zorg tijdelijk of permanent?

Organisatie van de zorg (In het geval van Woon-Zorg initiatieven) Het betreft de toets op hoe de organisatie van zorg en ondersteuning in het initiatief vorm krijgt.

Positieve gezondheid Het betreft de toets op of en op welke manier de bijdrage van het initiatief aan positieve gezondheid in het plan is beschreven. • Wordt binnen het initiatief de positieve gezondheidsbenadering toegepast? o Wordt de eigen kracht van de bewoners, hun netwerk en informele zorg gestimuleerd? o Is in het ontwerp van het gebouw aandacht voor een ‘herstelgerichte omgeving7’? Op welke manier? o Is in het ontwerp van de buitenruimte aandacht voor een ‘herstelgerichte omgeving’? Op welke manier?

2 Algemene Dagelijkse Levensverrichtingen, zoals traplopen of uit bed komen.

5 Modulair Pakket Thuis. Verstrekkingsvorm Zorg in Natura: een deelverstrekking die kan worden

3 Wet langdurige zorg.

gecombineerd met het PGB. 6 Persoonsgebonden budget. Een verstrekkingsvorm in de Wet langdurige zorg en Wmo waarbij de cliënt of diens vertegenwoordiger het budget beheert. 7 Een omgeving die gericht is op het stimuleren van meedoen en dagelijks functioneren

o

4

Volledig Pakket Thuis. Verstrekkingsvorm Zorg in Natura: een totale verstrekking die thuis geleverd kan worden.

762.102 | Uitvoeringsprogramma 2024-2028

21

Eindresultaat toets na doorlopen 3 stappen: De mogelijke eindresultaten na het doorlopen van het afwegingskader zijn: o Een positief advies; o Een positief advies onder voorwaarden; o Een negatief advies.

762.102 | Uitvoeringsprogramma 2024-2028

22