R - 4 Raadsinformatiebrief Uitvoeringsagenda en vervolgproces Heel Someren Gezond 2026
Tekst van het document
Raadsinformatiebrief Onderwerp:
Uitvoeringsagenda en vervolgproces Heel Someren Gezond 2026
Portefeuillehouder:
K.W.H.M. Kusters
Documentnummer:
200818396
Zaaknummer:
0847200808545
Openbaarheid:
Openbaar
Datum:
3 februari 2026
Aanleiding Op 11 december jl. heeft u het nieuwe lokale gezondheidsbeleid Heel Someren Gezond vastgesteld. Dit beleid vormt de gezamenlijke visie en richting voor het beschermen en verbeteren van de gezondheid van onze inwoners. Tijdens de behandeling van dit beleid heeft u veel vragen gesteld. Deze vragen gingen onder andere over de acties op korte termijn, de verwerking van het nog op te stellen coalitieakkoord 2026–2030 en de praktische en financiële uitwerking van de ambities op de lange termijn. Met deze raadsinformatiebrief informeren wij u over twee onderwerpen. Ten eerste lichten wij de uitvoeringsacties voor de korte termijn toe die in 2026 worden opgepakt binnen Heel Someren Gezond. Ten tweede beschrijven wij het vervolgproces voor de aanpassing van het gezondheidsbeleid in de nieuwe raadsperiode en de verwerking daarvan in de programmabegroting 2027. Deze raadsinformatiebrief is bedoeld als antwoord op de openstaande toezegging aan de fractie Gemeenschapslijst en op het tweede verzoekpunt uit de unaniem aangenomen motie tijdens de raadsvergadering van 11 december 2025.
Uitvoeringsagenda Heel Someren Gezond in 2026 Het nieuwe gezondheidsbeleid bevat veel uitdagingen en ambities. Een deel van deze ambities vraagt om een lange termijn aanpak of om een meerjarige financiële inzet van de gemeente en haar samenwerkingspartners, bijvoorbeeld het versterken van praktijkondersteuners bij huisartsen. Wij vinden het passend om de verdere uitwerking van deze ambities over te laten aan een volgend college. Andere ambities bieden wel mogelijkheden om al in 2026 mee te starten. Deze acties zijn in hoofdlijnen genoemd in het hoofdstuk Vervolg en financiën van het gezondheidsbeleid. Om de acties concreter te maken en te kunnen prioriteren, zijn deze verder uitgewerkt. In het lokale gezondheidsbeleid zijn zowel inhoudelijke ambities en projecten opgenomen als acties gericht op samenwerking en communicatie. Beide zijn noodzakelijk om Heel Someren Gezond succesvol uit te voeren. In 2026 gaat de gemeente Someren samen met haar netwerkpartners aan de slag met drie soorten acties:
1. Inhoudelijke projecten uit het lokale gezondheidsbeleid. 2. Het organiseren van randvoorwaarden, zoals communicatie en samenwerking. 3. De uitvoering van doorlopende projecten uit het gezondheidsbeleid en de GALA-aanpak. De verschillende uitdagingen en acties hangen met elkaar samen en kunnen elkaar versterken. Daarom is een goede afstemming en coördinatie van groot belang. Wij kiezen hierbij voor een integrale aanpak, waarin de gemeente een duidelijke regierol vervult en oog heeft voor kwetsbare groepen. Hoewel de gemeente niet bij elke actie zelf de uitvoerende partij is, bewaakt de gemeente wel de voortgang en de samenhang van de uitvoering. Daarbij is er specifieke aandacht voor inwoners met een beperking, laaggeletterden en inwoners met een laag inkomen. Tot slot wordt ook de uitvoering van het amendement ‘Preventieve logopedie’ opgenomen in de uitvoeringsagenda 2026 van ‘Heel Someren Gezond’. Financiën De financiering van nieuwe en doorlopende projecten vindt plaats vanuit bestaande middelen of vanuit de specifieke uitkering (SPUK) van de rijksoverheid voor de uitvoering van het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA). Het jaar 2026 is het laatste jaar waarin deze specifieke uitkering beschikbaar is. Wij zetten deze rijksmiddelen zo in dat zij optimaal bijdragen aan onze gezondheidsdoelen.
Hierdoor kunnen wij bepaalde projecten opstarten en samenwerkingen aangaan zonder inzet van extra gemeentelijke middelen. De gemeente Someren ontvangt in 2026 een bedrag van € 323.510, - van het Rijk voor de uitvoering van de GALA-plannen. De gemeente mag deze middelen zelf verdelen over de verschillende programma’s en ambities, mits deze binnen de kaders van het GALA blijven. Daarnaast mogen gemeenten 10% van de middelen uit 2025 doorschuiven naar 2026. Voor Someren gaat het hierbij om een bedrag van € 37.675,75. Voor enkele specifieke regionale projecten kan daarnaast gebruik worden gemaakt van het regionale budget in het kader van het Integraal Zorgakkoord (IZA). Om tegemoet te komen aan uw wens, informeren wij u zo concreet mogelijk over de acties, de betrokken organisaties, de beoogde resultaten en de financiële inzet, naast de reguliere ambtelijke inzet.
Inhoudelijke projecten 1. Dorpsondersteuner jeugd en gezin •
Actie: Samen met Onis Welzijn onderzoeken wij de mogelijkheden voor een dorpsondersteuner Jeugd en Gezin. Meer informatie hierover is opgenomen in de beantwoording van de toezegging aan CDA Someren op 3 december jl.
•
Betrokken organisaties: Onis Welzijn, in samenwerking met relevante netwerkpartners zoals de GGD en het onderwijs.
•
Resultaat: Een uitgewerkt voorstel voor het nieuwe college over de opdracht, organisatie, taken en randvoorwaarden van een dorpsondersteuner Jeugd en Gezin in Someren.
•
Financiën: Bestaande middelen binnen de opdracht aan Onis Welzijn.
2. Samenredzaamheid en leefbaarheid •
Actie: Wij voeren de pilot Huiskamerproject uit in Someren. Dit project biedt een laagdrempelige ontmoetingsplek waar sociale contacten, structuur en lichte ondersteuning centraal staan. Meer informatie is te vinden in de raadsinformatiebrief van 13 januari jl. Daarnaast ondersteunen we Onis Welzijn en bewonersgroepen bij het opzetten van drempelvrije ontmoetingsplekken en buurtcirkels. 2/7
•
Betrokken organisaties: Onis Welzijn, Lierop Leeft, Dorpsraad Someren-Eind, Dorpsoverleg Someren-Heide en de seniorenverenigingen.
•
Resultaat: Een tussentijdse evaluatie om de effectiviteit, het draagvlak en de continuïteit van de pilot te beoordelen. Bij positieve uitkomsten kan worden besloten tot structurele voortzetting van het huiskamerproject.
•
Financiën: Bestaande middelen binnen het Werkplan Sociaal Domein en regionale IZAmiddelen.
3. Doorontwikkeling LEEF! •
Actie: Wij evalueren de samenwerking tussen de organisaties binnen het platform LEEF! en werken samen met de GGD nieuwe wensen en ideeën uit voor het aanbod en de organisatie van sport- en beweegstimulering in Someren.
•
Betrokken organisaties: GGD, in samenwerking met de LEEF!-organisaties Onis Welzijn, Het Bewegend Kind en SCI (Sport- en Cultuur Impuls).
•
Resultaat: Een concreet toekomstplan voor sport- en beweegstimulering als onderdeel van de nieuwe Sportnota.
•
Financiën: Bestaande middelen voor sportbevordering en rijksmiddelen SPUK GALA 2026
4. Alcohol- en drugsgebruik, rookvrije generatie en vapen •
Actie: Wij bereiden het nieuwe preventie- en handhavingsplan alcohol en drugs voor, zodat dit in de nieuwe raadsperiode kan worden vastgesteld en uitgevoerd.
•
Betrokken organisaties: Novadic-Kentron, in samenwerking met alle netwerkpartners binnen het Breed Overleg Jeugd en het project Skip de Trip.
•
Resultaat: Een uitgewerkt preventie- en handhavingsplan alcohol en drugs, gereed voor besluitvorming in najaar 2026.
•
Financiën: Bestaande middelen voor gezondheidspreventie en handhaving.
5. Mentale gezondheid en eenzaamheid bij jongeren •
Actie: Wij starten met de lokale implementatie van het regionale mentale gezondheidsnetwerk (MGN) in Someren. Daarnaast voeren wij samen met lokale partners een campagne om mentale gezondheid beter bespreekbaar te maken.
•
Betrokken organisaties: GGZ Oost-Brabant, Onis Welzijn en het gebiedsteam Jeugd Zo Someren, in samenwerking met andere netwerkpartners rondom jeugd.
•
Resultaat: Wordt nader bepaald door het regionale team van het mentale gezondheidsnetwerk.
•
Financiën: Middelen vanuit het IZA-transformatieplan Mentale Gezondheidsnetwerken.
6. Problematiek uit (v)echtscheidingen •
Actie: Wij voeren de acties uit die volgen uit de evaluatie van de pilot mediation. Dit betreft onder andere het vergroten van de bekendheid van het inloopspreekuur onder inwoners en professionals en de inzet van mediation, bijvoorbeeld via huisartsen. Meer informatie is opgenomen in de raadsinformatiebrief van 25 november 2025.
•
Betrokken organisaties: Onis Maatschappelijk Werk, het gebiedsteam Jeugd Zo Someren en huisartsen.
•
Resultaat: Grotere bekendheid van het inloopspreekuur en mediation bij inwoners en professionals. 3/7
•
Financiën: Bestaande middelen voor versterking van de toegang en voorzieningen voor jeugd.
7. Mantelzorgers versterken en wegwijs maken •
Actie: Wij geven uitvoering aan het onderzoek naar mantelzorgondersteuning in Someren. Dit doen wij onder andere door het bundelen van informatie rondom mantelzorg, versterken van lotgenotencontact, het beter ondersteunen van netwerkorganisaties en het promoten van respijtzorg. Meer informatie is te vinden in de raadsinformatiebrief van 19 maart 2025.
•
Betrokken organisaties: Onis Welzijn en het gebiedsteam Wmo Zo Someren, in samenwerking met thuiszorgorganisaties en huisartsen.
•
Resultaat: In 2026 zijn de aanbevelingen uit het onderzoek vertaald naar concrete acties, waaronder inlooppunten en cursussen voor mantelzorgers en het opzetten van meerdere lotgenotengroepen.
•
Financiën: Rijksmiddelen SPUK GALA 2026
8. Preventieve logopedie (Naar aanleiding van het amendement bij de vaststelling van de begroting 2026) •
Actie: Wij verkennen samen met het onderwijs en logopedisten hoe het nieuwe structurele budget voor preventieve logopedie bij jonge kinderen het beste kan worden ingezet. Hiermee geven wij uitvoering aan het amendement bij het vaststellen van de begroting 2026 op 6 november 2025.
•
Betrokken organisaties: Logopedisten en onderwijs, in samenwerking met andere netwerkpartners rondom jeugd.
•
Resultaat: Wordt nader bepaald op basis van de gesprekken met het onderwijs en logopedisten.
•
Financiën: € 6.000, - extra budget, toegekend aan taakveld 6.22 Toegang eerstelijnsvoorzieningen jeugd.
Randvoorwaarden projecten 1. Afstemming en samenwerking •
Actie: Wij zorgen voor een goede inrichting en organisatie van de vaste overlegstructuren met onze samenwerkingspartners. Het gaat hierbij onder andere om de lokale coalitie Kansrijke Start, het lokaal en educatief beraad met het onderwijs, VVE, LEEF!, het Breed Overleg Jeugd (met onder meer politie en jongerenwerk) en de werkgroep Inclusie.
•
Resultaat: Goed functionerende overlegstructuren met samenwerkingspartners.
•
Financiën: n.v.t.
2. Draagvlak behouden en versterken •
Actie: In 2026 organiseren wij vijf netwerkbijeenkomsten met samenwerkingspartners. Deze bijeenkomsten richten zich op de volgende thema’s en doelgroepen: Kansrijke Start, jeugd en jongeren van 12 tot 18 jaar, het preventie- en handhavingsplan alcohol en drugs, ouder worden en wonen in Someren, en mantelzorg.
•
Betrokken organisaties: Alle organisaties die betrokken zijn bij de genoemde thema’s.
•
Resultaat: Vijf netwerkbijeenkomsten, verspreid over 2026.
•
Financiën: Rijksmiddelen SPUK GALA 2026 4/7
3. Communicatie •
Actie: Wij richten een informatiepagina in op de gemeentelijke website. Hierop wordt het gezondheidsbeleid en de uitvoering van de acties door de gemeente en samenwerkingspartners overzichtelijk en goed vindbaar gepresenteerd.
•
Betrokken organisaties: n.v.t.
•
Resultaat: Een centrale online plek voor nieuws en informatie over de gemeentelijke aanpak van gezondheid, uitgevoerd in de herkenbare stijl van Heel Someren Gezond.
•
Financiën: bestaande middelen voor communicatie
Doorlopende projecten uit gezondheidsbeleid of GALA-aanpak Dit betreft lopende projecten uit de GALA-aanpak, het bestaande gezondheidsbeleid of andere trajecten die in 2026 ongewijzigd worden voortgezet. Een deel van deze projecten loopt aan het einde van 2026 af. Voor andere projecten wordt in de loop van 2026 een afweging gemaakt over verlenging of beëindiging. Deze afweging maakt onderdeel uit van het vervolgproces van het gezondheidsbeleid. In 2026 worden de volgende projecten voortgezet: 1. Lokale coalitie Kansrijke Start •
Betrokken organisaties: GGD, onderwijs, kinderopvang, huisartsen en verloskundigen.
•
Financiën: Rijksmiddelen SPUK GALA 2026.
2. Weerbaarheidslessen op school (Halt, Corepower en Skip de Trip) •
Betrokken organisaties: Onderwijs, GGD en Bureau Halt.
•
Financiën: Bestaande middelen voor voorzieningen voor jeugd en rijksmiddelen SPUK GALA 2026.
3. Taal-, spraak- en communicatieproblemen (VoorleesExpress en VVE) •
Betrokken organisaties: Onderwijs, GGD en bibliotheek.
•
Financiën: Bestaande middelen voor voorzieningen voor jeugd en rijksmiddelen SPUK GALA 2026.
4. Toegankelijke cliëntondersteuning •
Betrokken organisaties: MEE De Meent Groep, Zorgbelang, KBO-kring Someren en dorpsondersteuners.
•
Financiën: Bestaande middelen voor cliëntondersteuning.
5. Financiële vaardigheden en bewustwording bij jongeren en hun ouders •
Betrokken organisaties: Onis Schuldhulpverlening, jongerenwerk, Geldfit en het onderwijs.
•
Financiën: Bestaande middelen binnen de opdracht aan Onis Welzijn en rijksmiddelen SPUK GALA 2026.
6. Mediawijsheid voor alle doelgroepen •
Betrokken organisaties: Bibliotheek, onderwijs, Onis Welzijn en de seniorenverenigingen.
•
Financiën: Bestaande middelen binnen de opdracht aan de bibliotheek.
7. Aanpak valpreventie •
Betrokken organisaties: Onis Welzijn, fysiotherapeuten en beweegdocenten, in samenwerking met de seniorenverenigingen.
•
Financiën: Rijksmiddelen SPUK GALA 2026.
5/7
8. Dementievriendelijke samenleving •
Betrokken organisaties: Zorginstellingen, dorpsondersteuners, Onis welzijn, centrummanager Someren, bibliotheek en gebiedsteam WMO Zo Someren.
•
Financiën: Rijksmiddelen SPUK GALA 2026 en regionale IZA-middelen.
9. Welzijn op recept •
Betrokken organisaties: Onis Welzijn, huisartsen en het gebiedsteam Zo Someren.
•
Financiën: Rijksmiddelen SPUK GALA 2026.
10. Aanpak eenzaamheid •
Betrokken organisaties: Onis Welzijn.
•
Financiën: Rijksmiddelen SPUK GALA 2026 en regionale IZA-middelen.
Overigens start in 2026 ook de lokale proeftuin van Buurtgezinnen voor twee jaar. De effectieve en eenvoudige aanpak om overbelaste gezinnen sneller preventief helpen sluit aan bij de doelen van het thema ‘opvoeden en opgroeien’ in het gezondheidsbeleid. Meer informatie is te vinden in de raadsinformatiebrief van 2 december 2025.
Het vervolgproces Naast de uitvoering van de projecten staat 2026 ook in het teken van het verder aanscherpen van het gezondheidsbeleid. Daarbij worden de keuzes van een nieuw college, na de aanstaande gemeenteraadsverkiezingen, verwerkt. Dit vervolgproces bestaat uit twee stappen.
Addendum gezondheidsbeleid ‘Heel Someren gezond’ Na de publicatie van het nieuwe coalitieakkoord starten wij met het opstellen van een addendum op het vastgestelde gezondheidsbeleid Heel Someren Gezond. Dit addendum bestaat in ieder geval uit de volgende onderdelen: •
Het verwerken van de keuzes uit het coalitieakkoord in de uitdagingen en acties per thema, zowel inhoudelijk als in de vormgeving, bijvoorbeeld door de ontwikkeling van een toetsingskader;
•
Het opnemen van de accenten van de nieuwe portefeuillehouder en het nieuwe college, onder andere in een aanvullende inleiding;
•
Het actualiseren van de GGD-cijfers op basis van de nieuwste publicaties uit 2025;
•
Een actualisatie van de stand van zaken rond het landelijke Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord (AZWA), als opvolger van het GALA.
Om de uitvoering van het gezondheidsbeleid in 2026 op koers te houden, staan de visie op positieve gezondheid en de huidige themastructuur niet ter discussie. Dit is in lijn met uw raadsbesluit van 11 december jl. en met het uitgebreide participatieproces met inwoners en organisaties in 2025. De wijze waarop het addendum aan de gemeenteraad wordt voorgelegd, hangt af van de inhoud en de wensen van het nieuwe college. Wanneer het addendum gevolgen heeft voor uw kaderstellende rol of budgetrecht, wordt het addendum aan u voorgelegd in de vorm van een raadsvoorstel. In dat geval is de beoogde planning behandeling in de commissie B&B op 18 juni en besluitvorming in de raadsvergadering van 2 juli. Omdat de start van het addendum afhankelijk is van de totstandkoming van het nieuwe coalitieakkoord, kan op dit moment niet met zekerheid worden gezegd of deze planning haalbaar is.
6/7
Als het addendum geen directe gevolgen heeft voor uw bevoegdheden, kan het college ervoor kiezen het addendum aan u voor te leggen via een raadsinformatiebrief. In dat geval ontvangt u deze vóór de zomer.
Tweejaarlijkse uitvoeringsagenda 2027-2028 en programmabegroting 2027 De tweede stap in het vervolgproces vindt plaats in het najaar van 2026. Op basis van het geactualiseerde gezondheidsbeleid Heel Someren Gezond wordt dan gestart met de uitvoering van de acties voor de langere termijn. Hiervoor stellen wij de eerste tweejaarlijkse uitvoeringsagenda Heel Someren Gezond 2027–2028 op. Deze werkwijze is eerder beschreven in het hoofdstuk Vervolg en financiën van het gezondheidsbeleid. In lijn met de door u aangenomen motie wordt in deze uitvoeringsagenda expliciet aandacht besteed aan concrete maatregelen, de betrokken organisaties en de financiële uitwerking. Deze informatie wordt overzichtelijk weergegeven in een tabel of een vergelijkbaar overzicht. De tweejaarlijkse uitvoeringsagenda wordt aan u aangeboden in de vorm van een raadsinformatiebrief. De financiële vertaling van het gezondheidsbeleid wordt opgenomen in de ontwerp-programmabegroting 2027, die in het najaar aan de gemeenteraad wordt voorgelegd. Bij de voorbereiding van zowel de tweejaarlijkse uitvoeringsagenda als de financiële uitwerking vindt overleg plaats met samenwerkingspartners en betrokken inwoners. Na vaststelling van de programmabegroting en de bijbehorende raadsinformatiebrief start de reguliere uitvoering van het meerjarige gezondheidsbeleid.
In de daaropvolgende jaren houden wij u via raadsinformatiebrieven op de hoogte van de voortgang.
Burgemeester en wethouders van Someren, de secretaris,
de burgemeester,
J. Weekers
D. Blok
7/7